Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Литваның ерлер баскетбол құрамасы Литва елiн халықаралық баскетбол жарыстарында өкiлдейдi. Олар Литва баскетбол федерациясымен басқарылады, ол Литвадағы баскетболды басқарушы орган. Литваның халқы 3 миллионнан аз болса да, елдің баскетболға деген құлшынысы оларды Еуропадағы осы спорттың дәстүрлi күшi ретiнде бекiттi. Литва құрамасы Екiншi дүниежүзiлiк соғысқа дейiнгi 1937 және 1939 жылғы Еуробаскет турнирлерінде жеңіс одісi. 1939 жылғы команданы Фрэнк Любин басқарды, ол елде баскетболды танымал етуге көмектесті және "литвалық баскетболдың әкесi" деп аталды. Соғыс кезінде елдің Кеңес Одағына қосылуынан кейін, литвалық ойыншылар жиi совет құрамасының ядросын құрады. Ең көрнекті мысалы – 1988 жылғы Олимпиаданың баскетболдан алтын медалін жеңіп алған команда, оның ұпайларының көп бөлігін төрт литвалық ойыншы: Вальдемарас Хомичюс, Римас Куртинайтис, Шарунас Марчюлёнис және Арвидас Сабонис енгiздi. 1990 жылы Литва тәуелсiздiгiн алғаннан кейін ұлттық құрама қайта жандандырылды. Литва НБА ойыншылары бар алғашқы үш жазғы Олимпиадада (1992, 1996 және 2000 жылдар) қола медаль жеңіп алды, сонымен қатар 2004 және 2008 жылдары төртінші орынды, ал 2012 жылы сегізінші орынды иеленді. Литва құрамасы 2003 жылы үшінші рет Еуробаскетте жеңіске жетті, сондай-ақ 2010 жылғы FIBA Әлем чемпионатында қола медаль алды.
Men's national basketball team representing Lithuania
the men's team
The Lithuania men's national basketball team represents Lithuania in international basketball competitions. They are controlled by the Lithuanian Basketball Federation, the governing body for basketball in Lithuania. Despite Lithuania's small size, with a population of less than 3 million, the country's devotion to basketball has made them a traditional force of the sport in Europe. The Lithuanian national team won the last EuroBasket tournaments prior to World War II, in 1937 and 1939. The 1939 team was led by Frank Lubin, who helped popularize basketball in the country and was called the "grandfather of Lithuanian basketball". Following the country's annexation by the Soviet Union during the war, Lithuanian players frequently formed the core of the Soviet national team. The most prevalent example was the 1988 Olympic basketball gold medal winning team, which got most of its scoring from four Lithuanians: Valdemaras Chomičius, Rimas Kurtinaitis, Šarūnas Marčiulionis and Arvydas Sabonis. After the restoration of Lithuanian independence in 1990, the national team was resurrected. Lithuania won bronze medals at the first three Summer Olympics to include NBA players – 1992, 1996, and 2000 – in addition to finishing fourth in 2004 and 2008, and in eighth place in 2012. The Lithuanian national team won the EuroBasket for the third time in 2003, and also a bronze medal at the 2010 FIBA World Cup.
Алғашқы командалар (1920-шы жылдар)
1925 жылы 13 желтоқсанда Латвия астанасы Ригада литвалықтар көршілеріне қарсы алғашқы халықаралық ойынын өткізді. Латыштар американдық YMCA (Жас жігіттер христиан қауымдастығы) жаттықтырушыларынан халықаралық тәжірибе алғандықтан, олар оңай жеңіс оді 41–20 есебімен. Келесі жылы өткен ойынды да латыштар 47–12 есебімен жеңді. Осы кезеңде баскетбол Литвадағы танымалдылығын жоғалтып, футболға көлеңке берді. Суық климат және жабық аренаның болмауы баскетболды тек жаз айларында ғана ойнауға мүмкіндік берді, тіпті сонда да көптегендер басқа спорт түрлерін қалаған.
On 13 December 1925 in the Latvian capital Riga, Lithuanians played their first international game against their neighbors. Given the Latvians had international knowledge provided by coaches of the American YMCA (Young Men's Christian Association), they easily won 41–20. Another game the following year was won by the Latvians 47–12. During the period, basketball saw its Lithuanian popularity decrease and get overshadowed by football. The cold climate and lack of suitable indoor arena only allowed for basketball to be played during the summer period, and even then those who practiced preferred other sports.
Литвалық американдықтар команда құрастырады (1930-шы жылдар)
1934 жылы Каунаста 200 орындық кең зал ашылып, баскетбол ойнауға қолайлы теннис алаңына арналған корк едені салынған Физикалық мәдениет сарайы ашылғанда жағдай жақсара бастады. 1935 жылы Литва уақытша астана Каунаста Дүниежүзілік литвалық конгресс өткізуді шешті, бұл конгресске көптеген елдердің литвалық этностарын литвалық мәдениетті біріктіруге шақырды. Келесі жылы Чикагодан литвалық америкалық спортшылардың делегациясы Каунасқа Дүниежүзілік литвалық конгресске қатысушылар ретінде келді. Екі ойыншы, Юозас "Жозеф" Зукас және Константинас "Конни" Савикус, литвалықтарға баскетбол құпияларын үйрету үшін қалды және ұлттық құраманың бір бөлігі болды. Савикус ойыншы-жаттықтырушы болды, ал ұлттық команданы Еуропа чемпионы Латвия 123–10 есебімен жеңіп алған болатын, бір жылдан кейін Савикус команданы бастап, уақытты тоқтату әдістерін пайдаланып, Литва жартылай уақытқа дейін 14–7 есебімен алға шықты, бірақ соңында 31–10 есебімен жеңіліске ұшырады. 1936 жылы Литва FIBA-ның мүшесі болуға және халықаралық баскетбол жарыстарына қатысуға өтініш берді. Любинас, Зукаспен бірге, литвалықтарға латыстарды 35–27 есебімен бірінші рет жеңуге көмектесті. 1937 жылғы Еуробаскетке дайындық баяу басталды, ойыншылар аптасына 4 сағат жаттықты. Алғашында ұлттық құрама құрамында литвалық америкалықтар болмау керек деп шешілді, алайда бұл шешім бір ай қалғанда кері қайтарылды, себебі латвиялық газет екінші Еуропа чемпионаты туралы кең мақала жариялап, Литваны барлық қатысушылардың ең әлсізі деп есептеді. Литвалық ойыншы Леонас Балтрунас мақаланы оқып, шошып қалды және журналист Джонас Нарбутаспен бірге оның аудармасын қолданып, Физикалық мәдениет сарайының директоры Витаутас Аугустаускасқа литвалық америкалықтарды енгізуді өтінді. АҚШ-қа телеграмма жіберілгеннен кейін, екі ойыншы турнирден бір ай бұрын келді, Пранас Талзунас және Феликсас Криаучиунас, соңғысы ойыншы-жаттықтырушы болып тағайындалды. Литвалық америкалықтардың команданы қалай нығайтатыны туралы құпияны сақтау үшін барлық дайындық ойындары тоқтатылды және оның орнына Ригаға сапар алдындағы ұзақ жаттығулар жабық есіктер артында өтті. Ұлттық құрама тек техникалық жағынан ғана емес, физикалық жағынан да дайындалды. Тіпті күшейтулер жария етілгеннен кейін де қарсыластар күмәнмен қарады, Талзунас кейіннен басқа командалар оны және Криаучиунасты сапалы ойыншылар емес деп ойлады, өйткені "әркім жақсы ойыншы биік болуы керек деп ойлады, қолын көтеріп, себетке допты тығып салуы керек". Бұл күш-жігер сәтті аяқталды – литвалықтар барлық қарсыластарын жеңіп, бірінші рет Еуропа чемпионы атанды және Талзунас турнирдің ең құнды ойыншысы атанды. Италиямен соңғы жеңістен кейін әйгілі литвалық тенор Кипрас Петраускас Ұлттық баскетбол командасының жеңісін қуана жариялау үшін Мемлекеттік театрда өнер көрсетуін тоқтатты. Содан соң жиналғандар орнынан тұрып, Литва әнұранын бірге шырқады. Команда жылы қарсы алумен оралды, мыңдаған адамдар теміржол вокзалында жиналды, Криаучиунас бұл көріністі "Америкада президентті қалай қарсы алатынымызбен" салыстырды. Баскетбол бірден өз орнын тапты және оның танымалдылығы, әсіресе студенттер арасында күрт өсті. Барлық округтердің гимназия командалары студенттік ойындарда жарысты, командалар фирмаларда құрылды және бүкіл ел бойынша баскетбол алаңдары пайда болды. Болашақ ойыншы Степса Бутаутас айтуынша, "әр аулада баррельден сақа жасалады. Балалар, жасөспірімдер оларға доптар, тіпті, киімдермен толтырылған шұңқырларды лақтырады. Біздің Вершвай бастауыш мектебінің мұғалімі К.Пожемка екі бағана жасап, сабаннан сақа жасады да: "Біз баскетбол ойнаймыз" деді". Болашақ команданың жаттықтырушысы Владас Гарастас "біз бала кезімізде шүмекті шүмекке айналдыру үшін баррельді пайдаландық. Бізде доп жоқ еді, біз оны шөппен немесе кез келген нәрсемен толтырдық" деді. Литваға 1939 жылғы Еуробаскетті ұйымдастыру құқығы берілді. Сонымен қатар, Каунас спорт залы, Еуропаның алғашқы баскетбол аренасы салынды. Жарыста команданың құрамында көбінесе литвалық америкалықтар болды, бес американдық ойыншы болды: Феликсас Криаучиунас (Чикаго), Юозас Юргела (Чикаго), Витаутас Будриунас (Ваукеган), Микола Рюжис және Пранас Любинас (Глендейл). Нәтижесінде, басқа елдерден бірнеше наразылық білдірілді. Литваның бас жаттықтырушысы Любинас Литваны екінші континенттік титулға жеткізді, тіпті Латвияға қарсы шешуші ойында 37–36 есебімен жеңіске жетті.
Things started to improve in 1934, when the Physical Culture Palace was opened in Kaunas, featuring a spacious hall with 200 seats and cork floor built for tennis that was suitable for indoor basketball. In 1935, Lithuania decided to promote a World Lithuanian Congress in temporary capital Kaunas, inviting ethnic Lithuanians from many countries to unite the Lithuanian culture. The following year, a delegation of Lithuanian American athletes from Chicago arrived in Kaunas as participants of World Lithuanian Congress. Two of the players, Juozas "Joseph" Zukas and Konstantinas "Konnie" Savickus, stayed to teach basketball secrets to Lithuanians and be a part of the national team. Savickus in particular became a player coach, and while the national team had just been trounced by inaugural European champions Latvia 123–10, one year later, with Savickus leading the team and exploiting stalling techniques, Lithuania trailed only 14–7 at halftime before losing 31–10. In 1936, Lithuania applied to become a member of FIBA and take part in international basketball competitions, Lubinas, along with Zukas, helped the Lithuanians beat the Latvians for the first time, 35 to 27. The preparations for the EuroBasket 1937 started slowly, with players training only 4 hours a week. At first, it was decided that the national team at the tournament would not include any Lithuanian Americans; however the decision was reversed with only one month remaining, once a Latvian newspaper had printed an extensive article about the second European championship considering Lithuania the weakest of all contestants. Lithuanian player Leonas Baltrūnas was shocked at the article and along with journalist Jonas Narbutas, used a translated version of it to request the inclusion of Lithuanian Americans to Vytautas Augustauskas, director of the Physical Culture Palace. After a telegram was sent to the US, two players arrived one month prior to the tournament, Pranas Talzūnas and Feliksas Kriaučiūnas, the latter of whom was designated as player coach. To keep secrecy on how Lithuanian Americans were strengthening the team, all preparation games were cancelled and instead prolonged training sessions before the trip to Riga were held behind closed doors. The national team was being prepared not only technically, but also physically. Even once the reinforcements were made public, opponents were skeptic, with Talzūnas later remembering other teams felt he and Kriaučiūnas were not quality players as "everyone thought that a good player must be tall, raising his hand and dunking into the basket.". The efforts were successful – the Lithuanians became the champions of Europe for the first time, defeating all their opponents and with Talzūnas being picked as the tournament's most valuable player. Following the final victory over Italy, the famous Lithuanian tenor Kipras Petrauskas even interrupted his performance at the State Theatre to joyfully announce the triumph of the national basketball team. The crowd then rose to their feet and together sang the Lithuanian anthem. The team returned to a warm reception, with thousands gathering at a train station in a way Kriaučiūnas compared to "like we, here in America, greet the president." Basketball regained its ground immediately, and had its popularity rise abruptly, especially among students. Gymnasium teams from almost all counties competed in student games, teams were assembled in firms and basketball courts appeared all around the country. According to future player Stepas Butautas, "In every yard hoops are being made from barrels. Children, teenagers are throwing balls into them, others – even a sock crammed with clouts. Our Veršvai Primary School teacher K. Požemecka built two poles, made hoops from a willow and said: 'We will play basketball'." Future team coach Vladas Garastas added that "as kids we started using a barrel to make a hoop. We didn't have a ball, we stuffed in grass or whatever we could find". Lithuania was granted the right to organize the EuroBasket 1939. In addition, the Kaunas Sports Hall, Europe's first dedicated basketball arena, was built. In the competition, the team roster mostly consisted of Lithuanian Americans, with five American born players: the returning Feliksas Kriaučiūnas (Chicago), Juozas Jurgėla (Chicago), Vytautas Budriūnas (Waukegan), Mykolas Ruzgys and Pranas Lubinas (Glendale). As a result, there were several protests from other nations. Lubinas, who was the designated player coach, lead Lithuania to a second continental title, even scoring the buzzer beater in the decisive game against Latvia, which warranted a 37–36 victory.
Тәуелсіздік алғаннан кейін (1990 жылдан бастап)
Литва тәуелсіздігін қалпына келтіргеннен кейін, ел баскетбол қауымдастығында қайтадан өз күшімен тұруды қалады, 1988 жылғы кеңестік құраманың жұлдыздай ойыншылары – Сабонис, Марчюлионис, Хомичюс және Куртинайтис Литва атынан ойнауға ниет білдірді. Литваның Ұлттық Олимпиада комитеті (ЛТОК) және Литваның баскетбол федерациясы (ЛКФ) қайта құрылды, литвалық спортшылар барлық кеңестік ұлттық жарыстардан өздерінің спортшыларын шығарды, ал Сабонис пен Марчюлионис 1990 жылғы Жақсы Ниет ойындарында Кеңес Одағы үшін ойнаудан бас тартты. 1991 жылы Халықаралық Олимпиада комитеті Литваны қыркүйек айында қатарына қабылдады, ал желтоқсанда ЛКФ президенті Станисловас Стонкус Массачусетс штатының Спрингфилд қаласында өткен FIBA конгресіне қатысып, FIBA-ның толық мүшесі болу құқығын қайтадан сұрады. FIBA президенті Джордж Э. Киллиан Стонкустың өтінішін қабылдап, Литваны FIBA ұйымдастырған барлық шараларға қатысуға шақырды. Алайда Литваның экономикалық өзгеруі елді қиын қаржылық жағдайда қалдырды, сондықтан ЛКФ мемлекеттік қаржыландыруға үміттене алмады. Осыдан келіп, команда халықаралық жарыстарға қатысу үшін қаржылық демеушілерді өзі іздеуге мәжбүр болды. Шараунас Марчюлионис НБА-дағы алғашқы кеңестік ойыншы болғандықтан, АҚШ-та тәжірибесі мен байланыстары болды, ол «Голден Стэйт Уорриорс» командасында ойнады. Сөйтіп, ол Донни Нельсонмен (Марчюлионистің сол кездегі жаттықтырушысы Дон Нельсонның ұлы) бірге Литваның халықаралық ойындарға және 1992 жылғы жазғы Олимпиадаға қатысуын қаржыландыратын демеушілерді іздеді. Джордж Ширк бұл туралы «Сан-Франциско Хроникал» газетінде жазды, ал америкалық «Grateful Dead» рок-тобы газетті оқығаннан кейін командаға көмектесуге шешім қабылдады. Топтың барабаншысы Микки Харт бұл оқиға топ мүшелері үшін «өмір, бостандық және тәуелсіздік үшін күрес» болғанын айтты. Топ мүшелері Марчюлиониске 5000 доллар сыйға тартты және Литваның ұлттық түстерімен және Н.Й. суретшісі Грег Спирстің авторлық құқығымен қорғалған «Slam Dunking Skeleton» белгісі бар боялған жейделер саудасын іске қосуға көмектесті. «Скулли» деген лақап атымен белгілі, отпен жанасқан баскетболға секіріп түскен скелет – суретшінің Литва құрамасының күлден жеңіске қалай көтерілгенін түсіндіруі. Суретшінің табысы Литваның баскетбол құрамасына және литвалық балаларға арналған қорға аударылды. Келесі екі Олимпиада ойынында «Skully» жейделерінің жаңа нұсқалары пайда болды. Бас жаттықтырушылық қызметке Италиядағы америкалық Дэн Петерсон шақырылды, бірақ ол бас тартты, ол «Америка чемпионы» лигасының тәжірибелі ойыншысы еді. Соңында 1988 жылғы кеңестік құрамадағы көмекші жаттықтырушы болған Владас Гарастас таңдалды.
After Lithuania's independence was restored, the country wanted to stand on its own in the basketball community again, complete with the standout players from the 1988 Soviet squad – Sabonis, Marčiulions, Chomičius and Kurtinaitis – expressing a desire to represent Lithuania. The National Olympic Committee of Lithuania (LTOK) and Lithuanian Basketball Federation (LKF) were restored, Lithuanian athletes withdrew its athletes from all Soviet national competitions, and both Sabonis and Marčiulions refused a request to play for the Soviet Union during the 1990 Goodwill Games. In 1991, the International Olympic Committee welcomed Lithuania back to its ranks in September, and in December, LKF president Stanislovas Stonkus attended the FIBA congress in Springfield, Massachusetts, and requested the right to be a full member of FIBA once again. FIBA president George E. Killian granted Stonkus' request and invited Lithuania to participate in all of the FIBA organized events. However, Lithuania's economic transition left the country in a difficult financial situation, and LKF could hardly count on state funding. As a result, the team had to search for the financial supporters by themselves in order to play internationally. Šarūnas Marčiulionis had experience and contacts in the United States from being the first USSR player in the NBA, playing for the Golden State Warriors. Consequently, he, along with Donnie Nelson (son of Marčiulionis' then coach Don Nelson), searched for financial supporters that could finance Lithuania's participation in the international games and the 1992 Summer Olympics. George Shirk wrote a story about this on the San Francisco Chronicle, and once American rock band Grateful Dead read the newspaper, they decided to help the team. Drummer Mickey Hart added that the story resonated with the bandmembers for being "a struggle for life, liberty and freedom." The bandmembers donated $5,000 to Marčiulionis, and helped launch a tie dyed jerseys trade that would feature Lithuania's national colors and the iconic, trademarked 'Slam Dunking Skeleton' created by N. Y. artist Greg Speirs. The skeleton dunking a flaming basketball, nicknamed "Skully", was the artist's interpretation of how the Lithuanian team rose from the ashes to victory. The artist's profits would be passed onto the Lithuania national basketball team and a fund for Lithuanian children. New versions of the Skully jerseys were featured in the following two Olympic Games. To assume the head coach position, American Dan Peterson, then in Italy, was invited but declined. who was invited following Sabonis' suggestion of a Liga ACB veteran. The eventual choice was Vladas Garastas, another Žalgiris veteran who was assistant in the 1988 Soviet squad.
