Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық актриса
American Actress
Мари Доро (нағыз аты Мари Кэтрин Стюарт; 25 мамыр 1882 – 9 қазан 1956) – американдық сахна және кино актрисасы, ерте онықсыздан жарық көрген фильмдер дәуірінде танымал болған. Ол алғаш рет импресарио Чарльз Фроманның назарына хор қызы ретінде ілікті, ол оны Бродвейге алып барды, онда ол "Шерлок Холмс" даңқымен әйгілі Уильям Жилет үшін де жұмыс істеді, оның ерте мансабының көп бөлігі осы екі ересек тәлімгерлердің ықпалында қалыптасты. Көбінесе жеңіл-жарық әйел рөлінде сомдағанмен, шын мәнінде ол ерекше зиялы, мәдениетті және өткір тілді болды. 1915 жылы Фроман "Люзитания" кемесінде қаза болғаннан кейін, ол киноға көшті, бастапқыда Адольф Цукормен келісімшарт жасады; оның алғашқы фильмдерінің көпшілігі қазірде жоғалып кеткен. Еуропада бірнеше фильм түсіргеннен кейін ол Америкаға оралды, рухани өмірге қызығушылығы артып, достары мен таныстарынан қашып, усақ-түйекке көміліп қалды. 1950 жылдардың басында жазушы Дэниел Блум оны сұхбатқа алып, "Америкалық сахнаның ұлы жұлдыздары" атты кітабына қосты, бұл кітап көптеген театр актеріне арналған құрметтің белгісі болды, олардың кейбіреулері сол кезде қайтыс болған, ал кейбіреулері, Доро сияқты, әлі де тірі болды. Блум оның өмірі мен мансабы туралы қысқаша, бірақ көбінесе дұрыс мағлұмат берді және оның Бродвейдегі жылдарынан бірнеше суретін қосты. Ол сондай-ақ Дороны еске алу үшін, бірақ оны ондаған жылдар бойы көрмеген жанкүйерлерге арналған 1950 жылдардың басындағы суретін де қосты.
Marie Doro (born Marie Katherine Stewart; May 25, 1882 – October 9, 1956) was an American stage and film actress of the early silent film era. She was first noticed as a chorus girl by impresario Charles Frohman, who took her to Broadway, where she also worked for William Gillette of "Sherlock Holmes fame", her early career being largely moulded by these two much older mentors. Although generally typecast in lightweight feminine roles, she was in fact notably intelligent, cultivated and witty. After Frohman's death on the RMS Lusitania in 1915, she moved into films, initially under contract to Adolph Zukor; most of her early movies are lost. After making a few films in Europe, she returned to America, increasingly drawn to the spiritual life, and ended as a recluse, actively avoiding friends and acquaintances. In the early 1950s author Daniel Blum interviewed and included her in his book Great Stars of the American Stage, a homage to many theater performers, some dead, some still living at the time, like Doro. Blum wrote a quick and mostly accurate run down of her life and career and included several portraits from her Broadway years. He also included an early 1950s photo for fans who remembered Doro, but hadn't seen her in decades.
