Жеккөрушілік қылмыстар немесе өшпенділік тудыратын қылмыстар

Кіріспе

Көбінесе зорлық-зомбылыққа негізделген, нәсілшілдікпен туындаған қылмыс.

Жек көру қылмысы (кейде «бейтараптық қылмысы» деп те аталады) – қылмыскердің құрбандыны оның физикалық сыртқы түріне немесе белгілі бір әлеуметтік топқа жатады деген болжамға байланысты таңдап шабуылдауы. Мұндай топтарға мысалдар ретінде нәсіл, ұлт, мүгедектік, тіл, ұлты, дене бітімі, саяси көзқарастар және/немесе байланыстар, жас, дін, жыныс, гендерлік идентификция және/немесе сексуалдық бағдары жатады. Осы себептерге байланысты жасалған қылмыстық емес әрекеттер көбінесе «бейтараптық тудырған оқиғалар» деп аталады. Оқиғалар физикалық шабуыл, кісі өлтіру, мүлікке келтірілген зиян, қорлау, мазақтау, сөздік зорлық-зомбылық (қарғыс сөздерді қоса алғанда) немесе ұяттау, «дос» қылмысы, немесе қарапайым жазулар (насихаттық хаттар) сияқты жағдайларды қамтуы мүмкін. АҚШ-тың қылмыстық заңнамасында Федералдық Тергеу Бюросы (ФБР) жек көру қылмысын – кісі өлтіру, өрт сөндіру немесе вандализм сияқты дәстүрлі қылмыс, бірақ оған нәсілшілдік элементі қосылған қылмыс деп анықтайды. Жек көрудің өзі жек көру қылмысы емес, бірақ жоғарыда аталған әлеуметтік топтардың біріне немесе бірнешесіне, немесе олардың туындыларына қарсы нәсілшілдікпен туындаған қылмыс жасау – жек көру қылмысы болып есептеледі. Жек көру қылмысы туралы заң – нәсілшілдікпен туындаған зорлық-зомбылықты тоқтатуға бағытталған заң. Жек көру қылмысы туралы заңдар, жек көруге қарсы сөздерге қарсы заңдардан өзгеше: жек көру қылмысы туралы заңдар басқа заңдар бойынша қылмыстық болып саналатын әрекеттерге байланысты жазаларды күшейтеді, ал жек көруге қарсы сөздер туралы заңдар сөздің белгілі бір түрлерін қылмыстық етеді. АҚШ-та жек көруге қарсы сөздер, сөзді қылмыстық қылмыс деп санайтын заңдардан бөлек, жазаны ауырлату факторы болып табылады.

Тарих

"Жеккөру қылмысы" термині АҚШ-та 1980 жылдары жиі қолданыла бастады, бірақ ол көбінесе осы кезеңге дейін болған оқиғаларды сипаттау үшін кейіннен қолданылады. Римдіктердің христиандарды қуғындауынан бастап, нацистердің еврейлерді қырғынға ұшыратуына дейін, жеккөрушілікке негізделген қылмыстар адамдар да, үкіметтер де бұл термин кеңінен таралмай тұрып жасаған. Еуропалықтар 16 ғасырдан бастап әлемді отарлауды бастаған кезде, отарланған аймақтардағы жергілікті халықтар, мысалы, американдықтар, жалтақтауға ұқсас қорқыту мен зорлық-зомбылықтың көбінесе нысаны болды. Соңғы екі ғасыр ішінде АҚШ-тағы жеккөру қылмыстарының мысалдары: көбінесе Оңтүстікте афроамерикандықтарды дарға асу, Шығыста еуропалықтарды дарға асу, Батыста мексикалықтар мен қытайлықтарды дарға асу; қара белсенділерді қорқыту немесе қара отбасыларды ақтөстің басымдығы бар аудандардан шығарып жіберу үшін салбырларды жағу, бұл Реконструкция кезеңінде де, одан кейін де болды; лесбиян, гей, бисексуал және трансгендер адамдарға шабуыл жасау; еврей шіркеулеріне свастика салу; және аз ұлттық этностық топтарға қарсы ксенофобиялық реакциялар. "Дарға асу" етістігі 18 ғасырдағы Вирджиниялық квакер Чарльз Линчтің іс-әрекеттерімен байланысты. Линч, басқа да әскери шенеуніктер мен бейбіт судьялар консерваторлыққа көзқарасы бар адамдарды ұстап, бейресми сотта жылдам сот отырысын өткізді; үкімдерге қамшы салу, мүлікті тәркілеу, адалдыққа ант беру және әскерге шақыру кірді. Бастапқыда бұл термин заңсыз жазалауды, яғни соттан тыс ұйымдастырылған, бірақ рұқсатсыз жазалауды білдірді. Кейіннен ол "қалыпты сот төрелігінен" тыс жасалған өлім жазаларын сипаттау үшін пайдаланыла бастады. Бұл Оңтүстікте афроамерикандықтарды ақ нәсілділердің басып тастауымен және Ескі Батыстың кейбір шекаралық аймақтарындағы полиция билігінің әлсіз немесе болмауымен байланысты. 2020 жылдың мамыр айында Польшадағы "ЕШҚАШАН ҚАЙТАЛАНБА" қауымдастығы "Жектің вирусы: Эпидемияның қоңыр кітабы" атты есеп жариялады, онда коронавирус пандемиясынан кейін орын алған көптеген расизм, ксенофобия және кемсітушілік актілері, сондай-ақ Альт-оң жақтағылардың эпидемия туралы жеккөру сөздерін және артық ойлар тарату оқиғалары сипатталды.

The term "hate crime" came into common usage in the United States during the 1980s, but it is often used retrospectively in order to describe events which occurred prior to that era. From the Roman persecution of Christians to the Nazi slaughter of Jews, hate crimes were committed by individuals as well as governments long before the term was commonly used. As Europeans began to colonize the world from the 16th century onwards, indigenous peoples in the colonized areas, such as Native Americans, increasingly became the targets of bias motivated intimidation and violence. During the past two centuries, typical examples of hate crimes in the U. S. include lynchings of African Americans, largely in the South, lynchings of Europeans in the East, and lynchings of Mexicans and Chinese in the West; cross burnings in order to intimidate black activists or drive black families out of predominantly white neighborhoods both during and after Reconstruction; assaults on lesbian, gay, bisexual and transgender people; the painting of swastikas on Jewish synagogues; and xenophobic responses to a variety of minority ethnic groups. The verb "to lynch" is attributed to the actions of Charles Lynch, an 18th century Virginia Quaker. Lynch, other militia officers, and justices of the peace rounded up Tory sympathizers who were given a summary trial at an informal court; sentences which were handed down included whipping, property seizure, coerced pledges of allegiance, and conscription into the military. Originally, the term referred to the extrajudicial organized but unauthorized punishment of criminals. It later evolved to describe executions which were committed outside "ordinary justice". It is highly associated with white suppression of African Americans in the South, and periods of weak or nonexistent police authority, as in certain frontier areas of the Old West. In May 2020, the Polish based "NEVER AGAIN" Association published its report titled The Virus of Hate: The Brown Book of Epidemic, that documented numerous acts of racism, xenophobia, and discrimination that occurred in the wake of coronavirus pandemic, as well as cases of spreading hate speech and conspiracy theories about the epidemic by the Alt Right.

