Кіріспе

Манчестердегі қоғамдық саябақ, Англия.

Пикадилли бақтары – Англияның Манчестер қаласы орталығында, Солтүстік ауданның шетінде орналасқан жасыл кеңістік. Ол атын қала орталығындағы Market Street-тен London Road-ке дейін созылатын, іргелес Пикадилли көшесінен алған. Бақшада автобус станциясы және трамвай аялдамасы бар. Пикадилли бақтары Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Манчестер корольдік ауруханасының бұрынғы орнында салынған. Алғашқыда әсемдеп жасалған, шұңғыма бақша ретінде құрылған бұл аймақ 2002 жылы жапондық сәулетші Тадао Андо жобасымен су нысаны және бетон павильонмен қайта жаңартылды.

Орналасқан жері

Пикадилли бақтары Манчестер қаласының орталығында, Солтүстік кварталдың оңтүстігінде орналасқан. Бұл жасыл кеңістік төрт жағынан көшелермен шектеледі: батысында Мосли көшесі, оңтүстігінде Паркер көшесі және шығысында Портленд көшесі. Солтүстік жағынан Пикадилли көшесі өтеді, ол Базар көшесінің қиылысынан басталып, Лондон жолының Дуки көшесімен қиылысына дейін шығысқа қарай созылады. Пикадилли атауы көбінесе Пикадилли көшесінің өзінің айналасындағы аумаққа, оның ішінде бақтарға, Пикадилли вокзалына және Рочдейл каналындағы Пикадилли бассейніне – канал бассейніне қатысты қолданылады. 2018 жылдан бері бұл атау Пикадилли сайлау округіне де берілді.

Тарих

1755 жылға дейін бұл аймақта "Дауб ойықтары" деп аталатын суға толы саз шұңқырлар орналасқан. Солтүстік жиегінен өтетін көше сол кезде Левер қатары деп аталды, кейін Пикадилли деп өзгертілді. 18 ғасырда Рольстонның 2-ші баронеті, Манчестер иелігінің иесі сэр Освальд Мосли, бұл жерді қалаға сыйға берді, бірақ оның шарты – жер мәңгілікке халыққа пайдалану үшін берілсін, әйтпесе ол Мосли отбасына қайтарылып алынар еді. 1934 жылы Манчестер орталық кітапханасына көшуге дейін Манчестер қалалық тегін кітапханасының анықтама бөлімі көп жыл бойы осы жерде орналасқан.

Бейнелеулі бақтар

Аурухананың бұзылуынан кейін бос қалған жердің тағдыры бірнеше жыл бойы белгісіз болды. Осы орында жаңа қалалық өнер галереясын салу туралы ұсыныс жасалды, және сәулетші Эрнест Берри Уэббер үлкен неоклассикалық ғимараттың жоспарларын әзірледі. Бірақ бұл жоба іске аспады, ал қаланың көркем өнер жинағы жақын орналасқан Мосли көшесіндегі Манчестер қалалық өнер галереясында қалды. Архитектор Ричард Карпентер тағы бір ұсыныс жасады – осы орында Манчестер соборының орнына жаңа, ірі ғимарат тұрғызу. 1917 жылы дирижер Томас Бичэм үлкен опера театрын салуды ұсынды, алайда ол жоспарды одан әрі дамытуға үлкермей банкротқа ұшырады. "Пикадиллидің үлкен ойығы" 1910 және 1920 жылдар бойы бос тұрды. 1930 жылдары бұрынғы аурухана орнына жаңа ғимарат салудан бас тартылып, оны қоғамдық баққа айналдыруға шешім қабылданды. Аймақ жаңарып, бұрынғы аурухананың жертөлесі орнында гүлзарлар, раушан гүлдерінен жасалған бақша және гүлдейтін шие ағаштары бар бақ салынды. Жаңа бақтардың ортасына қала әкімшілігі "Адрифт" (Қалқып жүзуші) деген атпен қоладан жасалған мүсінді орналастырды, ол дауылды теңізде салға жабысып тұрған отбасыны бейнелейді. Бұл мүсінді 1907 жылы танымал мүсінші Джон Кэссиди жасаған, ал оны бай өнеркәсіпші және өнер жинаушы Джеймс Грешем, Грешем мен Крейвен инженерлік зауыттарының негізін қалаушы, Манчестер қала әкімшілігіне жаңа өнер галереясында орналастыру шартымен тапсырған. Галерея жобасы іске аспағандықтан, "Адрифт" мүсіні жаңа су асты бақтарының орталық бөлігі ретінде пайдаланылды. Ол 1953 жылға дейін сол жерде тұрды, содан кейін бақтың оңтүстік жағына көшірілді. Оның орнына патшайым Елизавета II-нің тәж киюіне арналған ескерткіш фонтаны орнатылды. Солфордтық суретші Л. С. Лоури 1954 жылы салған "Пикадилли бақтары" атты суретінде гүлзарлар арасында Коронация фонтаны көріністің ортасында анық көрінеді. Бұл сурет Мосли көшесіндегі қалалық өнер галереясында ілінген.