1992 жылғы Барселонадағы жазғы Олимпиада ойындары
1992 жылғы мамыр айында Литва тәуелсіздігін қайта алғаннан кейін алғашқы маңызды халықаралық турнирге дайындық басталды, себебі бұл елден тыс жерде ойнайтын көптеген ойыншылардан тұратын құраманың жиналып, жаттығу жасауының алғашқы мүмкіндігі болды. Литва құрамасы Олимпиада турнирін Қытайға қарсы бастады, бұл ойынды Ремас Куртинайтис 31 ұпай (6 үш ұпайдан 5-і) салдарынан 112–75 есебімен жеңіске жеткізді. Содан кейін ФИБА Американың күміс жүлдегері Венесуэламен өткен ауыр матчта, көшбасшылық Марчиулиониске (27 ұпай) және Сабониске (24 ұпай) жүктелді, нәтижесінде 87–79 есебімен жеңіс тіркелді. Үшінші ойын оңай болды, литвалықтар Пуэрто-Риконы 104–91 есебімен жеңді, ал "алтын үштік" Сабонис, Марчиулионис және Куртинайтис 80 ұпай жинады. Содан кейін топтық кезеңдегі ең қиын қарсылас күтіп тұрды – бұрынғы КСРО мемлекеттері Біріккен команда құрамында. Литва осы команданы іріктеу турнирінде жеңген болатын, ал Олимпиада кезінде екінші тоқсанда 59–57 есебімен көшбасшылыққа шықты. Бірақ Біріккен команда бұрынғы мемлекетінен кеткендердің салдарынан туған қиындықтарды жеңіп, Сабонис пен Марчиулионистің 42 ұпайына қарамастан 92–80 есебімен жеңіске жетті. Ширек финалға өту үшін Литва құрамасы Австралия құрамасын жеңуі керек болды. Литвалықтар бірінші жартылайда 45–46 есебімен жеңіліске ұшырады, бірақ кейін ойын соңына дейін көшбасшылықты қолға алып, 98–87 есебімен жеңіп, плей-оффқа екінші орынмен ілікті. Ширек финалда Литва Бразилияның беделді және күшті құрамасымен кездесті. Бапкерлер штабы ең сенімді ойыншыларды ғана пайдалануға шешім қабылдады, нәтижесінде тек алты литвалық ойыншы ғана ұпай жинады. Қызықты ойынның бірінші жартысында бразилиялықтар көшбасшылық етті, ал Литва соңғы бес минутта ғана толыққанды пайдасын тигізіп, есепті 87–83-ден 114–96 есебімен жеңіске жеткізді. Сабонис барлық 40 минут ойнап, 32 ұпай жинады, ал Марчиулионис 29, Куртинайтис 20 ұпай қосты. Жарым финалда литвалықтар "Арман командасы" деп аталған АҚШ құрамасымен кездесті. Американдықтар алғаш рет NBA ойыншыларынан тұратын команданы алып келді, оның ішінде баскетбол тарихындағы ең ұлы ойыншы деп саналатын Майкл Джордан да бар еді. "Арман командасының" басымдығы литвалықтарға жеңіске жетуге ешқандай мүмкіндік бермеді, нәтижесінде Балтық мемлекеті 76–127 есебімен ойсырап жеңілді. Бұл Литва құрамасының тарихындағы ең үлкен жеңілісі болды, олар тасқындарының тек 34,2% ғана тиімді болды. Американдықтар литвалықтарға қарсы ойынды күшейтуді мақсат еткендерін мойындады, Ларри Берд "Біз литвалықтардың ұпай жинауға қабілетті екенін білдік, сондықтан оларды жеңіл қабылдамадық" деді, ал Мэджик Джонсон "Олар қауіпті команда, сондықтан біз күш-жігерімізді арттырып, жақсы қорғануымыз керек болды" деді. Содан кейін литвалық команданың бапкерлері қола медальдар ойынына негізгі ойыншыларды демалысқа жіберуге шешім қабылдады. Қола медаль ойынында литвалықтар сол жылы үшінші рет Біріккен командамен кездесті, әр команда бір рет жеңіске жеткен еді. Капитан Вальдемарас Чомичюс: "Біз оларға бір рет жеңіліп қалдық, бұған қайта жол бере алмаймыз. Финал біздікі болуы керек еді", - деді, ал Шараунас Марчиулионис: "Бізде басқа жол жоқ, біз кез келген бағамен жеңіске жетуіміз керек еді" деп қосты. Бас бапкер Владас Гарастас командаға: "Ерлер, сіздер Литва халқы үшін ойнайсыздар. Жеке амбицияларыңызды ұмытыңыз. Адамдар сіздерді бақылап, ұйқыларыңызды жоғалтады" деді. Шараунас Марчиулионис: "Біреулері радиодан тыңдап, басқалары теледидардан қарап отырды. Бүкіл Литва тоқтатылды. Барлығы да ойынды көріп тұрды". Литвалықтар барлық уақытта көшбасшылық етіп, 82–78 есебімен жеңіске жетті, бұл тәуелсіздігін жаңадан алған шағын ел үшін ерекше жеңіс болды және бұрынғы отарлаушысының қалдықтарымен ойнады. Марчиулионис бұл матчта 40 минут ойнап, 29 ұпай жинады, ал Сабонис 27 ұпай қосты. Донни Нельсон киім ауыстыратын бөлмені "НБА чемпионатын бес рет жеңгендей" деп сипаттады. Қола медаль жеңгеннен кейін, мемлекет басшысы Витаутас Ландсбергис киім ауыстыратын бөлмеде командаға барды, ал барлығы ұлттық әнұранды шырқады. Сыйлау рәсімінде литвалықтар жаңадан туған елінің ұлттық түстерін көрсету және Грег Спирс пен Grateful Dead-ке қаржылық қолдау үшін ризашылықтарын білдіру үшін түрлі-түсті скелет жиегін киюді шешті. Римас Куртинайтис марапаттау рәсімінің ерекшелігі: "Шындығында, біз жыладық. Бұл шынымен қуаныштан болды. Мұндай сезімді сөзбен жеткізе алмаймын. Оны өзің сезінуің керек". Вальдемарас Чомичюс: "Бұл өте әсерлі болды, оны түсіндіру қиын. Оны өзің бастан кешіруің керек". Арвидас Сабонис 1988 жылғы Олимпиадалық алтын медалі мен 1992 жылғы Олимпиадалық қола медальді салыстыра отырып былай деді: "Сеулдегі медаль алтын еді, бірақ бұл қола – біздің жанымыз". Барлығында литвалықтар турнирде ойын басына орташа есеппен 94 ұпай жинады, тек АҚШ (ойын басына 117 ұпай) олардан басым болды. Бұл команда туралы 2012 жылы Мариус Маркевичюс түсірген "Басқа Арман командасы" атты деректі фильм бар.
Preparation for Lithuania's first major international tournament since regaining independence began in May 1992, as it was the first time a squad of players mostly playing outside the country could get together and train. The Olympic tournament for the Lithuania national team began against China, with an overwhelming 112–75 win that featured 31 points by Rimas Kurtinaitis (5 of 6 three pointers). Afterwards a tough match with FIBA Americas silver medalist Venezuela had the lead frequently changing, with Lithuania depending on Marčiulionis (27 points) and Sabonis (24) to win by 87–79. The third game was easier, with the Lithuanians beating Puerto Rico 104–91, with 80 points scored by the "golden trio" Sabonis, Marčiulionis, and Kurtinaitis. Then awaited the hardest adversary in the group stage, the former USSR states in an Unified Team. Lithuania managed to beat the team during the qualifying tournament, and during the Olympics even got a 59–57 lead at the second quarter. Then the Unified Team managed to overcome its defector state and win 92–80, despite the 42 points combined efforts of Sabonis and Marčiulionis. In order to qualify for the quarter finals, the Lithuania national team had to overcome the Australian squad. Lithuanians lost the first half 45–46, though later they mightily grabbed the lead till the end of the game, winning it 98–87 and qualifying in second place for the playoffs. Lithuania met the respected and powerful Brazilian squad at the quarter finals. The coaching staff decided to use only the most reliable players, with only six Lithuanians scoring. The tense game had the Brazilians leading at half time, and Lithuania only taking full advantage with five minutes remaining: from 87 to 83, the score built up to a 114–96 Lithuanian wins. Sabonis played all the 40 game minutes and scored 32 points, while Marčiulionis added 29, and Kurtinaitis 20. At the semi final Lithuanians met the United States squad nicknamed "Dream Team". It was the first time the Americans brought a team composed of NBA players, including the widely regarded all time greatest basketballer Michael Jordan, and the superiority of the "Dream Team" left the Lithuanians absolutely no chances for victory, with the Baltic state taking a lopsided 76–127. It is still the biggest loss ever suffered by the Lithuanian squad, who scored only 34.2% of their shots. The Americans still recognized that they aimed to ramp up their game specially to counter the Lithuanians, with Larry Bird acknowledging that "we knew the Lithuanians were capable of scoring, (so) we didn't take them lightly", and Magic Johnson saying that "they're a dangerous team, so we had to pick up our intensity, play better defense". Afterwards, the Lithuanian team coaches decided to start resting the primary players for the bronze medals game. At the bronze medal game, Lithuanians faced the Unified Team for the third time that year, with each team winning once. Captain Valdemaras Chomičius felt that "We lost to them once already, we couldn't let that happen again. The final had to be ours", while Šarūnas Marčiulionis added that "We didn't have any choice, we absolutely had to win at any cost". Head coach Vladas Garastas briefed the team saying "Men, you're playing for the people of Lithuania. Forget about your personal ambitions. People are watching you, losing sleep over you". Šarūnas Marčiulionis: "Some were listening on radios, others were watching on television. All of Lithuania was stopped. Everyone was watching that game". In a close match, the Lithuanians kept the lead all times for an 82–78 victory, that felt inexpressibly remarkable for a tiny country which regained its independence just two years and was playing the remains of its former colonizer. Marčiulionis played 40 minutes during that match and scored 29 points, while Sabonis added 27. Donnie Nelson described the locker room as "like winning the NBA championship times five". After the bronze medal victory, de jure Head of State Vytautas Landsbergis visited the team at the locker room, and they all sung the national anthem. During the awarding ceremony, Lithuanians decided to dress up the colorful Skeleton Jerseys in order to show their newly reborn country national colors and to show their gratitude to Greg Speirs and the Grateful Dead for their financial support. Rimas Kurtinaitis characterized the emotional awarding ceremony by saying: "Well, we cried. It was really from joy. Words cannot even express feelings like that. You need to be there". Valdemaras Chomičius: "It was such an emotion that it's hard to explain. You have to experience it". Arvydas Sabonis by comparing his 1988's Olympic gold medal and the 1992's Olympic bronze medal said: "The medal in Seoul was gold, but this bronze is our soul". In all, Lithuanians averaged 94 points per game in the tournament, being outclassed only by the USA (117 points per game). The team was the subject of a 2012 documentary by Marius Markevičius, The Other Dream Team.
1995 жылғы Евробаскет
1993 жылғы Еуробаскет іріктеу кезеңінде литва баскетболдары ең үлкен күйреуіне тап болды. Арвидас Сабонис жоқ болғанымен, қола жүлделі команданың көп бөлігі сақталып, Литва Вроцлавта үш командадан тұратын топта ойнады. Олар қонақ Польшаны жеңіп, бірақ Беларусьқа есе жіберіп, бұрынғы Біріккен Республиканың өкілінен жеңіліске ұшырады. Бұл Литваның тәуелсіздік алғаннан бергі жалғыз қатыспауы болды. Дегенмен, осы сәтсіздік Литвада алғашқы кәсіби баскетбол лигасының құрылуына түрткіс берді. 1995 жылы Грекиядағы Еуробаскетке қатысу үшін литвалықтар 1993 жылы екі кезеңді іріктеу турнирінен өтуі керек еді. 10 ойында Литва тек екі рет жеңілді – Венада Украинаға және Люблянада Словенияға. Орындары кепілді болғаннан кейін, Литва 1995 жылы дайындық жұмыстарын бастап, бірнеше халықаралық жарыстарға қатысты, Малагада өткен төрт командалық турнирде жеңіске жетті. Соңғы ойын Вильнюсте поляктармен өткен достық кездесу болды, олар 105–84 есебімен жеңіліске ұшырады. Кеңес Одағының билігінде болған жылдардан кейін Еуропа чемпионатына оралған Литва турнирді күшті бастады – топтық кезеңде бес жеңіс және Югославиядан жеңіліс. Олар ширек финал кезеңін де сәтті аяқтады, 1994 жылғы әлем чемпионатының күміс жүлдегері Ресейді 82–71 есебімен жеңіп, ойынды басынан соңына дейін басып озды. Литваның турнирдің жартылай финалына өтуі кепілді болды, соның арқасында 1996 жылғы Атлантадағы жазғы Олимпиада ойындарына қатысу құқығы берілді. Жарым финалдағы кедергі де еңбексіз болды – күшті Хорватияны 90–80 есебімен жеңіп, екі мықты орталық ойыншы – Стойко Вранкович пен Дино Раджаға тойтарыс берді. Литва құрамасы 56 жылдан кейін финалға өтті, бұл литва баскетболының күшін және өміршеңдігін көрсетті, барлық бұрынғы қиындықтарға қарамастан. Финалда Югославиямен қайта кездесу болды. Сербтер Грекияны жеңгендіктен, үйдегі жанкүйерлердің қолдауына ие болған литвалықтар үшін шиеленіскен финалдың бірінші жартысы 49–48 есебімен аяқталды. Бес минут қалғанда Арвидас Сабонис жеке бұзушылық жасады, литвалықтар 76–83 есебімен қалып қойды, бірақ кейін 83–84 есебіне жетті. Югославия 87–83 есебімен алда болғанда Саулюс Штомбергас соққы берді, бірақ төреші Джордж Толивер шабуылдық бұзушылық деп таныды. Литвалықтар шешімге наразылық білдіріп, үш техникалық айып алды (алғаш Сабонис, содан кейін Марчиулионис, содан кейін бүкіл команда), нәтижесінде олар наразылық білдіру үшін алаңды тастап, сербтер көндіргеннен кейін ғана қайта оралды. Ойынның ең көп ұпай жинаған ойыншысы (41 ұпай) Александр Джорджевич үш айыптық лақтырудың барлығын соқты. Литва ақырында 90–96 есебімен жеңілді. Турнирдің ең құнды ойыншысы атанған Марчиулионис кейіннен "біз тоналғандай сезіндік және әлі де солай сезінеміз" деді, бірақ күміс жүлде литвалықтардың сапындағы ойыншылардың жеткіліксіздігіне және югославтардың "басқа ойыншыларды қалай ашуға және психологиялық шайқастарды қалай бастауға болатынын" білуіне байланысты болғанын мойындады.
During the qualifiers for EuroBasket 1993, Lithuanian basketball had its biggest disappointment. Missing Arvydas Sabonis but still with most of the bronze medal squad, Lithuania played in a three team group in Wrocław, and beat hosts Poland but lost to Belarus, being eliminated by the fellow former United Republic. It remains Lithuania's only absence following independence. However, this fiasco encouraged the creation of the first professional basketball league in Lithuania. To get into EuroBasket 1995 in Greece, the Lithuanians had to go through a two stage qualifying tournament in 1993. In 10 games, Lithuania only lost twice, to Ukraine in Vienna and Slovenia in Ljubljana. With their spot guaranteed, Lithuania started its preparations in 1995 by playing in several international competitions, winning a four team tournament in Málaga. The last game was a friendly with the Polish in Vilnius, winning 105–84. In its return to the European championship following years under Soviet occupation, Lithuania began the tournament powerfully, with five wins in the group stage and a defeat to Yugoslavia. They overcame the quarter finals stage successfully as well, defeating 1994 World Championship silver medalists Russia 82–71, leading the game from start to finish. With a guaranteed spot in the tournament's top four, Lithuania was granted the right to participate in the 1996 Summer Olympics, held in Atlanta. The semi final hurdle was overcome as well with a 90–80 defeat of the powerful Croatia, led by the two mighty centers: Stojko Vranković and Dino Rađa. The Lithuanian national team advanced into its final after 56 years, demonstrating the Lithuanian basketball's vitality and strength, in spite of all the previous difficulties. The final was a rematch with Yugoslavia. The tense finale, where Lithuania had the support of the home crowd as the Serbs had eliminated Greece, had Lithuania winning the close first half, 49–48. With five minutes remaining, Arvydas Sabonis fouled out, as the Lithuanians were behind 76–83, later closing to 83–84. With Yugoslavia leading 87–83, Saulius Štombergas made a shot that was ruled out as the referee George Toliver called an offensive foul. Lithuanians protested the decision and received three technical fouls (first Sabonis, then Marčiulionis and then the whole team), leading them to leave the court in protest, only returning when persuaded by the Serbs. Aleksandar Đorđević, the game's overall top scorer with 41 points, scored all three free throws. Lithuania eventually lost the game 90–96. Marčiulionis, who was named tournament MVP, later stated that "we felt robbed and we still feel that", while acknowledging that despite the questionable refereeing, the silver medal came due to a lack of depth in the Lithuanian bench along with the Yugoslavs knowing "how to provoke other players and initiate psychological battles".