Психологиялық әсерлері

Жек көрушілік қылмыстарының тікелей құрбандарына ғана емес, сондай-ақ осы топтың басқа мүшелеріне де маңызды және кең ауқымды психологиялық салдарлары тиюі мүмкін. Сонымен қатар, жек көрушілік қылмысының құрбандары көбінесе бастапқы қылмыстан асып түсетін құрбандық сезімін басынан өткізеді, бұл болашақта қылмысқа ұшырау мүмкіндігіне қатысты сезімталдық деңгейін арттырады. Көп жағдайда, жек көрушілік қылмысына ұшырау құрбандарға қоғамдағы маргиналды екенін еске салады, ал иммигранттар мен босқындар үшін бұл оларды туған елдеріндегі зорлық-зомбылықтан қашуға итермелеген жағдайды қайта бастан кешіруге себеп болуы мүмкін. 1999 жылы АҚШ-та лесбиянка және гейлерге қарсы зорлық-зомбылықпен жасалған жек көрушілік қылмыстарының құрбандары туралы жүргізілген зерттеу, олардың гомофобиялық көзқарасқа негізделмеген ұқсас қылмыстардың құрбандарына қарағанда депрессия мен алаңдаушылық сияқты психологиялық стрестің жоғары деңгейін сезінгенін көрсетті. Канаданың Онтарио провинциясының Бас прокуроры жариялаған нұсқаулықта келесі салдарлар тізімделген:

Жеке тұлғаға тигізетін әсер: психологиялық және эмоционалдық бұзылыстар; құрбанның өзіне деген сенімі мен қадір-қасиетіне тигізетін әсер; бұл факторлар жек көрушілік қылмысының зорлық-зомбылық деңгейімен күшейтіледі, ол әдетте жалпы қылмыстан күштірек болады. Мақсатты топқа тигізетін әсер: құрбанның жататын тобында үрейлі атмосфера тудыру, оның басқа мүшелерінде де осал сезімге орын беру, олар да жек көрушілік қылмысының құрбаны болуы мүмкін. Басқа осал топтарға тигізетін әсер: азаматтардың аздығына немесе мақсатты топпен өзін байланыстыратын топтарға қауіпті әсер етеді, әсіресе егер жек көрушілік бірнеше топқа қарсы уағыздайтын идеологияға немесе доктринаға негізделген болса. Қоғамға тигізетін әсер: жек көрушілік қылмыстарына жауап ретінде туындайтын жік-жарақ және топтық жікке бөлінулер көпмәдени қоғамдарға ерекше зиян келтіреді. Жек көрушілік қылмысының құрбандары депрессия мен психологиялық жарақатқа ұшырауы мүмкін. Олар жарақаттың типік белгілерінен зардап шегеді: шоғырланудың төмендеуі, қорқыныш, оқиғаны қайта-қайта ойлау және өзін осал немесе қауіпсіз сезіну. Бұл белгілер ПТСР диагнозына сай болуы мүмкін. АҚШ-тағы Жоғарғы Сот жек көрушілік қылмыстары құрбандарына «ерекше эмоционалдық зиян» келтіретінін мойындады. Жек көрушілік қылмысына ұшыраған адамдар қауіпсіз сезінбейтін жерлерден аулақ болады, бұл полициямен қарым-қатынас тұрақсыз болған жағдайда қоғамдық байланыстардың нашарлауына әкелуі мүмкін. АҚШ-та жек көрушілік қылмысы әсер еткен топтардың, әсіресе афроамерикандықтардың білім деңгейін төмендетуі анықталды. Еуропалық және американдық зерттеулердің шолуы террористік шабуылдар исламофобия мен жек көрушілік қылмыстарын күшейтетінін, бірақ жағдай тынышқанда олардың қайтадан төмендегенін көрсетті, бірақ салыстырмалы түрде жоғары деңгейде қалады. Террористтердің ең тиімді хабары – қорқыныш; қорқыныш – негізгі және күшті эмоция, ол тәуекелді бағалауды арттырады және қарапайым мұсылмандардың пікірін бұрмалайды. Исламофобиялық көзқарастар мұсылмандарға қарсы жек көрушілік қылмыстарына тікелей әсер етпесе де, оларға ықпал етеді; террористік шабуылдар мен исламофобияның күшеюі экстремистік топтар мен желілерге мүмкіндіктер терезесін ашады.

Impact on the individual victim psychological and affective disturbances; repercussions on the victim's identity and self esteem; both reinforced by a specific hate crime's degree of violence, which is usually stronger than that of a common crime. Effect on the targeted group generalized terror in the group to which the victim belongs, inspiring feelings of vulnerability among its other members, who could be the next hate crime victims. Effect on other vulnerable groups ominous effects on minority groups or on groups that identify themselves with the targeted group, especially when the referred hate is based on an ideology or a doctrine that preaches simultaneously against several groups. Effect on the community as a whole divisions and factionalism arising in response to hate crimes are particularly damaging to multicultural societies. Hate crime victims can also develop depression and psychological trauma. They suffer from typical systems of trauma: lack of concentration, fear, unintentional rethinking of the incident and feeling vulnerable or unsafe. These symptoms may be severe enough to qualify as PTSD. In the United States, the Supreme Court has accepted the claim that hate crimes cause 'distinct emotional harm' to victims. People who have been victims of hate crimes avoid spaces where they feel unsafe which can make communities less functional when ties with police are strained by persistent group fears and feelings of insecurity. In the United States, hate crime has been shown to reduce educational attainment among affected groups—particularly among black, non Hispanic victims. A review of European and American research indicates that terrorist bombings cause Islamophobia and hate crimes to flare up but, in calmer times, they subside again, although to a relatively high level. Terrorists' most persuasive message is that of fear; a primary and strong emotion, fear increases risk estimates and has distortive effects on the perception of ordinary Muslims. Widespread Islamophobic prejudice seems to contribute to anti Muslim hate crimes, but indirectly; terrorist attacks and intensified Islamophobic prejudice serve as a window of opportunity for extremist groups and networks.

Жек көрушілік қылмыстары жасаған қылмыскерлердің тәуекелдерін басқару

Басқа қылмыстармен салыстырғанда, жек көрушілік қылмыстарын жасаған қылмыскерлерді басқаруға бағытталған зерттеулер салыстырмалы түрде аз. Дегенмен, жек көрушілік қылмыстарын жасағандардың тәуекелдерін басқару, болашақта зиян келтіру мүмкіндігін азайту үшін сот психологиясы және қоғамдық қауіпсіздік үшін маңызды мәселе болып табылады. Сот-психологиялық сараптамалар қылмыскердің қайтадан қылмыс жасау ықтималдығын бағалауға және тәуекелді басқару стратегияларын анықтауға арналған. Жек көрушілік қылмыстарын жасағандарға арналған емес болса да, жек көрушілік қылмыстарын жасағандардың тәуекелдерін бағау үшін ең көп қолданылатын тәуекелді бағалау құралдарына Зорлық-зомбылық тәуекелін бағалау нұсқаулығы (VRAG;), Тарихи клиникалық тәуекелді басқару 20 (HCR 20;) және Психопатия тізімі қайта қарастырылған (PCL-R;) жатады. Зерттеулер көрсеткендей, жек көрушілік қылмыстарын жасаған қылмыскерлердің тәуекелін бағалау және оны жою әсіресе күрделі, ал қолданыстағы құралдар пайдалы болғанымен, пікірлерге негізделген факторларды қосу маңызды (Dunbar және басқалар, 2005). Яғни, жек көрушілік қылмыстарын жасағандар статикалық және динамикалық факторларды қамтитын құралдар бойынша жоғары тәуекел көрсетсе де, ауырлығы тек осы факторлармен ғана байланысты емес екені анықталды, бұл пікірлер мен идеологиялық факторларды қосу қажеттігін көрсетеді.

Еуропа Кеңесі

2006 жылдан бері, Киберқылмыстар туралы конвенцияға қосымша хаттама арқылы, осы конвенцияға қол қойған көптеген елдер – көбінесе Еуропа Кеңесінің мүшелері – интернет арқылы таратылатын нәсілшілдік және ксенофобиялық жек көру сөздерін қылмыс деп танып, жазалауға келісті.

