Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Евангелиелік әндер – Нигерия музыкасының маңызды бөлігіне айналған, рухани шабыттандыратын христиан музыкасының бір түрі. 1960 жылдары Батыс Африка Евангелиелік шіркеуінің хоры танымал болды, ал 1970 жылдардың басында Бола Аар, Эбенезер Оби, кейін Панам Перси Пол, Ониэка Онуну, Топе Алаби және Кефи есімдері белгілі болды. Сонымен қатар, 1970-80 жылдар аралығында Архиепископ Бенсон Идахосаның хоры, «The Christian Redeemed Voices» евангелиелік үнімен көзге түсті. Идахоса хор үшін аспаптар сатып алатын. TY Bello және Samsong сияқты көптеген евангелиелік әншілер танымал альбомдар шығарды. 2012 жылы el Mafrex 2012 жылғы MOBO сыйлығына иегер болуға үміткер ретінде ұсынылды.
Gospel songs are a kind of motivational Christian music that has become a major part of Nigerian music. In the 1960s the Evangelical Church of West Africa Choir was popular, and in the early 1970s Bola Aare, Ebenezer Obey and later, Panam Percy Paul, Onyeka Onwenu, Tope Alabi, and Kefee were notable. Also, in the early 1970s and 80s Arch Bishop Benson Idahosa's choir, The Christian Redeemed Voices were known for their gospel sound. Idahosa would purchase instruments for the choir. A number of gospel artists have released notable albums such as TY Bello and Samsong among others. In 2012, el Mafrex got nominated for the 2012 MOBO Awards.
Нигериялық евангелистік әндердің шығу тегі
Евангелие әндерін орындау дәстүрі 15 ғасырдың соңында миссионерлік жұмыстар үшін Бенин қаласына келген португал католиктері арқылы Нигерияға әкелінді. Бұл әндер көбінесе сол кезде шіркеудегі құлшылық қызметтерінде орындалатын. Олар григориан әндері сияқты монофониялық литургия нысанында болды – бұл полифониясыз, жазба түрінде берілмеген (жеке дауыстарға бөлінбеген), тек бір мелодиялық желісі бар әндер. 19 ғасырдың ортасына қарай Нигерияда миссионерлік қызмет (бұрын азайып қалған) қайта жанданды. Бұл жолы оны Англия шіркеуіне (Англикан қауымына) тиесілі және қаржыландырылатын Шіркеу Миссионерлік Қоғамы (CMS) жетекшілік етті. Осы кезеңде CMS-тың қызметі көбінесе Нигерияның оңтүстік-батыс аймағында шоғырланды. CMS хор жетекшілігімен қауымдық ән айтуды қамтитын шіркеу музыкасының жаңа жанрын енгізді. Қызығы (көпшілікке мәлім болғандай), евангелие әндерін алғаш жазған нигериялық – Англикан қауымының CMS-ының өкілі болды. Ол – қадірлі Джозиа Джесси Рансом Кути.
The act of singing gospel songs is a practice that was brought into Nigeria about late 15th century, by Portuguese Catholic who had arrived Benin city at this time for missionary work. These songs were mostly rendered then during Church worship service. They took the form of monophonic liturgy like the Gregorian chant these are songs without polyphony and not written (rendered in parts) but having only one line of melody. By mid 19th century, missionary activities (which had diminished earlier) had revived in Nigeria. This time around, it was championed by the Church Missionary Society (CMS), which is owned and funded by the Church of England (Anglican Communion). At this time, the activities of CMS centered mostly around South west, Nigeria. The CMS introduced a different genre of Church music that involved congregational singing of hymns led by a choir. Incidentally (and not surprising), the first known Nigerian to have recorded gospel songs was a product of the Anglican Communion’s CMS. He is the late Reverend Josiah Jesse Ransome Kuti.
Жосия Джесси Рансом-Кути абыйы
Қасиетті дін қызметкері Рансом Кути Нигерияның Огун штатынан шыққан христиан музыкалық қызметшісі болды. Ол өзінің ықпалын және шабытын Англикан шіркеуінің әндерінен алды. 1859 жылы төрт жасында Англикан қауымында крещение рәсімінен өтті. Ол Англикан қауымының қатарымен өсіп, Құдайдың беделді қызметшісіне айналды; ал 1922 жылы Лагостағы Мәсіх соборының каноны болып тағайындалды. 1879 жылы Рансом Кути Лагостағы CMS қыздар колледжінде музыка мұғалімі болып жұмысқа орналасты, онда ол тоғыз жыл бойы музыкадан сабақ берді. 1890 жылдары Абеокутадағы Әулие Петр шіркеуінің органшысы ретінде ол йоруба тілінде Англикан қауымының әндерін жинастыра бастады және йоруба тілінде басқа да әндер жазды. Оның бұл әндері оған үлкен даңқ әкелді, өйткені ол ән айту арқылы көптеген жаңа адамдарды дінге жетеледі, сондықтан оны "Әнші-қызметкер" деп атады. Ал басқа жақтарда оны "Революциялық музыкалық қызметкер" деп сипаттады. 1925 жылы Рансом Кути Zonophone Records (қазіргі Warner Music Group) компаниясында 43 ән жазып, шығарды, осылайша ол евангелиялық әндерді жазған алғашқы нигериялық болып тарихта қалды.