Өмірбаян
Мари Кэтрин Стюарт 1882 жылғы 25 мамырда Пенсильвания штатының Дунканнон қаласында Ричард Генри Стюарт пен Вирджиния Уивер отбасында дүниеге келді. Ол Чарльз Фроманның басшылығымен театр актрисасы ретінде мансабын бастады, ал 1915 жылы фильм өндірушісі Адольф Цукормен келісімшарт бойынша киноға көшті. Ол водевиль және үнсіз кино актері Эллиотт Декстерге қысқа ғана уақытқа үйленді, бірақ бұл неке көп ұзамай ажырасып кетті. Олардың балалары болған жоқ және Доро екінші рет тұрмысқа шықпады. Оның есімі жылдар бойы Шерлок Холмс романымен танымал, әлдеқайда ескі Уильям Жилеттпен байланысты болды, оны баспасөз әрдайым өзінің бас рөлдегі әйел актерлерімен байланыстырып көрсетті. Екеуі 1903 жылы «Тамаша Крайтон» пьесасында ойнады, онда жас Дороның шағын рөлі болды, 1905–1906 жылдары «Кларис және Шерлок Холмс» және 1914 жылы «Дипломатия» спектакльдерінде өнер көрсетті. Ол сондай-ақ 1910 жылы Жилетттің «Электр» өндірісінде де басты рөлде ойнады. Англияға сапар барысында ол танылмаған, жас Чарли Чаплинмен бірге сахнада өнер көрсетті, ол оған ғашық болған. Кейін, ол атаққа ие болғаннан кейін, олар Америкада кездесті, бірақ ол оны есіне еске түсіре алмайтынын мойындауға мәжбүр болды. Драматург Уильям Винтер Дороны «жас актриса, тартымды сұлулығымен, ерекше тұлғасымен және сирек кездесетін бейнесімен» деп сипаттады. Саяхатшы, жазушы және радио хабаршысы Лоуэлл Томас Дороны жақсы білді және «оның нәзік сымбаты көбінесе мәнсіз, әдемі рөлдерге ие болуына себеп болды» деді. Сахнадан тыс өмірінде ол зиялы, Шекспир мен Елизавета поэзиясының сарқасы, өткір юмор мен кейде қышқыл әзілге ие болды. «Ол мансабының басында Жилеттпен байланысқа түсті және ол, күшті және әсерлі ойға ие адам, оның қалыптасуына айтарлықтай әсер етті». Кейін ол: «Бірнеше жыл бойы Фроман мен Уильям Жилетт есімді екі адамның ықпалында болдым» деп мойындады.
Marie Katherine Stewart was born to Richard Henry Stewart and Virginia Weaver in Duncannon, Pennsylvania on May 25, 1882, and began her career as a theater actress under the management of Charles Frohman before progressing to motion pictures in 1915, under contract with film producer Adolph Zukor. She was briefly married to the vaudeville and silent screen actor Elliott Dexter; the marriage soon ended in divorce. The marriage produced no children and Doro never remarried. Her name was linked over the years to much older William Gillette of Sherlock Holmes fame, who was consistently linked by the press with his leading ladies. The two appeared in The Admirable Crichton in 1903, in which the young Doro had a small part, Clarice and Sherlock Holmes in 1905–06, and Diplomacy in 1914. She also starred in Gillette's 1910 production of Electricity. On a tour of England, she acted with the unknown teenage Charlie Chaplin, who was besotted with her. Later, when he was famous, they met in America, but she had to confess that she had no memory of him. Doro was described by drama critic William Winter as "a young actress of piquant beauty, marked personality and rare expressiveness of countenance." Lowell Thomas, the traveler, writer, and broadcaster, knew Doro well, saying that "her fragile looking type of pulchritude caused her to be cast in usually insipid, pretty pretty roles." Offstage, she was intelligent, an expert on Shakespeare and Elizabethan poetry, and possessed a penetrating humor and a sometimes acid wit. "She became associated with Gillette quite early in her career and he, a man of strong and powerful mind, exercised considerable influence over her development." As she later admitted, "For years I was hypnotized by two men—Frohman and William Gillette."