Андорра

Түп-тегі, азаматтығы, нәсілі, діні немесе жынысы бойынша адамның қадір-қасиетін қорлауға немесе оның құқығын бұзуға бағытталған дискриминациялық әрекеттер (Қылмыстық кодекстің 313-бабы). Соттар үкім шығару кезінде жеккөрушілікке негізделген мотивацияны назарға алады, бірақ Қылмыстық кодексте жазаны ауырту туралы нақты ереже қарастырылмаған. Үкімет жеккөрушілік қылмыстардың статистикасын есепке алмайды, бірақ мұндай қылмыстар сирек кездеседі. Австрия Киберқылмыс туралы конвенцияға қатысушы мемлекет, бірақ Қосымша хаттамаға қосылмаған.

Әзірбайжан

Әзірбайжанда нәсілдік, ұлттық немесе діни жеккөрушілікке негізделген қылмыстар үшін жазаны күшейту туралы заң бар (Қылмыстық кодекстің 61-бабы). Нәсілдік, діни, ұлттық немесе этникалық төзімсіздікпен тудырылған кісі өлтіру және ауыр дене жарақатын келтіру жеке қылмыстар болып есептеледі (111-бап).

Бельгия

Бельгияның 2003 жылғы 25 ақпандағы Заңы («дискриминацияға қарсы күрес мақсатында және 1993 жылғы 15 ақпандағы Тең мүмкіндіктер орталығын және расизмге қарсы күресетін орталықты құру туралы заңға өзгерістер енгізу») жынысына, болжамды нәсіліне, тері түсіне, шежіресіне, ұлттық немесе этникалық тегіне, сексуалдық бағдарына, отбасылық жағдайына, туғанына, мүліктік жағдайына, жасына, діни немесе философиялық сенімдеріне, қазіргі немесе болашақ денсаулық жағдайына және мүгектігіне немесе физикалық ерекшеліктеріне негізделген дискриминациялық қылмыстар үшін жазаны ауыртуды белгілейді. Заң сондай-ақ дискриминацияны жоюға бағытталған азаматтық шараларды да қарастырады.

Болгария

Болгарияның қылмыстық заңдары расизм және ксенофобияға негізделген белгілі бір қылмыстарды тыйымдайды, бірақ 1999 жылғы Еуропалық Расизмге және төзімсіздікке қарсы комиссияның баяндамасында осы ережелер "Болгария соттарында ешқашан сотталғандарға әкеп соқпаған" деп көрсетілген.

Қазақстан

Хорватияның Қылмыстық кодексі 89-бапта жеккөрушілік қылмысын "көрер адамның нәсіліне, тері түсіне, жынысына, сексуалдық бағдарына, тіліне, дініне, саяси немесе басқа да сенімдеріне, ұлттық немесе әлеуметтік тегіне, мүлкіне, туған жеріне, біліміне, әлеуметтік жағдайына, жасына, денсаулық жағдайына немесе басқа да ерекшеліктеріне деген жеккөрушілік тудырып жасалған кез келген қылмыс" деп нақты анықтайды. 2013 жылдың 1 қаңтарында "раса, тері түсі, дін, ұлттық немесе этникалық тегі, сексуалдық бағдары немесе гендерлік идентиті" негізіндегі жеккөрушілік қылмысын мойындаумен жаңа Қылмыстық кодекс қолданысқа енгізілді.

Чехия

Чехия заңнамасының конституциялық негізі теңдік және кемсітушілікке жол бермеу принциптерінде жатыр, олар Негізгі құқықтар мен бостандықтар Хартиясында қамтылған. Осыдан бастап, жек көрушілікке негізделген оқиғалардан қорғанудың екі негізгі бағытын анықтауға болады: бірі – қылмыстық құқық арқылы, екіншісі – азаматтық құқық арқылы. Қазіргі Чехияның қылмыстық заңнамасы кінәлілік туралы шешімдерге (айыпталғанды кінәлі деп тану немесе кінәсіз деп тану туралы шешімге әсер етеді) және жазалау туралы шешімдерге (белгіленген жазаның мөлшеріне әсер етеді) әсер етеді. Ол үш деңгейден тұрады:
қылмыс болып табылатын әрекетті анықтайтын жағдай – жек көрушілік мотиві негізгі құрамдық элементтерге кіреді. Егер жек көрушілік мотиві дәлелденбесе, жек көрушілік қылмысы бойынша айыптау мүмкін емес. жазаны ауырлатуды анықтайтын жағдай – жек көрушілік мотиві кейбір қылмыстардың (кісі өлтіру, дене күйті келтіру) білікті құрамдық элементтеріне кіреді. Егер жек көрушілік мотиві дәлелденбесе, жаза қылмыстың негізгі құрамдық элементтері бойынша белгіленген мөлшерде тағайындалады. ауырлататын жалпы жағдай – сот жек көрушілік мотивін ауырлататын жалпы жағдай ретінде міндетті түрде ескеруге және жаза мөлшерін анықтауға тиіс. Дегенмен, ауырлататын жалпы жағдай мен жазаны ауырлатуды анықтайтын жағдайларды қосуға болмайды. (Толық мәліметтер қосымшада келтірілген). Қазіргі қылмыстық заңнамада жыныстық бағдары, жасы немесе денсаулық жағдайына байланысты басқа адамды нысанаға алған әрекеттер үшін ерекше жазалар көзделмеген. Тек қана қылмыстық құқық бұзушылықтың құрамдық элементтері – адамдар тобына жек көрушілікке немесе олардың құқықтары мен бостандықтарын шектеуге шабуыл жасау және жалпы ауырлататын жағдайлар басқа адамдар тобына шабуыл жасауды қамтиды. Мұндай топты жыныстық бағдары, жасы немесе денсаулық жағдайы бойынша да анықтауға болады. Осылайша, бір жағынан, тері түсі, діні, ұлты, этностық тегі немесе саяси нанымы бойынша жәбірленген адамдарға күшейтілген қорғау қарастырылса, екінші жағынан, жыныстық бағдары, жасы немесе денсаулық жағдайы бойынша жәбірленген адамдарға күшейтілген қорғау берілмейді. Жәбірленушінің жыныстық бағдарына, жасына немесе денсаулық жағдайына байланысты жасалған шабуылдарға қарсы қорғаудың бұл кемшілігін түсіндіру арқылы жою мүмкін емес. Қылмыстық құқықта аналогия бойынша түсіндіруге жол жоқ, санкцияланатын мотивтер толығымен саналады.

The Czech legislation finds its constitutional basis in the principles of equality and non discrimination contained in the Charter of Fundamental Rights and Basic Freedoms. From there, we can trace two basic lines of protection against hate motivated incidents: one passes through criminal law, the other through civil law. The current Czech criminal legislation has implications both for decisions about guilt (affecting the decision whether to find a defendant guilty or not guilty) and decisions concerning sentencing (affecting the extent of the punishment imposed). It has three levels, to wit:
a circumstance determining whether an act is a crime – hate motivation is included in the basic constituent elements. If hate motivation is not proven, a conviction for a hate crime is not possible. a circumstance determining the imposition of a higher penalty – hate motivation is included in the qualified constituent elements for some types of crimes (murder, bodily harm). If hate motivation is not proven, the penalty is imposed according to the scale specified for the basic constituent elements of the crime. general aggravating circumstance – the court is obligated to take the hate motivation into account as a general aggravating circumstance and determines the amount of penalty to impose. Nevertheless, it is not possible to add together a general aggravating circumstance and a circumstance determining the imposition of a higher penalty. (see Annex for details)
Current criminal legislation does not provide for special penalties for acts that target another by reason of his sexual orientation, age or health status. Only the constituent elements of the criminal offence of Incitement to hatred towards a group of persons or to the curtailment of their rights and freedoms and general aggravating circumstances include attacking a so called different group of people. Such a group of people can then, of course, be also defined by sexual orientation, age or health status. A certain disparity has thus been created between, on the one hand, those groups of people who are victimized by reason of their skin color, faith, nationality, ethnicity or political persuasion and enjoy increased protection, and, on the other hand, those groups that are victimized by reason of their sexual orientation, age or health status and are not granted increased protection. This gap in protection against attacks motivated by the victim's sexual orientation, age or health status cannot be successfully bridged by interpretation. Interpretation by analogy is inadmissible in criminal law, sanctionable motivations being exhaustively enumerated.