1996 жылғы Атланта жазғы Олимпиада ойындары
Тағы бір Олимпиадалық турнирге дайындық барысында Литва Австралияда "Австралиялық бумерлерге" қарсы бес ойын өткізді. Команданың құрамында көбінесе жас ойыншылар болды, себебі Сабонис, Марчюлёниус және Карнишовас қатыса алмады. Литва бүкіл серияны жоғалтты, бірақ Австралияға қарсы алынған тәжірибе болашақта пайдалы болар еді. Еуропаға оралғаннан кейін литвалықтар Испанияда бірнеше ойын ойнады, күшті және жігерлі Хорватиядан екі рет жеңіліп, Африка чемпионы Анголаны екі рет жеңді. Германияда Югославиямен өткен достық кездесуде Сабонис қайтадан қатысып, Литваның 86–70 есебімен жеңіске жеткенінде 32 ұпай жинады. Литва баскетбол командасы екінші Олимпиадасын сәтті бастады, 1992 жылғы Олимпиаданың күміс жүлдегері Хорватияны (Тони Кукоч, Стойко Вранкович және Дино Раджа бастаған) қиын матчта, екі қосымша уақыттан кейін 83–81 есебімен жеңді. Аргентина командасы қарсыластың қарқынын баяулатуға тырысқандықтан, Литва екінші ойында 61–65 есебімен жеңіліске ұшырады. 31 000 көрерменнің қолдауымен өткен АҚШ-қа қарсы ойында, жарақат алған Марчюлёниустің жоқтығы мен Сабонис пен Куртинайтистің нашар ойынына байланысты Литва 82–104 есебімен ұтылды. Дегенмен, Анголаға (85–49) және Қытайға (116–55) қарсы өткен соңғы ойындарда жеңіске жетіп, Литва екінші орынды иеленді. Олимпиаданың ширек финалында Литва үшінші рет Грекияны ұтып, 99–66 есебімен жеңді. Олимпиаданың жартылай финалында жеңіліссіз Югославиямен кездесу күтілуде, бұл литвалықтарды 1995 жылғы Еуробаскет финалы үшін кек алуға шақырып тұрды. Олар ойынды 18–9 есебімен бастады, бірақ югославтар төртінші ширекте 35–31 есебімен жеңіске жетті. Ойын аяқталуға бес минут қалғанда литвалықтар 54–51 есебімен алда болды, содан кейін теңесті (58–58), бірақ соңғы үш минутта литвалықтар есепті өзгерте алмады, ойынды 58–66 есебімен жоғалтты. Олимпиада финалына қатысудың тағы бір мүмкіндігі кетіп қалды. Литва құрамасына еншісінде Олимпиаданың қола жүлдесі үшін күресуге тура келді, қарсыласы – Олимпиадада алғашқы медальді жеңіп алуды көздеген австралиялықтар. Жартылай финалдың шаршатуынан кейін литвалықтар шаршағандықтан, ойын тартысты болды, есеп 8 ұпайдан аспады, ал бір минут қалғанда 73–72 есебімен тең болды. Алайда, Арвидас Сабонистің 30 секунд қалғанда үш ұпайлық лақтыруы Литваға басымдықты сақтап қалуға көмектесті, нәтижесінде 84–74 есебімен жеңіске жетті. Сабонис қола медаль ойынының басты ойыншысы болды, қорғаушы Марк Брадткеді бейтараптандырып, 30 ұпай, 13 допты қайтару, 3 нәтижелі пас және 5 блок жасады. Олимпиада медалі Литваның баскетболдағы үздік елдердің қатарында екенін көрсетті. Содан кейін Бразилияны 66–62 есебімен жеңді. Екінші тур Литва үшін қиын болды, олар Австралияға 61–71 есебімен ұтылып, Аргентинаны 84–75 есебімен жеңгеніне қарамастан, Испанияға 80–86 есебімен жеңіліске ұшырады. Одан кейін Ресейге қарсы ширек финал өтті, литвалықтар оларды екі апта бұрын жеңген болатын және ойынды бірінші жартылайда 38–35 есебімен бастады, бірақ ресейліктер тәжірибесіз команданы 82–67 есебімен жеңді. Италияға жеңіліп, Аргентинаны жеңген консоль турнирінен кейін Литва жетінші орынды иеленді. Жастар құрамасының АҚШ-ты жеңгені және ойын көрсеткені болашаққа үміт берді.
In preparation for another Olympic tournament, Lithuania played five games in Australia against the "Australian Boomers", with a team composed mostly of young players as veterans Sabonis, Marčiulionis, and Karnišovas were unable to participate. Lithuania lost the entire series, but the experience against Australia would be useful in the future. Once they returned to Europe, the Lithuanians played a few games in Spain, losing twice to strong and spirited Croatia and beating twice Africa champions Angola. Once Sabonis returned for a friendly with Yugoslavia in Germany, he scored 32 points in Lithuania's win by 86–70. The Lithuanian basketball started well its second Olympiad, beating 1992 Olympic vice champions Croatia – led by Toni Kukoč, Stojko Vranković, and Dino Rađa – 83–81 in a tough match with two overtimes. Exhausted and facing an Argentinian team focused on adversary slowdown, Lithuania lost its second game 61–65. Facing the host United States supported by 31,000 spectators, Lithuania suffered the absence of an injured Marciulionis and lesser contributions by Sabonis and Kurtinaitis, and lost 82–104. However, wins in the final games against Angola (85–49) and China (116–55) qualified Lithuania at second place. The Olympic quarter final game had Lithuania crushing its third straight adversary against Greece, 99–66. The Olympic semi final match awaited with powerhouse Yugoslavia, undefeated that far and inspiring the Lithuanians to avenge the 1995 EuroBasket final. They began the game with the lead of 18–9, though Yugoslavians won the quarter 35–31. With the five minutes remaining, Lithuanians had the lead of 54–51, then the game tied (58–58); however, during the last three match minutes Lithuanians scored none, losing the game 58–66. Another chance of an Olympic final was lost. Only the game for the second consecutive bronze remained for the Lithuanian squad, against the Australians who sought their first Olympic medal. Lithuanians were exhausted after the tedious semi final, and the game remained tight, with the lead never getting over 8 points and the score at 73–72 with one minute remaining. Still, a three point shot by Arvydas Sabonis with 30 seconds remaining helped Lithuania retain advantage, eventually triumphing 84–74. Sabonis was the driving force of the bronze medal game, neutralizing defender Mark Bradtke on the way to 30 points, 13 rebounds, 3 assists and 5 blocks. Another Olympic medal proved Lithuania was among the top basketball countries. and a close defeat of Brazil, 66–62. The second round was tougher for Lithuania, who lost to Australia 61–71, and despite beating Argentina 84–75, wound up losing in overtime to Spain, 80–86. A quarterfinal against Russia ensued, and while the Lithuanians had beaten them two weeks before and lead the game 38–35 at halftime, the Russians beat the inexperienced team by 82–67. Following the consolation tournament with a loss to Italy and a win over Argentina, Lithuania finished in seventh place. The equal games and especially the victory over the United States were promising for the young Lithuanian squad.
1999 жылғы Еуропа баскетбол чемпионаты
Еуропа чемпионатына дайындық әдеттегідей басталды: қарқынды жаттығулардан кейін литвалықтар бірнеше жарысқа қатысып, екі турнирде (Хельсинки мен Каунаста) жеңіске жетіп, Еуропа чемпионатына көтеріңкі көңіл-күймен барды. Литва 1999 жылы Францияда өткен Еуробаскетке қатысу үшін он ойынның тек екеуінде ғана Хорватия мен Босния және Герцеговинаға есе жіберді. Турнир күтпеген нәрсемен басталды, аутсайдер саналған Чехия Литваны 78:62 есебімен жеңді. Содан кейін команда өзіне келді және бірінші және екінші кезеңдегі бес ойынды жеңіп алды. Нокаут кезеңіне өткен литвалықтар Испанияға қарсы фавориттер саналды, бірақ тартысты ойында 74:72 есебімен жеңілді. Сабақтас турнирдегі екі жеңіс Литваға бесінші орын мен 2000 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына қатысу жолдамасын сыйлады. 1999 жылғы Еуробаскет – литвалық ұлттық команда үшін Арвидас Сабонис пен Артурас Карнишоваспен соңғы рет ойнаған кез болды. Дегенмен, жас Саулюс Штомбергас пен Сарунас Ясикевичюстің сәтті ойындары олардың болашағына үміт сыйлады.
Preparation for the European championship began in a usual way: after intense practicing, the Lithuanians participated in minor competitions, winning two tournaments (in Helsinki and Kaunas), to go to the European championship with elation. Lithuania qualified for EuroBasket 1999 in France losing only two out of ten games, to Croatia and Bosnia and Herzegovina. The tournament started with a surprise, as an underdog Czech Republic beat Lithuania 78–62. Afterwards, the team found its stride and won the five following games in the first and second rounds. Reaching the knockout rounds, Lithuanians were favorites against Spain, but lost by a close 74–72 score. Two wins in the consolation tournament gave Lithuania the fifth place and a qualifying spot for the 2000 Summer Olympics. EuroBasket 1999 was the last time the Lithuanian national team counted with Arvydas Sabonis and Artūras Karnišovas. Though, the solid performances by the young Saulius Štombergas and Šarūnas Jasikevičius gave a bright outset for their future.
2000 жылғы Сидней жазғы Олимпиада ойындары
Литва 2000-шы жылдарды Вильнюсте Түркияны 70–58 есебімен жеңіп бастады. Дайындық кезеңінде литвалықтар тағы да Испанияға сапар шегіп, екі дайындық турнирінде жергілікті командаларды жеңді. 2000 жылғы Олимпиада Литва үшін жаңарудың тағы бір кезеңі болды. Ардагерлер Саулюс Штомбергас пен Еврейлиус Жукаускас Атлантада резервтер ретінде ойнады, ал сегіз ойыншы дебют жасады: Рамунас Шишкаускас, Дариус Сонгайла, Шарунас Ясикевичус, Миндаугас Тиминскас, Андриус Гидрайтис, Кестутис Марчулионис, Дариус Масколиунас және Томас Масулис. Бапкерлер штабы да Олимпиадада тәжірибесі аз болды, тек көмекші бапкерлер Валдемарас Чомичюс пен Донни Нельсон ғана бұрынғы тәжірибелі болды. Италияға қарсы алғашқы ойында екі команда да 100 ұпайдан аз жинады, Литва 48–50 есебімен жеңілді. Жас литвалықтар қалпына келтіп, болашақ Олимпиада вице-чемпиондары Францияны 81–63 есебімен жеңді. Журналист Рома Гринбергиена жеңісті көркем тілмен сипаттады: «Тіпті Ұлы Витаутас та құттықтаған болар еді!» Үшінші ойын АҚШ-тың «Dream Team» командасының үшінші құрамына қарсы өтті. Литвалықтар НБА ойыншыларынан тұратын американдықтарға ең қиын ойынды өткізді: 85–76 есебімен аяқталған матчта АҚШ командасының ең төменгі көрсеткіші тіркелді және кәсіпқойлармен артықшылығы болды, тіпті литвалықтар екінші төрттенде көшбасшылыққа шықты. Содан кейін Литва Қытайды 82–66 және Жаңа Зеландияны 85–75 есебімен жеңіп, топта үшінші орынды иеленді. Ширекфиналдағы қарсыласы – бұрынғы жылдары жеңіле алмайтын Югославия болды. Ойын басында литвалықтар 8–2 есебімен артта қалды, бірақ көп ұзамай алға шықты. Югославиялықтар үш минутқа дейін ғана қарсылық көрсетті, ал Литва 72–58 есебімен көшбасшылықты қамтамасыз етті. Осы сәттен бастап жеңіс литвалықтардың еншісінде болды, ойын 76–63 есебімен аяқталды. Бас бапкер Йонас Казлаускас: «Югославия командасы мен оның бапкеріне қарсы жеңіске жеткені – әр команда мен бапкердің арманы. Біз ширекфиналда жеңіске жеткенімізге одан да қуаныштымыз. Ширекфинал жеңімпаздары мен жеңілгендер арасында үлкен айырмашылық бар. Біз өте ұқыпты ойнадық, мүмкін, бұл турнирдегі ең тәртіпті ойынды көрсеттік. Жақсы қорғадық. Сонымен қатар, Гинтарас Эйнкис пен Шарунас Ясикевичус тамаша ойнады». Литва Олимпиаданың тағы бір медалі үшін күреседі, бұл барлық жанкүйерлерді қуантты. Литва жеңіліп қалды, бірақ американдық бапкер Руди Томьянович қарсыласын мақтап, литвалықтардың «ордақты ойнап, жоғары деңгейдегі баскетбол көрсеткенін» айтты. Сонымен қатар, АҚШ-тағы басылымдар осы шағын елдің бұрынғы турнирлерде жеңілмейтін сезім тудырған команданы қалай шалыстырғанын жариялады. Үшінші рет Литва үшін қола медаль мүмкіндігі болды. Жеңілістің психологиялық әсеріне қарамастан және үшінші орын үшін матчта Австралиямен кездескеніне қарамастан, литвалықтар тағы да жеңіске жетті. Жыл басында Бумерлермен ойнаған тәжірибесі болғандықтан, Литва мықты қорғаныс стратегиясын қолданды және 67% ату көрсеткішімен бірге көшбасшылықты ешқашан жібермеді, 89–71 есебімен жеңіске жетіп, үшінші рет Олимпиаданың қола медалін жеңіп алды. Бапкер Казлаускас жас құрамның «көрсеткішті бұрынғыдан төмендетпегеніне» риза болды. Алда Франциямен жартылай финал күтіп тұрды. Литвалықтар алғашқы үш төрттенде жеңіске жетті, бірақ соңғы төрттенде француз командасы алға шықты (60–58), үш минут қалғанда 70–65 есебімен көшбасшылықты қамтамасыз етті. Көбірек күреспен, Литва 72–70 есебімен алға шықты, соңғы 15 секундта. Француздық НБА жұлдызы Тони Паркердің соңғы шабуылын Рамунас Шишкаускас тоқтатты, ол тағы екі ұпай қосып, Неман өзенінің жанындағы елге төртінші Еуробаскет финалына және 2004 жылғы жазғы Олимпиадаға автоматты жолдама алды. Жеңілген испандық «El Mundo» басылымы «испандықтардың жақсы көңіл-күйі, дәлдігі және ойын қуанышы Литва құрамасының жеңіске деген құштарлығының алдында жоғалып кетті» деп есептеді, ал «El Periódico de Catalunya» басылымы «Литва 62–48 есебімен алда тұрғанда, испандық ойыншылар ойынды аяқтап, осы азапты аяқтау үшін киім ауыстыратын бөлмеге баруды қалады» деп қосты. Италияда «Tuttosport» жеңімпаз құрамын «нағыз литвалық ұлттық команда, НБА жұлдыздары жоқ» деп сипаттады, ал «La Gazzetta dello Sport» «Ескі Еуропада баскетболды осылай жақсы көретін басқа ел жоқ» деп жазды.
Lithuania started the 2000s by beating Turkey 70–58 in Vilnius. During the preparation period Lithuanians once again visited Spain, defeating the hosts in two preparatory tournaments. The 2000 Olympic tournament marked another time of renovation for Lithuania. The only veterans, Saulius Štombergas and Eurelijus Žukauskas, were reserves in Atlanta, while eight players were debutants: Ramūnas Šiškauskas, Darius Songaila, Šarūnas Jasikevičius, Mindaugas Timinskas, Andrius Giedraitis, Kęstutis Marčiulionis, Darius Maskoliūnas and Tomas Masiulis. The coaching staff was also inexperienced in the Olympics aside from assistants Valdemaras Chomičius and Donnie Nelson. The first Olympic game against Italy had both teams combined scoring less than 100 points, with Lithuania losing 48–50. The young Lithuanians managed to recover, beating upcoming Olympic vice champions France 81–63. Journalist Roma Grinbergienė described the triumph symbolically and picturesquely: "Even the Vytautas the Great would accolade!". The third game, against the third incarnation of the United States "Dream Team", had the Lithuanians giving the Americans their toughest match since NBA players joined: the final score of 85–76 had Team USA's lowest point total and advantage with professionals, and the Lithuanians even got the lead in the second quarter. Onwards, Lithuania overcame China 82–66 and New Zealand 85–75, and finished third in their group. The quarter final opponent was one Lithuania could not defeat in previous years, Yugoslavia. The start was anxious as Lithuanians were trailing 8–2, but not for long. Yugoslavians resisted only until three minutes were left, with Lithuania already leading the game 72–58. Then nobody doubted – the quarter final winner is Lithuania, officially winning the game 76–63. Head coach Jonas Kazlauskas: "Winning against the Yugoslavian team and its coach is every team and every coach dream. We are even more happy that we won in the quarter final. The gulf is separating the quarter final winner teams from the losers. We played very orderly, probably the most disciplined in this tournament. We defended well. Furthermore, Gintaras Einikis and Šarūnas Jasikevičius played amazingly". Lithuania was to compete for another Olympic medal, to the happiness of all their fans. Lithuania lost, but American coach Rudy Tomjanovich praised the adversary, stating that the Lithuanians "played focused and played the high level basketball. At the end, they were unlucky to make a few free throws." The United States also widely covered how the small nation nearly upset a team that seemed previously unbeatable in previous tournaments. For the third time, only a bronze medal was possible for Lithuania. Despite the psychological damage of the defeat and having to face hosts Australia in the third place match, the Lithuanians played well enough to win again. Having the experience of playing the Boomers earlier in the year, Lithuania had a strong defensive strategy, and combined with a helped by a shooting percentage of 67%, never gave up the lead on the way to an 89–71 victory, winning their third consecutive Olympic bronze medal. Coach Kazlauskas was happy with the result, given the squad was young and "didn't let down the lath lower than it was raised." Semi finals against France were next. Lithuanians won the first three quarters, and then in the last one the French squad came in ahead (60–58), and were leading by 70–65 with three minutes remaining. More struggles later, Lithuania were ahead, 72–70, with 15 seconds remaining. A final attack by the French NBA star Tony Parker was stopped by Ramūnas Šiškauskas, who added two more free throw points and gave the Neman river nation their fourth EuroBasket final ever, as well as an automatic spot in the 2004 Summer Olympics. The defeated Spanish of El Mundo considered that "the good Spanish mood, accuracy and the joy of the game evaporated in front of the Lithuania national team victory desire", and El Periódico de Catalunya added that "when Lithuania was leading 62–48, what the Spanish players wished the most was to end the game and to head into the locker rooms just to finish this suffering." In Italy, Tuttosport described the victorious squad as "a true Lithuania national team. Without NBA stars. ", while La Gazzetta dello Sport noted how "there is no other country in the Old Europe which would love the venerable, precious basketball more."
2004 жылғы Афины жазғы Олимпиада ойындары
Олимпиадаға дайындық кезеңінде Литва Италиядан екі рет жеңіліп, Франция, Грекия және Чехия командаларын жеңді. Ойындарға дайындық барысындағы ең маңызды жеңіс дәстүрлі Акрополь турнирінде тіркелді, онда литвалықтар төртінші қатысуларында Италия мен Бразилияны жеңіп, турнир иесі Грекиядан жеңіліп, чемпион атанды. Литва Белградта өткен алты команда қатысқан «Алтын доп» турнирінде де екінші орынды иеленді, Сербия командасынан жеңіліп қалды. Дайындық ойындарының соңында Испанияда екі матч өткізілді, ал Вильнюсте Швецияға қарсы жеңіс тіркелді. Тәуелсіздік алғаннан бергі төртінші Олимпиада ойындарында баскетбол командасының капитаны Саулюс Штомбергасқа ашылу салтанатында Литва туын алып жүру құрметі бұйырды. Австралияға қарсы өткен бесінші ойын топтық кестеде маңызды болмады, себебі литвалықтар бұдан бұрын-ақ топта бірінші орынды сақтап қалған еді, бірақ литвалықтар 100:85 есебімен жеңіске жетіп, сәтті өнер көрсетулерін жалғастырды. Шартылай финалда литвалықтар Қытай командасын 95:75 есебімен жеңіп, жартылай финалға жолдама алды. Жартылай финалда таныс Италия командасы күтіп тұрды. Литва ойынды жақсы бастады, бірінші ширектерде 29:17 есебімен жеңіске жетіп, екінші ширектерде 34:23 есебімен көшбасшылықты сақтап қалды. Алайда, италиялықтар ойынның бірінші жартысында басымдыққа ие болды, содан кейін тартысты ойын өрбіді. Литвалықтар үшінші ширектерде (53:53) теңестіріп, тіпті төртінші ширектерде (78:73) көшбасшылыққа шықты; алайда, соңғы сигналмен италиялықтар 91:100 есебімен жеңіске жетіп, Литваның Олимпиада алтынын жеңіп алу арманына соққы берді. Төртінші қола медальді іздеп, Литва тағы да АҚШ командасымен кездеседі. Ойын тартысты өтті, екі команда да жетекшілікті тоғыз рет алмастырды, және екі команда да мүмкіндігінше көп үш ұпайлық лақтыруға тырысты (Литва 37 лақтырудың 21-ін дәлдікпен орындады, ал АҚШ 18 лақтырудың 8-ін орындады). Ойынның бірінші жартысында АҚШ 49:44 есебімен алда тұрды, үшінші ширектерден кейін 74:71 есебімен басымдығын сақтап қалды. Соңғы ширектерде Литва 34-ші минутта 83:82 есебімен жақындады, бірақ американдықтар өздерін ұстап, соңғы минуттарға дейін көшбасшылықты сақтап, матчты 104:96 есебімен жеңіп, литвалықтарды алғаш рет Олимпиада медалінен құр қалдырды.
