Кіріспе

Құқық қорғау органдарының АҚШ-та қолданатын жүйесі. Ұлттық оқиғаға негізделген хабарлау жүйесі (NIBRS) – АҚШ құқық қорғау органдарының қылмыстар туралы деректерді жинау және хабарлау үшін пайдаланатын оқиғаға негізделген хабарлау жүйесі. Жергілікті, штаттық және федералдық агенттіктер өздерінің деректерді басқару жүйелерінен NIBRS деректерін жасайды. А тобының қылмыстары бойынша әрбір оқиға мен ұсталғандар туралы деректер жиналады. А тобының қылмыстары – 23 қылмыс санатына бөлінген 52 қылмыс. Осы қылмыстар туралы нақты мәліметтер жиналып, NIBRS-ке жолданады. А тобының қылмыстарынан өзге, В тобының 10 қылмысы тек ұсталғандар туралы мәліметтермен хабарланады.

Тарих

Бірыңғай қылмыс туралы есептер (БЖЖ) 1920 жылдардың соңында, 1927 жылы Халықаралық полиция басшылары қауымдастығы (IACP) құрған Бірыңғай қылмыс туралы есептер жөніндегі комитет Бірыңғай қылмыс туралы есеп беру нұсқаулығының алғашқы нұсқасын жариялаған кезде бастау алды. Осы бастамамен, Бірыңғай қылмыстық хабарлау бағдарламасы Федералдық тергеу бюросының қарауына өтті. Жылдар бойы бірыңғай қылмыс туралы есептер қылмыстарды жиынтық түрде хабарлау үшін кең қолданылатын құралға айналды. 1970 жылдардың соңына қарай құқық қорғау саласы 21-ғасырдағы құқық қорғау органдарының қажеттіліктерін қанағаттандыратын, қылмыстар туралы толыққанды мәліметтер беру бағдарламасының қажеттігін сезді. Жаңа NIBRS жүйесін сынау Оңтүстік Каролина штатында басталды. Жаңа жүйе 1988 жылдың наурыз айында өткен ұлттық UCR конференциясында жалпы қолдануға бекітілді.

SRS және NIBRS арасындағы ұқсастықтар мен айырмашылықтар

SRS (Summary Reporting System) деректерін жинау және берудің жалпы ұғымдары, мысалы, юрисдикциялық ережелер, [UCR қолданған] NIBRS-тегімен бірдей. Дегенмен, NIBRS SRS-ге қарағанда әлдеқайда толыққанды. NIBRS-те А тобындағы қылмыстардың 24 санаты бар, ал SRS-те І бөлімге жатқызылған қылмыстардың 8 санаты ғана бар. NIBRS-те зорлау анықтамасы еркек құрбандарды да қамтиды. SRS, соңғы уақытқа дейін зорлауды "әйелді күштеп және оның еркіне қарсы жыныстық қатынасқа түсу" деп анықтаған, бірақ қазір кеңейтілді. Бұрын SRS-де еркектерге жасалған жыныстық шабуылдар қылмыстың сипатына және келтірілген зиянның деңгейіне байланысты тек соққы ретінде немесе "басқа жыныстық қылмыстар" санатына жатқызылатын. Бір адам немесе адамдар тобы бір уақыт аралығында және бір орында бірнеше қылмыс жасаған жағдайда, SRS "Иерархиялық қағиданы" (толық мәлімет үшін UCR-ға қараңыз) қолданып, осы оқиға бойынша қай қылмыстар туралы хабарлама берілетінін анықтайды. Хабарланатыны – тек ең ауыр қылмыс. Мысалы, егер қылмыскер үйге ұрлық жасап, тұрғынына шабуыл жасаса, онда "Иерархиялық қағидаға" сәйкес шабуыл ғана хабарланады, себебі ол ұрлықтан басым. NIBRS нақты бір оқиғаға қатысты барлық қылмыстарды тіркеуге мүмкіндік береді. SRS-де тек екі қылмыс санаты бар: Адамға қарсы қылмыстар (мысалы, кісі өлтіру, зорлау, шабуыл, тонау) және Мүлікке қарсы қылмыстар (мысалы, көлік ұрлау, ұрлық, өртке оқиғат). NIBRS үшінші санатты қосады, ол "Қоғамға қарсы қылмыстар" деп аталады, және оған есірткілерге қатысты қылмыстар және қоғамның ережелерімен тыйым салынған басқа да әрекеттер кіреді. Аяқталу ретінде, мекемелер SRS деректерін жазбаша нысанда ұсынады, оларды статистикалық талдау үшін компьютерлік жүйеге қолмен енгізу қажет. NIBRS деректері ASCII мәтіндік файлдар түрінде электрондық түрде ұсынылады. Бұл файлдар кейіннен деректерді енгізуді қажет етпей өңделеді (бастапқы мекеме есепті компьютерлік жүйесіне алғашқы рет енгізген кездегі енгізуден басқа).

