Көне американ манга импорттау және аударма компаниясы
Studio Proteus
Studio Proteus – 1986 ж. құрылған, манга импортымен айналысқан американдық компания. Төңкер Смит, Дана Льюис, Фредерик Шот сияқты мамандар еңбек еткен.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық манга импорттау және локализациялау компаниясы.
Defunct American manga import and localization company
Studio Proteus – 1986 жылы Торен Смит құрған, Сан-Францискода орналасқан жапон мангасын импорттау, аудару және әріптеумен айналысатын компания. Компания қызметкерлерінің арасында аудармашылар Дана Льюис, Алан Глисон және Фредерик Шодт, әріптеуші Том Оржеховски және аудармашы/әріптеуші Томоко Сайто болды. Компания Viz Media, Innovation Publishing және Eclipse Comics сияқты көптеген баспагерлермен жұмыс істеді, бірақ негізгі таратушылары Dark Horse (негізгі тақырыптар үшін) және Fantagraphics-тің Eros Comix бөлімшесі (еңбектер үшін) болды.
Studio Proteus is a Japanese manga import, translation and lettering company, founded in 1986 by Toren Smith and based in San Francisco. Other staff included translators Dana Lewis, Alan Gleason, and Frederik Schodt, letterer Tom Orzechowski and translator/letterer Tomoko Saito. The company worked with many different publishers, including Viz Media, Innovation Publishing and Eclipse Comics, but its main outlets were Dark Horse for mainstream titles and Fantagraphics' imprint Eros Comix for adult (hentai) titles.
Алғашқы жылдары (1986-1994)
Смит алғаш рет 1982 жылы Джеймс Д. Хадналл таныстырғаннан кейін аниме мен мангаға қызығушылық танытты. Смит бірнеше жыл бойы комикс бизнесіне жазушы ретінде қатысып, Marvel's Epic журналы мен Eclipse Comics үшін әңгімелер жасаған. Ол Жапон комикстері (манга) үшін АҚШ-та нарық бар деп ойлады және Хадналлмен бірге Eclipse Comics компаниясына Акираны қоса алғанда, әртүрлі атауларға құқық алу идеясымен жүгінді. Жапондық баспагерлермен қарым-қатынас жасаудың белгісіздігі мен қиындықтары осы алғашқы әрекеттің сәтсіз аяқталуына әкелді. Смит содан кейін Жапонияға барып, жағдайды тікелей реттеудің жалғыз шешімі екенін шешті. Осы уақытта манга сарапшысы Фредерик Шодт Смитті Сейжи Хорибучиге таныстырды, ол сол кезде Viz Media деп аталатын компанияның негізін салуды жоспарлап отырды. Шодт Смиттің американдық комикс индустриясын білуі және Хорибучидің жапондық баспа гиганты Шогакуканмен байланыстары идеалды команданы құрайтын болады деп ойлады. Алайда, Смит пен Хорибучи арасында бір жыл бірге Viz-ді бастағаннан кейін Смит өзінің жеке компаниясы Studio Proteus-ті құрды, бірақ Смит Viz-ке бірнеше манга, соның ішінде «Жел аңғарының Наусика» (жаратқыш Хаяо Миядзакидің тікелей өтініші бойынша) аударған. 