In preparation for the Olympics, Lithuania lost to Italy twice while defeating France, Greece and Czech Republic along the way. The most impressive victory in the preparation for the games was achieved in the traditional Acropolis Tournament, where the Lithuanians managed to become champions in their fourth appearance, with wins over Italy and Brazil and a defeat to the host Greece. Lithuania also finished second in the six team Golden Ball competition held in Belgrade, losing to the home team of Serbia. The last preparation games were two matches in Spain, and a win against Sweden in Vilnius. For the fourth post independence Olympics, basketball captain Saulius Štombergas was given the honor to bear the Lithuanian flag during the opening ceremony. While the fifth game, versus Australia, was not significant for the group standings as the Lithuanians had already secured the first spot in the group, the Lithuanians still won 100–85, maintaining their good run. In the quarter finals Lithuanians easily swept China 95–75, successfully qualifying for the semi finals. The familiar Italian team awaited in the semi finals. Lithuania started well, winning the first quarter 29–17, and leading 34–23 in the second. However, the Italians managed to take the lead before half time and a close game ensued. Lithuanians were able to tie the game in the third quarter (53–53) and even take the lead in the fourth (78–73); however, at the buzzer the Italians celebrated a 91–100 victory, shattering the Lithuanian dream of Olympic gold. Seeking a fourth bronze medal, Lithuania would again face the United States. The game was a close affair, with the lead changing hands nine times and both teams attempting as many three point shots as possible (Lithuania converted 21 of their 37 shots, and the United States had 8 out of 18). At half time, the United States were ahead 49–44, after the third quarter they maintained their advantage 74–71. In the final quarter, Lithuania closed in to 83–82 in the 34th minute, before the Americans took their stand and kept the lead to the end, winning the match 104–96 and leaving the Lithuanians without Olympic medals for the first time.
2005 жылғы Еуропа баскетбол чемпионаты
Сербия мен Черногорияда өткен 2005 жылғы Еуробаскетте Литва құрамасында Шараунас Ясикевичус, Саулюс Штомбергас, Арвидас Мачиаускас және Донатас Сланина сияқты көптеген ойыншылар қатыспады. Бірақ командада сол кездегі Еуропаның ең ірі жұлдыздарының бірі Рамунас Шишкаускас болды. Дайындық кезеңінде Литва құрамасы Еуропа, Азия және Австралиядағы турнирлерге қатысты, олардың кейбіреулерінде резервтік құрам өкілдік етті – мысалы, 2005 жылы Пекинде өткен Stanković Continental Champions' Cup турнирінде, онда литвалықтар 5 қарсыластың 4-ін жеңіп, жүлделі орынға ие болды. 2005 жылдың 1 қыркүйегінде Ирландиямен өткен жолдас матчта Литва құрамасы тарихындағы 600-ші жеңіске жетті – 97:62 есебімен Каунаста. Турнирді қорғаушы чемпион ретінде бастаған Литва, Түркия, Хорватия және Болгарияны айқын басымдықпен және орташа есеппен 88 ұпаймен жеңіп, фаворит екенін дәлелдеді. Алайда, плей-офф кезеңінде команда күтілмеген нәтиже көрсетіп, Франциямен өткен ширек финалда бар болғаны 47 ұпай жинап, турнирден шығып қалды. Ұлттық құраманың бас жаттықтырушысы Антанас Сирейка: "Біз чемпионаттағы ең нашар ойынымызды өткіздік және менің ойымша, мұның басты себебі – ойыншылардың психологиялық қысымға төтеп бере алмауы. Осы фактор жеңіліске себеп болды", – деді. Литвалықтар үшін жалғыз жұбаныш – Әлем чемпионатына қатысу мүмкіндігі болды, оны Ресей мен Словенияны жеңіп, бесінші орынға ие болып жеңіп алды. Литва турнирде өткізген 6 ойынның 5-інде жеңіске жетті. Осыған байланысты турнирдің регламентіне қатысты күмән туды.
EuroBasket 2005 in Serbia and Montenegro would feature many absences in the Lithuanian squad, such as Šarūnas Jasikevičius, Saulius Štombergas, Arvydas Macijauskas, and Donatas Slanina. Though, the team had Ramūnas Šiškauskas, one of the biggest European stars of that time. For preparation, the Lithuanian team attended tournaments in Europe, Asia and Australia, being represented in some of them by the reserve roster – such as in the 2005 Stanković Continental Champions' Cup in Beijing, which the Lithuanians won after defeating 4 of the 5 opponents. On 1 September 2005, a friendly with Ireland had Lithuania achieve the 600th victory in the team's history, 97–62 in Kaunas. Starting the tournament as defending champions, Lithuania proved their favoritism by beating Turkey, Croatia and Bulgaria with solid differences and an average of 88 points. However, the knockout rounds had the team eliminated with an underwhelming performance, scoring only 47 points in a quarterfinal with France. National team coach Antanas Sireika said: "We played the worst game in the championship and I think that the main reason of this is that the players failed to deal with the psychological tension. This is the main losing reason". The only consolation was the remaining opportunity to qualify into the World Championship, which the Lithuanians achieved by beating Russia and Slovenia for fifth place. Lithuania won 5 of 6 games in the tournament. Consequently, the competition scheme was questioned in its reliability.
ФИБА әлем чемпионаты 2006
2006 жылы Жапонияда өткен FIBA әлем чемпионатында Литва 1998 жылғы тұңғыш қатысуындағы жетінші орынды қайталады, бірақ көптеген адамдар бұл нәтижені толыққанды жетістік деп санамады. Литва турнирді Түркияға екі ұпай айырмасымен жеңіліспен бастады, содан кейін финалға шыққан Грекиядан қосымша уақытта жеңілді, осы кезде Литва 25 рет допты жіберді. Катар, Австралия және Бразилиядан жеңіс алып, Италияға қарсы плей-офф кезеңіне өтуге мүмкіндік алғаннан кейін сенімділік қайта жаңарды. Олар матчты үш ұпай айырмасымен 71:68 есебімен жеңді, бірақ Арвидас Мачиаускас соңғы секундтарда үш ұпайлық лақтырысқа талпынған Джанлука Базиленің үстінен фол жасады, бұл Италияға есепті теңестіруге мүмкіндік берді, бірақ үштен үш еркін лақтырыс сәтті болмады. Литва Испанияға қарсы ширек финалда 22 ұпай айырмасымен жеңілді, ойын барысында барлығы 28 рет допты жіберді. Сабырды сақтау турнирі тағы бір жеңіліспен басталды: Литва Түркияға қарсы соңғы 3 минутта 12 ұпайдық басымдылығын жоғалтты, ал қосымша уақытта Түркия 95:84 есебімен жеңіске жетті. Литва Германияға қарсы жетінші орын үшін өткен матчта 77:62 есебімен жеңіске қол жеткізді. Сирейка чемпионаттан кейін көп ұзамай лауазымынан кетті. 2006 жылдың 28 желтоқсанында Степс Бутаутастың ұлы Рамунас Бутаутас команданың жаңа бапкері болып тағайындалды.
The 2006 FIBA World Championship in Japan had Lithuania matching the seventh place from their 1998 debut, but many saw this performance as an under achievement. Lithuania started the tournament with a narrow two point loss to Turkey, followed by an overtime defeat to eventual finalists Greece which had Lithuania suffering 25 turnovers. Confidence was restored with wins over Qatar, Australia, and Brazil, that qualified Lithuania for the knockout rounds against Italy. They won the match by three points 71–68, although Arvydas Macijauskas fouled Gianluca Basile during a 3 point attempt in the dying seconds which gave Italy the chance to level the score, but all three free throws were missed. Lithuania lost the quarter final match against eventual champions Spain by 22 points, conceding a total of 28 turnovers during the game. The consolation tournament began with another defeat: Lithuania lost a 12 point lead over Turkey in the last 3minutes of regulation, and the resulting overtime had Turkey achieving a 95–84 victory. Lithuania still won the seventh place match against Germany, 77–62. Sireika resigned soon after the championship. On 28 December 2006, Ramūnas Butautas, son of Stepas Butautas, was announced as the new coach of the team.
2007 жылғы Еуропа баскетбол чемпионаты
Еуробаскет-2007 Испанияда Литва үшін үлкен жауапкершілікпен өтті, себебі бұрынғы құрлықтық турнирдегі сәтсіздікті көрсету қажет еді, сонымен қатар Олимпиада іріктеуі тек медаль иегерлерімен шектелді. Жылдың алғашқы халықаралық жолдастық матчы жаңа салынған Шяуляй аренасында өтті, бұл Литва құрамасының «Күн қаласында» алғашқы ойыны болды. Алайда, дебют үлкен тосынсыймен аяқталды, қонақ Швеция 69–62 есебімен жеңіске жетті. Литваның дайындық ойындары да әртүрлі болды, Латвия мен Испанияға қарсы жеңіліске ұшырады, бірақ Вильнюсте Ресейді жеңді. Бесінші Акрополь турнирінде Литва гректерге жеңіліп, екінші орын алды. Литва Еуробаскетті жақсы бастады, Түркияны (86–69) және Чехияны (95–75) тікелей жеңіп, Германиямен қиын топтық кезеңді аяқтады. Дирк Новицки 28 ұпай жинап, немістерге Литваның бірінші жартылайдағы 17 ұпайдық артықшылығын ойын соңында төрт ұпайға дейін қысқартуға көмектесті (84–80). Литвалықтар екінші кезеңге сәтті өтті. 2-раундта Литва Италияны (79–74) және Францияны (88–73) көп даулы ойындарда жеңіп, содан кейін Словенияны 80–61 есебімен жеңді. Жартылай финалға өту үшін Литва дәстүрлі Хорватия құрамасымен кездесті, хорваттар литвалықтардың басымдығына мойын бұрған жоқ, тіпті бірінші және үшінші тоқсандарда көш бастады. Литва төртінші тоқсанда күшті ойын танытып, 74–72 есебімен жеңіске жетіп, жартылай финалға жолдама алды. Жартылай финалда Ресей күтіп тұрды. Литвалықтар бұрын ресейліктерді жеңген емес, бірақ олар да жеңіске жете алмады. Ойынның алғашқы алты минутында ресейліктер 18–3 есебімен алға шықты, ол 33–14 есебімен жалғасты. Алайда, литвалықтардың жігерлілігі үшінші тоқсанда есепті теңестіруге мүмкіндік берді – 52–52. Ақырында, қиын жартылай финалдан қалған шаршаңқылық Литваға әсер етті, әсіресе осындай күшті қарсыласқа қарсы ойнағанда. Ресей 86–74 есебімен жеңіске жетті, литвалық капитан Рамунас Шишкаускас 30 ұпай жинағанына қарамастан. Ойыннан кейін Шараунас Ясикевичус: «Біз бәрін ұмытып, медальдарды жеңуге тырысуымыз керек. Гректердің де жағдайы біздікі сияқты. Олар да ауыр жеңіліске ұшырады, олар да медальдарға қол жеткізуді қалайды. Біз бар күшімізді салып, жеңіске жетуге тырысамыз» деді. Алдағы матчта екі жүлде сарына түсті – Еуропа чемпионатының қола медалі, оны Литва ешқашан жеңіп алған емес (тек үш алтын және екі күміс медаль ғана бар еді), және 2008 жылғы Пекин Олимпиадасына тікелей қатысу құқығы. Литва гректерді 78–69 есебімен жеңді. 17 қыркүйекте ойыншылар Вильнюсте мемлекеттік наградаларды алу үшін салтанатты жиынға қатысты.
EuroBasket 2007 in Spain held big responsibilities for Lithuania, that had to prove the failure in the previous continental tournament passed, while holding higher stakes for Olympic qualifying, restricted to only the medallists. The first international friendly of the year was played in the newly built Šiauliai Arena, the first time the Lithuanian team played in their "Sun City". Though, the debut ended up with a big surprise, as the visiting Swedish won 69–62. Further preparation games were variable for Lithuania as well, losing to Latvia and Spain as visitors while defeating Russia in Vilnius. A fifth Acropolis Tournament had Lithuania again getting second place after losing to the Greek hosts. Lithuania started EuroBasket well, crushing both Turkey (86–69), and the Czech Republic (95–75) before a harder group closer with Germany. Dirk Nowitzki, who scored 28 points, helped the Germans cut a 17 point Lithuanian advantage at halftime to just four by the game's end (84–80). Lithuanians successfully qualified into the second stage. Round 2 had Lithuania winning much disputed games against Italy (79–74), and France (88–73), before a sweeping of Slovenia 80–61. The quarter finals had Lithuania against the traditional Croatia national team, which did not yield to the Lithuanians' superiority and even lead after the first and third quarters. An imposing fourth quarter had Lithuania achieving 74–72, completing seven straight victories en route to the semifinal. Russia was awaiting at the semi finals. The Lithuanians, who had yet to defeat the Russians, failed to accomplish this again. After the first six minutes, the Russians had an 18–3 lead, which escalated to 33–14. However, the Lithuanians' resilience made them erase the deficit by the third quarter, 52–52. Eventually, fatigue that remained from the tough quarterfinal caugh up with Lithuania, especially playing against such a powerful adversary. The Russian won 86–74, despite the efforts of Lithuanian captain Ramūnas Šiškauskas, who scored 30 points. Following the game, Šarūnas Jasikevičius declared that: "We have to forget everything and endeavor to win the medals. [ >] The situation of the Greeks is the same as ours. They also painfully lost, they will wish to achieve the medals as well. We will give everything we got and we will try to win". The upcoming game had two prizes at stake, the European bronze – which Lithuania had never won, only three golds and two silvers – and the last direct spot for the 2008 Summer Olympics, held in Beijing. Lithuania managed to beat the Greeks 78–69. On 17 September, the players had a meeting ceremony in Vilnius to get state awards.
2008 жылғы Пекин жазғы Олимпиада ойындары
Тәуелсіздік алғаннан кейін бес қатарынан Олимпиада турниріне қатысатын Литва құрамасы 2008 жылды көңілі толмағандықпен бастады. «Кливленд Кавальерс» клубы Žydrūnas Ilgauskas-ты Ойындарға жіберуден бас тартты, тіпті LKF НБА франшизасының 22 миллион АҚШ доллары көлеміндегі сақтандыру салықтарын қаржыландыруға қол жеткізді. Ойындарға қатыспау туралы баспасөз мәслихатында Ильгаускас 2007/08 жылғы НБА маусымында алған жарақаттарынан күйреп қалғанын, ал «Кавальерс» клубының медициналық қызметкерлері оған дереу операция жасауды ұсынғанын айтты. Бұл оқиға литвалықтардың арасында «Кавальерс» клубына наразылық тудырды, әсіресе Ильгаускас ешқашан ұлттық құрама сапында ойнамады. Турнирге дайындық бұл жолы сәл өзгеше болды: Литва ешқандай турнирге қатыспады, тек бақылау матчтарын өткізді. Тоғыз ойында Испания мен АҚШ-қа қарсы екі жеңіліс тіркелді. Олимпиаданың ашылу салтанатында Литваның туын баскетболшы, бұл жолы Šarūnas Jasikevičius көтеріп жүрді. 2008 жылғы Олимпиада турнирі алтын медальді қорғап тұрған Аргентинамен қиын қарсыластың бастауы болды. Литва ойынның көп бөлігінде көш бастады, бірақ аргентиналықтар 18 секунд қалғанда теңесті. Linas Kleiza жасаған шешуші әрекет литвалықтарға 79:75 есебімен жеңіс сыйлады. Азия құрамаларының өкілі Иранға қарсы екінші ойында Литва бірінші төрттенде 15:20 есебімен жеңіліп қалды, бірақ кейін 99:67 есебімен үстемдік танытты. Литвалықтар өз басымдығын көрсетіп, оларды 99:67 есебімен жеңді. Ресейге (86:79, Литваның оларға қарсы алғашқы FIBA жеңісі) және Хорватияға (86:73) қарсы қиын жеңістер Литваға топта бірінші орынды қамтамасыз етті. Сондықтан команда 1/8 финалда Австралиямен өткен матчқа көп мән бермеді, 25 допты жоғалтып, 75:106 есебімен жеңіліске ұшырады. Бірақ тағы да әлем чемпионы Испанияға қарсы қиын жартылай финал күтіп тұрды. Жеңіс өте маңызды болды: армандаған Олимпиада финалы, күміс медальға кепілдік және алтынға қол жеткізу мүмкіндігі, сондай-ақ дайындық кезіндегі 66:91 есебімен жеңіліске қайта оралу мүмкіндігі. Екі команда да өздерінің ең жақсы ойынын көрсетті, Испания Жозе Кальдеронның жоқтығын өтеуге тырысып, бірінші төрттенде көш бастады, бірақ Литва келесі екі төрттенде үстемдік танытып, төртінші төрттенде минималды 74:73 есебімен көш бастады. Содан кейін Руди Фернандес пен Пау Газольдың (9 және 7 ұпай) соңғы төрттенде көрсеткен нәтижелі ойыны, литвалықтардың шаршауы және ірі ойыншылардың жетіспеуі испандықтарға жартылай финалда 91:86 есебімен жеңіске жетуге көмектесті. Бас жаттықтырушы Рамунас Бутаутас команда жақсы ойнағанын және көңіл көтерудің қажеті жоқ екенін айтты. Литва Олимпиаданың қола медалі үшін бұрынғы Олимпиада чемпионы Аргентинаға қарсы үшінші рет қатысты, төртінші медальді жеңіп алуға үміттенеді. Бірақ қиын жартылай финал литвалықтарды шаршатып, эмоционалдық тұрғыдан әлсіретті, тәжірибелі қарсыласы жарақат алған жұлдыз Ману Гиннобилидің қатысуын есепке алмады. Үшінші төрттенде ойынның жоғалғаны сезілді, өйткені литвалықтар 67:49 есебімен артта қалды. Төртінші төрттенде дефицитті азайту Литваның үшінші орынды 75:87 есебімен жоғалтуына жеткізбеді. Дегенмен, бес Олимпиада жартылай финалында литвалықтар кішкентай елден келгеніне қарамастан, әлемдегі ең мықты баскетбол командаларының бірі екенін дәлелдеді.
