Кіріспе

Джон Уэсли (1928 жылғы 25 қараша – 2022 жылғы 10 ақпан) – американдық суретші, эрос пен юмор туралы ерекше бейнелі туындыларымен танымал, нақты, қатаң, бейтарап стильде орындалған. Уэслинің өнері 1960 жылдары қалыптасқан көркемдік принциптерге адал болды: жалпақ пішіндердің комикстік стилі, нәзік қара контур, қаныққан түстердің шектеулі матовый палитрасы және талғамды, ықшам композициялар. Оның ерекше тақырыптарына нимфалардың ойнауы, жалаңаш адамдар, нәрестелер мен жануарлар, шабындық және тарихи көріністер, сондай-ақ 1950 жылдардағы комикстерден алынған кейіпкерлер, тыйым салынған құштарлық, ашу немесе үмітсіздіктің әзіл-қалжыңмен ұсынылған, екіұшты жағдайлары кірді. Бастапқыда өнер сыншылары Уэслиді поп-артист деп санады, себебі ол танымал мәдениеттің көрнекі тілін және кейде иконографиясын пайдаланды. Бірақ кейінірек сыншылар оны өнерден тыс тұрған, жіктеуге келмейтін суретші ретінде қарастырды, оның (көбінесе еркек) американдық санасыздығын психологиялық тұрғыдан зерттеуі, абстракциямен формалық ұқсастықтары және өнер тарихынан алған мол мұраларына назар салды. Artforum журналынан Женифер Борум Уэслинің туындыларын "поп лексикасы, талғамды минималистік сезімталдық және сирек кездесетін үйлесімдерге бейімділік" деп сипаттады. Оның туындылары MoMA PS1, Амстердамдағы Stedelijk Museum, Франкфурттағы Portikus және Чинати қоры сияқты көптеген қоғамдық өнер коллекцияларында сақталады, соның ішінде Заманауи өнер мұражайы, Лос-Анджелес қазіргі заманғы өнер мұражайы және Уитни мұражайы бар. 1976 жылы ол Гуггенхайм стипендиясын алды.

Өмір және мансап

Джон Мерсер Уэсли 1928 жылы Калифорния штатының Лос-Анджелес қаласында Эльза Мари Патцвальдт пен Нер Уэслинің отбасында дүниеге келді. Одан кейін ол бір жыл бойы жетімдер үйінде тұрды, анасы қайтадан үйленіп, оны өзіне қайтарып алғанға дейін. Ол 1950-ші жылдардың басында формалды көркем білімі болмаса да абстрактты экспрессионизмде сурет салуды бастады, соңынан ыдыс жуушы, қойма жұмысшысы және ұшақ құрастырушы сияқты жұмыстар істей жүріп кешкі көркем сурет сабақтарына қатысты. Осы кезеңде Уэсли минималистік суретшілер Дональд Джадд, Дэн Флавин, Роберт Райман және Сол Левиттпен жақын қарым-қатынас орнатты. Мансабының кейінгі кезеңінде Уэслидің туындыларына шолу Stedelijk мұражайында ұйымдастырылды (1993, Portikus-қа сапармен).

Жұмыс және қабылдау

Өзінің мансабы бойында Уэсли шығармаларында танымал медиа бейнелерін пайдаланды. Бірақ сыншылар оның мағынасын өзгертуін поп-артқа қарағанда мазасыз және ерекше деп бағалап, оның стилі форма мен психологиялық мазмұнның сырлы зерттеулеріне бастау болғанын айтады. Ол тұтынушылық, коммерциялық және өндірістік бейнелерге емес, жеке естелік, құштарлық және қиялға ден қойды. Дэйв Хики Уэслиді аңызшы ретінде қарастыра отырып, ол "Америкадағы пуритандық құндылықтардың қазіргі үстемдігіне бағытталған жасырын, қалалық пікір беру үшін Рококо кескіндемесінің бейкүндеу, құштарлық аллегорияларын қайта жаңартып ойлап тапты" деп жазды.

Алғашқы жұмыстар

Уэслидің визуалды назары мен стилі 1963 жылдан бастап оның ерекше, өзгеше ерекшеліктерін байқады. Ол карикатуралық, көрнекті поздағы топтық және жеке портреттерді, сондай-ақ тарихи тұлғаларды бос кеңістіктерге, гүлдер, құстар немесе – "Авиатордың қыздары" (1963) картинасында – Бірінші дүниежүзілік соғыстың екі қанатты ұшақтарының силуеттерімен шектелген симметриялық, модерн стиліндегі шекаралармен орналастырды, осылайша ер және әйел арасындағы қарама-қарсылықты жасады. Тақырыптық тұрғыдан алғанда, олар көбінесе жыныстық қатынастарды, әкелік билікті және өлімді сатиралық, бірақ терең талдаумен қарастырды. Дженнифер Борум осы кезеңдегі суреттерін "аналық және эротикалық бейнелерді біріктіріп, медианың әйелдерді бөліктерге бөліп, нысанға айналдыруының балалық сипатын тиімді көрсетті" деп сипаттады. Ол жарнамадан өзгешелігін: "Уэсли үшін жеке және қоғамдық өмір ажырамас" деп атап өтті. 2003 жылы қайтыс болған драматург және суретші Патриция Бродерик өмірінің соңғы алты жылында оның серігі болды. Уэсли 2022 жылдың 10 ақпанында Манхэттендегі үйінде 93 жасында дүние салды. Блантон өнер мұражайы, Чинати қоры, Гарвард өнер мұражайлары, Хиршхорн мұражайы, Мемфис Брукс өнер мұражайы, Людвиг мұражайы (Германия), Қазіргі заманғы өнер мұражайы, Роза өнер мұражайы, Сиэтл өнер мұражайы, Стеделик мұражайы (Амстердам),