1986 жылы Смит Америкада баспаға шығару үшін мангаға лицензия беруге тырысу үшін Жапонияға көшіп барды, бұған дейін баспаға қолдау көрсету үшін Eclipse Comics-пен келісім жасасты. Studio Proteus «пакеттеуші» ретінде жасалған, ол дайын материалдарды қолданыстағы баспагерге жеткізеді. Studio Proteus таңдауға (америкалық баспагердің келісімімен), сатып алуға (келісімшарттар мен лицензия берушімен келіссөздер) және аударма мен әріптерді жасауға, баспагерге толыққанды беттерді жеткізуге жауапты болады. Баспагер жарнама жасау мен сатуды шақыру, таратуды ұйымдастыру, сондай-ақ кірістерді жинау мен төлеу үшін жауапты болады. «Packager» термині толығырақ болса да, шатасудан аулақ болу үшін бұл қарым-қатынас «бірлескен жариялау» деп аталды. Смит екі жаққа да жауапкершілікті арттырады деп сеніп, пайданы бөлісу негізінде жұмыс істегенді жөн көрді. Смит аудармалардың туынды авторлық құқықтарының ортақ иелігіне де, болашақта өз компаниясын құтқару үшін, талап етті. Тоқсанның басында Studio Proteus үш баспамен жұмыс істеді: Eclipse Comics, Innovation Publishing және Dark Horse. 1988 жылы. Viz және Studio Proteus екеуі де көптеген манга жанрларын тәжірибеден өткізді, бірақ нарық қатайған кезде «комикстер дүкені» базарына тартылғандар ғана аман қалды. Манаганың тақырыптар ауқымы 21 ғасырдың басында ғана қайтадан кеңінен тарала бастады. Studio Proteus алғашқы жылдары манга мен аниме-ді насихаттауға қатты қатысқан, ал Смит көптеген сұхбаттар берді, теледидар мен радиода (оның ішінде MTV және Канаданың Basic Black) пайда болды, Джорджтаун университетінде және Смитсонда сөйледі, сондай-ақ журналдар үшін ондаған мақалалар жазды. Аниме компаниясы Gainax-пен бірлесіп жұмыс істеп, Studio Proteus алғашқы үлкен аниме және манга конвенциясын, AnimeCon '91 ұйымдастырды. Алайда Смит жеке тұлға ретінде бұл жарнамалық іс-шараларды ұнатпайтынын ашық мойындады. Манга мен аниме үшін басқа да өкілдер пайда болғаннан кейін (мысалы, Анимагтың Триш Леду), ол көпшілік назарынан тыс қалды және 1993 жылдан кейін сұхбат беруді сирек жасады. 1994 жылы Eclipse Comics компаниясы пайдаға үлестіру үшін ақша төлемегендіктен, Studio Proteus компаниясы заңды түрде барлық ортақ аударма құқықтары мен олардың барлық баспаларында жарияланған манганың өндірістік материалдарын сатып алды. Бұл Dark Horse Comics-ке қайта лицензияланды және Dark Horse дереу Америкадағы екінші ірі манга баспасына айналды. Eclipse банкроттығын жариялаған кезде Смит өзінің жапондық лицензиарларына тиісті барлық шығыс ақыларын бар Studio Proteus қорларынан төледі. Барлық Studio Proteus атаулары Торен Смиттің жеке таңдауы болды, содан кейін оларды баспагерлер қабылдады және мақұлдады. Егер алғашқы жариялаушы оны қабылдамаса, онда басқа жариялаушыға ұсынылады. Егер оны бәрі қабылдамаса, ол тасталып кетеді. Смиттің инстинктісі, тіпті оның ойлауы өте дәстүрлі болмаған кезде де, әрқашан дұрыс болып шығады. 1994 жылы Смит Dark Horse-ді Oh My Goddess! жариялауға көндірді, бірақ Dark Horse-дің бұл мангаға деген сенімі аз болғандықтан (AnimEigo OAV шығарылымымен кросс-насихаттауға қарамастан), Смит оларға шығынға қарсы кепілдік беруі керек болды. Oh My Goddess! көп жылдар бойы Dark Horse-тың ең көп сатылған мангаларының бірі болды. Сонымен қатар, бұл Ranma ½-мен бірге үлкен әйел аудиториясын тартатын алғашқы аударма мангалардың бірі болды.
