Кіріспе
Солтүстік Австралиядағы өзен дельтасы. Аллигатор өзендері – Австралияның Солтүстік территориясының Арнем аймағындағы үш өзенді қамтитын аймақтың атауы: Шығыс, Батыс және Оңтүстік Аллигатор өзендері. Бұл аймақ Австралиядағы ең биологиялық түрлерге бай аймақтардың бірі болып есептеледі, оның бір бөлігі Какаду ұлттық паркіне кіреді. Бұл Аделаида және Мэри өзендерінің су тасқыны аймағынан шығысқа қарай орналасқан Маңызды құс аймағы (IBA). Аймақта минералдық кен орындары да бар, әсіресе уран, және Рейнджер уран кеніші осы жерде орналасқан. Бұл аймақ австралиялық аборигендер өнеріне де бай, онда 1500-нен астам ескерткіштер сақталған. Какаду ұлттық паркі табиғи және мәдени мұрасының ерекшелігіне байланысты ЮНЕСКО-ның Әлемдік мұра тізіміне енген сирек жерлердің бірі. Оны 1820 жылы лейтенант Филип Паркер Кинг зерттеген, ол өзен сағаларындағы бақажандарды аллигаторлар деп жаңылысқандықтан осылай атаған.
Alligator Rivers is the name of an area in an Arnhem Land region of the Northern Territory of Australia, containing three rivers, the East, West, and South Alligator Rivers. It is regarded as one of the richest biological regions in Australia, with part of the region in the Kakadu National Park. It is an Important Bird Area (IBA), lying to the east of the Adelaide and Mary River Floodplains IBA. It also contains mineral deposits, especially uranium, and the Ranger Uranium Mine is located there. The area is also rich in Australian Aboriginal art, with 1500 sites. The Kakadu National Park is one of the few World Heritage sites on the list because of both its natural and human heritage values. They were explored by Lieutenant Phillip Parker King in 1820, who named them in the mistaken belief that the crocodiles in the estuaries were alligators.
Өзендер
Шығыс аллигатор өзенінің ұзындығы шамамен. Арнем жерінің платосының солтүстік бөлігінде бастау алып, ол солтүстік-батысқа қарай ағып, Ван Димен шығанағына қарай каньондар арқылы жетіп, Point Farewell-де құяды. Өзеннің жалпы су жиналатын алабы және көптеген салалары бар, оның ішінде Магела, Тин Камп және Купер өзендері. Су жиналатын алап батыста Оңтүстік аллигатор өзенімен, шығыста Гумадиер және Ливерпуль өзендерімен, ал оңтүстікте Дейли өзенімен шектеседі. Өзеннің жылдық орташа су шығыны жылына құрайды. Оңтүстік аллигатор өзені де шамамен ұзын. Ол Арнем жерінің платосында Стоу тауының солтүстігінде басталады. 1955-1965 жылдар аралығында игерілген, пайдаланылмаған уран кендері орналасқан аңғарда солтүстік-батысқа қарай ағып, Тимор теңізінің Ван Димен шығанағына құяды. Су жиналатын аймақ шығысында Шығыс аллигатор өзенінің, батысында Уайлдмен және Мэри өзендерінің, оңтүстігінде Дейли өзенінің су жиналатын аймақтарымен шектеседі. және миссиялық шөптер мекендеу орындарына қауіп келтіреді. Сонымен қатар, жабайы су бұқалары және қамыс бақалары сияқты инвазивті түрлер де мәселе туғызады.
Құстар
Бұл аймақта құстардың алуан түрлі әлемі кездеседі, Австралияның үштен бірден астам түрі осы аймақта тіркелген. Атап айтқанда, Аллигатор өзендері аймағы қазтастар, үйректер, тұзбас құстар, ибистер және қалақ мүңкілер сияқты су құстарының бай коллекциясымен мәшһүр. Аллигатор өзендерінің су тасқыны 383 000 гектарлық IBA құрайды, және шамамен бес миллион су құсын қамтиды деп есептеледі, оның ішінде 22 түрдің әлемдік популяциясының 1% астамы, үш жақындағы қауіпті түрлердің маңызды саны, сондай-ақ тағы 11 түрдің таралған ареалы шектеулі немесе саванна биомына тән түрлер бар.
Аборигендер мәдениеті
Аллигатор өзендері аймағында аборигендер 50 мың жылдан бері үздіксіз өмір сүріп келеді. Осыған сәйкес, аймақта бай мұра бар, онда 1500-ден астам жерде үңгір суреттері мен жартасқа ойылған суреттер кездеседі. Аймақтағы ескі тұрақтардан көптеген аборигендік заттар табылды. Какадудың оңтүстік бөлігінде жаратылыс құдайы Буламен байланысты бірнеше орындар бар, және осы байланысқа байланысты бұл орындар аборигендер үшін қасиетті де, қауіпті де саналады. Сондай-ақ, макассан саудагерлерімен және еуропалықтармен байланысқа қатысты өнер туындылары да табылған. Шығыс Аллигатор өзеніндегі Кахилл өткеліне жақын Убирр тасында 20 000 жыл бұрынғы суреттерде еуропалықтардың келуіне байланысты найза тастап, бас киім киген адамдар бейнеленген. Гагуджу халқы Шығыс және Оңтүстік Аллигатор өзендері арасында тұрады. Олар өз жерлерінде орналасқан Какаду ұлттық паркіне жауапкершілікпен бөліседі. Гунбаланья (бұрынғы Оенпелли) – аймақтағы елді мекен, оны аборигендер кеңесі басқарады және ол өнер мен қолөнердің маңызды орталығы болып табылады. Гагуджу тілі қазір кеңінен қолданылмайды, бірақ 20 ғасырдың басына дейін кең таралған. Жавойн халқы Оңтүстік Аллигатор және Оңтүстік Мэри аймақтарында, сондай-ақ Кэтерин маңында тұрады. 1993 жылы Жавойн халқы Coronation Hill уран кеніші үшін келісімге келді, онда олар Жавойн халқына жұмыс және оқу мүмкіндіктері, сондай-ақ серіктестік шарты жасасу үшін аудандағы зерттеулерді жалғастыруға рұқсат берді. Куниуинку халқы Ливерпуль өзені мен Шығыс Аллигатор өзені арасында тұрады. Куниуинку үшін дәстүрлі сенімдер маңызды болып қала береді, олардың өнері мен дәстүрлерінде Нгалиод, Көктемгі жылан маңызды рөл атқарады. Куниуинку соңғы жылдары Набарлек уран кенішінен авторлық төлемдер алды. Куниуинку Гунбаланья мен Манингридада тұрады.
