Кіріспе

Жүргізуші куәлігін берудің сатылы жүйелері (GDLS) жаңа көлік жүргізушілеріне уақыт өте келе, төмен тәуекелді жағдайларда жүргізу тәжірибесі мен дағдыларын біртіндеп дамытуға бағытталған. Әдетте, жаңа жүргізушілер үш кезеңнен өтеді. Олар оқушыға арналған рұқсат алудан бастап, шектеулі, сынақ немесе уақытша лицензияға көшеді, содан кейін толыққанды жүргізуші куәлігін алады. Сатылы жүйеде бастапқы кезеңдерде түнгі уақытта, тас жолда және ешкімнің бақылауысыз жүргізуге шектеулер қойылады, бірақ уақыт өте келе және жеке тұлғаның қосымша тексерулерінен өткеннен кейін бұл шектеулер алынып, ақырында толық жүргізуші куәлігіне қол жеткізіледі.

Шолу

Оқушы рұқсатын алу әдетте ең төменгі жасқа және көру қабілеті мен білімді (жазбаша) сынақтан өтуді талап етеді. Бұл сынақтар қатысушының жол ережесін, болжамдық жағдайларды (мысалы, қиылыстар) және жолдағы қауіптерді анықтау қабілетін бағалайды. Белгілі бір жастан төмен болса, ата-анасының немесе қамқоршысының рұқсаты қажет болуы мүмкін. Оқушы рұқсатын иеленушілер, әдетте, талаптарға сай келетін лицензияланған жүргізушінің қадағалауында жүргізуі керек, алкоголь немесе басқа да есірткілердің әсеріне ұшырамауы керек, сондай-ақ оқушы жүргізушінің рұқсат етілген ең жоғары жылдамдығы мен жол түрлеріне шектеулер қойылуы мүмкін. Көлік құралындағы жолаушылар санына да шектеулер қойылуы мүмкін, ал оқушы жүргізушілер келесі кезеңге өту үшін белгілі бір мерзім ішінде жол ережелерін бұзу және кінәлі апаттардан немесе соқтығысулардан аулақ болуы керек. Көптеген елдерде оқушы жүргізушілер басқа жол пайдаланушыларға оқыту және қадағалаумен жүргізіп жатқанын көрсету үшін көлік құралында анық "L" белгісін көрсетуі керек. Сонымен қатар, оқушы жүргізушілер жүргізу тәжірибесін тіркеу журналын толтыруы мүмкін, оны қадағалаушы жүргізуші немесе жүргізушіні оқытушы растауы немесе қол қоюы тиіс. Оқушы лицензиясын аралық, уақытша немесе сынақ лицензиясына ауыстыру үшін әдетте ең төменгі жас талап етіледі және оқушы жүргізуші көлікте жүргізу сынағынан өтуі керек, бірақ кейбір юрисдикцияларда біліктілікке негізделген оқыту мен бағалаудың үздіксіз процесін қамтитын лицензия алудың баламалы жолдары болуы мүмкін, аккредиттелген жүргізуші оқытушының басшылығымен. Аралық, уақытша немесе сынақ лицензиясын алғандар бақылаусыз жүргізуі мүмкін, бірақ белгілі бір уақытта (әдетте түнгі уақытта) және көлікте жолаушылармен бірге жүргізу үшін толық лицензиясы бар қадағалаушы жүргізушінің болуы қажет болуы мүмкін. Жүргізушілер белгілі бір мерзім ішінде жол ережелерін бұзудан және кінәлі апаттардан аулақ болуы керек. Кейбір жерлерде мұндай лицензиясы бар жүргізушілердің қанында алкоголь немесе басқа да есірткілер болмауы керек, сондай-ақ белгілі бір жылдамдыққа және ұялы телефонды пайдалануға шектеу қойылуы мүмкін. Кейбір юрисдикцияларда аралық, уақытша немесе сынақ лицензиясы бар жүргізуші басқа жол пайдаланушыларға және полицияға өзінің лицензиясының мәртебесін (және, осылайша, қолданылатын шектеулерді) көрсету