АҚШ Штаттарындағы алкоголь монополиясы

Кіріспе

АҚШ-та алкогольді ішімдіктерді бақылайтын штаттар, көбінесе бақылау штаттары деп аталады, сирек жағдайда ABC штаттары деп те айтылады, – АҚШ-та алкогольді ішімдіктердің кейбір немесе барлық түрлерін, мысалы, сыра, шарап және дистилляцияланған спирттерді көтерме немесе бөлшек сауда арқылы сатуда мемлекеттік монополияға ие 17 штат.

Тарих

Америка Құрама Штаттарында шектен тыс ішімдікке қарсы қозғалыстың басында көптеген штаттар алкогольді қайда және қашан сатуға болатынын қадағалап отырды. Осыған дейін алкогольдік сусындардың көп бөлігі дүкендер мен барларда кез келген тауар сияқты сатылатын. Әртүрлі штаттардағы шектен тыс ішімдікке қарсы топтардың күшті лоббилеуінің нәтижесінде, көптеген штаттар алкогольдік сусындарды арнайы дүкендерде (көбінесе диспансерлер деп аталады) сатуды талап етті, олардың орналасқан жері бақыланатын. Ішімдік сатуды қадағалауды одан әрі күшейту үшін Оңтүстік Каролина сияқты кейбір штаттар мемлекеттік диспансерлерді ашты. 1933 жылы АҚШ-та жалпыұлттық тыйым салу алынғаннан кейін, кейбір штаттар өздерінің аумағында алкогольдік сусындарды өндіруге, таратуға және сатуға тыйым салуды жалғастыруға шешім қабылдады. Басқа штаттар бұл мәселені жергілікті билік органдарына, соның ішінде округтер мен қалаларға қалдырды, бұл практика «жергілікті таңдау» деп аталды. Штаттар АҚШ Конституциясының жиырма бірінші түзетуінің ережелеріне сәйкес, өз аумақтарына «маскүнем ететін сусындарды» импорттауды шектеуге де құқылы болды. Бұл түзету алкогольді бақылаудағы федералдық рөлді тоқтатқанмен, арақ-шарапты мемлекетаралық сауданы реттеуді федералдық үкіметке қалдыратын конституциялық ереженің қолданылуынан босатылған. Осылайша, тыйым салуды сақтағысы келген штаттар мұны істей алды. Алкогольдік сусындарға толық тыйым салуды сақтамаған штаттардың шамамен үштен бірі мемлекеттік монополия құрды, ал қалған үштен екісі жеке лицензиялық жүйелерді құрды. Ең қарапайым түсіндірмесінде, лицензиялық жүйе жеке кәсіпорындарға алкогольді штаттың қалауынша сатып алуға және сатуға мүмкіндік береді. Бірақ шын мәнінде, лицензия тек артықшылық беру емес, шектеу құралы ретінде жұмыс істейді. Конституциялық тұрғыдан алғанда, лицензия мүліктік құқық бермейді және оның артықшылықтарын пайдалану иесінің қажетті талаптарды орындауына және лицензиялау органының жалпы қалауына байланысты. Қалған штаттар монополиялық реттеу жүйесін қабылдады, бұл екі реттеуші жүйелердің ішіндегі ең сақты жүйе. Жоғарыда айтылғандай, монополиялық жоспар бойынша үкімет көтерме сауданы өз қолына алады және ауыр алкогольдік сусындарды өз дүкендері арқылы сатады. Яғни, алкогольдік сусындарды сатумен және таратумен мемлекет өзі айналысады. Бұл штаттардың көпшілігі «Алкогольдік сусындарды бақылау» (ABC) кеңесіне ие және ABC дүкендері немесе мемлекеттік дүкендер деп аталатын арақ-шарап дүкендерін басқарады. Барлық монополиялық штаттарда сыра мен шарап сияқты жеңіл алкогольдік сусындарды сату мен таратуды реттеу үшін параллель лицензиялық жүйе қолданылады. 1960 жылдардан бастап көптеген бақылау штаттары сусындар сату монополиясын жеңілдетті. Батыс Вирджиния және Вашингтон сияқты штаттар барлық мемлекеттік арақ-шарап дүкендерін жеке меншік иелеріне сатты, ал Вермонт сияқты басқалары жеке дүкен иелеріне комиссия алғанда мемлекет атынан алкоголь сатуға рұқсат берді.

At the beginning of the temperance movement in the United States, many states controlled where and when alcohol could be sold. Before this time, most alcoholic beverages for off premises consumption were often sold just like any other item of commerce in stores or bars. Because of heavy lobbying by temperance groups in various states, most required off premises beverages to be sold in dedicated stores (primarily called dispensaries) with controls over their location. To further enhance oversight of beverage sales, some states such as South Carolina operated state run dispensaries. Following repeal of national prohibition in the U. S. in 1933, some states initially decided to continue their own prohibition against the production, distribution, and sale of alcoholic beverages within their borders. Other states decided to leave the issue to local jurisdictions, including counties and cities, a practice called local option. States were also able to restrict the importation of "intoxicating liquors" into their territory under the provisions of the Twenty first Amendment to the United States Constitution which, while ending the Federal role in alcohol control, exempted liquor from the constitutional rule reserving the regulation of interstate commerce to the federal government. Thus states which wished to continue prohibition could do so. Among those states which chose not to maintain complete prohibition over alcoholic beverages, approximately one third established government monopolies while the remaining two thirds established private license systems. In its simplest terms, the license system allows private enterprises to buy and sell alcohol at state discretion. In actual effect, the license operates as a device of restraint and not merely a grant of privilege or freedom. In a constitutional sense, the license confers no property right and the exercise of its privilege is continuously contingent upon the holder's compliance with required conditions and the general discretion of the licensing authority. The remaining states adopted the monopoly system of regulation, the more cautious of the two regulatory frameworks. As alluded to above, under the monopoly plan the government takes over the wholesale trade and conducts the retail sale of heavier alcoholic beverages through its own stores. That is, the state itself engages in the sale and distribution of alcoholic beverages. Most of these states have an "Alcoholic Beverage Control" (ABC) board and run liquor stores called ABC stores or state stores. In all monopoly states a parallel license system is used to regulate the sale and distribution of lighter alcoholic beverages such as beer and wine. Beginning in the 1960s onward, many control states loosened their monopoly of beverage sales. States like West Virginia and Washington sold all of their state liquor stores to private owners, while others like Vermont permit private store owners to sell alcohol on behalf of the state for a commission.