Revd. Ransome Kuti was a Christian music minister from Ogun State, Nigeria. He got his influence and inspiration from the Anglican Church songs. He was baptized in the Anglican communion in 1859 at age four. He grew through the ranks in the Anglican Communion to become an established Minister of God; and in 1922 was ordained Canon of the Cathedral Church of Christ, Lagos. In 1879 Ransome Kuti took up a job as music teacher in CMS Girls college, Lagos, where he taught music for eight whole years. In the 1890s, as the Organist of St. Peter’s Church, Abeokuta, he began to compile the Anglican Communion hymns in Yoruba, and to compose other songs in Yoruba language. These songs gained him fame as he was said to have won more converts through singing, and therefore was described as “The singing minister”; whereas in other quarters, he has been described as “The revolutionary music minister”. In the year 1925 Revd. Ransome Kuti recorded and released a 43 songs under Zonophone Records (now Warner Music Group), making him the first Nigerian to have recorded gospel songs.
Иколи Харкорт Уайт
Нигериялық евангелистік әндердің тууындағы тағы бір маңызды кезең – марқұм Иколи Харкорт Уайт есімді тұлғамен байланысты. Ол тері ауруымен (алапеспен) ауырған адам еді. 45 жыл бойы (1977 жылы 72 жасында қайтыс болғанға дейін) ол Нигерияның Абия штатындағы Узуаколидегі тері ауруымен ауыратын адамдардың колониясында өмір сүрді. Бұл колонияның иесі – методист шіркеуі. Харкорт Уайт мектеп хорының мүшесі болған, онда флейта мен барабан ойнаған, бірақ 1919 жылы 14 жасында оған тері ауруының диагнозы қойылып, мектептен қуылды. Колонияда ол уақытының көп бөлігін Киелі кітапты және методист ән жинағын оқуға арнады, одан ол әндеріне шабыт алды. Оның үлкен қолдаушысы – М. Доктор Фрэнк Дейви С. Б. Е. (1936 жылдан 1959 жылға дейін Узуаколидегі методисттік тері ауруымен ауыратын адамдардың колониясының директоры) болды. Доктор Дейви өзі де музыканы жақсы көретін, Харкорт Уайттың музыкалық қабілетін дамытуға көмектесіп, қолдады. Абонема, Риверс штатының калабари адамы болғанымен, Узуаколиде өткен өмірі оған игбо тілінде ән жазуға әсер етті. Ол «Игбо шіркеуінің музыкасының әкесі» деп есептеледі. 1921 жылдан 1977 жылға дейін ол 200-ден астам ән жазды. Ол Нигерияны аралап, қызмет атқарған хор ұйымдастырды. Ол отарлық дәуірде Нигерияға келген британдық шенеуніктерге концерттер берді. Оны мектептерге музыка сабақтарын оқуға шақырды. Ол Узуаколидегі методисттік ұлдар гимназиясында музыка мұғалімі болды.
Another landmark in the birth of Nigeria gospel songs was in the person of the late Ikoli Harcourt Whyte. He was a leprosy patient. For 45 years (until his death in 1977 at the age of 72), he lived in a leprosy colony in Uzuakoli, Abia State, Nigeria. The colony was owned by the Methodist Church. Harcourt Whyte was a member of his school choir, where he played flute and side drum but in 1919 at age 14, he was diagnosed with leprosy and sent out of school. At the leprosy colony, he devoted most of his time to studying the Bible and the Methodist hymn book, from where he drew inspiration for his songs. A huge source of encouragement for him was Rev. Dr. Frank Davey C. B. E. (Director of Methodist Leprosy Settlement at Uzuakoli from 1936 to 1959). Dr. Davey who himself was an ardent lover of music guided and supported Harcourt Whyte’s musical flair. Though a kalabari man from Abonema, Rivers State, his stay in Uzuakoli influenced him to write songs in Ibo language. He is referred to as “The father of Igbo church music”. Between 1921 and 1977, he wrote over 200 songs. He raised a choir, which traveled and ministered around Nigeria. He performed for British dignitaries who visited Nigeria during the colonial era. He got invited to schools to teach music. He was the music teacher at Methodist Boys' High School in Uzuakoli.