Кіріспе

Парас Шах немесе Парас, Непалдың бұрынғы тәж мұрагері (1971 жылдың 30 желтоқсанында туған) – 2001 жылдан бастап, 2008 жылы Конституциялық Ассамблея сайлауынан кейін Аралық Конституциялық Ассамблея монархияны жойғанға дейін Непалдың бұрынғы және соңғы тәж мұрагері, таққа мұрагер болған.

Білім

Парас – Непалдың тақтан түскен королі Гьянендра мен королева Комалдың жалғыз ұлы. Оның бір қарындасы бар, аты – Прерана. Ол алғашқы білімін Үндістанның Дарджилинг қаласындағы Сент-Жозеф мектебінде, Катмандудағы Будханилкантха мектебінде және Катмандудағы Лабораториялық мектепте алған. Кейін Айова штатындағы Лютер колледжінде және Ұлыбританиядағы Шиллер халықаралық университетінде бизнес-администрация мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алу үшін оқыды. Бірақ, ол бакалавр білімін аяқтаған жоқ.

Отбасы

Парас 2000 жылдың 25 қаңтарында Сикар князьды әулетінен шыққан Химани Раджа Лакшми Деви Шахқа үйленді. Олардың үш баласы бар: 1950 жылдары қысқа мерзімге Непал королі болған Гьянендра тағы да патша атанды. Парас, патша Гьянендраның жалғыз ұлы болғандықтан, 2001 жылдың 26 қазанында Непалдың тақ мұрагері болды.

Қорғау трастының дау-дамайлары

2008 жылы Ұлттық табиғатты қорғау қоры корольдік отбасының қайырымдылық қорға тиесілі қаражатты дұрыс пайдаланбағаны туралы баяндама жариялады. Бұрын бұл қорды мұрагер принц Парас басқарса, оның қамқоршысы король Гьянендра болды. Комиссия корольдік отбасының бірнеше жыл бойы шетел сапарларына, әсем кештерге, королева Комалдың Ұлыбританиядағы медициналық тексерулеріне қор қаражатын жұмсағанын айтты. Баяндамада ерекше аталып өткен оқиға – мұрагер ханзада Парастың Австрияға сапар шегіп, Непалда жоғалу қаупі бар Үндістан носорогының бір жұбын зообаққа сыйға тартуы. Қазір бұл қайырымдылық ұйымын маоистер басқарып отыр, сондықтан баяндаманың объективтілігіне күмән туып отыр.

Заңмен келіспеушіліктер

2000 жылғы тамыз айында Парас танымал әнші Правин Гурунгты қағып өлтірді деген айып тағылды. Полиция тергеу жүргізді, бірақ Парасқа ешқандай айып тағылмады. Кейіннен әскери шенеунік оқиғаға жауапкершілікті мойнына алды. 19 желтоқсанда сот процесі басталды. 2014 жылғы шілдеде Парас Таиландта есірткі құралдарына қатысты айыптамалар бойынша екінші рет тұтқындалды, оған бес жылға бас бостандығынан айырылу қаупі төнді. Жергілікті газеттер полицияның Парас есірткі пайдалануға арналған жасыл пластикалық түтікпен және оның BMW көлігінен табылған екі ұқсас пластикалық түтікпен ұстағанын хабарлады. 2021 жылғы 30 шілдеде Парас Шах қызметтегі полицейге дөрекілік жасағаннан кейін қайтадан назар орталығында болды. Ол жұма күні кешке Махараджгунж қаласындағы Нараян Гопал шағылысында жол полициясы оны сұраққа алуға тырысқанда өзін сыпайы ұстамады. Непал полициясы оның мас екенін және шлем тақпағанын түсіндірді. Кейін ол өтініш білдірді.

Жүрек ауруы

2007 жылдың 6 қыркүйегінде Парас көкірек ауыруына шағымданғаннан кейін әскери госпитальға жеткізілді. Кейін, шамамен сағат 11:30-да, ол Катмандудағы Норвик халықаралық госпиталіне ауыстырылды. Оған шамамен 50 минутқа созылған операция жасалды, көрінетін себебі – "жеңіл жүрек шабуылы". Дәрігерлер оның бітелген артериясын ашу үшін баллондық ангиопластика жасады. 2013 жылдың 19 ақпанында Парас екінші жүрек шабуылынан кейін Бангкоктағы Самитивеж госпиталіне жатқызылды. Госпитальде екі аптадан астам болғаннан кейін, Парас 2 наурызда есін жинады. 2019 жылдың 28 қаңтарында ол үшінші жүрек шабуылына ұшырады. Парас Норвик халықаралық госпиталіне жатқызылды.