Кіріспе

Норвегиялық жазушы, заңгер және мемлекет қайраткері Сигурд Ибсен (23 желтоқсан 1859 – 14 сәуір 1930) – Норвегияның Стокгольмдегі премьер-министрі қызметін атқарған (1903–1905) және 1905 жылы Норвегия мен Швеция арасындағы одақтың таратылуында маңызды рөл ойнаған норвегиялық жазушы, заңгер және мемлекет қайраткері.

Ерте өмір

Ибсен Кристианияда (қазіргі Осло) дүниеге келді, бірақ көбінесе Германия мен Италияда өсті. Драматург Генрих Ибсен мен оның әйелі Сузанна Торесеннің жалғыз баласы болғандықтан, ол өмірі бойы отбасының жоғары талаптарын орындауға тырысты. Ибсен өте ерте дамыды, төрт жасында оқи бастады және норвег, неміс және итальян тілдерін мүжілді. Бірақ өскен кезде Ибсен норвегиялық және осы жастағы достар табуда қиындыққа тап болды, оған қоса отбасының жиі кедейлікте болуы да себеп болды. Сондықтан ол өмірі бойы оны жақсы білмейтін адамдарға жақын емес, алыс секілді көрінді. Дегенмен, ол оқуда өте жақсы оқыды, ата-анасының да, өзінің де көңілін табуға тырысып, математиканы қоспағанда, барлық пәннен сыныпта бірінші орын алды, себебі математика оған қиын болды.

Ересектілік

Матрикуляциялық емтихандарын тапсырғаннан кейін, Ибсен 1882 жылы Римдегі Сапиенца университетінде заң ғылымының докторы дәрежесін алды. Ол "Рингерен" журналын құрып, онда монархия мен республиканың өзгеретін рөлдері туралы мақалалар жариялады. Кейін әкесінің тілегімен Стокгольм және Норвегияның премьер-министрі лауазымына тағайындалды, осылайша ол Норвегия азаматы болып қала берді.

Премьер-министр Стокгольмде

1903-1905 жылдары Сигурд Ибсен Стокгольмде Норвегияның премьер-министрі қызметін атқарды (яғни, Швеция мен Норвегия короліне Норвегия делегациясының басшысы және екінші жоғары кабинеттік лауазым). Оның қызмет мерзімінде Джордж Фрэнсис Хагеруп Кристианияда премьер-министр болды. Сигурд Ибсен 1905 жылы Норвегия мен Швеция арасындағы одақтың таратылуында орталық рөл атқарды, осы идеяны ұсынғандық үшін оған үлкен еңбек сіңірген деп есептеледі. Сондай-ақ, Бьёрнстерна Бьёрнсон, Арне Гарборг және Фридтжоф Нансен сияқты республикалық үкіметті қолдаған белгілі норвегиялықтарды монархияны қолдауға көндіруде маңызды рөл атқарды. Әріптестері үшін Ибсен – ашық норвегиялық патриоты болды, одан сақтану керек еді, бірақ оның идеялары соңында жеміс берді.

Жеке өмір

1800 жылдардың соңында Ибсен Аулестадқа барып, әкесінің ескі досы, жазушы Бьёрнстерне Бьёрнсонға саяси қолдауы үшін жеке алғысын білдірді. Осылайша ол Бьёрнсон отбасымен алғаш рет танысты. Бьёрнсонның қызы Берглиот, өзі мен бауырларының Ибсенді көруге қатты қуанғанын айтады, себебі ол туралы «көп жазылған және көп айтылған». Ол өзі жеке «алғашқыда оны толығымен ұнатпағанын» жазса да, ол «тынышсыз» болып көрінген және «көбінесе әкесімен сөйлескен», дегенмен бір күні үйдің төменгі верандасында болғанда, Ибсен жоғарғы верандада болды. Кенеттен ол төмен қарап, «өзінің көркем көздерімен» оған күлімсіреп, сол сәтте Берглиот оған ғашық болғандай, бірақ Ибсен өзі бұл оқиғаны сақталған хаттарында немесе еңбектерінде еске алмайды. Оның әкесі Хенрик Ибсен бастапқыда олардың никесін мақұлдамады, себебі ол бұл туралы бірінші болып білуді қалаған (тіпті ұлының никесін жария түрде жоққа шығарып, содан кейін ұлы мен Бьёрнсонның екеуін де ренжіткен), бірақ ол ақыры келісімін берді және Сигурд пен Берглиот 1892 жылдың 11 қазанында үйленді. Ибсендердің үш баласы болды. Ұлдары Танкред Ибсен белгілі кинорежиссер болды, ал қызы Ирен Ибсен Биль Данияның ежелгі ақсүйек Биль әулетінен шыққан Жосиас Бильге тұрмысқа шықты. Ирен мен Жозиас ұлдары, сонымен қатар Сигурд пен Берглиоттың немерелері – даниялық менеджер Андерс Стенсен Биль және даниялық актер Жоен Биль. Сигурд пен Берглиоттың тағы бір қызы болды: Элеонора, ол даниялық жазушы Свенд Борбергке үйленді және үш балаға ана болды.

Өлім

Өмірінің соңына қарай Сигурд Ибсеннің көңіл-күйі үнемі депрессивті болғандығы айтылады (осы қасиет оның қызы Элеонораға да көшкен сияқты), ол "өз әлемінде" өмір сүрді, бірақ әрқашан болғандай, кейде жандануға толы, тіпті аздап флирт жасаған. Оның отбасының ешкімі оның іс жүзінде қатерлі ісіктен ауыр сырқатығанын байқамады, себебі ол әлі де жақсы қимыл-қозғалыс жасайтын, алайда оның әйелі ол кенеттен қарлығана дауыспен сөйлейтін болғанын айтады. Жалғасқан медициналық отадан кейін, ол өмірінің соңғы күндерін көбінесе есінен айырылып өткізді, 1930 жылдың 14 сәуірінде қайтыс болды. Сигурд Ибсен Норвегияның Осло қаласындағы Құтқарушы зиратында жерленген.