Дания

Дания заңында жеке нәфрәт қылмыстарына қатысты нақты ережелер болмаса да, "Қылмыстық кодекстің 80(1)-бабы соттарға жаза тағайындағанда қылмыстың ауырлығы мен қылмыскердің ниетін ескеруді, сондай-ақ, жазаны белгілеуде нәсілшілдік мотивтерге маңыз беруді міндеттейді". Соңғы жылдары судьялар осы бапты пайдаланып, нәсілшілдік мотивтерге байланысты жаза мерзімін ұзартуда. 1992 жылдан бері Данияның Азаматтық қауіпсіздік қызметі (PET) айқын нәсілшілдік мотивтері бар қылмыстар бойынша статистика жариялап келеді.

Франция

2003 жылы Франция құрбанның нақты немесе қабылданатын этностық тегіне, ұлтына, нәсіліне, дініне немесе сексуалдық бағдарына қатысты жеккөрушілік ниетпен жасалған қылмыстар үшін жазаны күшейтуге бағытталған заңдарды қабылдады. Қанішерлік үшін жаза 30 жылдан (жексұрақтық қылмыс емес болған жағдайда) өмір бойына бас бостандығынан айыруға дейін көтерілді, ал денсаулыққа ауыр зиян келтіретін зорлық шабуылдары үшін жаза 10 жылдан (жексұрақтық қылмыс емес болған жағдайда) 15 жылға дейін көтерілді.

Грузия

Грузия заңдарында қарапайым қылмыстарды қарау кезінде нәсілшілдік мотивацияны ауырлататын жағдай ретінде қарастыратын жалпы ереже жоқ. Дегенмен, нәсілшілдік мотивациямен жасалған белгілі бір қылмыстар Грузияның 1999 жылғы Қылмыстық кодексінде жеке қылмыстар ретінде анықталған, оның ішінде нәсілдік, діни, ұлттық немесе этникалық төзімсіздікпен тудырылған кісі өлтіру (109-бап); нәсілдік, діни, ұлттық немесе этникалық төзімсіздікпен тудырылған ауыр дене жарақаттары (117-бап); және нәсілдік, діни, ұлттық немесе этникалық төзімсіздікпен тудырылған азаптау (126-бап). ECRI бұл заңның қолданылуы туралы ешқандай мәліметке ие емес. Грузияда кемсітушілікке қатысты жүйелі мониторинг немесе деректерді жинау жүргізілмейді. Бұл заң жаза тағайындау кезінде ескерілуі мүмкін; аталған заңға сәйкес, бұрынғы істерде жек көрушілік және жақпарушылық жазалау шараларын белгілеуде ескерілген. Германия полициясы жек көрушілікпен жасалған қылмыстарды жекелеген түрде тіркемейді, бірақ олар жеке зерттеледі: жақында жарияланған Еуроодақтың «Расизм туралы есебінде» Германияда нәсілдік мотивациямен жасалған шабуылдардың жиі болатыны анықталды, 2006 жылы 18 142 оқиға тіркелді, оның 17 597-сі оңшыл идеологияларға байланысты, бұл көрсеткіштер шамамен 14%-ға жыл сайын өсті. Халық санына шаққанда, бұл көрсеткіш сол кезеңде АҚШ-та тіркелген жек көрушілік қылмыстарынан сегіз есе жоғары. Германияда жек көрушілік қылмыстар туралы хабардарлық деңгейі төмен.

Венгрия

Жәбірленушінің нақты немесе қабылданатын ұлттық, этникалық, діни статусына немесе белгілі бір әлеуметтік топқа жататындығына негізделген зорлық-зомбылық, қатыгездік және қорқыту арқылы жасалған мәжбүрлеу Венгрия Қылмыстық кодексінің 174/Б бабымен жазаланады. Венгрия Киберқылмыс туралы конвенцияға қатысушы, бірақ Қосымша хаттамаға қатыспайды.

Исландия

Исландияның Қылмыстық кодексінің 233а-бабында: «Егер біреу ұлттығы, тері түсі, нәсілі, діні немесе сексуалдық бағдарына байланысты бір адамды немесе адамдар тобын қорлап, жамандап, қаралап, қауіп төндіріп немесе басқа да тәсілмен жазаласа, оған айыппұл салынады немесе екі жылға дейін бас бостандығынан айырылады» делінген. Исландия Киберқылмыс туралы конвенцияға қатысушы, бірақ қосымша хаттамаға қатыспаған.

Үндістан

Үндістанда жек көрушілік қылмыстарына қатысты жалпы ережелері бар ешқандай арнайы заң жоқ, тек қана жек көрушілік сөздері ғана Үндістан жаза кодексінде қарастырылған.

Ирландия

1989 жылғы жек көрушілікті қоздыруға тыйым салатын заң адамдар тобына олардың нәсілі, тері түсі, ұлты, діні, этникалық немесе ұлттық тегі, Traveller қауымдастығының (туып өскен азшылық тобы) мүшелігі немесе сексуалдық бағдарына байланысты жек көрушілікті қоздыруды қылмыс деп белгіледі. 2011 жылға қарай қылмыстық іс қозғаудың аз санына (18 іс) наразылық білдіру заңның нәфрәт қылмыстарын жалпы қарастырады, әсіресе, жек көрушілікті қоздыруға емес деген түсініксіздікке байланысты болды. 2019 жылы БҰҰ-ның арнайы хабаршысы БҰҰ Женевада өткен нәсілдік дискриминацияны жою жөніндегі комитетте ирланд өкілдеріне 1989 жылғы заң бойынша жасалған қылмыстар үшін қылмыстық қудалаудың төмен деңгейіне қарсы күресу үшін жаңа нәфрәт қылмыстары заңнамасын енгізуді ұсынды – әсіресе онлайн жек көрушілік сөздерге қатысты және Garda Síochána үшін нәсілдік мотивациямен жасалған қылмыстар бойынша оқытудың жетіспеушілігіне байланысты. Арнайы хабаршының бұл пікірлері Ирландияда иммигранттарға қарсы риторика мен расистік шабуылдардың күшеюі кезінде айтылды және Ирландияның Адам құқықтары және теңдік комиссиясы мен көптеген азаматтық қоғам ұйымдары ұсынған ұсынымдарға негізделді. Реформалар Ирландияның Расизмге қарсы желісімен қолдалады. "Зорлық-зомбылыққа немесе жек көрушілікке итермелеу және жек көрушілік қылмыстар" туралы қылмыстық сот төрелігі заң жобасы, "Нәфрәт қылмыстары заң жобасы" деп белгілі, қорғалған ерекшеліктерге негізделген жек көрушілік сөздерді немесе жек көрушілік қылмыстарға итермелеуді тыйымдайды. 2023 жылдың жағдайы бойынша ол Ирландияның жоғарғы палатасы – Сенатта үшінші кезеңде қаралып жатыр, ал Irish Times 2023 жылдың соңында заңға айналуы мүмкін деп хабарлайды. Бұл Ирландияның Азаматтық бостандықтар кеңесінен, сондай-ақ саяси спектрден (әсіресе Майкл Макдауэлл, Ронан Муллен және People Before Profit) және халықаралық деңгейде бизнес-магнат Илон Маск пен саяси белсенді Дональд Трамп-тан алаңдаушылық тудырды. Gardaí жариялаған деректер бойынша, жек көрушілік қылмыстар мен жек көрушілікке байланысты оқиғалар 2021 жылы 448 болса, 2022 жылы 582-ге өсіп, 29% артты. Gardaí "жақсаруларға қарамастан, жек көрушілік қылмыстары мен жек көрушілікке байланысты оқиғалар әлі де толыққанды хабарланбайды" деп мойындайды.

