Кіріспе

Нью-Йорктегі су жолы, АҚШ

Кейуга-Сенека каналы – АҚШ, Нью-Йорк штатындағы канал. Қазіргі кезде ол Нью-Йорк штатының каналдық жүйесінің бөлігі болып табылады. Кейуга-Сенека каналы Эри каналын Кейуга көлімен және Сенека көлімен байланыстырады. Оның ұзындығы шамамен 32 шақырымды құрайды.

Тарих

Сенека өзені, қазір Каюга-Сенека каналы, Ватерлоо және Сенека-Фоллс қалаларының экономикалық қуаты болды. 1813 жылы құрылған жекеменшік кәсіпорын – Сенека Lock Navigation Co. – үш тасқындағы ағысты тоғап, Эри каналына тауар тасымалдауға мүмкіндік беретін шлюздерді орнатты. 1818 жылы Каюга және Сенека көлдері арасында канал ашылды. 1823 жылы Уотерлоо шлюзі арқылы күніне орташа екі жүздік қайық өтіп, ұн, калий, шошқа еті, виски, ағаш, жүн тасымалдады және басқа өнімдер мен тауарлармен қайта оралды. Сенека-Фоллстың алғашқы кәсіпкері Джоб Смит 1787 жылы өзеннің шығыс жағында портэйдж компаниясын ашты. Компания жолаушыларды, қайықтарды және жүктерді шамамен бір шақырымдық бірнеше тасқындар арқылы тасымалдады, олардың биіктігі 13 метрге жететін. 1821 жылы аяқталған көлдер арасындағы жақсарту жұмыстары өзеннің бөліктерімен қатар сегіз тас шлюз және екі шақырымға жуық қазылған каналды құрды. Өнеркәсіпті одан әрі дамыту үшін тасқындарды тоғап, Жоғарғы, Орта және Төменгі сарқырамалар жасалды, соның нәтижесінде 1825 жылы қарқынды индустрияландыру басталды. Сенека-Фоллс арқылы әрбір маңызды диірмен үшін шлюз болды, қайықтарды жалпы алғанда 42 фут (13 метр) көтеріп немесе түсіріп тұрды. 1825 жылы Сенека көлін Монтезумадағы жаңадан салынған Эри каналымен байланыстыратын канал құрылысын бастады және 1828 жылы Каюга-Сенека каналы пайдалануға берілді. 1862 жылы канал кеңейтілді, ал ауыл орталығына жақын және шығысқа қарай орналасқан Флатс ірі өнеркәсіптік аймаққа айналды, онда өрт сөндіру машиналарын, шланг арбаларын және басқа да өрт сөндіру құралдарын, сорғыларды және басқа темір бұйымдарды, соның ішінде пеш бөлшектерін, аяқ киімге арналған тіреуіштерді, жүгері бұрғалау машиналарын, ет турағыштарды, шұжыққа арналған құралдарды, жалпақ темірлерді және қоңырауларды өндірді. Бір тоқыма фабрикасы шұлықтар тігіп, бір кезде әскери-теңіз күштері үшін 85 000 жұп шұлық жасаған. 1918 жылы Нью-Йорк штаты Нью-Йорк баржалық канал жүйесін құрған кезде C S каналының шлюздері өзгертілді. Штат инженерлері бес шлюзді үлкен екі қабатты шлюзбен ауыстырды, олардың жұмыс істеуі үшін үлкен су қоймасы қажет болды, олардың көтергіштігі 49 фут (15 метр) құрады. Бұл Флатстың құлауына себеп болды. Ван-Клиф көлін құру үшін ғимараттар бұзылды немесе көшірілді. Су тасқыны 1915 жылдың 20 тамызында аяқталды.