Кіріспе
Израильдік әскери тарихшы (1940 жылы туған) Ури Милштейн (; 29 ақпан 1940 жылы туған) – Израиль тарихшысы және философы, әскери тарих саласында маман.
Uri Milstein (; born 29 February 1940) is an Israeli historian and philosopher, specializing in military history.
Өмірбаян
Ури Милштейн Тель-Авивте, Екінші дүниежүзілік соғыста британдық армияда ерікті болып қызмет еткен Авраам Милштейн мен балабақша мұғалімі Сара Милштейннің отбасында дүниеге келген. Оның ата-анасы Кибуц Афикимнің негізін қалаушылардың бірі болды, ал әкесі Дэвид Бен-Гурионның партиясы – Мапайдың мүшесі болды, сондай-ақ "Хагана" (солшыл партиялардың қорғаныс ұйымы) құрамында болды. Оның үлкен ағасы "Палмах" құрамында қызмет еткен. Уридің өзі Мапайдың жастар партиясы – HaTnuah HaMe'uchedet (Біріккен қозғалыс) мүшесі болды. Милштейн Тель-Авивтің Яд-Елияху ауданындағы Хайил мектебінде, Хадассим жастар ауылында және Тель-Авивтегі орта мектепте оқыды. 1958 жылы Израиль қорғаныс күштеріне (ИҚК) шақырылып, десантшылар бригадасының 890-шы әуеде десант батальонында сарбаз, отряд командирі және жауынгерлік дәрігер ретінде қызмет етті. Қызметтен босатылар алдында бригада командирі Рафаэль Эйтан оны десантшылардың тарихшысы етіп тағайындады. Ол алты күндік соғыста, сарқылу соғысында және Йом-Киппур соғысында дәрігер болып қызмет етті, ал Израиль әуе күштерінің тарих бөлімінде резервтік міндетін атқарды. 1974 жылы 35-ші десант бригадасының командирі Ицхак Мордехай оны десантшылардың тарихшысы лауазымынан босатты. Милштейн бұл Мордехай қатысқан "Қытай фермасы шайқасы" туралы зерттеулерін жариялағандықтан болды дейді. Милштейн актриса Шифра (Бен Дэвид) Милштейнге үйленген, екеуінің екі қызы бар. Оның қызы Далит – "Нотзар" театрының негізін қалаушы және директоры.
Пікірлер мен пікірлер
Милштейн Израиль қорғаныс құрылымын ашық сынға алған алғашқы ғалымдардың бірі болды. Ол өз қорытындыларында тым радикалды деп есептеледі, бірақ білімге қосқан үлесі зор (Милштейн 50 жылдан астам уақыт бойы Израильдің әскери тарихын зерттеді, мыңдаған сұхбат жүргізді және барлығы 500 гигабайт сұхбаттар мен құжаттар бар екенін мәлімдейді). 1988 жылы әскери сотта "Глайдерлер түні" оқиғасы бойынша күзетшіні қорғағанда Милштейн қауіпке қарсы қашудың нормаль құбылыс екенін, тіпті ИДФ-та жоғары дәрежеге жеткендердің де солай әрекет еткенін айтты. Судьялар одан толықтыруды сұрағанда, ол 1948 жылғы 20 сәуірде ("қанды конвой") өзі басқарған шайқастан қашқан Ицхак Рабин туралы айтты. Сот оның куәлігін ескермеді, ал Рабин кеңсесі журналистермен бұл мәселеде сөйлесуден бас тартты. Милштейн Рабиннің өлімінен аз уақыт бұрын бұрынғы Палмач мүшелерінің басқосуында Рабин шайқастан қашқанын мойындағанын мәлімдейді. "Дейр Ясиннің қанды жаласы – Қара кітапта" ол Дейр Ясин қырғынының Израильдің солшылдары жасаған миф екенін, оның мақсаты Иргунды ИДФ ішінде тәуелсіз бөлім құрудан тоқтату және Менахем Бегиннің Давид Бен-Гурион басшылығымен құрылған ұлттық біртүтас үкіметке кірмеуіне кедергі келтіру болғанын, ал Бегин мен Иргунның өзі арабтарды қорқыту үшін осы мифке қолдау көрсеткенін айтады. Милштейн 1941 жылы Кеңес Одағының Германияға шабуыл жасау ниетінде болғаны туралы тезиске сенеді. Милштейн бұған қызығушылығын зерттеулері ескерілмегендіктен, олар қоздырған даулы мәселелерге байланысты туындағанын, сондықтан ол қалыпты қағидаларды бұзатын және ескерілмейтін зерттеулерге қызығушылық танытты. Милштейннің басты тақырыбы – Израильдің (тек Израильдің ғана емес) саяси және әскери билігінің өзінің билігі мен беделін нәтижелер есебінен қалай қорғайтыны. Алты күндік соғыста, Израильдің ең танымал жеңісінде, Милштейн Орталық команданың командирі, генерал Узи Наркистің олардың қателіктерін тергеуден бас тартқанын, "Біздің кір киімдерімізді жұрт алдында жумайық" дегенін көрсетті. Милштейн: "ИДФ Иерусалим үшін болған шайқастарды ешқандай деңгейде зерттемеді, ал Израиль халқы, тіпті әскер де, көптеген командирлер жасаған және журналистер тарапынан кеңінен таралған мифтерді құмарлықпен сіңірді" деді. Иерусалимді басып алумен байланысты аңыздар Израильдің мифологиялық мәдениетінің ең айқын көрінісі болып табылады, бұл Ажырату соғысының, Йом Кипур соғысының және (Бірінші) Ливан соғысының сәтсіздіктеріне әкелді. Мемлекет басшылары мен ИДФ-тың жоғары шенді командирлері сабақ алмаудан туындаған сәтсіздіктерге тікелей жауапты. "Рабиннің жолы мен мұрасы" кітабының кіріспесінде Милштейн былай деп жазады: "Егер біз Рабиннің 1948 жылғы 20 сәуірде өзі басқарған майданнан қашқанын, Израильдің Тәуелсіздік соғысындағы барлық әскери лауазымдарынан босатылғанын және 1967 жылғы мамыр айында психиатриялық ауруханада электр тоғына ұшырағанын білмесек те, Рене Декарттың қағидасын сақтауымыз керек: Мен ойлаймын (сұрақ қоямын), сондықтан мен бармын (Cogito ergo sum), немесе Корольдік қоғамның ұранына сене беру керек: адам сөзіне сенбеу (nullius in verba)". Милштейн Рабиннің ұзақ жылдар бойы "Қорғаныс министрі" және "Соғыс шебері" ретінде құрметтелгенін, бірақ әскери жағынан ештеңеге қол жеткізбегенін, экономика туралы білімі болмағанын және әйелімен қақтығыстарға түскенін айтады.
In “Rabin’s Way and Legacy” Milstein writes in the prologue: “Even if we hadn’t known that Rabin fled the battlefield he commanded on April 20, 1948, that he was fired from all his active military commands in Israel’s Independence War, and that he received electric shocks in a psychiatric hospital in May 1967, even so we would have to follow the principle of Rene Descartes: I think (question), therefore I am (Cogito ergo sum), or to the motto of the Royal Society “Do not believe the words of man” (nullius in verba). Milstein maintains that Rabin, long revered as “Mr. Defense” and “The Warrior Par Excellence” achieved nothing militarily, knew nothing about economics, and had violent confrontations with his wife.