Кіріспе

Нгуру таулары – Африка, Танзанияның Морогоро аймағындағы тау тізбегі. Олар Шығыс Арка тауларының құрамына кіреді. Таулардың көп бөлігі жаңбырлы орманмен жабылған, онда 83 түрлі құс және африкалық бейіш гүлдері кездеседі. Тауларда бірнеше орман қорықтары орналасқан.

География

Нгуру таулары 1672,90 км² аумақты қамтиды. Ең жоғары нүктесі Нгуру Оңтүстігінде 2400 метрді құрайды. Тау тізбегі шамамен солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай созылып жатыр және Вами өзенінің саласы – Мжонга өзенінің аңғарымен екіге бөлінген. Бұл тізбек Вами суайдынында орналасқан. Вами жазығы және оның саласы Мката оңтүстік-шығыс және шығысқа қарай жатыр. Улугуру таулары жазықтың оңтүстік-шығысында орналасқан. Окагуру таулары оңтүстік-батыста, ал Нгуу таулары солтүстікте жатыр; екі тау тізбегі де Нгуру тауларынан төменгі төбелермен бөлінген. Солтүстік-батыста Масаи даласын көбірек төбелі жерлер бөліп тұрады.

Климат

Нгуру таулары Үнді мұхитынан ылғалды желдерді тоқтатады, олар таулардағы жауын-шашынның басым бөлігін қамтамасыз етеді. Жауын-шашынның жылдық орташа көрсеткіші белгілі. Жауын-шашынның көп бөлігі қарашадан мамырға дейінгі жаңбырлы маусымда жауады, бірақ құрғақ маусымда биік жерлерде тұман мен ұсақ жаңбыр болады. Жауын-шашын оңтүстік және шығыс беткейлерде көп, ал солтүстік және батыстағы таулардың жаңбыр көлеңкесінде азырақ жауады. Биіктік көтерілген сайын температура төмендеп, жауын-шашын мөлшері артады.

Геология

Нгуру таулары, Шығыс Аркадағы басқа таулармен бірге, миллиондаған жылдар бойы жарықтар арқылы көтерілген ежелгі кристалды Прекамбрий жыныстарынан құралған. Көтерілудің ең соңғы кезеңі 30 миллион жыл бұрын басталды, бірақ жарық жүйесі мен көтерілу процесі одан да ертерек болуы мүмкін. Осы ежелгі жыныстардан пайда болған топырақ солтүстік және батыстағы таулардың жас жанартаулық топырақтарындай құнарлы емес.

Флора мен фауна

Шамамен 30 миллион жыл бұрын бұл аймақты кең жаңбырлы орман жауып тұрған. 10 миллион жыл бұрын салқын және құрғақ кезеңде жазық ормандар саваннаға айналды, ал таулар тізбегі тропикалық ормандардың өсіп-өніп тұрған "аралдарына" айналды. Ылғалды климаттың ұзақ сақталуы және әрбір тау тізбегінің оқшаулануы флора мен фаунаның әртүрлілігіне және эндемизмге алып келді. Нгуру және Шығыс Арка тауларында көптеген эндемикалық түрлер (25 пайыздан астам омыртқалы жануарлар түрлері) кездеседі. Миомбо орманды жерлері шығыстағы Мката-Вами жазығын, оңтүстікте, батыста және солтүстіктегі төменгі төбелерді қамтиды. Орманның биіктігі 300 метрден 2000 метрге дейін жетеді. Орман түрлері биіктікке және беткей бағытына қарай өзгереді. Шығыс беткейіндегі төменгі биіктіктерде мәңгі жасыл жаңбырлы ормандар басым, олардың флорасы шығыстағы ылғалды Занзибар-Ингамбане жағалау ормандарына ұқсас. Биіктігі жоғарырақ жерлерде таулық жаңбырлы ормандар, Afromontane түрлеріне тән түрлер бар. Субмонталық ормандар шығыс беткейлерінде 900-1400 метр биіктікте, ал батыс беткейлерінде 1400-1500 метр биіктікте орналасқан. Шығыс беткейінде 1400-2000 метр аралығында таулық жаңбырлы ормандар басым, ал жоғарырақ биіктіктерде бұршақтанған жаңбырлы ормандар кездеседі. Батыс беткейінде 1600-200 метр биіктікте құрғақ тау ормандары орналасқан. 2000 метрден жоғары жерлерде таулық бұталы алқаптар басым. 1999 және 2003 жылдар аралығында түсірілген спутниктік суреттерді талдау көрсеткендей, таулардың 297 км² әлі де мәңгі жасыл ормандармен жабылған.

Қорғалатын аумақтар мен табиғатты қорғау

Тауларда 31 409 га жерді құрайтын бір табиғи қорық және екі орман қорығы бар. Мкингу табиғи қорығы Танзаниядағы ең үлкен сақталған тау орманды аймақтарының біріне мекендейді. Мкингу Нгуру Оңтүстік бассейндік орман қорығының (19 793 га) және Мкиндо орман қорығының (7 451 га) бірігуінен құрылды. Канга Оңтүстік орман қорығы (6 664 га) таулардың солтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан, негізгі бөліктен Мжонга өзенінің аңғарымен бөлінген. Маготье қорығы (709 га) екі тау блогының арасында, шығыс беткейінде, төменгі биіктікте жатыр.