1945 жылғы жоспар

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Пикадилли бағының оңтүстік жағындағы Паркер көшесіндегі көптеген қойма ғимараттары Манчестердегі бомбалау кезінде қирады. Соғыстан кейінгі қалалық жаңарудың бір бөлігі ретінде 1945 жылы Манчестер қалалық корпорациясы «Манчестер қаласының жоспары» жариялады, ол қала орталығын кең ауқымда қайта құруды көздеді. Пикадилли бағына кинотеатр, театр, би залдары, мұз айдыны, бокс стадионы және мейрамханаларды қамтитын «халықтың орыны» ойын-сауық орталығы ұсынылды, ал айналасындағы бақтар жарықтандырылатын болды. Бұл жоспар көбінесе іске аспады. 1959 және 1965 жылдар аралығында Паркер көшесіндегі бұрынғы бомбалау орны қайта жаңғыртылып, Ковелл, Мэтьюз және Партнерлер жобалаған Пикадилли Плаза деп аталатын модернистік ғимараттар кешені салынды: Пикадилли қонақ үйі, Санли үйі және Бернард үйі.

Көлік түйіндері

1931 жылы, аумақты қайта жаңарту аясында Паркер-стрит автобус станциясы бақтардың оңтүстік жағында ашылды және 1935 жылы кеңейтілді. Бұл автобус жолаушылары үшін орталық көлік түйіні қызметін атқарды. 1991 жылы Манчестер метрополитенінің жаңа жеңіл рельстік көлік желісін салу жұмыстары басталды. Пикадилли бақшасының оңтүстік және батыс жағына жаңа трамвай жолдары төселді және жаңа трамвай аялдамасы салынды.

2000-шы жылдардағы қайта құру

1990 жылдары су асты бақшасы құлдырап, сұраныстан шықты. Кейбір адамдар оны қаланың басқа бөліктерінен оқшауланған, жағымсыз орын деп есептеді, ал оның тым жасырын орналасуы алкоголизмге, қарақшылыққа және есірткіге тәуелді адамдарды тартты. 1996 жылғы Манчестердегі жарылыстан кейін қала орталығында жаңару бағдарламасы басталды. Манчестер қалалық кеңесі Пикадилли бақшасын қайта жобалау бойынша халықаралық конкурс өткізді, ал 1998 жылы алты финалист ішінде жеңімпаздар жарияланды. EDAW ландшафт сәулетшілері, олардың жоба серіктестері Arup, жапон сәулетшісі Тадао Андо, жергілікті сәулетшілер Chapman Robinson және жарық инженері Peter Fink жеңіске жетті. 2001 және 2003 жылдар аралығында EDAW бақтарды қайта құрды, мақсаты – тәулік бойы жұмыс істейтін қала үшін «әлемдік деңгейдегі» қоғамдық кеңістік құру еді. Жалпы құны 20,7 миллион фунт стерлингті құрады. 1930 жылғы су асты бақшасы алынып тасталды және орнына тегіс жазықтықтан тұратын көгалданған алаң жасалды. Жаңа жолдар геометриялық түзу сызықтар мен доғалар бойынша құмтас пен көк Уэльс тақтасымен жабылды. Орталыққа үлкен сопақша фонтан алаңы орнатылды, ол компьютермен басқарылатын фонтан саптамаларымен жабдықталды. Оңтүстік жағында, трамвай және автобус аялдамасына жақын жерде, Тадао Андо жобалаған жаңа бетон модернистік павильон, сондай-ақ трамвай жолын жасыру үшін қисайған бетон қабырға салынды. Лондон шағалағы, қатаң емен, гүлдейтін алмұрт және магнолия сияқты ағаштардың түрлері отырғызылды. Бастапқы мүсіндердің көпшілігі өз орнында қалды. Кейіннен қайта жобаланған бақтармен байланысты мәселелер пайда болды. Көгалданған жерлер жиі зақымданып, жұртшылық пайдаланғаннан кейін лайға айналады, сондықтан оларды үнемі қайта көгалдандыру қажет. Дизайн «суық, модернистік» стилі үшін сынға ұшырады. Тадао Андоның бетон бөлігі халыққа ұнамай, Берлин қабырғасына теңеді; 2020 жылдың қараша айында ол жұртшылықтың пікіріне жауап ретінде жартылай бұзылды – бұл әрекетті The Twentieth Century Society айыптады. Пикадилли бақшасы аймағы жиі есірткіге тәуелді адамдардың жиналатын орны ретінде сынға ұшырайды, сондай-ақ бұл жерде дәмдеуіштердің ашық саудасы мен қолданылуы туралы ақпараттар БАҚ-та жарияланды.