үшін көлік құралының сыртына P белгісін қоюы керек. Толық жүргізуші куәлігін алу үшін әдетте белгілі бір ең төменгі жас, жүргізу тәжірибесінің ең төменгі мерзімі талап етіледі және жүргізу дағдыларын қорытынды жол сынағынан немесе қауіпті сезіну сынағынан өтуді талап етуі мүмкін. Алғашқы дипломдық жүргізушілікті лицензиялау жүйелері, оқушы лицензиялау кезеңі, аралық, уақытша немесе сынақ кезеңі және толық лицензиялау Австралияда 1960 жылдары жасалды, бірақ Солтүстік Америкада дипломдық жүргізушілікті лицензиялауды қолдау 1970 жылдары басталған Солтүстік Каролина университетінің Жарақаттарды алдын алу зерттеу орталығының профессоры Патриция Уоллермен және кейін Мичиган университетінің көлік зерттеу институтының профессоры Патриция Уоллермен байланысты. Солтүстік Америкада 1980 және 1990 жылдар аралығында (жаңадан жасалған, 1980 жылдары Жаңа Зеландияда енгізілген, Уоллер жазбаларына негізделген) лицензиялау жүйесі пайда болды. Қазір АҚШ пен Канаданың барлық юрисдикцияларында қабылданған. Бұл жүйелер жолаушылар санын шектеуді және жас жүргізушілерге түнгі уақытта көлік жүргізуді шектеуді ерекше назарға алады. Ал, еуропалық жүйелер бойынша жүргізуші куәлігін беруде, жеке жүргізуші бола бастағанға дейін, жүргізушілерді оқыту тәжірибесіне көбірек көңіл бөлінеді, ал лицензияны шектеулерге аралық, уақытша немесе сынақ кезеңінде көбірек көңіл бөлінеді. Еуропалық жүргізуші куәлігін беру жүйелеріндегі жас жүргізушілер әдетте жасы үлкен, өйткені лицензия алудың ең төменгі жасы басқа елдерге қарағанда үлкен. Сонымен қатар, жүргізушілікті үйренушілердің көбісі арнайы бақылау арқылы емес, кәсіби жүргізуші нұсқаушыларымен тәжірибе алады. Австралияның жүргізуші куәлігін беру бойынша әдістері Солтүстік Америка мен Еуропаның әдістерін қамтиды және кеңейтеді, жас жүргізушілерге қатысты шектеулерді қарқынды оқыту талаптарымен үйлестіреді, сонымен қатар маңызды күшін қосады (жол ережелерін бұзу, алкоголь немесе басқа да есірткілердің әсерімен жүргізу және жас жүргізушілердің ұялы телефондарын пайдалануға қатысты нөлдік төзімділік, сондай-ақ қылмыстық жазалар, көлік құралдарын алып қою және жазалау процесінің бөлігі ретінде жол қозғалысын бұзушылармен жұмыс істеу бағдарламаларына қатысу мүмкіндігі). Еуропа сияқты, Австралияның дипломдық жүргізушілікті лицензиялау жүйелерінде лицензия алудың ең төменгі жасы Солтүстік Американың дипломдық жүргізушілікті лицензиялау жүйелерінен үлкен, және Австралиядағы оқушы жүргізушілердің көпшілігі кәсіби жүргізуші нұсқаушыларынан жүргізу оқытуын алады, сондай-ақ ресми емес қадағалаумен тәжірибе жинақтайды. Австралияның дипломдық жүргізушілікті лицензиялау жүйелерінің маңызды ерекшеліктері – оқушы жүргізушілер мен уақытша лицензиясы бар жүргізушілердің көлік құралдарының алдыңғы және артқы бөлігінде L және P тақталарын міндетті түрде орнатуы, сондай-ақ жүргізуші куәлігін міндетті түрде алып жүруі, бұл полицияға жас жүргізушілерді және олардың көлік құралдарын анықтауға мүмкіндік береді.