The Prohibition of Incitement to Hatred Act 1989 created the offence of inciting hatred against a group of persons on account of their race, colour, nationality, religion, ethnic or national origins, membership of the Traveller community (an indigenous minority group), or sexual orientation. Frustration at the low number of prosecutions (18 by 2011) was attributed to a misconception that the law addressed hate crimes more generally as opposed to incitement in particular. In 2019, a UN rappourteur told Irish representatives at the Committee on the Elimination of Racial Discrimination, meeting at UN Geneva, to introduce new hate crime legislation to combat the low prosecution rate for offences under the 1989 act – particularly for online hate speech – and lack of training for the Garda Síochána on racially motivated crimes. The rapporteur's points came during a rise in anti immigrant rhetoric and racist attacks in Ireland and were based on reccomendations submitted by the Irish Human Rights and Equality Commission and numerous other civil society organisations. Reforms are supported by the Irish Network Against Racism. The Criminal Justice (Incitement to Violence or Hatred and Hate Offences) Bill known as the "Hate Crime Bill", prohibiting hate speech or incitement to hate crimes based on protected characteristics, is in its Third Stage at the Seanad, Ireland's upper house, as of 2023 and the Irish Times reports it is likely to become law in late 2023. It has drawn concern from the Irish Council for Civil Liberties and from across the political spectrum (specifically from Michael McDowell, Rónán Mullen, and People Before Profit), as well as internationally, from business magnate Elon Musk and political activist Donald Trump Jr.

Data published by the Gardaí showed a 29% increase in hate crimes and hate related incidents from 448 in 2021 to 582 in 2022. The Gardaí recognise that "despite improvements, hate crime and hate related incidents are still under reported".

Италия

Италияның қылмыстық заңдарында, 1993 жылғы 205 нөмірілі Заңдың 3-тарауында, «Манчино заңы» деп аталатын Legge Mancino, нәсілдік, этникалық, ұлттық немесе діни жеккөрушілікке негізделген барлық қылмыстар үшін жазаны ауырту ережесін қамтиды. Қылмыстық кодекстің 299-бабы ұлттық, нәсілдік немесе діни жеккөрушілікті қоздыруды жеке қылмыс ретінде белгілейді. Бұл бап, тыйым салынған «Хизб ут-Тахрир» ұйымының мүшелері деп күдіктенгендерге қатысты саяси сот процестерінде пайдаланылды.

Польша

Польша Конституциясының 13-бабы нәсілдік немесе ұлттық жеккөрушілікті қабылдайтын бағдарламалары немесе қызметтері бар ұйымдарға тыйым салады.

Ресей

Ресей Федерациясы Конституциясының 29-бабы қоғамдық, нәсілдік, этникалық және діни араздық тудыру мақсатында тәртіпсіздікке шақыруды, сондай-ақ олардың басымдығын жарнамалауды тыйымдайды. Қылмыстық кодекстің 282-бабы түрлі коммуникация құралдары арқылы араздыққа (соның ішінде жыныстық араздыққа) ұлтауға қарсы қорғауды қамтиды және айыппұл салу мен бас бостандығынан айыру сияқты қылмыстық жазаларды көздейді. Ресей бұрын Еуропа Кеңесінің мүшесі болғанымен, Киберқылмыс туралы конвенцияға қатысушы емес.

Словения

Словения 2023 жылы Қылмыстық кодексіне жазаны ауырлату ережесін енгізді. Егер құрбан болған адамның ұлттық, нәсілдік, діни немесе этникалық тегі, жынысы, тері түсі, шежіресі, мүліктік жағдайы, білімі, әлеуметтік статусы, саяси немесе өзге пікірлері, мүмкіндігі шектеулігі, сексуалдық бағдары немесе кез келген жеке жағдайы қылмыстық әрекетті жасауға себеп болған жағдайларда, жазаны белгілеу кезінде бұл фактор ескеріледі.

Испания

Испанияның Қылмыстық кодексінің 22(4) бабы құрбанның идеологиясы, сенімдері, діні, ұлты, нәсілі, тегі, жынысы, сексуалдық бағдары, денсаулығының нашарлауы немесе мүгедектігіне байланысты жасалған қылмыстар үшін жазаны ауырту ережесін қамтиды. Испания Еуропа Кеңесінің мүшесі болғанымен, Киберқылмыс туралы конвенцияға қатысушы емес.

Швеция

Швед қылмыстық кодексінің 29-бабы құрбанның нәсіліне, түсіне, ұлтына, этностық тегіне, сексуалдық бағдарына, дініне немесе құрбанның "басқа ұқсас жағдайларына" қатысты жеккөрушілікпен жасалған қылмыстар үшін жазаны ауырту ережесін қамтиды.

