Кіріспе

Нордхордланд көпірі (Нордхордландсбруа) – Норвегияның Вестланд округіндегі Клауванесет (Берген муниципалитеті) мен Флатой аралы (Альвер муниципалитеті) арасындағы Сальхусфьорденді кесіп өтетін, кабельді және понтондық технологиялардың біріктірілген көпірі. Оның жалпы ұзындығы – , ал понтондық бөлігі – . Кабельді бөлімі бір тік H пішіндес тіреуіштен тұрады, оның биіктігі – , ал негізгі аралығы – . Бұл – фьордтың тереңдігіне байланысты бүйірлік бекітпелерсіз 10 понтоннан тұратын болаттық қабырғалы көпір. Жолдық бөлігі ортотроптық плитаға орналасқан. Понтондар мен кабельді көпір бетоннан салынған, ал негізгі аралық 48 кабельмен қолдауға алынған. Негізгі аралықтың фьордқа жақын жағында терең негіз орнатылған, осы жерде екі көпір бірігеді. Осы жерден бастап, ұзындығындағы жол қабырғасы 5,7 пайыздық еңіспен, понтондық көпірге бекітілген эстакадада орналасқан. Көпір Е39 Еуропалық бағытының екі қатарын, сондай-ақ «Жағалау тас жолын» және жаяу және велосипед жолын қамтиды. Ол Нордхордланд аймағын Бергенмен байланыстырады. Көпірді салу жоспары 1960 жылдардан бастап жасалған, ал 1989 жылы Норвегия Парламенті шешім қабылдағаннан кейін 1991 жылы құрылыс жұмыстары басталды. Қосалқы жолдарды қоса алғандағы жалпы құны 910 миллион Норвегия кронасын (NOK) құрады. Шарт бойынша төлемнің бір бөлігі мердігерлердің жоғалтқан сот ісіне қатысты. Көпір 1994 жылдың 22 қыркүйегінде ашылды және 2005 жылдың 31 желтоқсанына дейін ақылы болды. 2014 жылы күніне орташа 16 580 көлік өткен. 2019 жылы аймақтағы басқа жобаларды қаржыландыру үшін төлемдер қайтадан енгізілді. Көпір Норвегиядағы екінші ең ұзын көпір және Норвегиядағы екінші понтондық көпір болып табылады.

Сипаттамалар

Көпір үш бөлімнен тұрады: кабельді көпір, понтондық көпір және оларды жалғастыратын виадук. Кабельді көпір Берген қаласының құрлықтағы Клауванесет орналасқан жердегі іргетасы бар биік H пішінді тіреуіштен тұрады. Ол негізгі аралықты ұстап тұрады, ал екінші ұшы орташа теңіз деңгейінен төмендегі іргетасқа бекітілген, ол Клауваскаллен қыратымен байланыстырылған. Бүкіл кабельді көпірдің ұзындығы – , ал ұзын виадук алты жұп тіреу бағаналарымен сүйеніп тұр. Кабельді көпір биіктігі және ені бар кеме жүретін арнаны қамтамасыз етеді. Негізгі аралық жеңіл LC55 бетонынан, ал виадук және тіреуіш әдеттегі C45 бетонынан салынған. Тіреуіштердің ішінде қуыс кеңістік бар. Көпірде 48 кабель бар, олардың 12-сі жолдың әр жағындағы тіреуіштің әр жағында орналасқан. Кабельдер арасындағы қашықтық негізгі аралықта – , ал виадукта – . Барлық кабельдердің жалпы ұзындығы – , әр кабель 67-ден 230-ға дейін өрілген сымдардан тұрады, олардың диаметрі – . Кабельдердің салмағы әрқайсысы – аралығында, ал олардың көтергіштік қабілеті – аралығында. Оларды жол қабырғасымен қосылған жерде тартып бекітуге болады. Екі көпірді ұзын болат виадук байланыстырады, ол суда жүзетін көпірдің үстінен өтеді және жолды орташа теңіз деңгейінен жоғарыға көтереді. Виадуктың салмағы – , ал көлбеу бұрышы 5,7 градусқа тең. Ол аралықтары – болатын қанаттардан тұрады, ал жол қалыңдығы – болатын пластиналардан жасалған ортотроптық жабын ретінде салынған. Көпірдің құрылысында барлығы бетон қолданылды, оның ішінде понтондық бөліктерінде – . Көпір – мөлшерде бояумен жабылды.

