Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотланд саяхатшы-жазушысы және суретшісі (1783–1856)
Scottish travel writer and artist (1783–1856)
Джеймс Бейли Фрейзер (11 маусым 1783 – 23 қаңтар 1856) – Кіші Азия, Иран, Күрдістан және Үндістанды суреттеген және олар туралы жазған шотланд саяхатшы-жазушысы және суретшісі. Оның суреттерінде Үндістан мен Парсының алғашқы бейнелері көрсетілген. Ол Уильям Фрейзердің бауыры болған.
James Baillie Fraser (11 June 1783 – 23 January 1856) was a Scottish travel writer, and artist who illustrated and wrote about Asia Minor, Iran, Kurdistan and India. Some of his watercolours made in the picturesque style represent early views of India and Persia. He was a brother of William Fraser.
Ерте өмір
Джеймс Инвернесс графтығындағы Рилигте дүниеге келген. Ол бес ұлының ең үлкені болды және Делиде қызмет етті. Оның ағасы Шығыс Үндістан компаниясының хатшысы болған. Оның Делидегі жұмысы жерді зерттеу және жайластырумен айналысты, сонымен қатар далаға шығып, адамдармен кездесуді де қамтиды. Уильям үнді тілдері мен мәдениетін жақсы меңгергенін көрсетті және қазіргі "Компания мектебі" стилінде сурет салу үшін жергілікті суретшілерді жалдады. 1816 жылы Джеймс Калькуттаға оралып, кеме тасымалымен айналысатын серіктес болып жұмыс істеді. Ол өнерге де қызығушылық танытып, кәсіби суретшілер Уильям Хавелл (1782–1857) және Джордж Чиннери (1744–1852) есімдерімен жұмыс істеді. 1826 жылы ол «Калкутта мен оның айналасының көріністері» атты кітабын жариялады. Ол батысқа қарай Бомбейге сапар шекті, содан кейін Шығыс Үндістан компаниясының офицері Эндрю Жукспен бірге Парсыға, Бушахрға, одан кейін Тегеранға дейін теңіз арқылы сапар жасады және 1823 жылы Лондонға жетті. Жукс 1821 жылы Исфаханға жолда қайтыс болды. Осы саяхат кезінде Фрейзер эскиздер жасады және күнделік жүргізді, ол «1821 және 1822 жылдардағы Хорасанға саяхаттың баяндамасы» (1825) және «Каспий теңізінің оңтүстік жағалауындағы парсы провинцияларындағы саяхаттар мен оқиғалар» (1826) аттарымен жарияланды. 1823 жылы ол Александр Фрейзер Тайтлер, Вудхаузли лордының қызы Джейнге, тарихшы Патрик Фрейзер Тайтлердің әпкесіне үйленді. Ол оларды Константинопольге дейін бірге алып барды. Ол еуропалықтардың бұрын кірмеген мешіттер мен парсы зияратханаларын суреттеуге және эскиздер жасауға қол жеткізді. Осы кезеңде ол көптеген сапарларды атпен жасады, бірақ ауа райының әсерінен денсаулығы нашарлады. Осы сапарлар негізінде ол бірнеше тарихи романдар мен повестьтер жазды. Ол 1856 жылдың 23 қаңтарында Реликтегі өз иелігінде баласыз дүниеден озды.
James was born at Reelig in the county of Inverness. He was the eldest of five sons) who was posted in Delhi. His brother was a Writer to the East India Company. His work in Delhi dealt with land survey and settlement and involved being out in the field and meeting people. William had demonstrated his excellence in Indian languages and customs and he maintained local artists to draw portraits in what is now called the "Company school" style. In 1816 James returned to Calcutta and joined a partner in shipping business. He also took more interest in art and worked with professional artists William Havell (1782–1857) and George Chinnery (1744–1852). In 1826 he published Views of Calcutta and its Environs. He travelled west to Bombay, and then accompanied the East India Company officer Andrew Jukes to Persia, sailing to Bushahr and then on to Tehran, and finally reached London in 1823. Jukes died on the way at Esfahan in 1821. During this journey Fraser sketched and kept a diary, published as Narrative of a Journey into Khorasan in the Years 1821 and 1822 (1825) and Travels and Adventures in the Persian Provinces of the Southern Banks of the Caspian Sea (1826). In 1823 he married Jane, daughter of Alexander Fraser Tytler, Lord Woodhouselee, a sister of the historian Patrick Fraser Tytler. He also accompanied them on their return until Constantinople. He managed to enter and sketch mosques and Persian shrines which no European had entered before. During this period he travelled extensively on horseback but his health was impaired by the exposure. Based on these travels he wrote several historic novels and romances. He died without children at his estate in Reelick on 23 January 1856.
Өнер және жазу
Фрейзер акварельмен сурет салуда үлкен шеберлік көрсетті, және оның бірнеше суреттері литографиялық әдіспен көшірілді. Оның пейзаждарының көпшілігі "көркем" деп есептеледі. Фрейзердің алғашқы жазбалары: "Гималай тауларының бір бөлігі мен Джумна және Ганг өзендерінің бастауына жасаған саяхаттың күнделігі" (1820); "1821 және 1822 жылдардағы Хорасанға жасаған саяхат туралы баяндама, Парсының солтүстік-шығысындағы елдер туралы да қамтиды" (1825); "Каспий теңізінің оңтүстік жағалауындағы парсы провинцияларындағы саяхаттар мен оқиғалар" (1826). Оның романдары: "Куззилбаш, Хорасан әңгімесі" (1828) және оның жалғасы "Парсы авантюрисі" (1830); "Алли Нимру" (1842); және "Қара соқыр" (1844). Ол сонымен қатар "Парсының тарихи және сипаттамалық есебі" (1834); "Константинопольден Тегеранға қысқы сапар (Татар)" (1838); "Курдистан, Месопотамия және т.б. саяхаттары" (1840); "Месопотамия және Ассирия" (1842); және полковник Джеймс Скиннердің әскери естеліктері (1851) жазды.
Fraser displayed great skill with watercolours, and several of his drawings were lithographically reproduced. Most of his landscapes are considered "picturesque". Fraser's earliest writings are: Journal of a Tour through Part of the Himala Mountains and to the Sources of the Jumna and the Ganges (1820); A Narrative of a Journey into Khorasan in the Years 1821 and 1822, including some Account of the Countries to the North East of Persia (1825); and Travels and Adventures in the Persian Provinces on the Southern Banks of the Caspian Sea (1826). His romances include The Kuzzilbash, a Tale of Khorasan (1828), and its sequel The Persian Adventurer (1830); Allee Neemroo (1842); and The Dark Falcon (1844). He also wrote An Historical and Descriptive Account of Persia (1834); A Winter's Journey (Tâtar,) from Constantinople to Teheran (1838); Travels in Koordistan, Mesopotamia, etc. (1840) Mesopotamia and Assyria (1842); and Military Memoirs of Col. James Skinner (1851).