Кіріспе
Фильмографиялық техника. Кен Бернс эффектісі – бірінен соң бірі келмейтін тұрақты суреттерден фильмдер мен бейнежазбалар жасауда қолданылатын панорамалау және жақындату эффектісінің бір түрі. Бұл атау американдық деректі фильмдерді жасаушы Кен Бернстің осы әдісті кеңінен пайдалануынан шыққан. Бұл техника анимациялық макеттерді, яғни фильмдерді түсіру алдындағы көріністерді бейнелеу үшін де қолданылған, бірақ Кен Бернстің есімі Альфред Хичкок есімімен байланысты доли зум сияқты осы эффектімен тығыз байланысты. Бұл мүмкіндік тұрақты суреттерді қозғалысқа келтірілген бейнелерге енгізуге және оларды баяу жақындату, панорамалау эффектісімен және кадрлар арасындағы тегіс өтулермен көрсетуге мүмкіндік береді.
The Ken Burns effect is a type of panning and zooming effect used in film and video production from non consecutive still images. The name derives from extensive use of the technique by American documentarian Ken Burns. This technique had also been used to produce animatics, simple animated mockups used to previsualize motion pictures, but Burns's name has become associated with the effect in much the same way as Alfred Hitchcock is associated with the dolly zoom. The feature enables a widely used technique of embedding still photographs in motion pictures, displayed with slow zooming and panning effects, and fading transitions between frames.
Қолданылуы
Бұл әдіс негізінен фильм немесе бейнематериалдар қолжетімді болмағанда қолданылады. Тұрақты суреттерге қозғалыс беру үшін қызықты нысандарға баяу жақындап (зумдап) және бір нысаннан екіншісіне көшу (панорамалау) жасалады. Мысалы, бейсбол командасының суретінде, баяндаушы талқылап отырған ойыншыға тоқталып, ойыншылардың беттерінен баяу панорамалауға болады. Симуляциялық параллакс қолдану арқылы екі өлшемді сурет 3D көрінісін тудыруы мүмкін, көру бұрышы суреттің ішіне енгендей және фигуралар арасында қозғалатын сезім береді. Бұл эффектті бейнелер арасында көшу үшін де пайдалануға болады. Мысалы, оқиғадағы бір тұлғадан екіншісіне өту үшін, бейне бір фотосуреттегі тұлғаның жақын тұсымен басталып, содан кейін фотосуреттегі басқа тұлға көрінетіндей алыстатылуы мүмкін. Суреттердегі зумдау және панорамалау қозғалыс сезімін береді және көрерменнің назарын аударады. Жапон анимесі сияқты, қозғалысы шектеулі анимацияның көптеген түрлері де экрандағы қозғалыстың жетіспеуін толықтыру үшін тұрақты суреттерді панорамалауды қолданады. Аниме өндірісінде ұзақ уақытқа ұсталып, панорамаланатын кадр "hold cel" деп аталады және өндірісте "止メ" (томе) деген сөзбен белгіленеді. Америкалық Filmation студиясы шығындарды азайту және уақытты толтыру мақсатында жиі панорамалауды қолданды.