Ұлыбритания

Англия, Уэльс және Шотландия үшін 2020 жылғы Жазалау туралы заң нәсілдік немесе діни жеккөрушілікті, мүгедектікке, жыныстық бағдарына немесе трансгендерлік идентитіге байланысты жеккөрушілікті жалпы қылмыстар үшін жазаны ауырлатады. 1998 жылғы Қылмыс және тәртіпсіздік туралы заңда нәсілдік немесе діни жеккөрушілікке байланысты шабуылдар, мазақтау және бірнеше қоғамдық тәртіп бұзушылықтар үшін жазалар күшейтілген жеке құқық бұзушылықтар анықталады. Солтүстік Ирландия үшін 1987 жылғы Қоғамдық тәртіп туралы заң (S. I. 1987/463 (Н. И. 7)) бірдей мақсаттарға қызмет етеді. "Нәсілдік топ" – нәсіл, түс, ұлты (азаматтығын қоса алғанда) немесе этникалық немесе ұлттық тегі бойынша анықталатын адамдар тобы. "Діни топ" – діни сенімге немесе діни сенімнің болмауына байланысты анықталатын адамдар тобы. "Жеккөрушілік қылмыстары" заңнамасы "жеккөру сөйлеуі" заңнамасынан ерекшеленеді. Біріккен Корольдіктегі жеккөру сөйлеуі заңдарына қараңыз. Англия мен Уэльс бойынша қылмысты зерттеу (CSEW) 2013 жылы жылына орташа есеппен 278 000 жеккөрушілік қылмыс тіркелгенін хабарлады, олардың 40 пайызы құрбандар сауалнамасы бойынша хабарланған; полиция деректері жылына шамамен 43 000 жеккөрушілік қылмысты анықтады. Полиция Ұлыбританияның Еуроодаққа қатысуы бойынша референдумнан кейінгі төрт күнде жеккөрушілік қылмыстар туралы шағымдардың 57 пайызға өскенін тіркеді; алайда, Ұлттық полиция басшылары кеңесінің баспасөз хабарламасында "Бұл Ұлыбритания бойынша жеккөрушілік қылмысының 57 пайызға өскені деп түсінілмеуі керек" делінген. 2013 жылы Үлкен Манчестер полициясы готтар, панктер және басқа да баламалы мәдениет өкілдеріне жасалған шабуылдарды жеккөрушілік қылмыстары ретінде тіркей бастады. 2013 жылдың 4 желтоқсанында Эссекс полициясы Эссексте жеккөрушілік қылмыстармен күресудің жаңа тәсілдерін табуға бағытталған "Тоқта, жеккөрушілік" бастамасын іске қосты. Бастаманың ашылуы Челмсфордта бас полиция комиссары Стивен Каванаг ұйымдастырған конференциямен белгіленді, онда осы салаға қатысатын әртүрлі серіктес ұйымдардың 220 делегаты жиналды. Конференцияның тақырыбы "Хабарла, түзетуге көмектес" болды, және басты назар жеккөрушілік қылмыстың құрбаны болған жағдайда, нәсіл, дін, жыныстық бағдар, трансгендерлік идентиті немесе мүгедектікке байланысты полицияға хабарлауға адамдарды ынталандыруға бағытталды. 2017 жылдың 21 тамызында Бас прокуратура қызметі шығарған нұсқаулықта онлайн жеккөрушілік қылмыстары жеке қылмыстармен бірдей ауырлықпен қаралуы керек делінген. Қазіргі Британиядағы ең танымал жеккөрушілік қылмысы 1993 жылдың 24 сәуірінде Лондонның Элтам қаласында болды, онда 18 жасар қара нәсілді студент Стивен Лоуренс ақ нәсілді жастардың тобының шабуылынан қаза тапты. Кейіннен екі ақ нәсілді жасқа кісі өлтіру қылмысы бойынша айып тағылды, ал ұлттық БАҚ-та кем дегенде үш күдіктінің есімі аталды, бірақ оларға қатысты айыптаулар үш ай ішінде алынып тасталды, өйткені Бас прокуратура қызметі айыптау үшін жеткілікті дәлелдер жоқ деп шешті. Алайда, он жылдан кейін заңға енгізілген өзгерістер бойынша, егер алғашқы айыптаулар алынып тасталғаннан кейін немесе сот "күнәсіз" деп шешкеннен кейін жаңа дәлелдер пайда болса, күдікті қылмыс жасады деп екі рет айыптауға болады. 1993 жылғы алғашқы тергеу кезінде кісі өлтірумен айыпталған Гэри Добсон 2012 жылдың қаңтар айында Стивен Лоуренстің өлтіруіне кінәлі деп танылып, 1993 жылы айыпталмаған Дэвид Норрис сияқты өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Үшінші күдікті Люк Найт 1993 жылы айыпталды, бірақ 20 жылдан кейін сотқа келгенде айыптау алынып тасталды. 2020 жылдың қыркүйегінде Заң комиссиясы қорғалатын сипаттамалар тізіміне жынысты немесе гендерді қосуды ұсынды. Біріккен Корольдік Киберқылмысқа қарсы конвенцияға қатысушы мемлекет, бірақ Қосымша хаттамаға қатыспайды. Newsnight және The Law Society Gazette 2021 жылғы тергеу нәтижесінде, құрбаны полиция қызметкері болған жеккөрушілік қылмыстары сәтті қудалауға әкелуі ықтимал екені анықталды. Тергеу барысында бірнеше аймақтарда полиция қызметкерлері мен қызметкерлеріне қарсы қылмыстар барлық жеккөрушілік қылмыстардың жартысына дейін құрайтыны анықталды, бірақ олар хабарланған оқиғалардың әлдеқайда аз үлесін құрайды.

For England, Wales, and Scotland, the Sentencing Act 2020 makes racial or religious hostility, or hostility related to disability, sexual orientation, or transgender identity an aggravation in sentencing for crimes in general. Separately, the Crime and Disorder Act 1998 defines separate offences, with increased sentences, for racially or religiously aggravated assaults, harassment, and a handful of public order offences. For Northern Ireland, Public Order 1987 (S. I. 1987/463 (N. I. 7)) serves the same purposes. A "racial group" is a group of persons defined by reference to race, colour, nationality (including citizenship) or ethnic or national origins. A "religious group" is a group of persons defined by reference to religious belief or lack of religious belief. "Hate crime" legislation is distinct from "hate speech" legislation. See Hate speech laws in the United Kingdom. The Crime Survey for England and Wales (CSEW) reported in 2013 that there were an average of 278,000 hate crimes a year with 40 percent being reported according to a victims survey; police records only identified around 43,000 hate crimes a year. It was reported that police recorded a 57 percent increase in hate crime complaints in the four days following the UK's European Union membership referendum; however, a press release from the National Police Chief's Council stated that "this should not be read as a national increase in hate crime of 57 percent". In 2013, Greater Manchester Police began recording attacks on goths, punks and other alternative culture groups as hate crimes. On 4 December 2013 Essex Police launched the 'Stop the Hate' initiative as part of a concerted effort to find new ways to tackle hate crime in Essex. The launch was marked by a conference in Chelmsford, hosted by Chief Constable Stephen Kavanagh, which brought together 220 delegates from a range of partner organizations involved in the field. The theme of the conference was 'Report it to Sort it' and the emphasis was on encouraging people to tell police if they have been a victim of hate crime, whether it be based on race, religion, sexual orientation, transgender identity or disability. Crown Prosecution Service guidance issued on 21 August 2017 stated that online hate crimes should be treated as seriously as offences in person. Perhaps the most high profile hate crime in modern Britain occurred in Eltham, London, on 24 April 1993, when 18 year old black student Stephen Lawrence was stabbed to death in an attack by a gang of white youths. Two white teenagers were later charged with the murder, and at least three other suspects were mentioned in the national media, but the charges against them were dropped within three months after the Crown Prosecution Service concluded that there was insufficient evidence to prosecute. However, a change in the law a decade later allowed a suspect to be charged with a crime twice if new evidence emerged after the original charges were dropped or a "not guilty" verdict was delivered in court. Gary Dobson, who had been charged with the murder in the initial 1993 investigation, was found guilty of Stephen Lawrence's murder in January 2012 and sentenced to life imprisonment, as was David Norris, who had not been charged in 1993. A third suspect, Luke Knight, had been charged in 1993 but was not charged when the case came to court nearly 20 years later. In September 2020 the Law Commission proposed that sex or gender be added to the list of protected characteristics. The United Kingdom is a party to the Convention on Cybercrime, but not the Additional Protocol. A 2021 investigation by Newsnight and The Law Society Gazette found that alleged hate crimes in which the victim was a police officer were significantly more likely to result in a successful prosecution. The investigation found that in several areas, crimes against police officers and staff constituted up to half of all hate crimes convictions, despite representing a much smaller proportion of reported incidents.

Шотландия

Шотландияның жалпы құқығына сәйкес, сот қылмыс жасағаны үшін кінәлі деп танылған адамды жазалау кезінде кез келген ауырлататын жағдайды ескере алады. Расизмді қоздыру, нәсілдік қорлау, діни сенімдерге, мүгедектікке, сексуалдық бағдарына және трансгендерлік идентитіне қатысты преюдистікпен байланысты қылмыстарды реттейтін заңнама бар. Шотландия үкіметінің жұмыс тобы жек көрушілік қылмыстар мәселесін және әлеуметтік преюдистікке негізделген қылмыстармен күресу жолдарын қарастырып, 2004 жылы есеп берді. Оның негізгі ұсыныстары іске асырылмады, бірақ 2007 жылғы Шотландия парламенті сайлауына қатысқан бірнеше саяси партиялар, соның ішінде қазіргі Шотландия үкіметін құрастырған Шотландия Ұлттық партиясы, осы салада заң шығаруға міндеттеме берді. «Құқық бұзушылықтар (Преюдистік арқылы ауырлату) (Шотландия)» заң жобасы 19 мамыр 2008 жылы Патрик Харви MSP ұсынды, ол Шотландия үкіметінің қолдауымен дайындалды және 3 маусым 2009 жылы парламентте бірауыздан қабылданды. «Жек көрушілік қылмыстар және қоғамдық тәртіп (Шотландия)» заңы 2021 жылы 1 сәуір 2024 жылы күшіне енеді. Оның енгізілуі Шотландия полициясының бас инспекторлары қауымдастығы тарапынан сынға ұшырады, олар Шотландия полициясының істерге толып, қызметкерлерді зорлық-зомбылық жасағандармен күресуден аластатуы мүмкін екенін және заң күшке қарсы «институционалдық бейтараптық» туралы талаптарды күшейтуі мүмкін екенін білдірді.