2021 жылғы жобалау байқауы

2003 жылғы көгалдандыруға қоғамдық пікір мен қоғамға қарсы мінез-құлық мәселелеріне жауап ретінде Манчестер қалалық кеңесі Пикадилли бақтарын тағы да қайта жобалау үшін жаңа қалалық дизайн конкурсын жариялады. Кеңес 25 миллион фунт стерлингтік жобаның мақсаты – "әлемдік деңгейдегі" қоғамдық кеңістік құру екенін, ол "ерекше Манкуниялық" сипатқа ие болады деп мәлімдеді. Жеңімпаз ұсыныс 2023 жылдың көктемінде жариялануы күтілуде.

Ғимараттар мен ескерткіштер

Аянтты қазіргі Манчестердің дәуірлерін көрсететін ғимараттар қоршап тұр. Өнеркәсіптік революция кезеңіндегі ескі Виктория стиліндегі қоймалар мен дүкендер, сондай-ақ Манчестердің мақта саудасының орталығы болған дәуірінен бастап, алаңның 21-ғасырлық жаңаруының бір бөлігі – жаңа кеңсе блогының құрылысына дейін, бәрі осы алаңда көрініс береді. Саяхатшылардың көзіне бірінші болып түсетін нәрсе – Пикадиллидің үстінде биіктеп тұрған Пикадилли Плазаның алып кешені. 2003 жылы салынған Пикадилли бақтары алаңның шығыс жағында орналасқан. Онда алты қабатта кеңселер, бірінші қабатта дүкендер мен мейрамханалар бар. Бұл орын Пикадилли мен алаңның арасында жатыр.

Пикадилли алаңы

Пикадилли Плаза 1959-1965 жылдары Ковелл Мэтьюс және Партнерлер компаниясымен салынды, ал 2001 жылы Лесли Джонс Архитекторлар компаниясы оны қайта жаңартып, жаңа үлгі берді (бұл негізінен Бернард Хаустың ескі қытай стиліндегі мұнараларын ауыстыруды қамтыды). Пикадилли Плазада жаңартылған Меркьюр қонақ үйі (бұрын Ramada Manchester Piccadilly және Jarvis Piccadilly қонақ үйі деп аталған) орналасқан; жөндеу жұмыстары 2008 жылы аяқталды. Алғашында Санли мұнарасы деп аталған үлкен мұнара блогы Сити-тауэр деп қайта аталды. 2005 жылы Плаза мұнараны жаңа панельдермен жапқан және бетон фасадтарын тазартқан кең ауқымды қайта жаңартудан өтті. Бүкіл кешен 2004-2005 жылдары Piccadilly Plaza сатып алған Bruntwood Ltd компаниясының күшті инвестицияларын тартты, қазір жер қабатында бірнеше сауда орындары және жоғары қабаттарда (бұрын Piccadilly Radio орналасқан) кең кеңселер бар.

Thistle және Britannia қонақ үйлері

Thistle қонақ үйі Пикадилли бақшасының оңтүстік-шығыс жағында орналасқан. Бұл қонақ үй бастапқыда үш мақта қоймасынан (сол жағында төртіншісі тұр) құралған, олар 1851 және 1858 жылдар аралығында Эдвард Уолтерс жобалаған төрт қойманың бір бөлігі болды. Сонымен қатар, Портленд көшесінде ІІ* санаттағы «Британия» қонақ үйі орналасқан, ол бұрын Манчестердегі ең ірі қойма – Уоттс қоймасы болған (архитекторлары Трэвис және Мангалл).

Манчестер дөңгелегі

2013 жылдан 2015 жылға дейін Манчестер дөңгелегі алаңда тұрды.

Пикадилли бақшалары маңындағы тізімге енгізілген ғимараттар

Құрылыс Фотосуреттер Тізімделген Ref. 1 Пикадилли II санатта 1974 жылғы 2 қазанда 12 Мосли көшесі Сәулетші Томас Уортингтон (1826–1909) Салфордта туған. Уортингтон Альберт ескерткішінің (Принц Альберт үшін) сәулетшісі болды, ол Альберт алаңындағы Манчестер қалалық әкімшілігі алдында орналасқан. 15 және 17 Пикадилли, соның ішінде 1–3 Олдхэм көшелері. Архитектор Ройл және Беннет. II санатта 1988 жылғы 19 маусымда 38–50 Пикадилли Джошуа Хойл ғимараты, оның ішінде Роби үйі. Қазір "Мальмезон" қонақ үйіне айналдырылған. II санатта 1987 жылғы 16 шілдеде 47 Пикадилли II санатта 1994 жылғы 5 маусымда 49 Пикадилли 51–57 Пикадилли 59 және 61 Пикадилли Клейтон үйі. 69–75 Пикадилли Холлс ғимараты. II санатта 1988 жылғы 19 маусымда 77–83 Пикадилли 97 Пикадилли Брансуик қонақ үйі (Пэтон көшесінің 2 және 4 нөмірін қамтиды). II санатта 1974 жылғы 2 қазанда 107 Пикадилли Бастапқыда Чарльз Хиткотт жобалаған, бұрышта орналасқан көрме залы және қойма, кейіннен қонақ үйге айналдырылған.