Smith first became interested in anime and manga after being introduced to it by James D. Hudnall in 1982. Smith had been involved in the comics business as a writer for several years, doing stories for Marvel's Epic magazine and Eclipse Comics. He felt that there was a market for Japanese comics (manga) in the United States, and with Hudnall, approached Eclipse Comics with the idea of obtaining rights to various titles including Akira. The unknowns and difficulties of dealing with Japanese publishers led that first attempt to fail. Smith then decided that the only solution was for him to go to Japan and arrange things directly. At about this time, noted manga expert Frederik Schodt introduced Smith to Seiji Horibuchi, who was then planning the foundation of the company that would be called Viz Media. Schodt felt that Smith's knowledge of the American comics industry and Horibuchi's connections to Japanese publishing giant Shogakukan would make an ideal team. However, a falling out between Smith and Horibuchi after a year of working together to start Viz led Smith to found his own company, Studio Proteus, although Smith co translated several manga for Viz, including Nausicaä of the Valley of Wind (at the express request of the creator, Hayao Miyazaki). In 1986, Smith moved to Japan to try to license manga for publication in America, having previously made arrangements with Eclipse Comics to provide the publication support. Studio Proteus was designed to be a "packager", delivering completed materials to an existing publisher. Studio Proteus would be responsible for choice (with approval of the American publisher), acquisition (contracts and negotiations with the licensor), and production of the translation and lettering, delivering completed pages to the publisher. The publisher would be responsible for advertising and soliciting sales, arranging for distribution, plus collection and disbursement of income. While the industry term "packager" is more accurate, to avoid confusion the relationship was generally referred to as "co publishing". Smith preferred to work on a profit sharing basis, believing it led to a greater sense of responsibility on both sides. Smith also insisted on shared ownership of the derivative copyright in the translations, which was to save his company in the future. By the early nineties, Studio Proteus was working with three publishers: Eclipse Comics, Innovation Publishing and Dark Horse. in 1988. Both Viz and Studio Proteus had been experimenting with a wide variety of manga genres, but when the market tightened only those which appealed to the core "comic book store" market survived. It was not to be until the early 21st century that manga would again cover so large a range of subjects. Studio Proteus was heavily involved in the promotion of manga and anime during the early years, and Smith gave numerous interviews, appeared on television and radio (including MTV and Canada's Basic Black), and spoke at Georgetown University and the Smithsonian as well as writing dozens of articles for magazines. Working together with anime company Gainax, Studio Proteus also organized the first large anime and manga convention, AnimeCon '91. However, Smith publicly admitted that, as a very private person, he was not fond of these promotional activities. As soon as other spokespeople for manga and anime appeared (such as Trish Ledoux of Animag), he retired from the public eye and rarely gave interviews after approximately 1993. In 1994, due to Eclipse Comics' failure to pay owed profit share monies, Studio Proteus legally acquired all shared translation rights and production materials for all of their co published manga. These were re licensed to Dark Horse Comics and immediately made Dark Horse the second largest manga publisher in America. When Eclipse declared bankruptcy, Smith paid all outstanding royalties due to his Japanese licensors out of existing Studio Proteus funds. All Studio Proteus titles were Toren Smith's personal picks, which were then accepted and approved by the publishers. If it was rejected by the first publisher, it was offered to another. If rejected by all, it was abandoned. Smith's instincts turned out to almost always be right, even when his thinking was highly unconventional. In 1994 Smith convinced Dark Horse to publish Oh My Goddess!, although Dark Horse had so little faith in this manga (despite cross promotion with the AnimEigo OAV release), Smith had to guarantee them against losses. Oh My Goddess! became a surprise hit, and for years was one of Dark Horse's bestselling manga titles. In addition, it was one of the first translated manga to attract a large female audience, along with Ranma ½.