Жоспарлау

Нордхордландта кеме қызметі 1866 жылы басталды, ал 1923 жылы алғашқы автомобиль сатып алынды. 1936 жылдың 7 шілдесінде Линдастағы Исдалстё мен құрлықтағы Асандағы Стейнестё арасында автопаром қызметі құрылды. Сонымен қатар, Нордхордландтан барлық көлік бір орында жиналып, Сальхусфьорд арқылы Асанеге тасымалданатын болды. Паром айлағын Исдалстёден Кнарвикке көшіру арқылы паром қызметінің ұзақтығы қысқартылуы мүмкін. Алайда, бағалар өзгеріссіз қалады және қосымша түсім Флатойдан Линдасқа көпір салуға жұмсалады. Бұл 1958 жылы Альверсунд көпірінің ашылуына және Флатой мен Меландтан Кнарвикке паром қызметіне мүмкіндік берді. 1962 жылы мәселе тағы көтерілді, бұл жолы понтондық көпір ретінде. Фьордтың тереңдігі мен тік жартастары көпірді теңіз түбіне бекітуді мүмкінсіз етеді. Алайда, Австралиядағы Хобарт көпірі үшін бүйірлік бекітусіз көпір салу әдісі әзірленген еді. Ол көпiрдiң жобасын жасауды Ослодағы инженерлік консультанттар Prosjektering компаниясымен бірлесіп жүзеге асырды. Муниципалдық инженерлер 1966 жылы ағымдарды өлшеуге кірісті. Prosjektering және Sverdrup & Parcel кемелердің өтуіне мүмкіндік беретін жылжымалы бөлігі бар понтондық көпірді ұсынды. 1967 жылы жаңа ұсыныс жасалды, онда Берген жағындағы тау жынысына теңіз арнасы салынбақ. Альверсунд көпірі – құрылысы кезінде жинақталған қарызды төлеу үшін алым алынатын көпір еді. 1968 жылы қарыз өтелді, бірақ Норвегияның Жолдар басқармасы алымды жинауды жалғастырып, Сальхусфьорд арқылы көпір салуды қаржыландыру жоспарын іске қосты. Бұл мәселеге жергілікті тұрғындар қарсы шығып, көпір ешқашан салынбайтынын айтып, оны заңсыз деп есептеп сотқа жүгінді. 1971 жылы аспалы көпір туралы егжей-тегжейлі талқыланды, үш түрлі ұсыныс жасалды. Сальхус ауданында наразылық болды, себебі аспалы көпір тұрғын үйлердің бір бөлігін бұзуға әкелуі мүмкін. Хагелсунд көпірі 1982 жылдың 1 сәуірінде ашылды және Флатойды Линдас пен Кнарвикпен байланыстырды, сонымен қатар Меланд пен Линдасты да қосты. Екі көпір де жартылай алым төлеу арқылы қаржыландырылды. Понтондық көпір жобалары 1981 жылдың 31 наурызында Көлік және байланыс комитетіне ұсынылды. Олар понтондық көпірді таңдауды қолдады. Көпірді салу туралы шешімді парламент 1987 жылдың 9 желтоқсанында қабылдады, бірақ кеме арнасын кеңейтуді талап етті. Толық жоспарлау 1990 жылдың наурыз айында басталды, алдымен понтондық көпірді салудың екі техникалық әдісі қарастырылды: бетоннан жасалған қапшықтар мен бетон понтондарды ұстап тұратын темірден жасалған көпір. Алайда, екеуі де бетон немесе болаттан жасалған бетонды секцияларға орнатылған бетон понтондар пайдасына қабылданбады. А бағанасының орнына H бағанасы таңдалды, себебі ол функционалды және аймақтағы басқа көпірлермен, әсіресе үш аспалы көпірмен үйлесімді көрінеді. Кабельдік бөлімді таңдау, дауыл кезінде жол қауіпсіздігін арттыруға, көпір палубасындағы коррозияны азайтуға және судың астынан өтуді жақсартуға мүмкіндік берді. Көпірдің екі жағына да жеке жолдар салынды. Флатойдағы қиылыс автобус станциясы ретінде де салынды және Нордхордландтағы көптеген автобус бағыттарының соңғы аялдамасы болды. Экспресс автобустар тікелей Берген қаласының орталығына жүретін. Көпір жобасына 910 миллион норвегиялық крона жұмсалды, оның ішінде 513 миллион норвегиялық крона понтондық көпірге, 81 миллион норвегиялық крона кабельдік көпірге, 25 миллион норвегиялық крона су жолына, 115 миллион норвегиялық крона жоспарлауға және 176 миллион норвегиялық крона қосалқы жолдар мен туннельге жұмсалды. Көпір 41 миллион норвегиялық крона мемлекеттік грантпен, 139 миллион норвегиялық крона алдын ала төленген алымдар есебінен және 730 миллион норвегиялық крона қарызбен қаржыландырылды, ол алымдар есебінен өтеледі. Құрылыс кезіндегі пайыздық төлемдер 138 миллион норвегиялық кронаны құрады. Құрылысқа 1,15 миллион адам-сағат жұмсалды. Көпірді король Харальд V 1994 жылдың 22 қыркүйегінде ресми түрде ашты. Бұл 1992 жылы ашылған Бергсойсунд көпірінен кейін Норвегиядағы екінші понтондық көпір болды. Соңғы алым 2005 жылдың 31 желтоқсанында алынды. 2008 жылы көпірден күніне 19 700 адам өтті, оның 14 пайызы қоғамдық көлікпен жүрді. 2010 жылы көпір Teknisk Ukeblads журналының Норвегиядағы ең әдемі көпір конкурсының финалистерінің бірі болды. 2010 жылдың желтоқсан айында Берген қалалық кеңесі Нордхордланд жобасын бекітті, оған Асане мен Нордхордландтағы жолдарға 3,8 миллиард норвегиялық крона жұмсалмақ. Қаржыландырудың екі үшін бір бөлігі алымдардан түсетін ақша есебінен, көпірге қайтадан алым орнатылмақ. Бастапқыда бес жыл бойы алым 20 норвегиялық кронаны құрайды, ал бірінші кезең аяқталғаннан кейін 15 жыл бойы 40 норвегиялық кронаға дейін өседі. Алымды қайта ашу 2013 жылы жоспарланған. Жобалардың арасында Бергендегі автожолмен E39 қашықтығын қысқартатын жаңа төрт қатарлы Нюборг туннелі де бар.