Tainter шлюзі – су арналарын және тоғандарды басқаруға арналған радиальды есік. 1886 ж. ойлап тапқан, құрылыс пен жобалауды жеңілдетеді. Су басқару технологиясы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Радиалды қолмен жабылатын тоған шлюзінің түрі
Type of radial arm floodgate
Тейнер шлюзі – су ағынын реттеу үшін бөгеттер мен каналдық шлюздарда қолданылатын радиалды қолмен жабылатын тоған шлюзінің бір түрі. Ол өнертапқысы, Висконсин штатының құрылыс инженеры Джеремия Бернхам Тейнердің есімімен аталады. Тейнер, Knapp, Stout and Co. ағаш компаниясының қызметкері, 1886 жылы АҚШ-тағы Меномин көлін құрайтын компанияның бөгеті үшін осы қақпаны ойлап тапқан.
The Tainter gate is a type of radial arm floodgate used in dams and canal locks to control water flow. It is named for its inventor, Wisconsin structural engineer Jeremiah Burnham Tainter. Tainter, an employee of lumber firm Knapp, Stout and Co., invented the gate in 1886 for use on the company's dam that forms Lake Menomin in the United States.
Принцип
Су астындағы денеге түсетін қысым күштері дене бетіне перпендикуляр бағытта әсер етеді. Тейнер қақпасының құрылымы қысым күштерінің әрқайсысы қақпаның қимасы болатын ойдағы шеңбердің ортасынан өтетіндей етіп жасалған, сондықтан түзілген қысым күшінің барлығы қақпаның айналу осі арқылы өтеді, бұл құрылыс және жобалауды жеңілдетеді. Тейнер қақпасы жабылғанда су дөңгелек (ағысқа қарсы) жағынан қысым көрсетеді. Қақпа бұрылғанда, қақпаның астынан өтетін су ағыны оны ашуға және жабуға көмектеседі. Дөңгелек беті, ұзын радиалды қолдар мен подшипниктер қақпаны жалпақ қақпаға қарағанда аз күш жұмсап жабуға мүмкіндік береді. Тейнер қақпалары көбінесе тізбек/беріліс қорабы/электрмотор жиынтығымен жоғарыдан басқарылады. Тейнер қақпасын жобалаудағы маңызды фактор – тері қаптамасынан радиалды қолдар арқылы және оське берілетін кернеу мөлшері, сондай-ақ қақпаны көтеру немесе төмендету кезінде туындайтын үйкеліске қатысты есептеулер. Кейбір ескі жүйелер бастапқы жобада ескерілмеген үйкеліс күштерін ескеру үшін өзгертілуге тиіс болды. 1995 жылы ашылу кезіндегі артық кернеу салдарынан Солтүстік Калифорниядағы Фолсом тоғанында қақпа бұзылып қалды.
Pressure forces on a submerged body act perpendicular to the body's surface. The design of the Tainter gate results in every pressure force acting through the centre of the imaginary circle of which the gate is a section, so that all resulting pressure force acts through the pivot point of the gate, making construction and design easier. When a Tainter gate is closed, water bears on the convex (upstream) side. When the gate is rotated, the rush of water passing under the gate helps to open and close the gate. The rounded face, long radial arms and bearings allow it to close with less effort than a flat gate. Tainter gates are usually controlled from above with a chain/gearbox/electric motor assembly. A critical factor in Tainter gate design is the amount of stress transferred from the skinplate through the radial arms and to the trunnion, with calculations pertaining to the resulting friction encountered when raising or lowering the gate. Some older systems have had to be modified to allow for frictional forces which the original design did not anticipate. In 1995, too much stress during an opening resulted in a gate failure at Folsom Dam in northern California.
Қолдану
Тейнер қақпасы бүкіл әлемде суды реттеуге арналған бөгеттер мен шлюздарда қолданылады. Ұстіңгі Миссисипи өзенінің бассейніндегі ғана 321 Тейнер қақпасы бар, ал Колумбия өзенінің бассейнінде 195 қақпасы бар. Тейнер қақпасы Лос-Анджелес су құбырындағы Сан-Фернандо электр стансасына су ағынын бағыттау үшін де пайдаланылады.
The Tainter gate is used in water control dams and locks worldwide. The Upper Mississippi River basin alone has 321 Tainter gates, and the Columbia River basin has 195. A Tainter gate is also used to divert the flow of water to San Fernando Power Plant on the Los Angeles Aqueduct.