Іске асыру
Фильмді монтаждауда бұл техниканы трибуналық камераны қолдану арқылы жүзеге асыруға болады, бірақ қазіргі таңда цифрлық монтаждау көбірек таралған. Дерлік барлық сызықты емес өңдеу жүйелері осы қарапайым эффектіні іске асыру құралын ұсынады, бірақ тек кейбір бағдарламалық қамтамасыз етулер, мысалы iMovie және Linux жүйесі үшін Openshot, оны «Кен Бернс эффектісі» деп атайды; көбінесе ол жай ғана панорама және масштабтау деп аталады. Final Cut Pro, Apple TV және Apple-дың iMovie бейне өңдеу бағдарламасы «Ken Burns Effect» деп аталатын фотосуреттерден слайд-шоу жасау мүмкіндігін де ұсынады. Windows платформасында AVS Video Editor, Windows Movie Maker, Pinnacle Studio, Serif MoviePlus, Avid Media Composer, Sony Vegas Studio (және Movie), Ulead VideoStudio, Adobe Premiere және PicturesToExe бағдарламаларында да панорама және масштабтау мүмкіндіктері бар; әйтпесе, оны үшінші тараптың қосымшалары арқылы қолдануға болады. Microsoft Photo Story таңдалған суреттерден автоматты түрде кездейсоқ немесе қолданушыға қажеттідей етіп өзгертілген «Кен Бернс эффектісімен» бейнелерді жасайды. ProShow Gold/Producer (Photodex-тен) және PhotoFilmStrip (тегін бағдарламалар) да осы эффектімен бірге келеді. Mac платформасында Final Cut Pro, Final Cut Express, iMovie, Adobe Premiere сияқты бағдарламалар да осы мүмкіндікке ие. Adobe және Apple өнімдері (iMovie-ді қоспағанда) пайдаланушыға процесті одан әрі бейімдеу үшін негізгі кадрларды орнатуға мүмкіндік береді. KineMaster (Android және iPhone үшін) мобильдік бейне өңдеу қосымшасында фотосуретті кесу үшін әдепкі параметр ретінде «Ken Burns/Crop and Pan» орнатылған. Бұл эффект әртүрлі экран сақтағыштарда және слайд-шоуларда, мысалы Apple-да кездеседі. Windows компьютерлерінде Грег Ститтің «MotionPicture» және Грег Таварестің «Nostalgic» сияқты нұсқалар да бар. Бұл эффектті Nokia компаниясының N73 смартфонында да көруге болады, ол телефонда сақталған суреттерден жасалған слайд-шоуларға қолданылады. Сонымен қатар, жетінші буын бейне ойын консольдерінде де осы эффекттің нұсқалары бар, олардың ішінде Nintendo Wii Photo Channel, Sony PlayStation 3 және Xbox 360 үшін Last.fm қосымшасы бар.
Apple пайдалануы
Стив Джобс Бернспен Apple iMovie бейне өндірісі бағдарламалық жасақтамасы үшін "Кен Бернс эффектісі" терминін пайдалануға рұқсат алу үшін хабарласты (бұл мүмкіндік әзірлену кезінде Apple-дің ішкі жұмыс атауы болған). Бернс бастапқыда өзінің атын коммерциялық мақсаттарда пайдалануға рұқсат бермейтінін айтып, бас тартты, бірақ ақырында Джобс оған бірқатар жабдықтарды (кейін ол коммерциялық емес мақсатта сыйлады) алмасу шартымен Apple өнімдерінде терминді пайдалануға келісті. 2014 жылдың ақпан айында Бернс Reddit-тегі AMA ("Ask Me Anything", сұрақ-жауап интерактивті әңгімесінде) Стив Джобс "менің рұқсатымды сұрады. Мен келістім. Содан бері алты миллиард той, бар мицва, демалысқа арналған слайд-шоулар жасалды, және бұл әлі де жалғасып жатыр. Бірақ "өлгендерді тірілту" әрекетіміз фотосуреттерге (әңгіме айтудың ДНК-сына) және дыбыстық жолға (саундтрекке) байланысты әлдеқайда күрделі және нюансты қарым-қатынасқа негізделген" деді. Бернс кейде көшеде біреулер оны тоқтатып, Apple бағдарламалық жасақтамасында "Кен Бернс эффектін" қалай қолданатынын әуелеп айтады немесе оған сұрақтар қояды дейді. Өзінің сөздерін қолмен жазып, өзін "луддит" деп атайтын Бернс, Apple қолданушыларының не айтып тұрғанын толық түсінбейтінін және мүмкіндігінше жылдам қашып кетуге тырысатынын айтады.