Деректер пішімі

NIBRS деректері ASCII мәтіндік форматында жіберіледі. NIBRS жүйесінде 8 сегмент бар (0–7 нөмірленген). Әрбір сегмент мәтіндік файлда бір жолмен ұсынылады. Жолдар жаңа жол символымен бөлінеді.

Есеп берудің нөлдік сегменті

0 деңгейінің бөлімі тек егер агенттің белгілі бір есеп беру кезеңінде қылмыстық құқық бұзушылықтары немесе ұсталғандар туралы хабарлауға ешнәрсе болмаса ғана толтырылады.

Әкімшілік сегмент

1-деңгейлі сегмент бір оқиғаға қатысты әкімшілік ақпаратты қамтиды. Бұл ақпарат оқиғаның нөмірін, күнін, уақытын және құқық бұзушылықтар тізімін қамтиды. А тобына жататын құқық бұзушылықтары бар әрбір оқиға үшін тек бір 1-деңгейлі сегмент жіберіледі. Әрбір 1-деңгейлі сегментке 2-ден 6-ға дейінгі деңгейлерден бір немесе бірнеше сегменттер қатысты болуы мүмкін.

Қылмыс сегменті

Әрбір құқық бұзушылық бойынша 2-деңгейлі сегмент жіберіледі және ол құқық бұзушылық туралы мәліметтерді, мысалы, UCR құқық бұзушылық кодын, құқық бұзушылық аяқталған-аяқталмағанын, орынның түрін, кірген үй-жайлар санын (тек қарақшылық үшін жарамды), қылмыстық әрекеттің түрін және қылмыста қолданылған қарудың немесе күштің түрін қамтиды.

Жылжымайтын мүлік сегменті

Қылмысқа қатысты кез келген мүлік 3-деңгейлік сегментте тіркеледі. Жоғалу түрі (ұрланған, қайтарылған, өрттелген, тәркіленген, зақымдалған, т.б.), құны, сипаттамасы және қайтарылған күні (тек қайтарылған мүлік үшін) көрсетіледі, сондай-ақ ұрланған және қайтарылған автокөліктер мен тәркіленген есірткі туралы деректер ұсынылады.

Жәбірленуші сегменті

Оқиғаға қатысқан әрбір құрбан туралы мәліметтер 4-деңгейлі бөлімде толық жазылған. Құрбанның жасы, жынысы, нәсілі, ұлты, қылмыскер(лер)пен қарым-қатынасы, алған жарақатының түрі және белгілі бір қылмыстарға қатысты ерекше жағдайлар тіркелген.

Қылмыскерлер сегменті

Әрбір қылмыскердің жасы, жынысы және нәсілі 5-ші деңгейдегі сегменттің көмегімен хабарланады.

Қабылдаған сегменті

6-деңгейлі сегмент А тобына жататын қылмыс үшін қамауға алынған әрбір адам туралы толтырылады. Бұл сегмент арқылы қамауға алу күні, түрі және қылмыс коды сияқты деректер жіберіледі. Қамауға алынған адамның жасы, жынысы, нәсілі, ұлты және тұрғылықты жері (қамауға алынған адам қамауға алушы органның құзыратында тұра ма, жоқ па) сондай-ақ, қамауға алынған адамның қаруланған қаруы және 18 жасқа толмаған қамауға алынғандардың мәлімдеме коды туралы ақпарат беріледі.

B тобының тұтқындау сегменті

B топтағы құқық бұзушылық бойынша ұсталған әрбір адам 7-деңгейлі сегмент арқылы тіркеледі. Ұсталған адамның жасы, жынысы, нәсілі, ұлты және тұру орны, сондай-ақ ұсталған адамның қаруланған жағдайда қолданған қарулары туралы мәліметтер беріледі. 18 жасқа толмаған ұсталғандар үшін қосымша тәртіптік код та тіркеледі.