Біртіндеп лицензиялау және сақтандыру

Автомобильді сақтандыру индустриясы көбінесе біртіндеп лицензиялауды қолдайды. Дегенмен, кейбір жастар құқықтарын қорғаушылар сақтандыру компанияларын GDL (біртіндеп лицензиялау) жүйесі бар аймақтардағы жаңа және жас жүргізушілерге төленетін сыйлықақының, GDL жүйесі жоқ аймақтардағы сыйлықақыдан айтарлықтай төмен еместігін айыптайды, тіпті біртіндеп лицензиялау жол-көлік оқиғаларының тәуекелдерін азайтуға тиіс болса да. Бұл мәселе көбінесе жеке автомобильді сақтандыру жүйесі бар аймақтармен шектеледі. Көптеген мемлекеттік автомобильді сақтандыру жүйелері жасқа немесе жүргізу тәжірибесіне қарай кемсітпейді.

Ұлыбритания

Біріккен Корольдікте 15 жас 9 айға толған кез келген адам, егер Ұлыбританияда заңды түрде тұрғын болса, уақытша жүргізуші куәлігіне өтініш бере алады. Солтүстік Ирландияда заңды тұрғындар 16 жас 10 айға толғанда өтініш бере алады. Куәлік алуға өтініш беру үшін теориялық емтихан тапсу талап етілмейді. Солтүстік Ирландияда тұратындар жекелеген жүйе арқылы өтініш беруі керек. Уақытша жүргізуші куәлігі бар адамдар 17 жастан бастап автомобиль, ал мопед немесе жеңіл квадроцикл үшін 16 жастан бастап жүргізуді үйрене алады. Уақытша куәлік иелері 21 жастан асқан және 3 жылдан бері толық куәлігі бар адамның қадағалауында болуы тиіс. Солтүстік Ирландияда уақытша куәлік иелерінің жылдамдығы 45 миль/сағаттан аспауы керек. Оқушы жүргізуші болғанда, көліктің алдыңғы және артқы бөлігінде қызыл «L» тақтасы (Уэльсте «D» тақтасы) орнатылуы тиіс. Автомобильдерді оқытушыларға (мотоциклдерді емес) Ұлыбританиядағы тас жолдарда ғана жүргізуге рұқсат етіледі. Толық куәлік алу үшін жүргізуші Жол ережелері бойынша көп таңдаулы теориялық емтихан мен бейне қауіпті сезіну емтиханынан өтуі керек, екеуі де қатаң бақылауда компьютерде өткізіледі. Екі емтиханды да сәтті тапсырғаннан кейін, жүргізуші практикалық жүргізу емтиханына жазылуы керек және толық куәлік алу үшін оны тапсыруы керек. Жүргізуді үйрену үшін ең аз сағат саны немесе куәлікке ие болу мерзімі талап етілмейді. Оқушы жүргізуші емтиханды тапсырғаннан кейін, ол жолға жеке жүре алады. Жаңа жүргізушілер үшін сынақ мерзімі қарастырылмаған, бірақ бұл мәселе қазір талқыланып жатыр және болашақта өзгертілуі мүмкін. Ұлыбританияда практикалық емтиханды тапсырғаннан кейін жаңа жүргізушілер үшін «Pass Plus» деп аталатын қосымша бағдарлама бар; бұл бағдарлама тәжірибесіздіктен туындаған жалпы жүргізу дағдыларын жақсартуға бағытталған. Бұл курс түрлі жағдайларда және жолдарда жүргізуді талап етеді. Бұл заңмен міндетті емес, бірақ курсты аяқтаған жаңа жүргізушілер сақтандыру төлемдерін төмендетуі мүмкін, бірақ соңғы емтихан қарастырылмаған. «Pass Plus» бағдарламасы Солтүстік Ирландияда қолданылмайды.