Қылмыс емес жек көрушілік оқиғалары

2024 жылдың наурызында шотланд консерваторларының депутаты Мурдо Фрейзер Шотландия үкіметінің трансгендерлік саясатын сынағаннан кейін, оның пікірін білдіргені үшін есімі полиция тізіміне "жек көруге қатысты оқиға" ретінде тіркелді, тіпті қылмыс жасалмаған болатын. Оған полицияда оның аты-жөні саясатқа қатысты пікір білдіргендігі үшін тіркелгені хабарланды. Фрейзер Сьюзан Далгетидің The Scotsman газеті үшін жазған мақаласын таратты, онда Шотландия үкіметінің "гендерлік белгісіздікке қатысты теңдік жоспары" балаларға "осы культтың зиянын тигізерін" алға тартты. Сондай-ақ, ол: "Өзін 'гендерлік белгісіз' деп тану, мысық деп танумен бірдей жарамды. Мен үкіметтердің мұндай екі мәселеге де жоспар жасауға уақыт жұмсауы керек екеніне көз жеткізбедім" деп түсініктеме берді.

Мексика

Мексиканың бас прокуроры Алехандро Герц Манеро 2020 жылдың тамызында барлық әйелдерді өлтіру деректері әйелдерге қарсы қастандық ретінде тергелсін деп ұсынды. Күн сайын орташа есеппен 11 әйел қаза табады. Мексикада ЛГБТҚ+ адамдарын өлтіру жек көрушілік қылмыс ретінде заңды түрде жіктеле қоймаған, бірақ Cohesión de Diversidades para la Sustentabilidad (Codise) ұйымының өкілі Луис Гусман Мексикада, әсіресе Веракрус, Чиуауа және Мичоакан штаттарында гомофобияның кең таралғанын айтады. 2014 жылдан 2020 жылдың мамыр айына дейін 209 мұндай құқық бұзу дерегі тіркелді.

Транссексуалдарға қарсы жеккөрушілік қылмысы

2017 жылы президент Дональд Трамп қызметке келгеннен кейін трансгендерлерге қарсы жеккөрушілік қылмыстар көбейді. 2020 жылдың маусым айында бірнеше африкалық американдықтардың полиция қызметкерлерінің қолынан қаза табуы, әсіресе Джордж Флойдтың өлімі, бүкіл әлемде Black Lives Matter қозғалысы аясында наразылықтарға алып келді, соның салдарынан қара түсті трансгендерлерге қарсы жеккөрушілік қылмыстар да көбейе бастады.

Бразилия

Бразилияда жек көрушілік қылмыстар туралы заңдар расизмге, нәсілдік зиянға және ұлтына, ұлтына, нәсіліне немесе дініне байланысты қозғалған басқа да ерекше бейімділікпен жасалған қылмыстарға, мысалы, өлтіру отрядтарының адам өлтіруіне және геноцидке бағытталған. Өлтіру отрядтарының адам өлтіруі мен геноцид заң жүзінде "ауыр қылмыстар" (португал тілінде crimes hediondos) ретінде жіктеледі. Расизм және нәсілдік зиян қылмыстары ұқсас болғанымен, олардың іс жүзінде қолданылуы сәл өзгеше. Қылмыстық кодекстің 140-бабының 3-тармағы "раса, түс, ұлт, дін, шығу тегі немесе қарт немесе мүгедек болу жағдайы" негізінде жасалған жарақаттар үшін кемінде бір жылдан, көбінесе үш жылға дейінгі қатаң жаза белгілейді. Ал 7716/1989 Заңы "расалық, нәсілдік, этникалық, діни немесе ұлттық тегіне байланысты кемсітушілік немесе зұлымдық салдарынан туындаған қылмыстарды" қамтиды. Сонымен қатар, Бразилия Конституциясы "Республиканың негізгі мақсаты" (3-бап, IV-тармақ) ретінде "шығу тегі, нәсілі, жынысы, түсі, жасы және басқа да кемсітушілік нысандарына қарамастан, барлық азаматтардың әл-ауқатын арттыруды" анықтайды.

Чили

2012 жылы дискриминацияға қарсы заң Қылмыстық кодекске қылмыстық жауапкершілікті ауырлататын жаңа жағдайды қосты: "Құрбанның идеологиясы, саяси көзқарасы, діні немесе сенімдері; ұлты, нәсілі, этникалық немесе әлеуметтік тобы; жынысы, сексуалдық бағдары, гендерлік идентиті, жасы, байланысы, жеке келбеті немесе ауруға шалдығуы немесе мүгедектікке ұшырауы салдарынан жасалған немесе қатысқан қылмыс".

Таяу Шығыс

Израиль – Таяу Шығыста жеккөрушілік қылмыстарына қатысты заңдары бар жалғыз ел. Израиль Кнессеті (Парламент) бекіткен жеккөрушілік қылмысы – нәсіл, дін, жыныс және сексуалдық бағдарына байланысты жасалған қылмыс.

Қолдау

Жек көрушілік қылмыстары үшін қатаң жазалардың негіздемелері осы қылмыстар жеке және қоғамдық зиянды күшейтеді деген тұжырымға байланысты. 2014 жылы жарық көрген кітабында автор Мариан Дуган адамның негізгі қадір-қасиеттеріне шабуыл жасалғанда, оның қадір-қасиетін төмендету және адамгершіліктен айыру аса ауыр болатынын, сондай-ақ қосымша эмоционалдық және физиологиялық проблемалар туындауы мүмкін екенін айтады. Көбінесе, белгілі бір топтың әлсіреуінен бүкіл қоғам да зардап шегуі мүмкін. "Чаплински против Нью-Гэмпшир" ісінде сот "жанжал тудыратын сөздерді" "өз сөздері арқылы зиян келтіретін немесе дереу тәртіпсіздікке ұшыратуға бағытталған сөздер" деп анықтады. Дэвид Брэкс жек көрушілік қылмыстар туралы заңдарды сынаушылардың жек көрушілік қылмыстары ойларды немесе ниеттерді жазалайды деген пікірінің дұрыс еместігін айтады; ол олардың ойларды жазамай, қылмыстық әрекет жасау үшін осы себептерді таңдағандары үшін жазалайтынын мәлімдейді. Сол сияқты, Эндрю Сейдель: "Жек көрушілік қылмыстары немесе нәсілдік дискриминациялық қылмыстар – ой қылмыстары емес. Көптеген қылмыстар екі нәрсені қажет етеді: әрекет және ниет. Егер сіз тек нәсіл, жыныстық бағдары немесе діни сеніміне байланысты біреуді жек көрсеңіз, бұл ой жазаланбайды. Тек заңға қайшы әрекетпен байланысты ой ғана қылмыстық болып саналады."

