Кіріспе

Норвегиялық саясаткер (1777–1856)

Северин Лёвенскиольд (7 ақпан 1777 – 15 қыркүйек 1856) – норвегиялық ақсүйек, саясаткер және Норвегияның премьер-министрі.

Отбасы

Северин Лёвенскиольд кіші, Норвегияның Телемарк аймағындағы Порсгрунн қаласында Северин Лёвенскиольд үлкен және Бенедикт Генриетта Аалл отбасында дүниеге келді. 1802 жылы ол графня Хедевиг Софи Кнутқа үйленді.

Білім беру және кеңселер

Тоғыз жасында оны Германияға жіберді, онда ол формальды білім алды. Гамбургқа жақын Вандсбек, Эутин, Саксония және Силезияда оқығаннан кейін, ол 1794 жылы 17 жасында отанына қайтып келді. 1796 жылы Копенгаген университетінде құқық саласы бойынша диплом алды. Кристианияда бірнеше жыл мемлекеттік қызметте болғаннан кейін, 1802 жылы отбасының біраз мүлкіне жауапкершілік жүктеді. 1803 жылдан 1813 жылға дейін ол Братсберг округінің әкімі болып тағайындалды, бұл қызмет оны бүкіл округ бойынша патшаның өкілі етті.

Саяси өмір

Тоғыз жыл Дания-Норвегия королінің өкілі болғаннан кейін, Северин Лёвенскиольд 1813 жылы осы лауазымынан кетті, ал келесі жылы Эйдсволдағы конституциялық жиналысқа сайланды. Лёвенскиольд конвент кезінде Швециямен одақ құруды жақтаған, «Одақ партиясы» деп аталатын топтың белсенді мүшесі болды және Норвегиядағы дворяндықты сақтап қалуға елеулі күш жұмсады. 1821 жылғы Дворяндық заңынан басталган процесте дворян титулдары мен жеңілдіктері жойылғанда, Лёвенскиольд бұл шешімге қарсылық білдірді, оны әділетсіз деп санады және 1739 жылы король Кристиан VI әкесі, ең кіші Северин Лёвенскиольдқа берген мәңгілік дворяндық мәртебесі туралы уәделерді бұзды деп есептеді. Дворяндықты таратуға қарсы оның ұстанымы – Лёвенскиольдтің көптеген заманауи саяси мәселелердегі көзқарасының жарқын мысалы. Оның консервативтілігі, кейде реакциялық көрінуі мүмкін, халықтық демократияға әкелетін шараларды қабылдамауында көрінді, әсіресе 1836 жылы король Лёвенскиольдтың кеңесіне қарамастан, муниципалитеттердегі демократия туралы заңдарды бекіткен кезде. Ол шаруалардың ұлттық істерді басқаруға қажетті білім және саяси түсінік деңгейіне ие емес екенін айтты, король бұл пікірмен келісті. Алайда король Карл III Иоанн муниципалитеттердегі заңдарды қабылдады. Лёвенскиольд корольге өте адал болды және 1841 жылы Норвегияның губернаторы болып тағайындалғанға дейін бірнеше жыл Стокгольмде премьер-министр қызметін атқарды.

Саяси мұрасы

Өзінің өте консервативті саяси көзқарастарына қарамастан, Северин Лёвенскиолд техникалық жағынан прогреске де қызығушылық танытты. Оның лауазымындағы соңғы жылдары Норвегияда алғашқы темір жол, алғашқы телеграф желілері және бірыңғай пошта және маркалар жүйесі құрылды. Норвегиядағы түрлі салалардың дамуына көмектесетін бірнеше заңдар қабылданды. Бұл еңбек үшін құрмет көбінесе Фредерик Стэнгке тиесілі, бірақ Лёвенскиольд осы өзгерістерді қабылдаған және, кем дегенде, белгілі бір дәрежеде қолдаған болуы керек. 1856 жылы Лёвенскиольд қайтыс болғаннан кейін жаңа губернатор тағайындау саяси жағдай тұрғысынан мүмкін болмады. Оның демократияға қарсы көзқарасы оны да, оның лауазымын да Норвегияның көптеген саяси топтарынан оқшаулап қойды.