Швеция

Швецияда 16 жасқа толған кез келген адам жеке автомобильдерді жүргізуге арналған уақытша жүргізуші куәлігіне өтініш бере алады, егер ол өзінің медициналық жағдайы туралы есепті алып, оны өзі толтырса, сондай-ақ Transportstyrelsen басқару органына көз сараптамасынан өтіп, нәтижесін тапсырса. Теориялық емтихан тапсу міндетті емес, бірақ жүргізуші куәлігін алуға арналған лицензияланған мектепте лекция тыңдау қажет. Егер оқушы мен жетекшінің екеуі де лицензия алса, оқушы жолдарда жетекшімен бірге, екеуінің де лицензия екенін растайтын құжаттарымен жүре алады. Автомобильдің артқы жағында "Övningskör" деген мағына беретін "Жаңа жүргізуші" деген белгі ілуі керек – көбінесе ата-анасымен немесе қамқоршысымен жеке жүрген жағдайда жасыл, ал оқушы ресми жүргізуші мектебінің инструкторымен жүргенде қызыл. Жүргізу кезінде оқушы толық лицензиясы бар екінші жүргізушінің қасында болуы керек, ол 24 жастан асқан, соңғы 5 жылда жеке автомобильдерге арналған кіріспе курсын аяқтаған, оқушы да осы курсты аяқтаған және кем дегенде 5 жыл бойы толыққанды жүргізуші куәлігіне ие болған болуы керек.

Канада

Канадада әр провинция көлік заңдары үшін жауапты. Тізімде келтірілмеген провинциялардың көпшілігінде келесі біртіндеп лицензиялау бағдарламаларының біріне ұқсас жүйе бар.

Альберта

Альбертада 14 жасында 7-сыныпты оқушы куәлігін алуға болады, бұл GDL бағдарламасының бастапқы кезеңі. GDL бағдарламасы 14 жасқа толғанда 4 жыл, ал 15 жасқа толғанда 3 жылға созылады. Оқушы куәлігі жаңа жүргізушіге тек қана тәлімгерлікпен бірге жүргізуге рұқсат береді. Сіз кем дегенде бір жыл бойы оқушы жүргізуші куәлігіне (7-сынып) ие болуыңыз керек. Оқушы жүргізушілер келесі талаптарды орындауы тиіс: Сізбен бірге 18 жастан асқан, толық лицензиясы бар (GDL сынақ кезеңінде емес) тәлімгер болуы керек және ол сіздің қасыңызда отыруы тиіс. Түн ортасынан таңғы сағат 5-ке дейін жүргізуге рұқсат жоқ, көлікте қауіпсіздік белбеулерінен артық жолаушылар болмауы керек. Сегіз немесе одан көп айып ұпайы жинасаңыз, жүргізу құқығыңыз тоқтатылады, және жүргізу кезінде (немесе мотоциклмен жүргенде) алкоголь мен есірткінің деңгейі нөл болуы керек. Шектеулі (сынақ) лицензия алу үшін кем дегенде 16 жасқа толған болуыңыз керек. Альбертаның 5-сыныпты негізгі жол сынағын сәтті тапсыруыңыз қажет. Бұл лицензия сізге бақылаусыз және уақыт шектеулерісіз жүргізуге мүмкіндік береді, бірақ оқушы куәлігіне ұқсас шарттар сақталады. Жүргізу кезінде қандағы алкоголь деңгейіңіз нөл болуы керек, сегіз немесе одан көп айып ұпайы жинасаңыз лицензияңыз тоқтатылады және оны кем дегенде екі жыл бойы сақтауыңыз керек. Сондай-ақ, сіз оқушы куәлігі бар адамға тәлімгерлік жасай алмайсыз және коммерциялық көліктерді жүргізу үшін лицензияңызды қайта жіктеуге құқығыңыз жоқ. Шектеусіз лицензия алу үшін кем дегенде 18 жасқа толған болуыңыз керек. Бұл лицензияны алу үшін 5-сыныпты кеңейтілген жол сынағын тапсыруыңыз керек, ол негізгі сынақтан ұзақ және көбірек дағдыларды тексереді. Сонымен қатар, екі жылдық сынақ кезеңінің соңғы он екі айында сіздің лицензияңыз тоқтатылмауы керек. Алкогольге қатысты шектеулер алынып тасталды. Заңды жасқа (18 жас) жеткен және толық лицензиясы бар жүргізушілердің қандағы алкоголь деңгейі 0,05%-дан төмен болуы керек. Қандағы алкоголь деңгейі 0,05%-бен 0,08% аралығында болған жүргізушілерге орташа санкциялар қолданылады, мысалы, лицензияңызды үш күнге тоқтату, ал көлігіңіз үш күнге тәркіленуі мүмкін, қайталап бұзушылық жасағандарға одан да қатаң жазалар қолданылады. Қылмыстық кодекстегі толық қылмыстық санкциялар 0,08% немесе одан жоғары деңгейден басталады. Сіз сондай-ақ 1, 2, 3 немесе 4 сыныпты коммерциялық көліктерді жүргізуге құқылы боласыз және айып ұпайларын 8-ден 15-ке дейін арттыра аласыз, сонымен қатар енді оқушы куәлігі бар жүргізушілерге тәлімгерлік жасай аласыз. Барлық жаңа жүргізушілер жасына қарамастан GDL бағдарламасын аяқтауы керек.