With the fifth straight Olympic tournament following independence ahead, the Lithuania national team started 2008 with a frustration. The Cleveland Cavaliers refused to release Žydrūnas Ilgauskas for the Games, even as the LKF managed to find financing for the NBA franchise's US$22 million insurance tax. During a press conference to announce his absence from the Games, Ilgauskas added that he was in pain from injuries he suffered during the 2007 08 NBA season, making the Cavaliers' medical staff recommend him go through immediate surgery. This event still causes backlash against the Cavaliers for Lithuanians, specially as Ilgauskas wound up never playing for his national team. Preparation for the tournament was slightly different this time: Lithuania did not compete in any tournaments, only playing friendlies. The only two defeats in nine games were against Spain and the United States. Again the Olympics opening ceremony had Lithuania's flagbearer being a basketball player, this time Šarūnas Jasikevičius. The 2008 Olympic tournament started with a tough opponent, defending gold medalists Argentina. Lithuania lead for most of the game, only for the Argentinians to tie with 18 seconds remaining. A decisive play by Linas Kleiza gave the lead and the victory for Lithuanians 79–75. The second game against Asia representatives Iran had Lithuania surprisingly losing the first quarter 15–20, only to dominate afterwards for a handful 99–67. Though, then Lithuanians obviously shown their advantage, crushing them 99–67. Difficult victories over Russia (86–79, Lithuania's first FIBA victory over them) and Croatia (86–73) gave Lithuania a guaranteed first place spot in the group. Thus the team barely cared in the round 1 closer with Australia, suffering 25 turnovers and being smashed 75–106. Though, again a tough semi final awaited against defending world champions Spain. The victory value was huge: the dreamed Olympic final, guaranteed silver and a chance at gold, while also providing the opportunity to take back on the 66–91 shellacking during preparations. Both teams played at their best, with Spain compensating the absence of José Calderón to lead by the first quarter, only for Lithuania to dominate for the following two and having a minimal 74–73 advantage by the fourth. Then rising performances by Rudy Fernandez and Pau Gasol (9 and 7 points respectively) during the concluding quarter along with the Lithuanians' exhaustion and lack of big men input lead the Spanish to barely edge and win the semifinal 91–86. Head coach Ramūnas Butautas said that the team played well and there was no need to be disappointed. Lithuania was for the fifth consecutive time at the Olympic bronze match, hoping to get their fourth medals against former Olympic champions Argentina. Though, the tough semifinal had the Lithuanians tired and emotionally distraught, which the experienced adversary took advantage despite not counting with injured star Manu Ginóbili. By the third quarter, the game seemed already lost as Lithuanians trailed 67–49. The reduction of the deficit in the fourth was not enough to prevent Lithuania from losing another third place game, 75–87. Still, five Olympic semifinals proved the Lithuanians were still one of the strongest basketball teams worldwide despite hailing from a small country.
2009 жылғы Еуропа баскетбол чемпионаты
Польшада өткен 2009 жылғы Еуробаскет алдында литвалық жұлдыздар Шараунас Ясикевичус, Рамунас Шишкаускас, Дариус Сонгайла, Арвидас Мачиаускас, Римантас Каукинас және Жидрунас Ильгаускас ұлттық құрамаға қосылмауды шешті. Дайындық кезеңінде ұлттық құрама тағы бір Акрополь турниріне қатысып, Ресейді жеңіп, Грекия мен Түркиядан жеңіліс танып, үшінші орын алды. Команда құрамындағы үлкен шығындар мен ұпай қоюшының жетіспеуінен кейін Литва турнирді Түркияға қарсы (76–84) жеңіліспен бастады. Бұл 21 ғасырда литвалықтардың чемпионатты жеңіліспен бастауының алғашқы реті болды. Кейін литвалықтар Польшадан ойсырап жеңіліп, Болгарияны жеңу үшін төртінші ширек ойында күш көрсетуге мәжбүр болды. Топтық кезеңде үшінші орын алған Литва екінші кезеңге өтті. Алайда, ол Словениядан 23 ұпаймен жеңіліс танып, жаман бастады. Бұл күтпеген жеңілістен кейін команда капитаны Робартас Явтокас команданың болашағы туралы сұраққа жауап бергенде: "Біз тағы не уәделей алатынымызды білмеймін. Біз түзелуіміз керек, әйтпесе уәде берудің мәні қалмайды. Біз балалар сияқты емес, еркектердей, қайратты болып келуіміз керек. Әйтпесе, басқа командалар бізді қайтадан қорлайды" деді. Команданың ойыны әлі де жақсармады, Испанияға қарсы жеңіліс (70–84) литвалықтардың ширек финалға өту мүмкіндігін азайтты, ал Сербияға жеңіліс команданы турнирден мүлдем шығарды, нәтижесінде 12-ші орынға ие болды. Бас жаттықтырушы Рамунас Бутаутас осы сәтсіздікке толық жауапкершілікті өз мойнына алып, отставкаға кетті. Бұл Литва ұлттық құрамасының тарихындағы ең нашар көрсеткіш деп есептеледі.
Before EuroBasket 2009 in Poland, Lithuanian stars like Šarūnas Jasikevičius, Ramūnas Šiškauskas, Darius Songaila, Arvydas Macijauskas, Rimantas Kaukėnas and Žydrūnas Ilgauskas decided not to join the national team. In preparation, the national team took part in another Acropolis Tournament, finishing third by beating Russia and losing to Greece and Turkey. After huge losses in the team roster and point guard shortage, Lithuania started the tournament with a loss to Turkey (76–84). This was the first time in the 21st century that the Lithuanians began a championship with a defeat. Later Lithuanians disappointingly lost to Poland, and depended on a strong fourth quarter to beat Bulgaria. Finishing third in its group, Lithuania qualified for the second round. However, it already begun badly with a 23 point loss to Slovenia. Following this shocking loss, team's captain Robertas Javtokas, when asked about the team's future, said: "I don't know what else we could promise. We must get straight or it is enough of promises. We must come as men with balls and not like kids. Otherwise, other teams will humiliate us again". The team's game still not improved, with a defeat to Spain (70–84) diminishing the Lithuanians' chances to qualify for the quarter finals, and a loss to Serbia eliminating the team outright, with the final standing being a measly 12th place. Coach Ramūnas Butautas took all responsibility for the fiasco and resigned. It is regarded as the worst Lithuania national team performance ever.
FIBA әлем чемпионаты 2010
2009 жылдың 12 желтоқсанында Литваға келесі жылы Түркияда өтетін Әлем чемпионатына қатысуға шартты жолдама берілді. Литва турнирді Жаңа Зеландияға қарсы бастады. Ұзақ және қиын өткен бірінші тоқсаннан кейін литвалықтар ойынды өз бақылауына алып, 92–79 есебімен жеңіске жетті. Екінші ойын Канадаға қарсы болды. Төртінші тоқсанда 17 ұпайдан қалып қойған литвалықтар ойын соңына қарай шамалы артықшылыққа ие болды. Канаданың жеңіске жету мүмкіндігі болды, бірақ Джермен Андерсонның соңғы секундтағы үш ұпайлық тамаша лақтырысы нәтижесіз аяқталып, Литва 70–68 есебімен екінші жеңісін тойлады. Келесі матчта литвалықтар Испанияға қарсы ойнады, және 18 ұпайдан қалып қойғаннан кейін, литвалықтар сенімді жеңіске жетті – 76–73. Линас Клейзаның айып тастаулары осы жеңісті бекітті. Нокаут кезеңіне өтуге ерте кепілдік алған Литва, топтағы тағы бір жеңіліссіз команда – Франциямен кездесті. Француздар бірінші жартылайда қарқынды ойын көрсетіп, Литваны екі цифрлы көрсеткішпен кемшілікке түсірді. Алайда, екінші жартылайда Литва шеберлікпен кемшілікті азайтып, француз қорғанысын еңсерді, олардан 45–25 есебімен басым түсіп, ойынды 69–55 есебімен жеңіп, топтағы көшбасшылықты өз қолына алды. Сынақ турлары 84–66 есебімен Ливанды жеңіспен аяқталды. Сегізінші финалда Қытайды (78–67) жеңіп, ширек финалда Аргентинаны (104–85) ойсырата жеңгеннен кейін, Литва АҚШ командасына 15 ұпаймен есе жіберді. Олар Еуробаскеттің күміс жүлдегері Сербияны 99–88 есебімен жеңіп, қола медальді иеленді. Бұл Литваның Әлем чемпионаттарындағы ең жақсы нәтижесі болды.
On 12 December 2009, Lithuania was granted a wild card to participate in the World Championship in Turkey the following year. Lithuania started the tournament against New Zealand. After a tough first quarter, Lithuanians took control of the game and kept ahead by a comfortable lead, finishing 92–79. The second game was against Canada. After reducing a 17 point deficit in the fourth quarter, Lithuanians finally gained a small lead towards the end of the game. Canada had a chance to win the game, but Jermaine Anderson's game winning three rimmed out at the last second and Lithuania celebrated their second victory 70–68. The next match was against the defending champion Spain, and after another comeback from an 18 point deficit, the Lithuanians won the upsetting game 76–73, Linas Kleiza's free throws sealing the victory. Already guaranteed in the knockout rounds, Lithuania faced the group's other undefeated team, France. The French quickly gained momentum in the first half and forced Lithuania to a double digit deficit. However, in the second half, Lithuania deftly reduced the deficit and cruised past the French defense, outscoring them 45–25 to win the game 69–55 and take the group's leadership. The preliminary round ended with a perfect record as Lebanon was handily defeated 84–66. After sweeping China (78–67) in the eighth finals and crushing Argentina in a blowout game (104–85) in the quarterfinals, Lithuania lost to Team USA by 15 points. They captured the bronze medal after winning against Eurobasket's silver medalist Serbia 99–88. This was Lithuania's best World Championship result.
2011 жылғы Еуропа баскетбол чемпионаты
Литва 2011 жылы 72 жылдан кейін тағы да Еуробаскетке төңкерілді. Ұлттық құрамаға қонақтар ретіндегі үміттер мен өткен жылы Әлем чемпионаттарындағы тамаша көрсеткендеріне байланысты үлкен қысым жасалды. Команда болашаққа үміт беретін жас ойыншыларды және бұрынғы жұлдыздарды біріктіруге тырысты, бірақ жарыс басталар алдында екі негізгі ойыншысы – Линас Клейза мен Йонас Мачиулис тізе жарақаттарынан қалысты. Еуробаскет барысында Марижонас Петравичюске үш ойыннан кейін өкпе тамырларының бітелуі (өкпе эмболиясы) диагнозы қойылды. Петравичюс турнирдің қалған бөлігіне қатыса алмады, сонымен қатар бұл ауру оның кәсіби карьерасын аяқтады. Көптеген шенеуніктер мен еуропалық баскетбол мамандары, сарапшылар 2011 жылғы Еуробаскетті, әсіресе литвалықтардың спортқа деген ықыласына байланысты, ең сәтті еуропалық турнир деп атады. Сайыпқырау ойындарының нәтижесінде Литва бесінші орынды иеленді, соның арқасында 2012 жылғы FIBA ерлер Олимпиадасына іріктеу турниріне қатысуға мүмкіндік алды.
After 72 years, Lithuania was again hosting the EuroBasket in 2011. The national team was under much pressure given both the expectations as hosts and the outstanding performance at the World Championship the year before. The team tried to combine future prospects and the past stars, but during the leading months, lost two of its starting players, Linas Kleiza and Jonas Mačiulis, due to knee injuries. During EuroBasket, Marijonas Petravičius was diagnosed with pulmonary embolism after three games played. Not only Petravičius had to miss the rest of the tournament, but the disease marked the end of his professional career. Numerous officials and other European basketball specialists and pundits found EuroBasket 2011 the best European tournament ever, particularly due to the Lithuanian enthusiasm for the sport. The consolation playoffs led to a final standing of fifth place, giving Lithuania a spot at the 2012 FIBA World Olympic Qualifying Tournament for Men.
2012 жылғы FIBA Олимпиадалық іріктеу турнирі
Жиырма жыл өткен соң Литва 2012 жылдың шілдесінде Венесуэланың Каракас қаласында өткен Олимпиадаға іріктеу турниріне қатысуға мәжбүр болды. Алғашқы үш команда 2012 жылғы Олимпиада баскетбол турниріне жолдама алатын еді. Команда турнирді Венесуэлаға қарсы сенімді жеңіспен бастады, бірақ келесі күні Нигериядан күтпеген жеңіліс таба алды. Барлық үш команда бір жеңіс және бір жеңіліспен тең болғандықтан, Венесуэла аз ұпай айырмасы бойынша дисквалификацияланды. Содан кейін Литва құрамасына қатысты көптеген жағдайлар наразылық білдірген венесуэлалықтардың іс-әрекеттерімен байланысты болды деген қауесет тарады. Олардың ішінде: команда жаттығулары кезінде жаттығу залының жанындағы ауаны ластаған танк колоннасы, Пуэрто-Рикоға қарсы ширек финалдық ойынға баратын жолда бұзылған автобус, сондай-ақ сол матч кезінде жоғалып кеткен жейделер мен су. Осының бәріне қарамастан, Литва Пуэрто-Риконы тартысты ойында жеңіп алды. Жарымфиналда Литва Доминикан Республикасын мүжілдіріп, 2012 жылғы Лондон Олимпиадасына қатысу құқығын енгізді.
Twenty years later, Lithuania had to go through a dedicated Olympic qualifier, held in July 2012 in Caracas, Venezuela. The top three teams would get spots at the 2012 Olympics basketball tournament. The team started off the tournament with a convincing victory against Venezuela, followed by an upset to Nigeria the following day. With all three teams tied with one win and one loss, Venezuela wound up disqualified due to a lesser point difference. Afterwards, many incidents regarding the Lithuanian squad were rumored to be caused by disgruntled Venezuelans. These included a tank column near the training hall polluting the air during the Lithuanian team workout, a broken bus during the trip to the arena before the quarter final game against Puerto Rico, and vanished jerseys and water during said match. Despite all that, Lithuania managed to defeat Puerto Rico in a dramatic game. In the semifinals, Lithuania crushed the Dominican Republic and thus qualified for the 2012 London Olympics.
2012 жылғы Лондон жазғы Олимпиада ойындары
Литва іріктеу турнирінде үстемдік танытқаннан кейін, Олимпиадада қиындыққа тап болды. Аргентинамен өткен алғашқы ойын сәтсіздікке ұшырады, өйткені оңтүстік америкалықтар литвалықтарды бірінші жартылымда қос таңбалы есебімен алға шығарды және екінші жартылымда 102–79 есебімен ойынды өздерінің пайдасына шешті. Екі жыл бұрынғы әлем чемпионатына қатысқан ширек финалда 13 ұпаймен шектелген Луис Скола 32 ұпай жинап, Аргентинаны жеңіске бастады. Литва Нигериямен өткен ойында жеңілістен кейін қайта жаңғырды, бұл іріктеу турниріндегі жалғыз жеңілістің кектеуіне айналды. Нигериялық Аль Фарук Амину мен Айк Диогуға қарсы үлгілі қорғаныс көрсеткен Литва 72–53 есебімен жеңіске жетті. Келесі кездесуде Франция 74–82 есебімен жеңіске қолы жеткізді. Одан кейін АҚШ командасымен күш сынасты, ол жақында Нигерияны 156–73 есебімен ұтып, рекордты жаңартқан еді. Ойынның басынан бастап Литва АҚШ командасына қиындық туғызды, Линас Клейза 25 ұпай жинады, ал бұрынғы «Дьюк» ойыншысы Мартинас Почиус 7 допты қайтарып алып, 6 нәтижелі пас берді. Бірінші жартылымда Литва 4 ұпаймен, ал үшінші тоқсанның соңында 6 ұпаймен қалып қойды. Соңғы тоқсанда Литва қысқа уақытқа 84–82 есебімен көшбасшылыққа шықты, бірақ Леброн Джеймс 4 минуттың ішінде 9 ұпай жинап, 94–99 есебімен жеңіске жетті. ESPN тілшісі Марк Штайн бұл ойынға қатысты, «Арман командасының» 2000 жылы Литвамен күрескенін еске салды және «Олимпиадалық баскетбол жарысында кездескен ең әлсіз литвалық команда болса да, шектеулі Литва – әлі де Литва. Әлі де жіті. Әлі де қауіпті. Әлі де АҚШ баскетбол командасына түрлі қиындықтар туғызуда» деді. Турнирде үшінші жеңіліске ұшыраған Литва Тунис командасын жеңіп, нокаут кезеңіне өту мүмкіндігіне ие болды, олар 63–76 есебімен жеңіске жетті. Осылайша Литва ширек финалға соңғы команда ретінде өтті, онда екінші топтың жеңімпазы Ресеймен кездесті. Ресейліктер ешқашан көшбасшылықтан бас тартпады, бірақ Литва олардан кейін қалмай, төртінші тоқсанда бір ғана ұпаймен қалып қойды. Дегенмен, олардың жеңіске жету әрекеттері сәтсіз аяқталып, 74–83 есебімен жеңіліске ұшырады, бұл Литваның Олимпиаданың жартылай финалына тұңғыш рет қатыспауына себеп болды. Бұл ойында команданың ұпайларының жартысын тәжірибелі ойыншылар Римантас Каукенас, Дариус Сонгайла және Шарунас Ясикевичюс жинады. Кейін берген сұхбатында Ясикевичюс әлем чемпионатына қатысқан жас ойыншылар команданы көтеріп жүретінін күткенін, бірақ керісінше болғанын айтты. Сонгайла мен Каукенас онымен келісті және турнирден кейін үшеуі де ұлттық командадан кетіп қалды. 1 қазанда Литва баскетбол федерациясы 12 жылдан кейін Джонас Казлаускасты Кестутис Кемзураның орнына тағайындады.
After dominating in the Qualifying Tournament, Lithuania had a tough time at the Olympics. The first game against Argentina turned into a fiasco, as the South Americans forced Lithuania into a double digit deficit in the first half, and kept a comfortable lead in the second half to finish the game strong, 102–79. Luis Scola, who was held down to 13 points in the quarterfinal match against Lithuania two years ago at the World Championship, led Argentina with 32 points. Lithuania rebounded from the loss playing with Nigeria, which also served to avenge the only defeat in the Qualifying Tournament. Playing exemplary defense against the Nigerian bigs Al Farouq Aminu and Ike Diogu, Lithuania handily won 72–53. Next was another defeat, as France rode Tony Parker and Boris Diaw to win the game 74–82. The following game was against USA, which had just broke recordswith their 156–73 blowout of Nigeria. Right from the beginning, Lithuania proved to be a tough opponent for Team USA, with Linas Kleiza scoring 25 points, and former Duke player Martynas Pocius having 7 rebounds and 6 assists. The Lithuania were down by only 4 points at the half and 6 at the end of the third quarter. In the final quarter, Lithuania momentarily took the lead 84–82, but lost it again as LeBron James scored 9 points in 4 minutes to achieve a 94–99 win. ESPN's Marc Stein reacted to the near defeat remembering the other struggle the "Dream Team" had with Lithuania in 2000, and adding that even if it was "the weakest Lithuanian team they've ever faced in Olympic basketball competition, a limited Lithuania is still Lithuania. Still stubborn. Still dangerous. Still causing a variety of problems for USA Basketball." Despite its third loss in the tournament, Lithuania still had a chance to qualify to the knockout rounds by defeating Tunisia, which they did 63–76. Thus, Lithuania had the final spot in the quarterfinals, facing the other group's leader, Russia. While the Russians never left the lead, Lithuania always kept it close, and by the fourth quarter was just one point behind. Still their attempts for an upset fell short, and ended up losing 74–83, making it the first time Lithuania missed the Olympic semifinal. Veterans Rimantas Kaukėnas, Darius Songaila and Šarūnas Jasikevičius scored half of the team's points in that game. Later in an interview, Jasikevičius said that he expected the younger players from the World Championship to carry the team, but the opposite happened. Songaila and Kaukėnas agreed, and all three retired from the national team after the tournament. On 1 October, the Lithuanian Basketball Federation brought Jonas Kazlauskas back after 12 years to replace Kęstutis Kemzūra.
