Кіріспе
Режиссердің фильмді қалай көрсетуге шешім қабылдау құқығы. Фильмнің соңғы нұсқасын бекіту құқығы (сонымен қатар соңғы монтаж құқығы деп те аталады) – бұл жеке тұлғаның кинофильмнің соңғы нұсқасын тарату және көрсету үшін анықтауға берілген құқық. Фильмнің соңғы монтажы киностудиялар, студия басшылары, атқарушы продюсерлер, кино продюсерлері, режиссерлер, сценарийшілер және кейде актерлердің қолында болуы мүмкін. Бұл құқық жоғарыда аталған тараптардың кез келгені арасында бөлісілуі де мүмкін.
Final cut privilege (also known as final cutting authority) is the right or entitlement of an individual to determine the final version of a motion picture for distribution and exhibition. The final cut on a film can be held by film studios, studio executives, executive producers, film producers, directors, screenwriters, and sometimes actors. The authority can also be shared between any of the above parties.
Өмірбаян
Студиялар, әдетте, жобаға қаржылық үлесі жоқ адамға соңғы монтаж құқығын беруге құлшынбайды және сондықтан осы билікті өздерінде сақтап немесе студия басшыларына береді. Кейбір жағдайларда студияның соңғы монтажды сақтайтын еншілес өндіріс компаниясы болуы мүмкін. Marvel Studios үшін Кевин Фейдж және Lucasfilm үшін Кэтлин Кеннеди сияқты студия басшылары көбінесе соңғы монтаж билігіне ие болады. 2016 жылғы «Манчестер теңіз жағасында» фильмінің продюсері болған актер Мэтт Дэймон фильмнің режиссері Кеннет Лоннерганның орнына соңғы монтаж билігіне ие болды. Актерлер соңғы монтаж құқығы үшін келісімдерге отыра алады. Актер Кевин Костнер 1999 жылғы «Ойынға деген махаббат» фильміне «Құсқырлармен билеу» фильмінің дүниежүзілік табысына байланысты соңғы монтаж құқығын алды. Костнер мен режиссер Сэм Райми дайын туындыға қатысты шығармашылық дауларға түсті. Universal Pictures Раймидің өзгерістерін қолдағанмен, Костнердің өзгерістері енгізілді, өйткені ол келісімшарт бойынша осы билікке ие болған.
Директорлар
Режиссерлер шығармашылық себептермен соңғы монтаж құқығын іздейді; алайда, бұл құқық көбінесе Стивен Спилберг, Джеймс Кэмерон, Питер Джексон, Квентин Тарантино, Вачовскилер немесе Коен ағайындылары сияқты, өз жұмысымен аты шыққан, табысты деп танылған режиссерлерге ғана беріледі. Бұл құқық абсолютті емес. Егер режиссер бюджеттен асып кетсе, белгіленген уақыттан шығып кетсе, өндіріс кестесін бұзса немесе келісілген шарттарды орындамаса, ол соңғы монтаж құқығынан айырылуы мүмкін. Егер фильм режиссерден басқа біреудің монтажымен шықса, кейде продюсерлер кейіннен фильмнің режиссерлік монтажын шығарады, ол фильмнің режиссер кескен нұсқасы немесе жобаға қатысты оның көзқарасына жақын нұсқа болып табылады. Режиссерлік монтаж шығару туралы уәде кейде режиссерді жобаға тартып немесе шығармашылық дауларды реттеуге көмектеседі. Мұндай нұсқалар фильмді тарату үшін қосымша маркетингтік құрал ретінде пайдаланылуы мүмкін, көбінесе «режиссерлік монтаж» термині тек маркетингтік мақсаттарда қолданылады және режиссердің шын ниетімен ешқандай қатысы жоқ. Режиссерлік монтаж әдетте цифрлық тарату арқылы, мысалы DVD-де немесе стриминг сервистер арқылы шығарылады.