Кіріспе

Биіктікті симуляциялау камерасы Гипобарикалық камера немесе биіктік камерасы - әуе кеңістігі немесе жер бетіндегі биіктіктегі зерттеулер немесе оқу кезінде биіктіктің адам ағзасына әсерін, әсіресе гипоксияны (тотықсыздықтың төмендігі) және гипобарияны (орталық ауаның төмен қысымы) симуляциялау үшін қолданылатын камера. Кейбір камералар температура мен салыстырмалы ылғалдылықты да бақылайды.

Процедура

Камераға бір немесе бірнеше адам (әдетте ұшқыштар немесе экипаж мүшелері, бірақ биіктіктегі әсерлерге қызығушылық танытқан кез-келген адам әдетте сапарды ұйымдастыра алады) орналастырылады. Қажетті биіктікке "арту" алдында, бейінділер қан ағынынан азотты тазарту үшін оттегі маскаларынан оттегі дем алады, сондықтан қысымды азайту ауруы (ДКБ) пайда болмайды. Маскалар орнатылған кезде камерадағы атмосфералық қысым ондаған мың фут биіктікті симуляциялау үшін төмендейді. Содан кейін олар оттегі маскаларын алып тастайды да, гипоксия белгілерін байқайды. Ішкі қауіпсіздік бақылаушысы, маска арқылы оттегімен дем алуы тиіс, егер субъект есінен танып қалса, оның маскасын қайта кию үшін әрқашан болуы керек. Сырттан бақылаушылар субьектілердің жағдайын жабық схемалық теледидар және қарау порттары арқылы бақылайды. Масканы алып тастаған кезде, емделушілерден арифметика және өз аттарына қол қою сияқты қарапайым тапсырмаларды орындау сұралуы мүмкін. Мұндай тапсырмаларды орындау үшін шамадан тыс уақыт қажет бола бастаса немесе олар нашар орындалса, бұл әдетте "пайдалы сана уақыты" өтіп кеткенін және маскаларды ауыстыру керектігін көрсетеді. Сондай-ақ, емделушілер мұрын мен синустарды оңай тазарту сияқты тапсырмаларды орындай алатындығына көз жеткізе алады, өйткені мұндай проблемалардан болатын ауырсыну тез қысымды азайту сияқты төтенше жағдайда үлкен алаңдаушылыққа әкелуі мүмкін.

Оқу-жаттығуда қолдану

Биіктік камерасының негізгі мақсаты - бейінділердің гипоксиялық симптомдарын білу. Гипоксияның белгілері әр адамда әр түрлі болады, ал бұл жаттығулар ұшқыштарға ұшу кезінде осы белгілерді танып, ұшу кезінде оттегімен төтенше жағдайлардан аулақ болу үшін пайдалы. Әскери ұшқыштар ұшақтарды ұшатын биіктігі 10,000 футтан жоғары, және азаматтық ұшқыштар ұшатын қысымсыз ұшақтарды 12,500 футтан жоғары, оттегі жабдықтарын пайдалану керек. АҚШ әскери ұшқыштары үшін әрбір бес жылда биіктіктегі камерада жаттығулар талап етіледі. FAA және кейбір ірі әуе компаниялары өздерінің ұшқыштарының биіктік камерасында мерзімді түрде оқуын талап етеді. Құрама Штаттарда I немесе II сыныпты медициналық куәлігі бар кез келген ұшқыш сертификаты бар кез келген адам әдетте бірнеше коммерциялық мекемелерден және үкіметтік мекемелерден өте шектеулі деңгейдегі биіктіктегі жаттығуларды қабылдауға тіркеле алады. Ұшақ экипажының камералық жаттығулары кезінде көптеген процедуралар қолданылады. Әдетте жаңа ұшақ экипажы үйрену профиліне өтеді, онда камера 10,000 фут биіктікке көтеріледі. Көтерілу кезінде оларға құлақты тазалаудың дұрыс тәртібі туралы нұсқау беріледі. Жоғары көтерілу кезінде оқушылар зекіп, төмен түсіп бара жатқанда вальсальва маневрын орындауы керек. Егер олар өрлеу кезінде вальсальва жасаса, құлақтағы баротравмамен зардап шегуі мүмкін. Өйткені құлақтар Бойль заңының әсеріне бейім. Сондай-ақ, басқа профильдер бар, мысалы, гипоксикалық жаттығу профилі, онда камера 25000 фут биіктікке көтеріледі. 25000 метрге жеткенде студенттерге 2-3 минут бойы бір мезгілде екі-екіден оттегі беріледі. Осы уақыт ішінде оларға қарапайым тапсырмалар беріледі, мысалы, қағаз бетіне пішіндерді көшіру. Оларды оттегісіз қалған уақытта өздерін қалай сезінетіні туралы сұрайды. Олар қайтадан оттегімен қоректенгеннен кейін, гипоксия болған кезде олардың шешімдері қалай бұзылғанын түсінеді. Тренинг жылдам қысымды азайту профильдерімен одан әрі өтеді, онда камера 8 000 футтан 22 000 футқа дейін 10 - 20 секунд ішінде кабина есігінің жоғалуын симуляциялау үшін өте тез көтеріледі. Ұшқыш ұшқыштар үшін бұл 5 секунд ішінде 25000 футтан 43000 футқа дейін орындалады, бұл ұшқыш ұшағының шатырын жоғалтуды симуляциялайды. Гипобарикалық камералар спорттық өнімділікті жақсарту құралы ретінде де кеңінен қолданылады. Адам ағзасы қандағы қызыл жасушалардың санын көбейтіп, ұзаққа созылған жеңіл гипоксияға бейімделгендіктен, бұл аэробтық өнімділікті арттырады, сондықтан спортшылар жаттығу режімінің бір бөлігі ретінде оларды ұйқыда ұйқыға алады. Бұл жоғары биіктіктегі жаттығумен бірдей әсер етеді, бірақ гипобарикалық камераларды пайдалану спорлық өнімділікті арттырудың даулы мәселесіне әсер етеді. Мика ЛаВак Манти өзінің кітабында: "Жоғары биіктіктегі жағдайды елестететін гипобарикалық камералар денені жақсартудың табиғи жолы ма?" деп сұрайды. Бұл гипобарикалық камераларды қан допингін қолдануға теңеуге болады және осылайша әділетсіз спорттық артықшылық деп саналады. Бұл спорттық жаттығулар үшін гипобарикалық камераларға тыйым салуға әкелуі мүмкін.