2013 жылғы Еуропа баскетбол чемпионаты
Словенияда 2013 жылғы Еуробаскет басталғанға дейін литва құрамасында қиындықтар туды: 2 қыркүйектегі рейсі ұшақ ақауларына байланысты күшін жойды, олар рейсті келесі күнге ықшамдауға мәжбүр болды және Подмежакла залындағы алғашқы таңғы жаттығуды өткізбеді. Бір күннен кейін Литва Сербиямен алғашқы ойынын өткізді. Литва сербиялық жұлдыз Ненад Крстичтің ойынды 20 ұпай және 9 доптаумен басып озғанын тоқтатуға тырысты, бірақ 63–56 есебімен жеңіліске ұшырады. Македонияға қарсы екінші ойынға зор үміт артылды, себебі Литва бұрынғы турнирдегі үй шаруасындағы жеңілісті қайтаруды көздеді. Бо МакКейлббтің тиімді қорғанысының арқасында литвалықтар 75–67 есебімен алғашқы жеңіске қол жеткізді. Латвиямен (67–59) және Черногориямен (77:70) екі қиын ойын болды, мұнда Кшиштоф Лавринович алғашқы үш ойында бар болғаны 2 ұпай жинап, кейін 24 ұпайға жетті. Топтық кезең Босния және Герцеговинаға қарсы аяқталды, олардың жұлдызы Мирза Телетович 31 ұпай жинап, керемет үш ұпайлық лақтырулар арқылы литвалықтарды 72–78 есебімен жеңді. Дегенмен, Линас Клейзаның шешуші үш ұпайлық лақтыруларының арқасында литвалықтар екінші кезеңге өтті. Екінші кезеңде Литва Францияға қарсы шықты, олар литвалықтарды қатты қорғануға, әсіресе Тони Паркерге қарсы, мәжбүр етті, нәтижесінде 76–62 есебімен жеңіске жетті. Содан кейін литвалықтар Бельгияны 86–67 есебімен жеңіп, Украинаны 70–63 есебімен тізе бүктірді. Нокаут кезеңі Италияға қарсы өтті, оларды Литва 81–77 есебімен жеңді. Жартылай финалда Хорватияға қарсы Юнас Мачиулис, Линас Клейза және Мантас Калниетис команданың 77 ұпайының 63-ін алып, Литваға еуропалық финалға жолдама алды. Финалда Франциямен қайта кездесу болды. Литвалықтар тек бірінші тоқсанда ғана қарсы тұсауға тырысты. Үшінші тоқсанда Франция 14–0 есебімен ойынды аяқтады, бұл Литваны төрт минут бойы ұпайсыз қалдырды. Нәтижесінде литвалықтар 66–80 есебімен жеңіліске ұшырады. Жеңіліске қарамастан, кейбір ойыншылар финалда жеңілгеннен кейін қуанғандарына қиындық тудырғанын айтты. Дегенмен, 2013 жылдың 23 қыркүйегінде мыңдаған литвалықтар Литва Ұлттық құрамасының жетістіктерін тойлау үшін Ротюше (қалалық әкімшілік) алаңына жиналды, ал ертеңгі күні құрама Президенттік сарайда қарсы алынды.
Even before EuroBasket 2013 in Slovenia started, the Lithuanian team had problems: their flight on 2 September was cancelled due to airplane problems, forcing them to delay their flight until the next day, and miss their first morning workout in Podmežakla Hall. Just one day later, Lithuania played their first game against Serbia. Unable to defend Serbian star Nenad Krstić, who dominated the game with 20 points and 9 rebounds, Lithuania lost 63–56. The second game against Macedonia had many expectations, as Lithuania wanted to avenge getting upset at home in the previous tournament. Through effective defense of Bo McCalebb, the Lithuanians could get their first victory with 75–67. Two tough games followed, against fellow Balts Latvia (67–59), and Montenegro in overtime (77:70), due to Kšyštof Lavrinovič, who only scored 2 points during his first three matches, rising up to score 24 points. The group stage ended against Bosnia and Herzegovina, whose star Mirza Teletović scored 31 points and fantastic three pointers to beat the Lithuanians 72–78, who still managed to qualify to the second round with crucial three pointers by Linas Kleiza. Second round started against defending vice champions France, which forced Lithuania into solid defense – especially against Tony Parker – to win the game 76–62. Then Lithuanians easily crushed Belgium 86–67, and narrowly defeated Ukraine with 70–63. The knockout round wound begin against Italy, which Lithuania beat by 81–77. The semifinals with Croatia had Jonas Mačiulis, Linas Kleiza and Mantas Kalnietis dominating with 63 points combined out of the team's 77, guaranteeing Lithuania their fifth European final. The final was a rematch with France. Lithuanians only fought point to point in the first quarter. By the third, France finished the quarter with a 14–0 run that kept Lithuania scoreless for four minutes. Eventually the Lithuanians suffered a 66–80 defeat. Despite the deep run, some players said that it was hard to celebrate after losing the final. Still, on 23 September 2013, thousands of Lithuanians came to the Rotušės (Town Hall) square to celebrate the Lithuania national team success, and the following day the squad was greeted at the Presidential Palace.
2014 жылғы ФИБА әлем чемпионаты
2013 жылы Еуропа вице-чемпионы атанғаннан кейін литвалықтар 2014 жылғы FIBA әлем чемпионатына Испанияда автоматты түрде қатысты. 13 мамырда бас бапкер Йонас Казлаускас ұлттық құраманың кеңейтілген негізгі және резервтік тізімін жариялады. 1 шілдеде ол кандидаттардың қысқартылған тізімін жариялады. Капитан Робертас Явтокас және команда жетекшісі Линас Клейза жарақаттарына байланысты 2014 жылғы әлем чемпионатына қатыспауға шешім қабылдады. 7 шілдеде Паланга қаласында Литва ұлттық құрамасының алғашқы жаттығу лагері ұйымдастырылды. 18 тамызда Литва Словенияға қарсы дайындық матчында 80:76 есебімен жеңіске жетіп, ұлттық құраманың 500-ші жеңісіне және бас бапкер Йонас Казлаускас тұсындағы 100-ші жеңіске қол жеткізді. Келесі тоғыз дайындық матчының барлығы жеңіспен аяқталды, бұл литвалықтардың өнерін күшейтті. 26 тамызда, Хорватияға қарсы соңғы дайындық матчына бірнеше сағат қалғанда, Артурас Гудайтис пен Адас Юшкевичустың жоқ болатын соңғы командалық тізімі жарияланды. Алайда, ойынның өзінде жағдай күрт өзгерді, үш минут ішінде капитан және Мантас Калниетис жарақат алып, жауырыны шығып, оны әлем чемпионатына қатысудан шеттетуге мәжбүр болды. Оның орнына Юшкевичус таңдалды, ал Шарунас Василяускас та тізімге енді. Паулиус Янкунас жаңа команда капитаны болды. Турнир FIBA Америка чемпионы Мексикаға қарсы қиын жеңіспен басталды – 87:74. Мексикалықтар бірінші тоқсанда 27:22 есебімен жеңіске жетсе, литвалықтар үшінші тоқсанда 20 ұпай жинап, 2 ұпайқа қарсы қойып, үстемдікке ие болды. Бір күннен кейін Африка чемпионы Анголаға қарсы тағы бір қиын матч өтті, литвалықтар 75:62 есебімен жеңіске жетті, оларды жас Донатас Мотиёюнас және Йонас Валанчиунас бастап, 23 ұпай жинады және 18 ребондпен команданы қорғады. Литва үшін қиын ойындар жалғасты. Австралияға қарсы үшінші ойынның бірінші жартысында литвалықтар 19 ұпайға артта қалды, үшінші тоқсанда 28:15 есебімен жеңіске жетіп, соңғы кезеңнің кейбір сәттерінде көш бастады, бірақ 75:82 есебімен жеңіліске ұшырады. Бас бапкер Йонас Казлаускас ойынды команданың маусымдағы ең нашар бірінші жартысы деп сипаттады. Команда 79:49 есебімен Оңтүстік Кореяны жеңіп, нокаут кезеңіне жолдама алды және FIBA әлем чемпионатының тарихында еркін лақтыруға мүмкіндік болмаған алғашқы команда атанды. Литва топтың бірінші орынына ие болды, Словенияға қарсы 67:64 есебімен жеңіске жетті, ал словениялықтар төртінші тоқсанда бар болғаны екі ұпай жинады. Сегізінші финалда Йонас Валанчиунас Литва құрамасын Жаңа Зеландияға қарсы қиын жеңіске жеткізді – 76:71. Төртінші финалда Ренальдас Сейбутис Литваға Түркияны 73:61 есебімен жеңіп, жартылай финалға өтті, қайтадан АҚШ құрамасымен кездесті. Ойын алдында АҚШ құрамасының бас бапкері Майк Krzyzewski литвалықтардың "ойынды жақсы көретінін, құмарлықпен ойнайтынын, әрқашан команда ретінде бірге ойнайтынын, үлкен жүрекпен ойнайтынын және бұл біз үшін қиын ойын болатынын" атап өтті. Литва екі тоқсанда ұпай үшін күресті, бірақ, бірінші жартысынан кейін АҚШ командасы 10:0 есебімен жеңіске жетті және үшінші тоқсанда 33:14 есебімен жеңіп алғаннан кейін, литвалықтардың қайта оралуға мүмкіндігі болмады. Олар ойынды 68:96 есебімен жеңіліске ұшырады. Бұл Литваның 1992 жылғы Олимпиадада "Арман командасына" қарсы 51 ұпаймен жеңілгеннен кейін АҚШ құрамасына қарсы ең нашар көрсеткіштерінің бірі болды. Ойыннан кейін жаттықтырушы Йонас Казлаускас төрешілікті сынға алды: "Бұл әр команданың қандай құрметке ие екенін көрсетеді. Судьядан (техникалық) айыптау туралы сұрағанда, ол АҚШ командасының орындықта секіріп, төрешілермен дәл сол сияқты талқылаған кезде, орындықта секіруден сақтандырды деді. Жалпы, АҚШ командасы 20 ұпайға алға шыққанға дейін баға беру түсінікті болмады. Кейін төрешілермен сөйлесудің қажеті болмады". Литваның ұлттық құрамасының ойындарын көптен бері көрсететін комментатор Роберт Петраускас тікелей эфирде төрешілікті ирониямен былай деп сипаттады: "Біз басқа елдердің журналистерімен АҚШ құрамасына қарсы төрешілікті талқылаған кезде, бәріміз төрешілер АҚШ ойыншысы допты соқтырған сайын айналымға шақырса, АҚШ командасы турнирдегі ең жиі қателесетін команда болар еді деп келісеміз". Қола медаль үшін Литва Франциямен кездесті, бұл Еуробаскетболда жеңіліске ұшырауға 2 жыл қалған еді. Жастар құрамасының ойыншылары Йонас Валанчиунас пен Адас Юшкевичус 39 ұпай жинап, жеңіске жетуге тырысты, бірақ француздар оларды 95:93 есебімен жеңді. Медальді жеңіп алмағанына қарамастан, команданы Ротюшес алаңында мыңдаған литвалықтар қарсы алды, олар ұлттық құраманың күш-жігеріне алғыс айтқысы келді. Зерттеулерге сәйкес, Литвада ұлттық құрама ойындарын тікелей эфирде 2,223 миллионнан астам адам, яғни елдің 76% халқы көрді.
After becoming European vice champions in 2013, Lithuanians automatically qualified into the 2014 FIBA World Cup in Spain. On 13 May, head coach Jonas Kazlauskas announced both the extended main roster for the national team and the reserve roster. On 1 July, he announced the condensed candidate roster. Captain Robertas Javtokas and team leader Linas Kleiza decided not to participate in the 2014 World Cup due to injuries. On 7 July, first Lithuania national team training camp was organized in Palanga. On 18 August, Lithuania won a preparation game against Slovenia with result 80–76, achieving the national team's 500th victory and the 100th under coach Jonas Kazlauskas. The next nine preparation games were all wins, raising expectations for the Lithuanian performance. On 26 August, just a few hours before the last preparation game against Croatia, a final team roster was announced without Artūras Gudaitis and Adas Juškevičius. However, everything turned upside down rapidly in the game itself, when in only three minutes captain and Mantas Kalnietis dislocated his clavicle, forcing him to miss the World Cup. Juškevičius was chosen as his replacement, and Šarūnas Vasiliauskas also won a roster spot. Paulius Jankūnas became the new team captain. The tournament begun with a tough victory over FIBA Americas champions Mexico, 87–74. While the Mexicans won the first quarter 27–22, the Lithuanians then achieved their domination, marked by scoring 20 points against only 2 in the third quarter. One day later, another difficult match was held against African champions Angola, that the Lithuanians won 75–62, led by the young Donatas Motiejūnas and Jonas Valančiūnas, who scored a combined 23 points and defended the team with 18 rebounds. Tough games continued for Lithuania. The third game against Australia had the Lithuanians 19 points behind at halftime, winning the third quarter 28–15, and leading at some points of the concluding period, but still lost 75–82. Head coach Jonas Kazlauskas described the game as having the team's worst first half that season. The team recovered by sweeping South Korea 79–49, guaranteeing a spot at the knockout rounds and managing to become the first team in FIBA World Cup history to not have any free throw attempts. Lithuania took first spot in the group by closing with a tremendous victory against Slovenia, 67–64, with the Slovenians only scoring two points in the fourth quarter. During the eighth finals, Jonas Valančiūnas led Lithuania to a difficult victory against New Zealand, 76–71. In the quarter finals, Renaldas Seibutis helped Lithuania beat Turkey 73–61 and advanced into the semi finals, once again meeting the United States. Before the game, USA national team head coach Mike Krzyzewski noted that the Lithuanians "love the game, they play with the passion, they play together, always as a team. They play with the great heart and it will be a tough game for us." Lithuania fought point for point through two quarters; however, after half time Team USA scored 10–0 and after winning the third quarter 33–14, leaving no chances for the Lithuanian team to come back. They ultimately lost the game 68–96. It was one of the worst performances for Lithuania against Team USA, following the 51 point defeat in the 1992 Olympics versus the "Dream Team". After the match, coach Jonas Kazlauskas criticized the refereeing: "It just shows what respect every team has. When I asked the referee about the (technical) foul call, he said that he warned the bench not to jump, when Team USA bench was jumping and discussing with the referees just in the same way. Overall, the judging was hardly understandable until Team USA had 20 points lead. Later there was no point in discussing with the referees anymore". Longtime Lithuanian national team games broadcast commentator Robertas Petrauskas ironically described the judging live by saying: "When we discuss the judging against Team USA with the journalists from other countries, we all agree that if the referees would call the turnover every time USA player steps before bumping the ball, Team USA would be the most frequent fallible team in the tournament". During the bronze medal game Lithuania faced France, just 2 years removed from the EuroBasket defeat. A terrific battle where youngsters Jonas Valančiūnas and Adas Juškevičius tried to give a win with 39 points combined ensued, but the French still beat them 95–93. Despite not winning any medals, the team was received by thousands of Lithuanians at Rotušės square who wanted to thank the national team for their efforts. According to research, over 2,223 million people observed the national team games live in Lithuania, which is over 76% of the country's population.