Қарсылық

АҚШ Жоғарғы Соты бірауыздан Сент-Пол қаласының жек көрушілікпен жасалған қылмыстарға қатысты ережесінің сөз бостандығына қайшы келетін көзқарасқа негізделген кемсітушілік екенін тапты, себебі ол жағымсыз тақырыптарға байланысты жағымсыз пікірлерді немесе символдық әрекеттерді таңдамалы түрде қылмыстық қылмыс деп қарады, ал басқа тақырыптардағы мұндай әрекеттерге рұқсат берді. Көптеген сыншылар бұл тіпті негізгі құқыққа – ой еркіндігіне де қайшы келеді деп мәлімдейді. Олардың пікірінше, жек көрушілік қылмыстар туралы заңдар белгілі бір идеялар мен сенімдерді, тіпті діни нанымдарды да заңсыз деп жасайды, яғни ой қылмыстарын құрайды. Хайди Хёрд жек көрушілік қылмыстары белгілі бір мінез-құлықты қылмыстық деп санайды, бірақ неге жек көрушілік, құмарлық, садизм немесе кек алудан қылмысқа себеп болатын мінез-құлық жағынан нашаррақ екенін, неге жек көрушілік пен бейтараптық басқа себептерге қарағанда қылмыстық жазаға ерекше жауап беретінін түсіндіруге болмайды. Хёрд пікірінше, бір мінез-құлықтың екіншісінен нашар болуы жағдайға байланысты, сондықтан кейбір себептердің басқаларынан нашар екенін дәлелдеу қиын. Джеймс Б. Джейкобс пен Кимберли Поттер өздерінің "Жек көрушілік қылмыстар: қылмыстық құқық және саяси идентичность" атты кітабында топтар арасындағы қақтығыстарды күшейтетіндігі үшін жек көрушілік қылмыстар туралы заңдарды сынап бағалайды. Олардың айтуынша, қылмыстарды "жек көрушілік қылмыстары" деп белгілеу, оларды жеке адамдардың қоғамға қарсы жасаған қылмыстары емес, бір топтың екінші топқа қарсы жасаған қылмыстары ретінде қарастырады, бұл топтардың бір-бірін қудалағандай сезінуіне әкеп соқтырады және мұндай қудалау сезімі кері әсер тудырып, қылмыстың өсуіне себеп болуы мүмкін. Джейкобс пен Поттер сондай-ақ жек көрушілік қылмыстары туралы заңдар барлық топтарды емес, тек кейбір топтардың құрбандығын қамтиды деп санайды, бұл кемсітушіліктің бір түрі және оны жою үшін барлық анықталатын топтарды жек көрушілік қылмыстарынан қорғауға тырысу, осылайша жек көрушілік қылмыстарын жалпы қылмыстық заңмен біріктіреді. Авторлар сонымен қатар жек көрушілік қылмыстарын қалыпты қылмыстардан нашар деп көрсетуге тырысатын аргументтердің қанағаттанғысыз екенін айтады, себебі қалыпты қылмыстық әрекеттер де қоғамда қорқыныш тудыруы мүмкін, бірақ тек жек көрушілік қылмыстары ғана ерекшеленеді. Дэн Кахан "үлкен зиян" аргументінің тұжырымдамалық қате екенін айтады, себебі шабуылдар олардың топтық сәйкестігіне қарсы болғандықтан нашар деп есептеледі, яғни бұл қылмыстың өзінен гөрі құрбанның және қоғамның реакциясынан туындайды. Хайди Хёрд жек көрушілік қылмысының мемлекеттің азаматтарында белгілі бір моральдық мінез-құлықты қалыптастыруға бағытталған күш-жігер екенін, яғни ізгілікті орнату және жамандықты жоюдың мемлекеттік мақсат екенін көрсетеді, ол либерализм принциптеріне қайшы келеді деп санайды. Хёрд сондай-ақ қылмыскердің себебі жек көрушілік болғандықтан жазаны ауырлату әділдік жүйесінің бірдей қылмыстарға әртүрлі қарауы екенін білдіреді, тіпті ұқсас жағдайларды бірдей қарау қылмыстық сот әділдігінің негізгі қағидасы болса да. Кейбіреулер жек көрушілік қылмыстары туралы заңдар қоғамды бөліп, дағдарысқа ұшыратады, өйткені топтар өздерінің сыншыларын үнсіздікке мәжбүр етуге тырысады. Американдық сот психологы Карен Франклин жек көрушілік қылмысы терминінің шатастырушы екенін айтады, себебі ол көптеген жағдайларда жоқ жек көрушілік мотивациясы бар екенін болжайды; оның пікірінше, жек көрушілік қылмыстар жасаған адамдарды жазалау заңдары оларды болдырмаудың ең жақсы жолы болмауы мүмкін, өйткені болашақтағы жазалау қаупі әдетте мұндай қылмыстық әрекеттерді тоқтатпайды. Саяси солшылдардың кейбірі жек көрушілік қылмыстары туралы заңдар қылмыстық сот жүйесін кеңейтеді және азшылық топтарына қарсы зорлық-зомбылықты жазалау шаралары арқылы шешуге тырысады деп сынап бағалайды.

The U. S. Supreme Court unanimously found the St. Paul Bias Motivated Crime Ordinance amounted to viewpoint based discrimination in conflict with rights of free speech, because it selectively criminalized bias motivated speech or symbolic speech for disfavored topics while permitting such speech for other topics. Many critics further assert that it conflicts with an even more fundamental right: free thought. The claim is that hate crime legislation effectively makes certain ideas or beliefs, including religious ones, illegal, in other words, thought crimes. Heidi Hurd argues that hate crimes criminalize certain dispositions yet do not show why hate is a morally worse disposition for a crime than one motivated by jealousy, greed, sadism or vengeance or why hatred and bias are uniquely responsive to criminal sanction compared to other motivations. Hurd argues that whether or not a disposition is worse than another is case sensitive and thus it is difficult to argue that some motivations are categorically worse than others. In their book Hate Crimes: Criminal Law and Identity Politics, James B. Jacobs and Kimberly Potter criticize hate crime legislation for exacerbating conflicts between groups. They assert that by defining crimes as being committed by one group against another, rather than as being committed by individuals against their society, the labeling of crimes as "hate crimes" causes groups to feel persecuted by one another, and that this impression of persecution can incite a backlash and thus lead to an actual increase in crime. Jacobs and Potter also argued that hate crime legislation can end up only covering the victimization of some groups rather than all, which is a form of discrimination itself and that attempts to remedy this by making all identifiable groups covered by hate crime protection thus make hate crimes co terminus with generic criminal law. The authors also suggest that arguments which attempt to portray hate crimes as worse than normal crimes because they spread fear in a community are unsatisfactory, as normal criminal acts can also spread fear yet only hate crimes are singled out. Dan Kahan argues that the "greater harm" argument is conceptually flawed, as it is only because people value their group identities that attacks motivated by an animus against those identities are seen as worse, thus making it the victim and society's reaction to the crime rather than the crime itself. Heidi Hurd argues that hate crime represents an effort by the state to encourage a certain moral character in its citizen and thus represents the view that the instillation of virtue and the elimination of vice are legitimate state goals, which she argues is a contradiction of the principles of liberalism. Hurd also argues that increasing punishment for an offence because the perpetrator was motivated by hate compared to some other motivation means that the justice systems is treating the same crime differently, even though treating like cases alike is a cornerstone of criminal justice. Some have argued hate crime laws bring the law into disrepute and further divide society, as groups apply to have their critics silenced. American forensic psychologist Karen Franklin said that the term hate crime is somewhat misleading since it assumes there is a hateful motivation which is not present in many occasions; in her view, laws to punish people who commit hate crimes may not be the best remedy for preventing them because the threat of future punishment does not usually deter such criminal acts. Some on the political left have been critical of hate crime laws for expanding the criminal justice system and dealing with violence against minority groups through punitive measures.