Британдық Колумбия

1998 жылы Британдық Колумбияда Graduated Licensing Program (GLP) бағдарламасы енгізілді және ол жүргізу тәжірибесіне негізделген. Кем дегенде 16 жасқа толған және бұрын ешқашан жүргізбеген жүргізуші, 7L (оқушы) класындағы рұқсат алу үшін алдымен білімді тексеру және көру қабілетін бағалау сынақтарынан өтуі керек. Осыған қол жеткізгеннен кейін, олар жүргізу кезінде кем дегенде 25 жасқа толған, толық лицензиясы бар жүргізушінің қадағалауында болуы тиіс. Кем дегенде бір жыл өткен соң, олар практикалық жүргізуші емтиханын (жол сынағын) тапсыруға құқылы. Жүргізуші емтиханын сәтті тапсырғаннан кейін, олар 7 N (жаңадан бастаған) класындағы куәлікті алады, бұл оларға жалғыз жүргізуге мүмкіндік береді, бірақ бірнеше шектеулермен. Кем дегенде екі жыл қауіпсіз жүргізуден кейін, олар тағы бір практикалық жүргізуші емтиханын (5-сыныптағы жол сынағын) тапсыруға құқылы, және тапсырғаннан кейін 5-сыныптағы толық лицензиялы жүргізуші болады. Жаңадан бастаған жүргізушілер, егер олар L кезеңінде ICBC мақұлдаған дипломдық лицензия беру бағдарламасын аяқтаса және басқа да барлық талаптарды орындаса (өндірілген апаттар, айыппұлдар немесе жүргізуге тыйым салулар болмаса), 18 айдан кейін 5-сыныптағы жол сынағын тапсыруға мүмкіндік алады. Осы ICBC мақұлдаған жүргізу курсын сәтті аяқтаған жүргізушілер екі жоғары мектеп сағатына лайықты болады. Провинциядан тыс жерде жүргізу тәжірибесі бар жүргізушілер білімді тексеру сынағын тапсырып, оқушы рұқсатын алуы керек, бірақ оларға ең кемі бір күннен кейін жаңадан бастаған деңгейге өтуге рұқсат беріледі. Дегенмен, олар толық лицензия алу үшін екі жыл күтуі керек. Бұл талап, өтініш беруші басқа юрисдикциядан шектеусіз лицензияға ие болған жағдайда да қолданылады.