Орта жылдары (1995-2001)
1990 жылдары Dark Horse және Studio Proteus командасы Viz компаниясымен бәсекелесіп, АҚШ-тағы ең ірі екі манга баспасының бірі болды. 1990 жылдардың ортасында тікелей сату нарығының құлдырауы манга бизнесіне зор әсер етті, бұл 1988 жылғы бұрынғы құлдыраудан кейінгі тағы бір соққы болды. Нарық қайта ұйымдастырылған кезде тек бір дистрибьютор қалды (Diamond Distributors), ал Америкадағы комикс дүкендерінің жартысынан астамы жабылды. Манганың өсуі оны ең жаман жағдайдан құтқарып қалды, бірақ барлық манга атауларының шамамен үштен бірі сатылымның нашар болуына байланысты тоқтатылды, сондай-ақ сауда жинақтарын (графикалық романдарды) кітап дүкендеріне жеткізудегі қиындықтар бірнеше жыл бойы нарықта тоқтап тұруға себеп болды. Studio Proteus өндіріс процесін оңайлату және манга олардың сатылымының маңызды бөлігін құраған кішігірім кітап дүкендерінің дистрибьюторларымен жұмыс істеу арқылы жауап берді. 1990 жылдардың соңындағы комикс нарығындағы төмендеу Америкада жарияланған барлық манганың сатылымына әсер етті. Америка манга баспалары Tokyopop Magazine және Viz-дің Animerica Extra сияқты бірнеше әңгімелерді бір уақытта жариялайтын манга антологиясын жасауға тырысқандарының ешқайсысы сәтті болмады және олар көбінесе болашақ жинақтардың сатылымын арттыру үшін залалға шығарылған өнім ретінде қарастырылды. Dark Horse/Studio Proteus журналы Super Manga Blast Смитқа белгілі атаулар арқылы, мысалы, Oh My Goddess! сияқты оқырмандарды тартуға және оларды Club 9 сияқты жаңа нәрселерді сынап көруге мүмкіндік берді.
Throughout the 1990s, the team of Dark Horse and Studio Proteus was one of the two largest manga publishers in the U. S., competing with Viz. The crash of the direct sales market in the middle nineties had a tremendous impact on the manga business, another blow after the previous bust in 1988. By the time the market had reorganized, there was only one distributor left (Diamond Distributors) and over half of the comic stores in America were out of business. Manga's growing popularity saved it from the worst, but nearly one third of all manga titles were canceled due to lack of sales, and continuing difficulty in getting the trade paperback collections (graphic novels) into bookstores left manga stalled in the marketplace for several years. Studio Proteus responded by streamlining the production process and working with smaller bookstore distributors to whom manga represented a valuable percentage of their sales. The slump in the comics market in the late 1990s affected the sales of all manga published in America. None of the attempts by American manga publishers to create a manga anthology magazine such as Tokyopop Magazine and Viz's Animerica Extra with several stories running simultaneously were very successful at this time, and were mostly viewed as loss leaders for future sales of the collections. Super Manga Blast, the Dark Horse/Studio Proteus magazine, gave Smith an opportunity to bring readers in via titles of known popularity, such as Oh My Goddess!, and get them to try something different, such as Club 9.
Кейінгі жылдары, сын және сатып алу (2002-2004)
Дегенмен, уақыт өте келе Торен Смит манга жанкүйерлерінің радикальды бөліктерімен керіспеуші қарым-қатынас орнатты. Шоджо мангасының танымалдылығы арта бастағанда, жанкүйерлер Studio Proteus пен Dark Horse-ты ешқандай шоджо шығармағаны үшін сынады, Смиттің оны шоджо мангасын ұнатпағандықтан және оған жеткілікті білмегендіктен шығаруға қызығушылығы жоқ екенін қайта-қайта түсіндіргеніне қарамастан. Studio Proteus-тің алғашқы туындылары негізінен ғылыми-фантастикалық және әрекетке толы туындылар болды; бұл Смиттің жазушы және SFWA мүшесі ретіндегі талпынысын көрсеткен болуы мүмкін, сонымен қатар сол кезде манганың негізгі сатып алушылары болған американдық комикстер нарығының және 1980-1990 жылдардағы манга жанкүйерлерінің талпынысын көрсетті. Алайда, Studio Proteus Макото Кобаяшидің қарым-қатынас комедиясы Club 9 және «Майкл қандай?» маңгасы сияқты ғылыми-фантастикалық емес мангаларды да шығарды. Бірақ Торен Смит 2002 жылға дейін «флопталған» манганы ауызша қорғауын жалғастырды, тіпті