2015 жылғы Еуропа баскетбол чемпионаты
Литва әлем чемпионатында төртінші орын алғаннан кейін 2015 жылғы Еуробаскетке автоматты түрде қатысты. 5 мамырда бас жаттықтырушы Йонас Казлаускас 25 ойыншыдан тұратын негізгі құрамды жариялады, онда Симас Ясайтис және Кшиштоф Лавринович есімді екі тәжірибелі ойыншы болмады. 9 шілдеде тізім қысқартылып, 12 ойыншы 11 күннен кейін Палангадағы жаттығу лагеріне қабылданды. Команданың төрт негізгі ойыншысы жарақаттарға байланысты тізімге ілесе алмады: алдыңғы қатардағы Донатас Мотьюнас, орталықтар Дарюш Лавринович және Мартинас Почиус, ал Линас Клейза шаршағандықтан демалу қажеттігін білдірді. Литва дайындық ойындарын Австралияны екі рет, Финляндияны және Австрияны бір рет жеңіп бастады. Кейін команда Žalgiris Arena-да Huawei кубогын өткізді, Хорватияға жеңіліп қалғанмен, Түркия мен Македонияға қарсы жеңіске жетті. Литвалықтар Акрополь турнирінде де өнер көрсетіп, Голландияны жеңгеннен кейін үшінші орын алды, бірақ Грекия мен бұрын жеңілген түрік құрамасына есе жіберді. Жалпы, ұлттық құрама жолдастық дайындық матчтарында 10 ойынның 7-сінде жеңіске жетті. 1 қыркүйекте ұлттық құраманың Еуробаскет 2015 финалдық құрамы жарияланды. Литва 5 қыркүйекте Ригада Украинаға қарсы Еуропа чемпионатын бастады. Сары-жасыл түстермен безендірілген жанкүйерлерге толы Arena Riga-да литвалықтар ойынды оңай бастады және бірінші тоқсаннан кейін айқын басымдыққа ие болды (19–12), бірақ кейін Джером Рэндл мен Кирило Фесенко украиндықтардың қайта өрлеуіне себеп болды. Украина екінші тоқсанды теңестірді (14–14) және үшіншісін жеңді (19–17), ал Робертас Явтокастың соңғы сәтте жасаған блогы болмаса, литвалықтарды жеңіліске ұшыратуға жақын болды (69–68). Соңынан Латвияға қарсы өткен матчта Литва бірінші тоқсанда жеңіліп, бірінші жартылайда бір ұпай ғана алда болды. Алайда, Джонас Мачиулис латвиялықтардың үш ұпайлық талқысын тоқтатты (барлық ойын барысында тек 20%), және екі мықты тоқсаннан кейін (11–20, 10–19) литвалықтар 68–49 есебімен жеңіске жетті. Келесі күні Литва Манантас Калниетис Еуробаскетте 13 нәтижелі паспен рекорд орнатса да, Джонас Валанчиунас та жақсы өнер көрсеткеніне қарамастан, Бельгия құрамасына 74–76 есебімен күтпеген жеңіліске ұшырады. Ойын даулы жағдаймен аяқталды, өйткені бельгиялық Мэтт Лойески ойынның соңғы секундтарында допты себетке түсірді, ал төрешілер ұпай уақтылы есептелгенін тексеруге мәжбүр болды. Ойыннан кейін көптеген литвалық ойыншылар уақыт біткенін мәлімдеді, бірақ FIBA ережелеріне сәйкес, ойыннан кейін 15 минут ішінде шағымдану мүмкін болмағандықтан, олар наразылық білдіре алмады. LKF FIBA-ға осындай жағдайларда қалай әрекет ету керектігін сұраған хат жолдады. Валанчиунас ауруға байланысты Эстонияға қарсы төртінші ойында қатыса алмады, ол 2001 жылдан бері алғаш рет Еуробаскетке оралды. Тағы бір тартысты матч өтті, сонда ойын қорытындысы соңғы секундтарда теңестірілді (62–62), бірақ Джонас Мачиулистің дәл соққысы литвалықтарды құтқарып қалды (64–62). Бірінші кезеңде Чехияға қарсы өткен матчта жаңа шиеленіс пайда болды. Ойын 69–69 есебімен тең аяқталып, литвалықтар қосымша уақытқа мәжбүр болды (16–12), бұл топта бірінші орынды қамтамасыз етті, бұрынғы қиындықтарға қарамастан. Казлаускас аурудан кейін оралған Валанчиунасты көп ойнатудан сақтағысы келді, бірақ ойыншы мүмкіндігінше көп ойнауға талап етті, нәтижесінде екі еселенген нәтижеге қол жеткізді. Сегізінші финалда Джонас Мачиулис тоқтап қалған Литва құрамасын Грузияға қарсы 85–81 есебімен жеңіске жеткізді. Ойын тағы да шынайы триллер болды, литвалықтар соңғы 15 секундта 80–79 есебімен ғана алда болды, ал Мачиулис шабуыл сағатында бірнеше секунд қалғанда маңызды үш ұпайлық соққы жасады. Мачиулис 34 ұпай (85% дәлдікпен), 6 ребонд, 3 нәтижелі пас, 4 ұрлау және 2 блокпен 50 ұпай жинап, Еуробаскет тарихында ең көп EFF ұпай жинаған ойыншы атанды, 2001 жылғы қола медаль ойынында Дирк Новицкинің 52 ұпайынан кейін 50 ұпайлық шегін алғаш рет бұзған ойыншы болды. Төртінші финалда Литва екі жыл бұрынғыдай Италиямен кездесті, оған Данило Галлинари, Марко Белинелли және Андреа Баргнани сияқты белгілі NBA ойыншылары жетекшілік етті. Ойын соншалықты қарқынды болды, қосымша уақыт қажет болды, онда Литва ұлттық құрамасы үш ойыншысы (Жонас Валанчиунас, Йонас Мачиулис және Мантас Калниетис) екі еселенген нәтижеге қол жеткізіп, 95–85 есебімен жеңіске жетті, бұл Литваға үшінші рет жартылай финалға жолдама берді. Ойыннан кейін Мачиулис: "Біз жеңдік, бірақ үш медаль жиынтығы ғана бар. Біз осылардың бірін жеңуіміз керек" деді. Жарым финал еуропалық баскетболдың классикалық матчы болды: Литва және Сербия, жаттықтырушысы Александр Джорджевич басқарды, ол 1995 жылғы Еуробаскет финалында Югославияны Литваға қарсы жеңіске жеткізген. Сербиялардың бұрынғы барлық ойында жеңіске жеткеніне байланысты литвалықтар матчта аутсайдерлер деп есептелді. Дегенмен, Литва көп бөлігінде алда болды, кейде 11 ұпайға дейін басымдық танытты, ал сербиялықтар соңғы тоқсанда 21 ұпай жинады, бірақ 67–64 есебімен жеңіске жетіп, екінші рет Еуробаскет финалына өтті. Бұдан әрі, жеңіс Литва ерлер құрамасын 2016 жылғы Жазғы Олимпиадаға автоматты түрде жолдады, бұл олардың жетінші тікелей Олимпиадасы болды, және 1992 жылдан бергі барлық Олимпиадаларда Литваның қатысуын қамтамасыз етті. Бас жаттықтырушы Йонас Казлаускас Литва тек 2 үш ұпайлық соққы жасап, 20 допты жоғалтқанын ескере отырып, жеңіске жеткенін "сенімге келмейтін" деді. Ойын аяқталғаннан кейін Литва көшелерінде қуанышпен тойтану өтті. 2015 жылғы Еуробаскет финалына қатысқан литвалықтардың ешқайсысы 2003 жылғы турнирде жеңіске жеткен құрамға кірмесе де, қарсылас та сол болды – Пау Газоль жетекшілік еткен және Фелипе Рейес қатысқан Испания құрамасы, сондай-ақ төрешілер Луиджи Ламоника мен Илија Белошевич. Ал осы жолы финал мүлдем басқаша өтті, Испания бірінші тоқсанда 19–8 есебімен керемет дәлдікпен ойнады. Литвалықтар дефицитті азайтуға бірнеше рет тырысты, бірақ испандар жеңіске жетіп, 80–63 есебімен жеңіске жетті. Джонас Валанчиунас және Йонас Мачиулис турнирдің үздік құрамына іріктелді, бірақ екінші рет еуропалық чемпионат финалында жеңіліске ұшырағандарына көңілдері толмады. Алайда, келесі күні ұлттық құрама мүшелері, жылдар бойы дәстүрге айналғандай, Вильнюстегі қалалық әкімшілікте күлімдеген жанкүйерлермен жылы қарсы алынды. 22 қыркүйекте команда Президенттік сарайға шақырылып, мемлекеттік наградалармен марапатталды.
Following the World Cup's fourth place, Lithuania automatically qualified into the EuroBasket 2015. On 5 May, head coach Jonas Kazlauskas published an extended 25–player main roster, that did not include two long time players, Simas Jasaitis and Kšyštof Lavrinovič. On 9 July, the shortened roster was announced, with the 12 players enrolled into training camp in Palanga beginning 11 days later. Four mainstays of the team were unable to make the list: power forward Donatas Motiejūnas and centers Darjuš Lavrinovič and Martynas Pocius due to injuries, and Linas Kleiza for exhaustion, expressing a need to rest. Lithuania began the preparation games phase by defeating Australia twice, as well as Finland and Austria once. Later the team hosted the Huawei Cup at Žalgiris Arena, being champions despite a defeat to Croatia due to wins over Turkey and Macedonia. Lithuanians also appeared again at the Acropolis Tournament, finishing third after crushing the Netherlands, while losing to host Greece and the previously defeated Turkish squad. In total, the national team achieved 7 victories of 10 during the friendly preparation matches. On 1 September, the national team's final EuroBasket 2015 roster was announced. Lithuania began the European championship in Riga, on 5 September, versus Ukraine. In an Arena Riga almost completely filled with their yellow green red decorated fans, the Lithuanians began the match easily and after the first quarter already had a solid lead (19–12), though then began a decay once Jerome Randle and Kyrylo Fesenko led to a Ukrainian resurgence. Ukraine tied the second quarter (14–14) and won the third (19–17), and almost upset the Lithuanians in the final shot if not for a Robertas Javtokas block that ensured a close Lithuanian win, 69–68. Afterwards, the match against the host Latvians had Lithuania losing the first quarter and leading by just one point by halftime. However, then Jonas Mačiulis led a shutdown of the Latvian three pointers (only 20% during the whole game), and after two solid remaining quarters (11–20, 10–19) the Lithuanians achieved a 68–49 win. The next day, Lithuania surprisingly lost to the Belgium national team 74–76, despite Mantas Kalnietis achieving a EuroBasket record of assists with 13, and Jonas Valančiūnas also delivering a solid performance (25 points, 12 rebounds). The game was closed on a controversial play, as Belgian Matt Lojeski tipped the ball in with just bits of a second remaining and the referees had to analyze if the scoring was still made on time. After the game, many Lithuanian players argued that time was already expired, even if they were unable to make an appeal because, according to the FIBA rules, it should be made 15 minutes after the game. LKF still wrote a letter to FIBA questioning how they should act in such situations. An illness sidelined Valančiūnas from the fourth game versus Estonia, who were returning to EuroBasket for the first time since 2001. Another close match ensued, with the score tied during the final seconds (62–62) before an accurate shot by Jonas Mačiulis saved the Lithuanians (64–62). Tensions reached new heights in the first round closer against the Czech Republic. The game finished tied in 69–69, forcing an overtime which the Lithuanians won (16–12), guaranteeing first place in the group, in spite of all the previous struggles. Kazlauskas wanted to spare the returning Valančiūnas from much playtime given the recent illness, but the player insisted in playing as much as he could, finishing with a double double. At the eight final Jonas Mačiulis continued to carry the stagnating Lithuania national team over his shoulders past Georgia, 85–81. The game again was a true thriller, with the Lithuanian squad leading just 80–79 during the final 15 seconds before Mačiulis secured victory by hammering an important three pointer with just a few seconds remaining on the shot clock. Mačiulis had the greatest number of EFF Points in EuroBasket history with 50 points in that game (34 points with 85% accuracy, 6 rebounds, 3 assists, 4 steals and 2 blocks), being the first player to hit the 50 point mark since Dirk Nowitzki's 52 in the 2001 bronze medal game. At the quarter final Lithuania, just like two years ago, faced Italy, led by such prominent NBA players like Danilo Gallinari, Marco Belinelli and Andrea Bargnani. The game was so intense that it required an overtime, in which the Lithuania national team turned a higher gear, with three players scoring double doubles (Jonas Valančiūnas, Jonas Mačiulis and Mantas Kalnietis) en route to a 95–85 that gave Lithuania their third straight semi final. Following the game, Mačiulis said: "We won, but there are only three medals sets. We have to win one of these". The semi final was a true European basketball classic: Lithuania versus Serbia, coached by Aleksandar Đorđević, who led the then Yugoslavia to beat Lithuania in the 1995 EuroBasket final. The Lithuanians were considered underdogs of the match due to the Serbians being undefeated that far while the Balts struggled in all games. Still, Lithuania led for most of the time, at times with advantages of 11 points, and while the Serbians scored 21 points in the final quarter, clinched the semifinal with a 67–64 score, advancing into their second straight EuroBasket final. Furthermore, the victory also automatically put the Lithuania men's national team to the 2016 Summer Olympics, their seventh consecutive Olympics, and making Lithuania the only European squad in all Olympics since 1992. Coach Jonas Kazlauskas described the victory as "unbelievable", given Lithuania only scored 2 three pointers while making 20 turnovers. Wild celebrations ensued in the streets of Lithuania after the conclusion of the game. While none of the Lithuanians playing in the EuroBasket 2015 Final were part of the team who won the 2003 tournament, the adversary was the same, a Spanish team led by Pau Gasol and featuring Felipe Reyes, as well as two of the referees, Luigi Lamonica and Ilija Belošević. And this time, the final went absolutely different, with Spain hitting with stunning accuracy right from the 19–8 first quarter. The Lithuanian squad tried to reduce the deficit multiple times, but the Spanish kept the lead at all times for an 80–63 win. Jonas Valančiūnas and Jonas Mačiulis were selected to the All Tournament Team, but were visibly unhappy at losing the second straight European championship final. Yet on the next day, the national team members, as in the previous years, were warmly greeted at the Town Hall in Vilnius by a smiling crowd. On 22 September, the team was invited to the Presidential Palace, where they were awarded with more state awards.
2016 жылғы Рио жазғы Олимпиада ойындары
Литваның ерлер құрамасы 2015 жылғы Еуробаскет турнирінің финалисі болғандықтан, 2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарына іріктеу турниріне қатысу қажеттілігі болмай, автоматты түрде қатысты. 1992 жылдан бері Литва, Қытай, Австралия және АҚШ – Олимпиада ойындарына қатарынан қатысқан жалғыз елдер. 8 маусымда жаттығу лагеріне шақырылған жиырма кандидаттың тізімі жарияланды. 20 маусымда алғашқы жаттығу лагері өтті. Литвадағы дайындық кезеңінде ұлттық құрама 5 ойынның барлығында жеңіске жетті, оның ішінде Каунаста өткен матчта Еуропа чемпиондары – Испания құрамасын 87–83 есебімен жеңді. Үш күннен кейін литвалықтар Малагада Испанияны 76–78 есебімен тағы да жеңіске жетті. Оңтүстік Америкадағы дайындық кезеңі аздап сәтті болды, бірінші ойын қолайсыз жағдайларға байланысты тоқтатылды, содан кейін Аргентинаға қарсы алғашқы жеңіліс тіркелді. Бұл жердегі жалғыз жеңіс Австралияға қарсы 68–81 есебімен қол жеткізілді. Достық матчтар Бразилияға 64–62 есебімен жеңіліспен аяқталды. 7 тамызда жарыс иесі – Бразилия құрамасына қарсы алғашқы ойын өтті. Басында күшті ойын көрсеткен литвалықтар бірінші жартылайды 29 ұпаймен (58–29) жеңіп алды, бірақ екінші жартылайда күтпеген жерден 23 ұпаймен жеңіліп қалды. Литва матчты 76–82 есебімен жеңді. Ойыннан кейін команданың көшбасшыларының бірі Йонас Мачиулис "мұндай жағдай қайталанбауы керек" деді. Содан кейін Литва Нигерия құрамасымен кездесті. Екі кезеңде тең ойнаған литвалықтар үшінші кезеңде (29–13) Мачиулис есебінен 14 ұпай жинап, 89–80 есебімен жеңіске жетті. Соңынан литвалықтар бұрын жеңіліске ұшырамаған Аргентина құрамасын 81–73 есебімен жеңіп, жартылай финалға өтті. Сәтті бастама Испания құрамасымен ойынға дейін тоқтап қалды, олар Литваны 59–109 есебімен ұтты. Бұл Литва құрамасы тарихындағы екінші ең ірі жеңіліс болды. Топтық кезең Хорватия құрамасына 81–90 есебімен тағы бір жеңіліспен аяқталды, нәтижесінде Литва топта үшінші орын алды. Шейрек финалдағы қарсыласы – Литвадан жеңіске жеткен Австралия болды, олар соңғы екі қола медальді жеңіп алды. Бұл жолы "Бумерлер" Литваға мүмкіндік бермеді, Пэтти Миллс пен Мэтью Деллаведованың жарқын ойынының арқасында 90–64 есебімен жеңіске жетіп, барлық жолды бастады. Литва турнирді жетінші орында аяқтады. Олимпиададан кейін ұзақ жылдар бойы капитандық қызмет атқарған Робертас Явтокас ұлттық құрамадан зейнеткерлікке шықты. 4 жылдық сәтті кезеңнен кейін бас жаттықтырушы Йонас Казлаускас ұлттық құрамаға жазғы маусымда оралудан бас тартып, екінші рет команданы тастап кетті. 2016 жылдың 25 қазанында оның орнына Дайниус Адомайтис тағайындалды. 2017 жылдың 20 қаңтарында Еуролиганың аңызы және бұрынғы литвалық жұлдыз Рамунас Шишкаускас Адомайтистің көмекшісі болып тағайындалды.
The Lithuanian men's national team automatically qualified into the 2016 Summer Olympics without the need to compete in the qualifying tournament after being finalists of EuroBasket 2015. Lithuania, China, Australia and the United States are the only countries to compete in consecutive Olympiad since 1992. On 8 June, the twenty candidates list was published, who were invited to the training camp. On 20 June, first training camp was held. During the first preparation phase in Lithuania, the national team reached 5 of 5 victories, including victory versus the European champions Spain national team in a farewell game 87–83 in Kaunas. Just three days later, Lithuanians reached another victory over Spain 76–78 in Málaga. The preparation stage in South America was less fortunate with the first game being cancelled due to unsuitable conditions, then the first loss occurred to Argentina after controversial refereeing. The only victory there was achieved versus Australia 68–81. The friendly games were finished with another loss, this time to Brazil 64–62. On 7 August, the opening game versus the host team Brazil national team was played. After demonstrating powerful game play in the beginning, Lithuanians won the first half by 29 points (58–29), though the second half was completely different, which was surprisingly lost by 23 points. Lithuania won the game just 76–82. After the game, one of the team leaders Jonas Mačiulis said that "this can't happen again". Following it, Lithuania faced Nigeria national team. After playing two quarters point to point, Lithuanians spurt in the third (29–13), led by Mačiulis who scored 14 points during it, and won the match 89–80. Afterwards, Lithuanians overcome Argentina national team, who was yet undefeated in a close game 81–73 and qualified for the quarter final. The successful start was slowed down by Spain national team, which crushed Lithuania 59–109. It was second highest loss in the history of the Lithuanian national team history. The group phase was ended with another loss to Croatia national team 81–90 and Lithuania finished third in the group. The quarterfinals adversary were Australia, who Lithuania beat to win the last two bronze medals. This time the "Boomers" did not give a chance to Lithuania, leading all the way to a 90–64 rout with strong performances by Patty Mills and Matthew Dellavedova. Lithuania finished seventh in the final standings. Following the Olympics, long time captain Robertas Javtokas retired from the national team. After a successful 4 year lap, head coach Jonas Kazlauskas refused to return to the national team for more summers and left it for a second time. On 25 October 2016, he was replaced by Dainius Adomaitis. On 20 January 2017, EuroLeague legend and former Lithuanian star Ramūnas Šiškauskas was named one of Adomaitis's assistants.
2017 жылғы Еуропа баскетбол чемпионаты
2017 жылдың 11 мамырында Даниус Адомаитис кандидаттардың кеңейтілген тізімін жариялады. 16 маусымда кандидаттар тізімінің қысқартылған нұсқасы жарияланды, онда ең бастысы Антанас Кавалаускас, Паулиус Янкунас және Ренальдас Сейбутис болмады. 20 маусымда литвалық төрт НБА ойыншысының бірі, барлық уақыттағы ұлы ойыншы Арвидас Сабонистің ұлы Домантас Сабонис, биыл ұлттық құрамаға қатыспайтынын мәлімдеді. 21 маусымда ұлттық құрама мүшелері Палангадағы алғашқы жаттығу лагеріне жиналды. 1 тамызда Мантас Калниетис команда капитаны болып тағайындалды. Дайындық ойындары 4 тамызда Польша құрамасын 59–58 есебімен тікелей жеңіспен басталып, 5 тамызда Грузия құрамасына 81–70 есебімен ұтылды. Содан кейін команда Орлеанға (Франция) барып, сәтті болмаған халықаралық турнирге қатысты, Хорватия құрамасына 80–82 және Франция құрамасына 77–98 есебімен екі ойында да жеңіліске ұшырады. 18 тамызда литвалықтар Ригада Румыния құрамасын 97–64 есебімен ойсырата жеңіп, екінші жеңіске жетті, бірақ келесі күні, көбінесе жас Давис Бертанс пен Кристапс Порзингіс есебінен, Латвия құрамасына 77–87 есебімен жеңілді. Литваға оралғаннан кейін, 23 тамызда команданың соңғы құрамы жарияланды; алайда, Еуробаскетке дейінгі соңғы жаттығу ойынында, Исландия құрамасына қарсы, Лукас Лекавичус аяғын сындырып, турнирден шығып қалды, бұл 84–62 есебімен жеңіске жеткеніне қарамастан, жеңістің мәнін азайтты. Оның орнына Адас Юшкевичус қосылды. Қоштасу ойыны 25 тамызда Вильнюсте өтті және соңғы секундтарда 78–79 есебімен ұтылды. 29 тамызда Литва құрамасы 2017 жылғы Еуробаскеттің топтық кезеңіне қатысу үшін Израильдің Тель-Авив қаласына сапарлады. Топтық кезең Грузия құрамасына 77–79 есебімен сенімсіз жеңіліспен басталды, мұнда Торнике Шенгелия 29 ұпай жинап, ойынды басып озды. Бірақ литвалықтар кейіннен Израиль құрамасын 73–88, Италия құрамасын 78–73 (Юшкевичустің мансабындағы ең жақсы көрсеткішінен кейін), Украина құрамасын 62–94 және Германия құрамасын 72–89 есебімен жеңіп, оңалды, мұнда Валанчиунас екі ойында да үлкен күш көрсетті. Сәтті аяқталу нәтижесінде Литва 4–1 есебімен топта бірінші орынды жеңіп алды. 7 қыркүйекте литвалықтар нокаут кезеңі үшін Стамбулға аттанды. Үшінші рет қатарынан Еуробаскеттен медаль алу ниеті бірінші турда Грекия құрамасынан 64–77 есебімен жеңіліспен тез бұзылды, литвалықтар ойынның көп бөлігінде артта қалды және Костас Слоукасты тоқтатуға тырысты. Осылайша, литвалықтар бұл жолы тоғызыншы орынды иеленді. 10 қыркүйекте ұлттық құраманың бір бөлігі Вильнюске оралды.