Онтарио

Онтариодағы біртіншіп лицензиялау жүйесі – уақытқа негізделген процесс. Азамат 16 жасқа толғаннан кейін G1 сыныпты жүргізуші куәлігін алуға құқылы, бұл – бастапқы кезең. Ол үшін білім және көру сынақтарын тапсыру қажет. Заң бойынша G1 лицензиясын 12 ай бойы сақтау керек, егер лицензия иесі мақұлданған жүргізуші курсына қатысса, күту мерзімі 8 айға дейін қысқартылады. G1 лицензиясының иесі 4 жыл тәжірибесі бар (оның ішінде G2 жүргізуші ретіндегі тәжірибесі де) G (немесе одан жоғары) деңгейдегі жүргізушімен ғана көлік жүргізе алады. G1 лицензиясы басқа да шектеулерді қарастырады, мысалы, комендант сағаты және жаңа жүргізушіге рұқсат етілген жоғары жылдамдықты тас жолдар. Көлік жүргізушінің қандағы алкогольдің мөлшері (BAC) 0,05-тен төмен болуы тиіс. Осы мерзім аяқталғаннан кейін жаңа жүргізуші G1 сынағынан өтіп, негізгі жүргізу дағдыларын көрсете алады. Сынғақтан сәтті өткен жағдайда G2 лицензиясы беріледі, ол белгілі бір талаптар орындалмаса, көлікте шектеулі сандағы жолаушылармен жалғыз жүруге рұқсат береді (ескерту: жолаушыларға қатысты шектеулер 19 жасқа дейінгі G2 жүргізушілеріне ғана, сағат 00:00-ден 05:00-ге дейін қолданылады). G2 лицензиясы 12 ай сақталады, содан кейін жүргізуші G2 сынағын тапсыра алады, ол тас жолда және қалада жүргізу дағдыларын тексереді. G2 лицензиясының иесіне G1 лицензиясына қарағанда жеңілдетілген шектеулер қолданылады: жүргізушінің BAC көрсеткіші нөлдік болуы керек, ал егер лицензия иесі 19 жасқа толмаған болса, жолаушыларға қатысты уақыт бойынша шектеулер қолданылады. G2 сынағынан сәтті өткен жағдайда G сыныпты лицензия беріледі, ол Онтариода толыққанды лицензия саналады. Бұл тіпті өтініш беруші басқа юрисдикциядан шектеусіз лицензияға ие болса да қолданылады. Онтариода мотоциклдерге (M1, M2, M) және 2005 жылдан бері мопедтерге (M класына жатпайтын лицензия иелері үшін) (LM1, LM2) арналған басқа да біртіншіп лицензиялау жүйелері бар.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ-та көлік саласындағы заңдар штат үкіметтерінің құзыретінде болады. Дегенмен, федералды үкімет Ұлттық қауіпсіздік басымдығы бағдарламалары қоры арқылы жас жүргізушілерге кезеңдік лицензия беруді ынталандыруға тырысады. Ұлттық көлік қауіпсіздігі жөніндегі кеңес 2017 жылы осы қор арқылы 2016 жылы жас жүргізушілерге лицензия беруге еш доллар жұмсалмағанын хабарлады (ал масқұрттанған жүргізушілікке қарсы науқандарға 230 миллион доллардан астам жұмсалды). 2011 жылы 9 наурызда АҚШ Сенатында сенатор Кирстен Гиллибранд (D NY) және 14 сәуірде АҚШ Өкілдер палатасында Тим Бишоп (D NY) және Рэнди Хултгрен (R IL) «Жасөспірімдер мен жаңадан жүргізушілерді біркелкі қорғау туралы» (STANDUP) заңы (S. 528, H. R. 1515) ұсынды. Бұл заң штаттардың кезеңдік лицензиялау заңдарына минималды федералды талаптар белгілейді.