Мансап
Көптеген басқа жас әйелдер сияқты, ол музыкалық комедиялық қойылымдарда хорда бастады, соңында 1903 жылы Сан-Францискодағы бір бағдарламада жеке кейіпкер ретінде өнер көрсетті. Одан кейін ол Нью-Йоркке кетіп, Джером Сайкс ойнаған «Миллиардер» спектаклінде Розелла Пепперкорн, ал «Кейстің қызы» спектаклінде Нэнси Лоули рөлінде ойнады. Ол Фроманның назарына ілігіп, оның жұлдыздыққа қабілетін байқап, Джеймс М. Барридің «Кішкентай Мэри» спектакліндегі леди Миллисент рөліне шақырды, ол 1904 жылдың 4 қаңтарында Империя театрында ашылды. Содан кейін сол жылы аңызға айналған Г. Гилберт ханымға, Джон Дрю, Ада Рехан және Джеймс Льюиспен бірге Аугустин Дейлидің «Үлкен төрттігінің» мүшесі болған, бірақ ондаған жылдар бойы үлкен жұлдыздарды қолдағаннан кейін, өзіне жеке рөл берілді – Клайд Фичтің «Әжесі». Бұл Гилберт ханымның қоштасу турнесі болды, онда Мари Дора рөлін ойнады. Бұл шынымен қоштасу турнесі еді. Спектакль Нью-Йоркте жақсы қабылданды, бірақ Чикагодағы премьерадан кейін төрт күн өткен соң, 1904 жылдың 2 желтоқсанында Гилберт ханым 83 жасында қайтыс болды. Келесі қаңтарда Доро Савой театрында Фрикеттің басты рөлін ойнады, ал Уильям Коллиердің труппасы сол жылы оны Лондонға алып кетті. «Детектив» спектаклі жабылғаннан кейін Фроман оны Жиллеттің «Кларис» спектакліндегі басты рөлге шақырды, ол келесі екі жыл бойы осы рөлді ойнады. Содан кейін Доро «Маркустың моралі» спектаклінде ойнады, содан кейін 1909 жылдың наурыз айында «Ең бай қыз» спектаклінде, ал 1910 жылы Жиллеттің «Электр қуаты» спектаклінде ойнады. Оның мансабы қазір дами бастады, өйткені 1912 жылы ол Нат К. Гудвин, Лин Хардинг және Констанс Коллиермен бірге Чарльз Диккенстің «Оливер Твист» романының драмалық қойылымында, сондай-ақ Гилберт пен Салливанның «Сабырлық» спектаклінде Де Вольф Хоппермен бірге ойнады. Ол 1913 жылы «Жаңа хатшы» спектаклінде Чарльз Терримен бірге ойнады, ал келесі жылы Жиллетпен бірге «Дипломатия» спектакліне қосылды. Дороның сахналық мансабы 1915 жылы Лузитанияда Фроманның қазасымен аяқталды, содан кейін ол он сегіз фильмде ойнап, бірнеше маңызды жетістіктерге қол жеткізді, соның бірі – 3D фильмдердің алғашқы көрсетіліміне қатысу. Оның кинодағы дебюті Зукордың Famous Players студиясында болды, ол 1915 жылы ол ойнаған 1907 жылғы Бродвей спектакліне негізделген «Маркустың моралі» көркем фильміндегі басты рөлді сомдады. Келесі жылы ол 1916 жылы Чарльз Диккенстің «Оливер Твист» фильмінің нұсқасында басты рөлді ойнады, ол бұрын 1912 жылы сахнада ойнаған рөл еді. 1910 жылдары Доро өте құрметті және танымал актриса болып қала берді. Оның алғашқы экрандық рөлдерінің көпшілігі қазір жоғалып кеткен. «Жоғалған және жеңген» 1917 жылғы сақталған фильмдердің бірі. 1920 жылдардың басында Доро Голливуд пен актерлік мансабынан көңілі тоймады. Ол 1921 жылы Жозефина Дрейкпен бірге «Лилис оф Филд» спектаклінде соңғы рет Бродвей сахнасына оралды. Ол тағы екі көркем фильмде ойнады, соңғысы – «Салли Бишоп», бірақ 1924 жылы Голливудтан кетіп, бір уақытқа Еуропаға көшіп, Италия мен Ұлыбританияда бірнеше фильм түсірді. Ол Құрама Штаттарға оралғаннан кейін, рухани мәселелерге қызығушылығы арта түсті. Нью-Йоркке көшіп келгеннен кейін ол қысқа уақытқа Юнион теологиялық семинариясында оқыды. Ол өмірінің қалған бөлігін оңаша өмір сүріп өткізді. Ол жиі «қайта оралу» деп аталатын, достары мен таныстарынан қашу үшін шектен шығып, аптасына төрт рет қонақүйді ауыстыратын «қайта оралуларға» шығатын.
