Кіріспе

Шотланд сәулетшісі, Скотт ескерткішінің авторы (1795–1844)

Джордж Мейкл Кемп (25 мамыр 1795 – 6 наурыз 1844) – Шотландияның Эдинбург қаласындағы Скотт ескерткішін жобалап салған, өзіндік білімімен жеткен шотланд сәулетшісі. Шаруаның білімсіз ұлы, бала кезінен ағаш өңдеуге бейімділігі болған ол, ағаш шебері мен диірменшінің білімін алған. Кемп бірнеше жыл бойы саяхаттап, диірменші болып жұмыс істеді, бала кезінен готикалық сәулетке қызығушылық танытып, Шотландия, Англия және Франциядағы маңызды готикалық ғимараттарды зерттеу мүмкіндігіне ие болды. Осының нәтижесінде, ол Шотландияда готикалық сәулет туралы бірінші қолдан білуші ретінде танылды. Эдинбургке қоныстанған Кемп, шотланд жазушысы сэр Уолтер Скоттқа ескерткіш жобалау конкурсында жеңіске жетті. Ол қаланың Принц-стрит көшесіндегі құрылысты қадағалады, бірақ 48 жасында, ғимарат аяқталмай тұрып, қаланың Юнион каналында суға батып қайтыс болды. Ескерткіш аяқталғаннан кейін жоғары бағаланды және формальды білімі болмаса да, тек бір ғимарат оның жобасы екені белгілі болса да, Кемп сәулетші ретінде құрметке ие болды. Өте ұялшақ және қоғамдық ортада қиындық көретін, ғимараттардың егжей-тегжейін жатқа алуға және көзбен қашықтықты дәл өлшеуге қабілетті Кемптің аутизм спектрінде жоғары деңгейде екені айтылады.

Балалық шағы мен білімі

Джордж Мейкл Кемп – Джеймс Кемптің алты баласының екіншісі, ол шопан және оның әйелі Жан Моубрей болған. Ол 1795 жылғы 25 мамырда Ланаркширдегі Биггар қаласынан жоғарыда орналасқан Хиллриггс шаруашылығында дүниеге келді. Кемп бала кезінде әкесі жұмыс іздеп, фермадан фермаға көшіп-қонып жүрді. Ғимараттар Кемпте готикалық сәулетке деген құштарлықты оятты. Ол Галашильсте диірменші болып жұмыс істеді. Оның жұмысына диірмендерді күтіп-жөндеу ғана емес, сол кездегі жаңадан ойлап табылған түрлі ағаштан жасалған ауыл шаруашылығы және өнеркәсіптік машиналарын жөндеу де кірді. Бірақ бұл оның жағдайын жақсартпады. Ол Глазго соборының, Рослин шіркеуінің, Тринити колледжінің шіркеуі және Мелроуз аббаттығының теориялық қайта құру жобаларын егжей-тегжейлі жасады, бірақ олардың ешқайсысы тапсырыс алмады, және ол ешқашан жаңа ғимаратты жобалаған емес. Кемп мүмкіндігін сезіп, бес күн бойы қарқынды жұмыс істеп, Мельроуз аббаттығы мен Рослин шіркеуінің құрылысында жұмыс істеген француз шеберінің атының бір нұсқасы болған Джон Морво деген псевдониммен қатысты. Одан кейін сатылмаған кейбір жиһаз бен Глазго соборының моделі болды. 1843 жылы Мидлотиандағы Гленкорседегі 1700 жылдардағы Жаңа Вудхаусли үйіне Кемп салған оңтүстік қанат қосылғаны сенімді түрде белгілі.

Ескерткіштер

1932 жылы Джеймс Грив жобалаған Кемпке арналған ескерткіш Редскархедтегі Мой Холлда ашылды, осы жерде Кемп өнер білді. Бұл – Кемптің ұстасы, ағаш шебері және диірменші Эндрю Ноблдың бұрынғы шеберханасына бітістірілген бір қабатты готикалық қабырғалы ғимарат. 1995 жылы оның туғанына 200 жыл толуына орай Біггар мұражайының қоры тағы бір Кемп ескерткішін орнатты. Ол жалпақ кесілген тастан жасалған, қола тақтасы бар және 1795 жылы Кемп үйі тұрған жерге қарап, аңғардың қарсы бетінде орналасқан.

Кэмпке ұқсас

Кемптің қайын інісі Уильям Боннар кем дегенде екі портретін салған. Біреуінде, Кемптің артында жартылай салынған монумент көрінеді, ол Шотландия Ұлттық портрет галереясының қорында сақталады. Боннар салған екінші портрет Эдинбург қалалық кеңесіне тиесілі. Белгісіз суретшінің Кемптің Скотт монументінің макетін ұстаған портреті де Эдинбург қалалық кеңесіне тиесілі. 1843 жылы Дэвид Октавиус Хилл Скотт монументінің құрылыс алаңында Кемптің екі фотосуретін түсірген. Қағаз негативтерінен жасалған тұзды қағаз баспалары Эдинбург қалалық кеңесінде сақтаулы.

Жеке өмір

Көптеген достары бар және өмірінің соңында халық арасында өте танымал болған Кемп өте ұялшақ, әлеуметтік тұрғыдан қиындыққа тап болып, тікілдейтін адам ретінде сипатталған. Оның соңғы биографы Морвен Лиз Кемптің "үлкен өзіне сенім мен жігерлілікпен қатар, өте ерекше тұлғаға ие болғанын" жазады. Ол оның әлеуметтік қиындықтары, мүмкін, қарапайым отбасынан шыққандығымен байланысты болса керек, ал оның "аутизм спектрінде жоғары деңгейде" болуымен одан әрі ушыққан дейді. Қоштасу рәсіміне көп адам қатысқанмен, көптеген саяхатшылар келгенмен және сәулетшінің беделі зор болғанына қарамастан, Кемптер бай емес еді. Бір журналист "марқұм, ұзақ күрес жолынан өткен соң атаққа жетіп, бірақ байлыққа ие бола алмағанын" айтты. Ол сондай-ақ Морнингсайдтағы Кемптер үйінің қарапайым сыртқы түріне назар аударды, одан қоштасу шеруі басталды.