Алабама

Алабама штаты жасқа байланысты кезеңді лицензиялау жүйесін қолданады. 18 жастан асқан жаңа жүргізушіге лицензия алудың кезеңді процесінен өтудің қажеті жоқ; олар талаптарды (тесттер мен төлемдерді) орындағаннан кейін толық лицензия алады. 15 жастағы лицензия иесі 21 жасқа толған немесе одан үлкен лицензиясы бар жүргізушімен бірге болуы керек. 16 жастағы лицензия иесі рұқсат алған жағдайда бақылаусыз жүргізуге мүмкіндік алады. Дегенмен, түнгі сағат 12-ден таңғы 6-ға дейін 16 жастағылар қажетті шараларды орындамаса, бақылауда болуы тиіс. Ұлттық қауіпсіздік кеңесінің мәліметінше, басқа штаттар да осыған ұқсас шектеулерді қолданады.

Арканзас штаты

Арканзас штатында жасқа байланысты біртіндеп лицензиялау жүйесі қолданылады. 18 жастан асқан жүргізушілерге оқушы немесе аралық лицензия алу міндетті емес және нұсқаулық рұқсатты аяқтағаннан кейін D класының лицензиясын ала алады. Нұсқаулық рұқсат алу үшін өтініш беруші 14 жасқа толуы керек және көру қабілеті мен білім деңгейін тексеруден өтуі тиіс. Нұсқаулық рұқсат білімді тексеруден өткеннен кейін 1 жыл бойы жарамды және мерзімі өткеннен кейін жаңаруға болмайды. Рұқсат мерзімі өткеннен кейін өтініш беруші жасына қарай оқушы лицензиясы, аралық лицензия немесе D класының лицензиясын ала алады. Нұсқаулық рұқсатпен жүргізушінің жанында 21 жастан үлкен, лицензиясы бар жүргізуші отыруы керек. Оқушы лицензиясын 14-16 жас аралығындағы және нұсқаулық рұқсат алған өтініш берушілер ала алады. Оқушы лицензиясымен жүргізушінің жанында 21 жастан үлкен, лицензиясы бар жүргізуші отыруы тиіс. Аралық лицензияны 16-18 жас аралығындағы және нұсқаулық рұқсат алған өтініш берушілер ала алады. Егер өтініш беруші 6 ай бойы оқушы лицензиясына ие болмаса, шектеу қойылады. Егер өтініш берушіде 6 айлық шектеу болса немесе оқушы лицензиясы 6 айдан астам болмаса, айырмашылық шектеу ретінде қосылады. Аталған шектеу бойынша, олардың жанында 21 жастан үлкен, лицензиясы бар жүргізуші отыруы керек. Жүргізуші 18 жасқа толғанда D класының лицензиясын ала алады.

Миссури

15 пен 18 жас аралығындағы барлық жаңа жүргізушілер Миссури штатының Біртіншік жүргізуші куәлігі заңына сәйкес болуы керек. Оқуға арналған рұқсат. Оқуға арналған рұқсат алу үшін үміткер 15 жаста болуы керек және Миссури штатының Жол полициясының жүргізушілерді тексеру станциясында көру қабілетін, жол белгілерін тану және жазбаша емтихандардан өтуі керек. Үміткерге кейіннен қамқоршысы немесе басқа білікті тұлғамен бірге лицензиялық кеңсеге барып, рұқсат формасына қол қою қажет. Оқуға арналған рұқсат рұқсат беру кеңсесінде өтініш бергеннен кейін 1 жыл бойы жарамды және оны жаңартуға болады. Оқуға арналған рұқсаты бар адамдар көлікте білікті адам (ата-ана, жүргізуші нұсқаушысы және т.б.) болғанда ғана көлік жүргізе алады. Аралық жүргізуші куәлігі: Егер үміткер кемінде 182 күн бойы оқуға арналған рұқсат алған болса және 40 сағат жүргізу оқуын аяқтаған болса, ол аралық жүргізуші куәлігін алу үшін жүргізу емтиханына түсе алады. Аралық жүргізуші куәлігінің иелері 19 жасқа толмаған жолаушыларды тасымалдағанда және сағат 1-ден 5-ке дейін жүргізуде шектеулерге ие. 21 жасқа дейін толық жүргізуші куәлігі. 18 жасқа толу керек және көру қабілеті мен жол белгілерін тану емтихандарын қайтадан тапсыру керек. Арнайы шектеулер жоқ.