Like many other young women, she started out in the chorus in musical comedy productions, finally performing as a single character in a program in San Francisco in 1903. From there she went to New York, appeared as Rosella Peppercorn in The Billionaire which starred Jerome Sykes and as Nancy Lowly in The Girl From Kays. She caught the eye of Frohman, who saw in her distinct possibilities for stardom and cast her as Lady Millicent in James M. Barrie's Little Mary, which opened at the Empire Theater on January 4, 1904. Later that year the legendary Mrs. G. H. Gilbert — who with John Drew, Ada Rehan and James Lewis had been one of Augustin Daly's "Big 4," but who had spent decades supporting bigger stars—was finally given a starring vehicle of her own, Clyde Fitch's Granny. It was to be Mrs. Gilbert's farewell tour, with Marie playing Dora, the ingenue. And a farewell tour it was. The play was well received in New York but, four days after its Chicago opening, on December 2, 1904, Mrs. Gilbert died at the age of 83. The following January, Doro created the title role of Friquet at the Savoy, and it was William Collier's company, performing The Detective, that took her to London later that year. After The Detective closed, Frohman cast her in the heroine's role in Gillette's Clarice, a role she filled for the next two years. Doro then appeared in The Morals of Marcus, followed in March 1909 by The Richest Girl, and in 1910 in Gillette's Electricity. Her career was now definitely on the rise, for in 1912 she joined Nat C. Goodwin, Lyn Harding and Constance Collier in a dramatization of Charles Dickens' Oliver Twist, one of the earliest productions of that work, as well as appearing with De Wolf Hopper in an all star production of Gilbert and Sullivan's Patience. She played opposite Charles Terry in The New Secretary in 1913, and the following year joined Gillette in Diplomacy. Doro's stage career ended with Frohman's death on the Lusitania in 1915, after which she made eighteen motion pictures and achieved several milestones, one of them being her appearance in the first presentation of 3 D films in front of a paying audience. Her film debut for Zukor's Famous Players studio was the starring role in the now lost feature film The Morals of Marcus in 1915 based on the 1907 Broadway play she had starred in. The following year she played the lead in the 1916 film version of Charles Dickens' Oliver Twist, a role she previously played with much acclaim on stage in 1912. Throughout the 1910s, Doro remained a highly respected and popular leading lady. Most of her earliest screen appearances are now lost. One of the few to survive is Lost and Won from 1917. Although still a popular leading lady, by the early 1920s Doro became increasingly disillusioned with Hollywood and her acting career. She returned to the Broadway stage one last time in 1921 with Josephine Drake in Lilies of the Field. She made two more feature films, the last of them being Sally Bishop, but left Hollywood in 1924, relocated to Europe for a time and made a number of films in Italy and the UK. Returning to the United States, she became increasingly reclusive and drawn to spiritual matters. After moving to New York City, she briefly studied at the Union Theological Seminary. She spent the rest of her life in seclusion. She would often go on self styled "retreats" in which she went to extremes to elude friends and acquaintances, even to the point of changing hotels four times a week.
Өлім
1956 жылы 74 жасында Нью-Йорк қаласында жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды. Ол өсиетімен актерлер қорына 90 мың доллар бөлді. Туған жері Пенсильвания штатының Данканнон қаласындағы Данканнон зиратына жерленді. Кино индустриясына қосқан үлесі үшін Мари Доро Голливудтағы 1725 Вайн-стриттегі Даңқ аллеясында жұлдызбен марапатталды, АҚШ.
In 1956, she died of heart failure in New York City at the age of 74. She allocated $90,000 in her will to the Actors' Fund. She was buried at the Duncannon Cemetery in her native Duncannon, Pennsylvania. For her contributions to the motion picture industry, Marie Doro was awarded a star on the Hollywood Walk of Fame at 1725 Vine Street in Hollywood, California, U. S.