ол кезде ол негізгі манга жанкүйерлерінің арасында да танымалдылығын жоғалтып жатқанда. Ол трансгуманистік манга «Нұсқа» және Күрд революционерлері туралы «Көтеріс қылышы» сияқты негізгі емес мангаларды шығарғанына және манганы танымал етуге және сапалы өндіріске жұмсаған ондаған жылдық еңбегіне қарамастан, манга басылымында консервативті күш ретінде танылды. Алайда, 2002 жылдың соңында Смит оқырмандар манганы «кері» (яғни «флопталмаған», түпнұсқа жапондық басылымдағыдай оңнан солға қарай оқу) оқуға бейімделуі қиын болады деген сенімі дұрыс емес екеніне көз жеткізді, өйткені ол Studio Proteus-ті бастағаннан бері жаңа манга оқырмандарының толық бір буыны өсті және олардың көпшілігі мангаға тұрақты комикстерден келген алғашқы манга оқырмандарының көзқарасына ие емес еді. Дегенмен, ол дистрибьюторлар флопталмаған манганы сатып алуға құштар болмайынша, индустрияны өзгертуге тырысудың мағынасы жоқ екенін айтты. Сол кезде комикстердің тікелей нарығы әлі де қысқарып жатқан, ал кітап дүкендеріндегі манга сатулары өте жылдам болмаса да, өсіп жатқан. Смит көп жылдар бойы кітап дүкендері нарығындағы проблема – тізбектегі сатып алушылардың қолдауының жетіспеуі және арнайы сөре кеңістігінің болмауы (комикстер көбінесе көркем кітаптармен немесе ғылыми-фантастикалық және фантастикалық әдебиеттермен бірге қойылған) екенін атап көрсетті. Смит Токиопоптың флопталмаған мангамен жасаған алғашқы тәжірибелерінің нашар сатылуын проблеманың өте нақты екендігінің дәлелі ретінде жиі келтірді. 2002 жылы Dark Horse-тың графикалық романдарды таратқыш LPC Group банкротқа ұшырады, бұл Dark Horse (және осылайша Studio Proteus) мангасының кітап дүкендеріндегі орнын әлсіретті. Америкадағы манганың тағдыры сол жылы мәңгілікке өзгерді, өйткені Borders компаниясының Курт Хасслері (ICV2 компаниясы «Мангадағы ең күшті адам» деп атады, Смит оны «Америкалық манга тарихындағы ең маңызды адам» деп санайды) Waldenbooks компаниясын көптеген флопталмаған манга атауларын жинауға, тіпті оларды кассалардың жанындағы «құрамына» қоюға көндірді. Бұл Америкадағы манга сатудың шешімді нүктесі болды, ал қазіргі кезде «стандартты» манга деп саналатын (шағын, флопталмаған қағаздан жасалған, шамамен 9,99 доллар тұратын) жетістігі Viz сияқты манга баспаларының көлемін екі еседен астам арттырды және Токиопопты (Waldenbooks серіктесі) танымалдыққа жеткізді. Алайда, Хасслердің көптеген сатуға арналған есікті ашуынан туған манга нарығындағы дүрбелең Super Manga Blast-тың аяқталуына және Dark Horse-тың мангасының көпшілігін кең таралған стандартқа айналдыруды қоршаған хаоста журналда жарияланған сериалдардың ешқайсысы графикалық роман ретінде жалғастырылмады, тіпті кейбіреулері (мысалы, Club 9) аяқталған болса да. Смит кітап дүкендері оны сатып алуға дайын болғандықтан, енді флопталмаған манга идеясына көңіл толық болғанымен, индустрия үлкен бизнеске айналып бара жатқаны анық болды, Del Rey және DC сияқты баспагерлер мангаға араласып, Shogakukan сияқты жапондық компаниялар өздерінің американдық операцияларын шегінен емес, маңызды бизнес ретінде қарастыра бастады. «Мен жай ғана манга жанкүйерімін, ешкім [ағылшын тілінде манга басып шығармағандықтан] компаниямды бастадым», - деп түсіндірді ол Studio Proteus веб-сайтында. «Қазір алға жылжу үшін мен корпоративті адам болуым керек, бірақ бұл мен үшін емес екенін білемін». 2004 жылдың ақпан айында Dark Horse Comics Studio Proteus аудармаларына басылым құқықтарын сатып алғанын жариялады (көптеген және қате хабарланғандай, компанияның өзі емес). Торен Смит таңдалған атаулардың кеңесшісі және аудармашысы болып қалды, бірақ 2006 жылға қарай ол толығымен кетіп қалды. 2004 жылы The Comics Journal журналымен сұхбатта ол өзінің негізін салған компанияны сату себептерін түсіндірді: «Мен шаршадым. 