On 11 May 2017, Dainius Adomaitis announced the extended candidates list. On 16 June, the shortened candidates list version was published, which most notably excluded Antanas Kavaliauskas, Paulius Jankūnas and Renaldas Seibutis. On 20 June, one of four Lithuanian NBA players Domantas Sabonis, son of all time great Arvydas Sabonis, announced that he would not represent the national team this year. On 21 June, the national team members gathered for their first training camp in Palanga. On 1 August, Mantas Kalnietis was chosen captain of the team. The preparation games were started by barely defeating the Poland national team 59–58 on 4 August, and with a loss to the Georgia national team 81–70 on 5 August. Following it, the team traveled to Orléans, France, to participate in a not more fortunate international tournament, losing both games to the Croatia national team 80–82 and to the France national team 77–98. On 18 August, Lithuanians reached their second victory by crushing Romania national team 97–64 in Riga, but were convincingly defeated by the Latvia national team 77–87 on the next day, mostly due to the youngsters Dāvis Bertāns and Kristaps Porziņģis. After returning to Lithuania, the team's final roster was announced on 23 August; however, during the team's next to last warmup game before EuroBasket, against Iceland national team, Lukas Lekavičius suffered a broken foot that kept him out of the tournament and diminished the 84–62 victory. He was replaced on the roster by Adas Juškevičius. The farewell game was played on 25 August in Vilnius, and was lost during the final seconds 78–79. On 29 August, Lithuania national team traveled to Tel Aviv, Israel for the group phase games of the EuroBasket 2017. The group phase was started with a shocking 77–79 loss to the Georgia national team, with Tornike Shengelia scoring 29 points and dominating the game. Although, Lithuanians rehabilitated later by defeating the hosts Israel national team 73–88, Italy national team 78–73 after Juškevičius career best performance, Ukraine national team 62–94, and Germany national team 72–89 with Valančiūnas powerfully dominating during both games. The successful finish resulted in Lithuania clinching the first place in the group with a 4–1 result. On 7 September, Lithuanians departed to Istanbul for the knockout stage. The intention to win third straight EuroBasket medals was quickly smashed by the Greece national team 64–77 in the first round, with Lithuanians trailing most of the game and failing to defend Kostas Sloukas. Consequently, this time Lithuanians finished ninth. On 10 September, part of the national team returned to Vilnius.
2019 жылғы ФИБА әлем чемпионатының іріктеу кезеңі
Бұрынғы жылдардан айырмашылығы, ешқандай команда FIBA әлем чемпионатына автоматты түрде ілікпеді, сондықтан FIBA Еуропа елдерінің барлығы біліктілік турниріне қатысуға міндетті болды. 2017 жылдың 3 қарашасында ұлттық құрамаға үміткерлердің тізімі жарияланды, онда NBA немесе EuroLeague ойыншылары болған жоқ. 2017 жылдың 20 қарашасында ұлттық құрама мүшелері Палангаға келді, ал 23 қарашада команда Паланга халықаралық әуежайынан Приштинаға, Косовоға, Косово ұлттық құрамасына қарсы алғашқы біліктілік ойынына аттанды. Ойын Жастар мен спорт сарайында өтті. Литва үшінші төрттен бастап қарсыласын басып алып, 61–99 есебімен жеңіске жетті. 2017 жылдың 26 қарашасында литвалықтар Клайпедада 75–55 есебімен екінші қарсыласы Польша құрамасын да жеңіп, топтық кезеңнің бірінші кезеңін сәтті аяқтады. 2018 жылдың 2 ақпанында екінші біліктілік терезесіне қатысатын ойыншылардың тізімі жарияланды. 2018 жылдың 19 ақпанында команда Палангада жиналды. 2018 жылдың 23 ақпанында литвалықтар Клайпедада Венгрияны 80–75 есебімен тізе бүктірді. 2018 жылдың 26 ақпанында олар Косовоны тағы да жеңді. 2018 жылдың 31 мамырында үшінші біліктілік терезесіне қатысатын құрам жарияланды, онда Литваның NBA және EuroLeague ойыншылары да болды. 2018 жылдың 25 маусымында күшейтілген команда Каунаста жиналды. Олар Польшаны Гданьскіде 79–61, ал Венгрияны Будапештте 73–50 есебімен жеңіп шықты. 2018 жылдың 3 қыркүйегінде төртінші біліктілік терезесіне қатысатын команданың құрамы жарияланды. Біліктілік ойындарынан бұрын Литва құрамасы Латвия құрамасына жолдастық матчта 80–97 есебімен жеңіліске ұшырады, бірақ кейін Осиекте Хорватия құрамасын 84–83, ал Вильнюсте Нидерланды құрамасын 95–93 есебімен жеңіп, 2019 жылғы FIBA әлем чемпионасына (Қытай) жолдама алды.
Contrary to previous years, no teams were automatically placed into the FIBA World Cup, so all FIBA Europe nations had to participate in qualifications. On 3 November 2017, the national team candidates list was published that did not included any NBA or EuroLeague players. On 20 November 2017, the national team members arrived to Palanga, and on 23 November the team has traveled to Pristina, Kosovo from the Palanga International Airport for their first qualification game versus the Kosovo national team in the Palace of Youth and Sports. Lithuania won the game 61–99 by starting to crush the Kosovans in the third quarter. On 26 November 2017, Lithuanians also crushed their second opponent Poland national team 75–55 in Klaipėda to perfectly finish the first phase of the group stage. On 2 February 2018, list of the roster for the second qualification window was published. On 19 February 2018, the team gathered in Palanga. On 23 February 2018, Lithuanians narrowly defeated Hungary 80–75 in Klaipėda. On 26 February 2018, they crushed Kosovo yet again. On 31 May 2018, list of the roster for the third qualification window was published, which included Lithuanian NBA and EuroLeague players. On 25 June 2018, the strengthened team gathered in Kaunas. It crushed Poland in Gdańsk 79–61 and Hungary in Budapest 73–50. On 3 September 2018, team roster for the fourth qualification window was announced. Prior to the qualification games, Lithuania national team lost a friendly game to the Latvia national team 80–97, but later after defeating the Croatia national team 84–83 in Osijek and Netherlands national team 95–93 in Vilnius it qualified to the 2019 FIBA World Cup in China.
Қазіргі режім
2023 жылғы FIBA баскетбол әлем чемпионатының қатысушылар тізімі.
Литвадағы баскетболдың танымалдылығы көптеген халықаралық жазушыларды осы спортты елдегі дінмен салыстыруға итермеледі. Sports Illustrated тілшісі Люк Винн, елдің халқы 3,2 миллион болса да, Литва 2011 жылғы FIBA әлемдік рейтингінде бесінші орынға ие болғанын (2015 жылғы мәлімет бойынша Литва үшінші орында), ал одан әлдеқайда ірі АҚШ (313 миллион), Испания (47 миллион), Аргентина (40 миллион) және Грекия (11 миллион) елдерінен жоғары тұрғанын айтты. Литвалықтар көбінесе үлкен туларды көрсетеді, әдетте ұлттық туды немесе тарихи Витис үлгісін. Сонымен қатар, кейде қазіргі заманғы тудың ортасы ақ түстің аттарымен (көбінесе қысқартылған) немесе сол жарыста команданы ұсынып тұрған ең танымал ұлттық құрама мүшелерінің тегімен безендіріледі. Литва баскетбол жанкүйерлері ұлттық құраманың барлық ойындары алдында ұлттық әнұранды бір ауыздан ән салуымен мәшһүр. Көбінесе олар әнұранның соңғы жолдарын, әсіресе «Вардан тос, Лиетувос. Виенибе тежydi!» («Бұл жер үшін, Литва. Бірлік гүлдей берсін!») деп шулап айтады. Басқа да маңызды ұрандар – «ЛИЕ ТУ ВА» (литава тілінде ел атауы) және танымал литва халық әні «Ant kalno mūrai» («Төбедегі қабырғалар»). Ойынның соңында жеңіске күмәні болмағанда, литва жанкүйерлері «Mes laimėjom!» («Біз жеңіске жеттік!») деп айқайлай бастайды. Ең танымал жанкүйерлердің бірі – Томас «Секла» Балайшис, ол 2002 жылдан бері команданы қолдап келеді және ерекше ұзын сақалымен танымал. 2000 жылғы Сидней Олимпиадасының хабарламалары кезінде «Trys Milijonai» Литва баскетбол құрамасының ресми емес әніне айналды. Музыкалық тақырып 2001 жылғы Eurobasket кезінде де қолданылды, бұл әнді хитке айналдырып, де-факто ұлттық баскетбол әнұранына айналдырды. Литва 2003 жылы баскетболдан еуропа чемпионатында жеңіске жеткенде, Испаниямен өткен финалдық матчтан кейін бұл ән ойнатылды. 2004 жылғы Афина Олимпиадасына қарай, ән Литва Олимпиада құрамасының ресми емес әнұранына айналды және кейбір адамдар оны Литваның ресми емес ұлттық спорт (әсіресе баскетбол) әнұраны деп санайды. Кейіннен ән Литва құрамасының әрбір матчынан кейін және сәтті өнер көрсеткеннен кейінгі салтанатты шараларда ойналды.
The popularity of basketball in Lithuania has caused many international writers to compare the sport to a religion in the country. Sports Illustrated reporter Luke Winn added that despite the country's small population of 3.2 million, Lithuania ranked fifth at the 2011 FIBA World Rankings (as of 2015, Lithuania is third), behind the much larger United States (313 million), Spain (47 million), Argentina (40 million) and Greece (11 million). Lithuanians frequently display huge flags, usually the national one or the historical Vytis variant. Furthermore, sometimes the modern flag at the center is being embellished with the white color names (often shortened) or the surnames of the most notable national team members, who represents the team at that competition. Lithuanian basketball fans are famous for energetically and unanimously singing the national anthem before all national team games. Most frequently, they loudly shout the last anthem lines, most notably "Vardan tos, Lietuvos. Vienybė težydi!" (English: For the sake of this land. We shall stand together) Other major chants are "LIE TU VA" (country's name in Lithuanian) and singing of the popular Lithuanian folk daina "Ant kalno mūrai" (English: Masonries on the hill). When there is no doubt in victory anymore during the end of the game, the Lithuanian fans begins to chant "Mes laimėjom!" (English: We are victorious). One of the most famous fans is Tomas "Sėkla" Balaišis, who has followed the team since 2002 and is known for his distinctive long beard. Ever since its induction during the coverage of the 2000 Sydney Olympics, "Trys Milijonai" became the unofficial Lithuania national basketball team song. The musical theme was used again during Eurobasket 2001, which made the song a runaway hit and a de facto national basketball anthem. When Lithuania won the European basketball championship in 2003, the song was played right after the final match with Spain. By the 2004 Athens Olympics, the song has become the unofficial Lithuanian Olympic team anthem and by some, is regarded as highly as the unofficial Lithuanian national sports (especially basketball) anthem. Later on, the song was played after almost every match the Lithuania national team played and during its meeting ceremonies after the successful performances.
Киім және жиынтық жеткізушілер
1930 жылдары Литва ұлттық құрамасының алғашқы баскетбол формасы екі нұсқада болды: ақ футболка және қою жасыл шорттан тұратын жеңіл нұсқасы, сондай-ақ қою жасыл футболка және шорттан тұратын қараңғы нұсқасы. Екі нұсқаның да алдыңғы жағында "ЛИЕТУВА" (жергілікті тілде ел атауы) және "ВИТИС" гербі бар қызыл шеңбер орналасқан, бүгінгі күнде осындай формаларда демеушілердің логотиптері болады. 1991 жылы Литва тәуелсіздікке ие болғаннан кейін құрама жаңартылып, 1930 жылдардағы түстер схемасы қайта қолданылды. Айырмашылығы, мойын, иық және бүйір бөліктері ұлттық тудың түстерінде үш жолақты жиекпен әшекейленді. Жеңіл нұсқада "Лиетува" қызыл түспен, ал қараңғы нұсқада ел атауы ақ түспен жазылған. Бұл форманы "Рибок" компаниясы шығарған. Бұл дизайн 1997 жылға дейін сақталды. 1997 жылы "Найк" компаниясы "Рибокты" Литва құрамасының форма жеткізушісі ретінде алмастырды және 2015 жылға дейін бұл лауазымды сақтап келді. Бұл жасыл формаларда ақ, ал ақ формаларда жасыл жиектерді пайдалануға әкелді. Бұл форма 2000 жылғы жазғы Олимпиадаға дейін қолданылды. Содан кейін жаңа жаңарту жасыл формалардағы жиекті сарыға өзгертіп, "Лиетува" деген жазуды ойыншының нөмірі бар шеңбердің астында, иықтың астына жылжытты және сол иыққа кішкентай литва туын қосты. 2003 жылы тағы бір өзгеріс жасалды, нәтижесінде дизайн қарапайымдатылып, ойыншының нөмірі сол иықта еркін орналасты, "Лиетува" кішкентай шрифтпен жазылды және ұлттық ту алынып тасталды. Бұл, мүмкін, Литваның ең қарапайым формасы болды, бірақ Еуробаскеттен жеңіс алған команданың формасы ретінде елде танымал болды. 2004 жылы маңызды жаңартулар жасалды, ел атауы үлкейтіліп, ту қайта қосылды, ал жасыл формалардағы жиек сары-қызыл, ал ақ формалардағы жиек сары-жасыл түске өзгертілді. Қараңғы нұсқада "Лиетува" сары түспен, ал жеңіл нұсқада жасыл түспен жазылған. Бұл түстер схемасы 2010 жылға дейін сақталды, содан кейін жиектен қызыл түс алынып тасталды. Бұл Литва формасын Бразилия формасына ұқсас етті, тек жасыл түстің әртүрлі реңктерінен басқа. Қызыл түс енді тек "Найк" логотипінде және литва туында ғана қолданылады. 2014 жылы бүйірлік жиектерге сары-жасыл шаршылар қосылды. 2010 жылдан бері форманың артқы жағында басылым бар. Алғашқысы екі формада да баскетбол желісі болды, ал 2012 жылдан бастап ақ формада "Витис" символы пайда болды. 2019 жылы форманың жаңа дизайны ұсынылды, ол классикалық түстерді сақтап, литва туының барлық үш түсін бүйір бөліктерінде қайта енгізді. 2019 жылдың 10 тамызында, Жальгирис аренасында Сербияға қарсы өткен ойында литвалықтар 1939 жылғы Еуробаскеттен жеңіс алған команданың құрметіне соғыстар аралық дизайндағы форма киді.
The first basketball uniforms worn by Lithuania's national team in the 1930s had two variants: light ones with white T shirts and dark green shorts, and dark ones with dark green shirts and shorts. Both of these variants had at the front of the shirts "LIETUVA" (the country's name written in the native language) and a red circle with the "Vytis" coat of arms, in the spot where nowadays such jerseys have sponsor logos. After the team was restored following Lithuania's return as an independent country in 1991, the jerseys used the same color schemes from the 1930s. Only this time, the neck, shoulders and sides had a three lined piping in the national flag's colors. The light variant had Lietuva in red, while the dark one had the country's name in white. It was manufactured by Reebok. This design remained until 1997. In 1997 Nike replaced Reebok as Lithuania's uniform supplier, a post it retains as of 2015. This led to a new design of the jerseys, with the piping being white in the green jerseys and green in the white ones. The jerseys remained that way until the 2000 Summer Olympics. There another update changed the piping to yellow in the green jerseys, moved the "Lietuva" to the stomach, below a circle with the player's number, and added a small Lithuanian flag on the left shoulder. Another change was made in 2003, with a simpler design making the player number loose on the left shoulder, "Lietuva" in a smaller font, and no national flag. These probably were the most simplified Lithuanian uniforms ever, but became iconic in the country for being the jerseys of the EuroBasket title. In 2004, major updates were done, enlarging the country name and returning the flag, while changing the piping to yellow red in the green jerseys and yellow green in the white ones. On the dark variant "Lietuva" was in yellow, while on the light variant it was written in green. This color scheme remained until 2010, once red was dropped from the piping. This made the Lithuanian jersey similar to Brazil's, aside from the different shades of green. Red now only appears on the Nike logo and the Lithuanian flag. In 2014, the side piping had its final change, with the addition of yellow green squares. Since 2010, the back of the jersey has an imprint. The first one was a basketball net on both jerseys, and since 2012 the white jersey had the Vytis symbol. In 2019, new design of the uniforms was introduced that retained the classical colors, however it reintroduced all three colors of the Lithuania's national flag motifs on the sides. On 10 August 2019, during a game versus Serbia in Žalgiris Arena, Lithuanians wore the interwar design uniforms to pay respect to the EuroBasket 1939 champions.
Құжаттамалық фильмдер
Ұлттық құрама туралы бірнеше деректі фильмдер бар, ең белгілісі – 2013 жылы шыққан "Басқа Арман Командасы", ол 1992 жылғы Барселона Олимпиадасының құрамасына арналған. 2004 жылғы Олимпиадаға дайындық барысында Литва Ұлттық радио және теледидары "Lietuvos Krepšinis 1920–2004" атты мини-сериал жасады, ол Литва баскетбол тарихындағы ең маңызды оқиғалар мен ойыншылар туралы айтады.
There are several documentaries about the national team, the most notable one being The Other Dream Team, released in 2013 and focusing on the 1992 Barcelona Olympic team. In preparation for the 2004 Olympics, Lithuanian National Radio and Television created Lietuvos Krepšinis 1920–2004, a miniseries about the most important events and players in Lithuanian basketball history.
Бейне ойындар
Литваның ұлттық баскетбол құрамасы халықаралық баскетболды бейнелейтін бейне ойындарда үш рет көрсетілген. Алғашқысы 1992 жылы болды, себебі Sega-ның Mega Drive/Genesis платформасы үшін шыққан Team USA Basketball ойыны сол жылғы Олимпиада турниріне қатысқан барлық командаларды қамтыды. Бірнеше жыл өткен соң, Electronic Arts Литва құрамасын NBA Live 09 (2008) және NBA Live 10 (2009) ойындарындағы FIBA командаларының арасына қосты.
Lithuania's national basketball team has been featured thrice in video games depicting international basketball. The first was in 1992, as Sega's Team USA Basketball for the Mega Drive/Genesis featured all teams from that year's Olympic tournament. Years later, Electronic Arts included Lithuania among various FIBA squads featured in NBA Live 09 (2008) and NBA Live 10 (2009).