Кіріспе

Сөздік ойын Сөздік баспалдақ (сонымен қатар Дублетс немесе сөздік гольф деп те аталады) - Льюис Кэрролл ойлап тапқан сөздік ойын. Сөздер сатысының жұмбағы екі сөзден басталады, ал жұмбақты шешу үшін екеуін байланыстыратын басқа сөздердің тізбесін табу керек, онда екі іргелес сөз (яғни бірінен соң бірі келетін сөздер) бір әріппен ерекшеленеді.

Тарих

Льюис Кэрролл ойынды 1877 жылы Рождество күні ойлап тапқанын айтады. Ойынның алғашқы аталуы Кэрроллдің күнделігінде 1878 жылы 12 наурызда болды, ол бастапқыда "Word links" деп атады және екі ойыншы ойын ретінде сипатталды. 1927 жылы Дж. Э. Суррик пен Л. М. Конант осындай жұмбақтардың "Ладдерграммалары" атты кітабын шығарды. Ойын Австралияда 1990 жылдары The Canberra Times басылымы "Stepword" деп қайта жаңғыртты. Сөздер сатылары New York Times кроссвордтарында жиі кездеседі.

Ережелер

Ойыншыға бастапқы және соңғы сөз беріледі. Ойынды жеңу үшін ойыншы бастапқы сөзді соңғы сөзге ауыстырып, әр қадамда жаңа сөзді құруы керек. Әрбір қадам бір әріпті ауыстырудан тұрады. Льюис Кэрроллдің мысалында үшінші әріп екі рет өзгергендіктен, қосымша бесінші қадам бар. Көп жағдайда сөз тізбегі бойынша жұмбақтар құрылады, онда соңғы сөздің бастапқы сөзбен қандай да бір байланысы болады (синоним, антоним, семантикалық). Бұл ойынды бастапқыда Льюис Кэрролл ойлап тапқан, ол алғаш рет Vanity Fair-те пайда болған. Кейбір нұсқалар ойыншыға әріптерді қосуға немесе алып тастауға, сондай-ақ сол әріптерді басқа тәртіппен (анаграмма) қайта орналастыруға мүмкіндік береді.

Бес әріпті сөз тізбегі

Дональд Кнут компьютер арқылы бес әріпті сөздерді зерттеді. Ол үш және төрт өте оңай, ал алты тым қиын деп ойлады. Кнут өз есімдерін қоспағанда, 5757 жалпы ағылшын бес әріпті сөздерді қолданды. Ол кез келген екі сөзді байланыстыратын қадамдарды көрсететін немесе ешқандай байланыс мүмкін емес екенін атап өткен бағдарлама жазды. Ол көптеген сөз жұптарының байланыста екенін, бірақ 671 сөздің басқа сөзбен байланысы жоқ екенін, яғни "қоныстары жоқ" екенін анықтады. Ол бұл сөздерді "алуф" деп атады және "алуф" деген сөздің өзі осындай сөз екенін қызықтай білді.