Австралия

Ақырламалы жүргізуші куәліктері (GDL) алғаш рет Австралияда 1960 жылдардың ортасында енгізілді, 1966 жылдың 4 қаңтарында Жаңа Оңтүстік Уэльс штаты уақытша лицензияларды пайдаға енгізді. Оқушылар лицензиясы 1952 жылдан бері қолданылып келеді. Уақытша кезең 12 айға созылып, жылдамдық 40 миль/сағаттан аспауы тиіс. Бүгінде Австралияның барлық штаттарында жаңа лицензия алған жүргізушілер заң бойынша әртүрлі мерзімге P тақталарын көрсетуге міндетті. P әдетте ақ түстегі қызыл немесе жасыл әріп, немесе қызыл немесе жасыл түстегі ақ әріп болады (тек Виктория мен Батыс Австралияда). Жаңа Оңтүстік Уэльс және Викторияда уақытша лицензияның екі класы бар: қызыл P тақталары оқушы сынағын тапсырғаннан кейінгі алғашқы жылға арналған, ал компьютерлік сынақтан өткеннен кейін екі-үш жылға жасыл P тақталары қолданылады. Батыс Австралияда алты айға қызыл P тақталарын көрсету қажет, осы кезеңде уақытша жүргізушілерге сағат 12-ден 5-ке дейін коменданттық сағат белгіленеді, содан кейін бір жарым жылға жасыл P тақталарын көрсету қажет. 2000 жылдың 1 шілдесінде Жаңа Оңтүстік Уэльс үш кезеңді лицензиялау жүйесін енгізді. Бірінші кезең – 50 сағат бақылаумен жүргізуді талап ететін оқушы куәлігі (2007 жылдың 1 шілдесінде 120 сағатқа дейін ұлғайтылды). Екінші кезең – бір жылдық P1 сынақ мерзімі (қызыл P тақталарымен). Үшінші кезең – үш жылдық P2 сынақ мерзімі (жасыл P тақталарымен). 2010 жылдың 1 шілдесінде Виктория штаты біртіндеп лицензиялау жүйесін (GLS) енгізді. Бірінші кезең – бір жылдық P1 сынақ мерзімі (қызыл P тақталарымен). Екінші кезең – үш жылдық P2 сынақ мерзімі (жасыл P тақталарымен). P1 жүргізушілеріне кез келген ұялы телефонды пайдалануға тыйым салынған, жұмыс немесе қадағалаусыз сүйреуге рұқсат жоқ, және жақын туыстары болмаса, 16-дан 22 жасқа дейінгі бір жолаушыдан артық тасымалдауға болмайды. Келесі кезеңге өту үшін жақсы жүргізу тарихы қажет. 2007 жылдың шілдесінен бастап Квинсленд штатының жаңа берілген жүргізуші куәліктері 25 жасқа дейінгілерге қатысты жаңа шектеулерге ие. Оқушылар тәжірибелік емтиханға түсу алдында 100 сағат жүргізу тәжірибесін (оның ішінде 10 сағаты түнде болуы керек) тіркеуі керек. Оқушылар осы тәжірибені кәсіби сабақтар арқылы арттыра алады, онда әр сағат 3 есеге есептеледі, бірақ 10 сағаттан (немесе 30 сағаттық тәжірибелік журналға енгізілген сағаттан) аспауы керек. Бір жыл өткен соң, уақытша жүргізушілер қызылдан жасыл P тақталарына өту үшін қауіпті жағдайды сезу тестін тапсыруы керек, бұрын тек 3 жылдық мерзім талап етілетін. Жаңа шектеулер сондай-ақ Квинсленд штатының 25 жасқа толмаған уақытша лицензия иелеріне кешкі сағат 11-ден таңғы 5-ке дейін 21 жасқа дейінгі, жақын туысы емес жолаушыларды тасымалдауға тыйым салады.