Кіріспе

Американдық медбике-теоретик, жазушы, медбикелік мектеп әкімшісі және ертедегі көшбасшы Изабель Адамс Хэмптон Робб (1859–1910) – американдық медбике-теоретик, жазушы, медбикелік мектеп әкімшісі және ертедегі көшбасшы. Хэмптон Джонс Хопкинс медбикелер мектебінің алғашқы бас медбикесі болды, бірнеше әсерлі оқулықтар жазды және кейіннен Ұлттық медбикелер лигасы, Халықаралық медбикелер кеңесі және Американдық медбикелер қауымдастығы болып белгілі болған ұйымдарды құруға мұрын қойды. Хэмптон Джонс Хопкинс медбикелер мектебінде жұмыс істеген кезінде жоғары деңгейдегі оқу бағдарламасын жасау арқылы медбикеліктің қоғамдағы беделін көтеруге зор үлес қосты.

Ерте өмір және еңбек жолы (1859-1889)

Изабель Хэмптон 1859 жылғы 26 тамызда Канаданың батысындағы Велланд қаласында дүниеге келді. 17 жасында ол Онтариодағы Мерриттон қаласындағы мемлекеттік мектепте мұғалім болды. Ол орта мектептен кейін колледжге түсті, бірақ оның алғашқы білімінің маңызды бөлігі жеке оқу арқылы алынды. Хэмптон 1881 жылы Беллвью ауруханасының медбикелер даярлау мектебіне қабылданды және 1883 жылы бітірді. Бітіргеннен кейін ол Нью-Йоркте қысқаша уақыт медбике болып жұмыс істеді, содан кейін Римдегі Санкт-Полс үйіне жұмыс істеуге кетті. Ол американдық және еуропалық саяхатшыларға қызмет көрсететін ауруханада жұмыс істеді. АҚШ-қа оралғаннан кейін ол Нью-Джерсидегі Коновер отбасының жеке медбикесі болып жұмыс істеді. 1886 жылы Хэмптон Чикагоға барып, Кук округі ауруханасындағы Иллинойс медбикелер даярлау мектебінің басшысы қызметін атқарды. Чикагода жұмыс істеген кезінде ол реформалар жүргізді, олардың көптегені бүгінге дейін қолданылуда. Оның медбикелік білім беру жүйесіне қосқан ең маңызды үлестерінің бірі – медбикелік студенттеріне бағалау жүйесін енгізу болды. Студенттер біліктілік алу үшін өздерінің қабілеттерін дәлелдеуі керек еді. Хэмптонның реформаларына дейін медбикелікпен көбінесе басқа жұмыс таба алмайтын төменгі топтағы әйелдер айналысатын.

Хопкинс медбике қызметіне әсері

1889 жылы Хэмптон жаңа Джонс Хопкинс медбикелер мектебінің медбикелер бастығы және оқу мектебінің директоры болып тағайындалды. Алайда, ол үш ай бойы қол жетімді болмағандықтан, алғашқы бастық ретінде Луиза Парсонс есімді болды. Хэмптонның күшті басшылық қабілеттері мен білім беру саласындағы тәжірибесі Джонс Хопкинс ауруханасының төрағасы Уильям Ослермен өткен әңгімелесу кезінде айқын болды. Ол былай деді: "Изабель Хэмптон бөлмеге тірі грек мүсіні сияқты кірді, сонда біз бәрі шешілгенін түсіндік. Оның куәліктері қарастырылды және мәселе бірнеше минуттың ішінде шешілді". Ол сондай-ақ шәкіртақыны жойды, Медбикелердің түлектер қауымдастығын құрды және Медбикелер журналы клубын ұйымдастырды.

Медбикелік қызмет: оның қағидалары мен тәжірибесі

Хопкинс университетінде оқып жүрген кезінде Хэмптон "Мейірбикелік іс: принциптері мен тәжірибесі" атты танымал еңбегін жазды. Оқулық 1893 жылы жарық көрді. "Америкалық медицина қауымдастығының журналында" жарияланған оқулықтың екінші басылымына жасалған шолуда, бұл оқулықтың "теңдесі жоқ" екені айтылды. Бұл мәтін ғана емес, сонымен қатар мейірбикелік істің барлық қыр-сырын жақсырақ түсінуге үлкен үлес қосты, себебі ол мынадай тақырыптарды терең талдады: 3 жылдық мейірбикелік білім беру бағдарламасының жоспары, аурухана палаталарының экономикасы, ауруханалардағы дұрыс гигиена талаптары, бактериологиялық жазбалар және төсек жасаудың дұрыс әдістемесі. Бір ғана негізгі оқулықтағы мұндай толыққанды мәліметтер мейірбикелік іске рет пен тәртіп енгізіп, аурухана ортасындағы оның маңызды рөлін көрсетті. Хэмптонның өзі айтқандай: "Бұл реттелу арқасында медбикелердің үй шаруасына қатысты жұмысы жеңілдеп, олар өз уақытын шын мейірбикелік қызметке жұмсай алады, нәтижесінде науқастарға сапалы көмек көрсетіледі". Оның кітабы "Америка Құрама Штаттарында және басқа елдерде мейірбикелік білім беруді стандартизациялауға" белсенді ықпал еткені үшін танымал.

Медбикелік салаға әсер ету

1893 жылы Чикагодағы дүниежүзілік көрмеде Хэмптон Халықаралық қайырымдылық, түзету және қайырымдылық конгресінің медбикелер бөлімін ұйымдастырды. Бұл Хэмптон мен Лавиния Докке Америка Құрама Штаттары мен Канаданың медбикелерді даярлау мектептерінің басшыларының американдық қоғамын құруға негіз болды, ол қазіргі Ұлттық медбикелік білім беру лигасының алғашқы үлгісі еді. Кейіннен Хэмптон осы ұйымның президенті болды. Хэмптон Джонс Хопкинске қызығушылық танытқан себебін былай түсіндірді: «Бұл мекеме елде білім беру, зерттеу және денсаулық сақтауға басымдық беретін алғашқы оқу орны болады». 1901 жылы «Балтимор америкалық» газеті «Медбикелік этикасы» кітабына шолу жазып, былай деді: «Бұл оқулық қазіргі нарықтағы басқа оқулықтардан өзгеше, себебі ол тек медбикелік принциптері мен тәжірибесін қарастырады және көптеген түрлі тақырыптар бойынша берілетін әдеттегі ақпараттан бас тартады. Автор анатомия, физиология, медицина, массаж, бинттеу және науқастарға арналған тамақ дайындау сияқты әрбір тақырыпты жеке қарастыратын кітаптарды, әсіресе, медбикелік бойынша толыққанды білім алу үшін әр медбикеге медбикелік принциптеріне қосымша, бірақ олардан ерекшеленетін бірнеше қосымша материалдар берілуі қажет екенін нақты айтады».