Барлау
Карпентария шығанағына алғаш рет ағылшын теңізшісі Филипп Паркер Кинг кірді. Ол 1818-1822 жылдар аралығында аймақта бірнеше зерттеулер жүргізді және өз күнделіктерінде жазғандай, өзендерді аллигаторлар деп жаңылысқан крокодилдердің аттарымен атады. "Өзенмен жоғары-төмен жүргенде біз бірнеше өте үлкен аллигаторларды кездестірдік, ал кейбіреулері сазда ұйықтап жатқандай көрінді. Бұл жануарларды біз Goulburn аралынан басқа алғаш рет көрдік, және олардың көп және ірі болуына байланысты, түні бойы тоқтау қауіпсіз деп есептелмеді." Людвиг Лейххардт 1845 жылы Порт-Эссингтонға жол тартқанда осы аймаққа келген алғашқы еуропалық саяхатшы болды. Лейххардт Арнем Лэндтің тіктеуінен төмен ағып түсетін шағын өзенді бойлап, Оңтүстік және Шығыс Аллигатор өзендерін кесіп өтті. Джон Макдуолл Стюарт та 1862 жылы осы аймаққа сапар жасады.
Елді мекен
Елді мекен туралы толық ақпарат алу үшін Какаду ұлттық паркін қараңыз. Еуропалықтардың бұл аймақты қоныстандыруы өте баяу және үздіріліссіз болды, себебі ол өте шалқар болды және аурулар да мәселе тудырды. 1880 жылдары су бұқасының терісі мен мүйізін коммерциялық тұрғыда жинау басталды. Падди Кахилл мал өсіру үшін келген, ол аймақта жұмыс істеген алғашқы бизон аулаушысы болды. Бизон өнеркәсібі 70 жылға жуық созылды, синтетикалық алмастырғыштар пайда болғанша, 1950 жылдардың соңына дейін жалғасты. Аймақта крокодил аулау 1964 жылы тұщы су крокодилінің аулауына тыйым салынғанға дейін және 1971 жылы теңіз крокодилінің аулауына тыйым салынғанға дейін жүргізілді. 1906 жылы Пэдди Кахилл Оенпеллиде мал өсіру стансасын құрды, ал 1913 жылы ол табысқа жетті. Шындығында, Кахиллдің Оенпеллидегі табысы басқаларға үлгі ретінде жиі келтірілді. Басқа стансалар да құрылды, бірақ олардың барлығы бірдей табысқа жете алмады. Гудпарла мал және бизон стансасы ретінде жұмыс істеді және федералдық үкімет Какаду ұлттық паркінің құрамына жерді қосып алғанға дейін өз нәтижелерін көрсетті. 20 ғасырдың көп бөлігінде миссионерлер аборигендерге білім берудің көп бөлігін қамтамасыз етті. Капалга туған жерлік өнеркәсіптік миссия 1899 жылы Оңтүстік Аллигатор өзенінің жанында құрылды, бірақ ол төрт жыл ғана өмір сүрді. Англия шіркеуінің миссионерлік қоғамы 1925 жылы Оенпеллиде миссионерлік станция құрды, ол 45 жыл бойы жұмыс істеді. 1975 жылы аборигендердің қалалық кеңесі Оенпелли қалашығын басқару жауапкершілігін өз мойнына алды. Шағын көлемдегі алтын өндіру 1920 жылдары аймақта Барамунди ағысының жанындағы Имарлкбада және 1930 жылдары Молинде басталды. Алайда, 1953 жылы Оңтүстік Аллигатор өзенінің бастауында уранның табылуы кен өндіру өнеркәсібін бастады. 1957 жылға қарай 13 уран кені жұмыс істеді, соның ішінде Коронация төбесінде 150 адам жұмыс істеді. Жабилука, Рейнджер, Набарлек және Куонгарадағы ірі уран кен орындарының табылуынан кейін федералдық үкімет Рейнджер уранының қоршаған ортаға тигізетін әсерін зерттеу комиссиясын құрды, басқаша айтқанда Фокс комиссиясын, ол Рейнджер учаскесін дамытуды, қалған екі учаскені қарастыруды және Джабируды қолдау орталығы ретінде құруды ұсынды. Бұл дәстүрлі жер иелеріне олардың жерінен айырылғандығы үшін өтемақы ретінде төленеді.