15 жылдан астам уақыт бойы 70 000 бет манга шығардым. Менде өмір жоқ. Токиопоп менің бүкіл мансабымда бір айда шығарғаннан гөрі көп нәрсені шығарады. Манга бизнесі менің деңгейімнен шығып кетті. Бірақ егер біреу кеңеюдің шексіз жалғасатынына сенеді, онда ол жаңылысады. Гүлденуге әрқашан құлдырау жатады. Менің пікірімше, бұл өнімнің тауарлануы. Барлық [кітап дүкендерінің сатушылары] қызығушылық танытатын нәрсе – оның форматы мен құны. Ұзақ уақыт бойы Америка жапон комикстерінің ең жақсыларын ғана көрді, бірақ онда көптеген қоқыстар бар. Оларды ажырата алатын ақылды кітап дүкендерінің сатушылары болуы мүмкін, бірақ мен олармен ешқашан кездеспедім». және 2008 жылдың желтоқсанында 15 қызметкерді қысқарту және басқалары (мысалы, Broccoli Books) нарықтан толығымен шығу. Үрдіс Viz 60 қызметкерді қысқарған және DC өздерінің CMX манга бөлімшесін жапқан, ал Токиопоп 2011 жылдың мамырында АҚШ-тағы басылымдық операцияларын тоқтатумен жалғасты. Алайда, Смит нарық ақыры тұрақты деңгейге жетеді және толығымен жойылмайды деп болжады. Смит манганың флопталған/флопталмаған даулары оның мансабының соңғы жылдарындағы еңбектерінің көлеңкесінде қалғанына өкініш білдірді. Studio Proteus қызметкерлерінің айналған, солдан оңға қарай, американдық комикстер форматында шығарған соңғы мангасы 2007 жылдың қараша айында шыққан Blade of the Immortal #131 болды, бұл американдық форматта жарияланған ең ұзақ манга болды. Содан кейін сериал графикалық романдар форматына көшті. Торен Смит Studio Proteus-тен тыс манга саласында да жұмыс істеді, мысалы, Тори Микидің «Мұнда емес» редакторы болды, Масахико Кикунидің «Айдың сыбыры» сияқты әртүрлі манга жинақтарына соңғы сөздер жазды, Кенжи Тсурутаның «Сутек» және аниме компаниялары үшін ағылшын тілінде кеңес берді, сондай-ақ АҚШ және Жапониядағы басқа манга және анимемен байланысты іс-шараларға қатысты.
As times changed, however, Toren Smith developed an acrimonious relationship with the more hardcore parts of manga fandom. As shōjo manga became increasingly popular, fans berated Studio Proteus and Dark Horse for not releasing any shōjo, despite Smith's repeated explanation that since he did not enjoy shōjo manga, and knew little about it, he had no interest in releasing any. Studio Proteus' initial output was predominantly science fiction and action; this may have reflected Smith's tastes as a writer and member of SFWA, but also reflected the tastes of the American comics direct market (who were the primary purchasers of manga at that time) and manga fandom of the 1980s and 1990s. However, Studio Proteus also released non–science fiction manga such as Makoto Kobayashi's relationship comedy Club 9 and the pet manga What's Michael? However, Toren Smith continued to vocally defend "flopped" manga up until 2002, at a time when it was growing unpopular even among mainstream manga fandom. He became perceived as a conservative force in manga publishing, despite his publication of non mainstream manga such as the transhumanist manga Version, and The Rebel Sword, a manga about Kurdish revolutionaries, and his decades of effort in popularizing manga and dedication to quality production. However, by the end of 2002, Smith was convinced that his belief that readers would have difficulty adapting to read manga "backwards" (also known as "unflopped", reading right to left as in the original Japanese publication) was incorrect, citing the fact that an entire generation of new manga readers have grown up since he had started Studio Proteus and they did not have the mindset of early manga readers, most of whom came to manga from regular comics. However, he maintained that as long as the distributors were reluctant to buy unflopped manga, there was little anyone could do to try to change the industry. At that time, the comic book direct market was still shrinking, while manga sales in bookstores were growing, although not very quickly. Smith had pointed out for many years that the problem with the bookstore market was a lack of support from the buyers at the chains, and lack of designated shelf space (comics were often racked with art books or science fiction and fantasy). Smith often cited Tokyopop's poor sales of their first experiments with unflopped manga as proof the problem was very real. In 2002, Dark Horse's graphic novel distributor LPC Group went bankrupt, hurting the presence of Dark Horse (and thus Studio Proteus) manga in bookstores. The fortunes of manga in America were changed forever that year when Kurt Hassler of Borders (who has been called "The Most Powerful Person in Manga" by ICV2, a designation Smith has publicly agreed with, adding that he considers him "[T]he most important person in the history of American manga") successfully persuaded Waldenbooks to commit to racking a large quantity of unflopped manga titles, even placing them in "dump bins" near the cash registers. This was the turning point for manga sales in America, and the resulting success of what is now considered a "standard" manga (small, unflopped paperbacks at approximately $9.99) more than doubled the size of established manga publishers such as Viz, and raised Tokyopop (Waldenbooks' partner in the venture) to prominence. However, the upheaval in the manga market caused by Hassler's opening of the door to bulk sales of unflopped manga spelled the end for Super Manga Blast and in the chaos surrounding the conversion of most of Dark Horse's manga to the prevailing unflopped standard, almost none of the series running in the magazine were continued as graphic novels, even though some (such as Club 9) had already been completed. While Smith had finally become comfortable with the idea of unflopped manga now that bookstores were willing to buy it, it had become clear that the industry was becoming big business, with publishers such as Del Rey and DC getting involved in manga, and Japanese companies such as Shogakukan beginning to treat their American operations as serious businesses instead of sidelines. "I'm just a manga fan who started my company because no one else was [publishing manga in English]," he commented on the Studio Proteus website. "To move ahead now would require me to become more of a corporate type, and I know that's not for me." In February 2004, Dark Horse Comics announced that it had purchased the publication rights to Studio Proteus translations (not, as was widely and erroneously reported, the company itself). Toren Smith stayed on as an adviser and translator for selected titles, but by 2006 he had left completely. In a 2004 interview with The Comics Journal, he expressed his reasons for essentially selling the company he had founded: "I was burning out. Over 15 years I had put out 70,000 pages of manga. I had no life Tokyopop puts out more in a month than I've put out in my entire career. The manga business kind of moved out of my league. But if anyone believes that expansion can continue indefinitely, they're incorrect. Booms are always followed by a bust My opinion is that what has occurred is the commodification of the product. All [bookstore retailers] care about is how it's formatted and what it costs For a long time, America has seen nothing but the best of the Japanese comics, but there's lots of crap over there. There may be some smart bookstore buyers out there who can distinguish between them, but I've never met them." and laying off 15 more employees in December 2008 and others (e. g. Broccoli Books) pulling out of the market entirely. The trend has continued with Viz cutting 60 personnel and DC shutting down their CMX manga imprint and Tokyopop finally shuttering their U. S. publishing operations in May 2011. However, Smith also predicted the market would eventually stabilize at a sustainable level and not disappear completely. Smith has stated that he is "regretful" that the flopped/non flopped controversy of the last few years of his career seem to have overshadowed his twenty years of fighting to promote and publish quality manga. The last manga produced by Studio Proteus staff in the flipped, left to right, American comic format was the Blade of the Immortal #131 in November 2007, making it the longest running manga ever published in the American format. The series then moved to graphic novel only format. Toren Smith has also done manga work outside of Studio Proteus, such as editing Tori Miki's Anywhere But Here, writing afterwords for various manga collections in Japan such as the hardcover reissue of Masahiko Kikuni's Gekko no Sasayaki, Kenji Tsuruta's Suiso Hydrogen, consulting on English for anime companies, and other manga and anime related activities in the United States and Japan.