Кіріспе

Америкалық актриса

Джозефин М. Уоркман, көбінесе Princess Mona Darkfeather сахналық атымен танымал (13 қаңтар 1882 - 3 қыркүйек 1977) – американдық актриса, үндістер және вестерн жанрындағы драмаларда ойнаған. Бейсөздік кино дәуірінде, 1911 жылдан 1917 жылға дейін, ол 102 фильмде түскен. Ол 1914 жылғы "The Vanishing Tribe" фильміндегі "Шалғын гүлі" рөлімен ең жақсы танымал. Оның мансабы 1909 жылы басталды, ол продюсер және режиссер Томас Инс-тің "Bison Motion Pictures" студиясы жариялаған газет жарнамасына жауап бергенде. Киностудия американдық үндісті бейнелей алатын, каскадтық трюктерді орындай алатын және атқа мініп жүре алатын актрисаны іздеді. Уоркман бұрын актерлік тәжірибесі болмаса да, Инс іздеген сыртқы келбетке сай келді. Ол атқа мініп жүру дағдыларын асыра көрсеткен, себебі ол мұндай дағдылары жоқ еді, бірақ бәрібір жылдамдап атқа мініп жүруді үйренді. Мона Даркфедер (кейін "Принцесса" Мона Даркфедер) сахналық есімін алған ол 1911 жылғы "Оуэнидің Ұлы махаббаты" фильмінде Оуэни есімді үнді қызының рөлінде алғаш рет басты рөлде ойнады.

Ерте өмір

Ол Бойл-Хайтс қаласында (Калифорния) Джозефин М. Уоркман болып дүниеге келді және төрт айлық болған кезде Лос-Анджелестегі Плаза шіркеуінде крещение рәсімінен өтті. Лос-Анджелестің танымал пионерлік Workman Temple отбасының мүшесі, ол Джозеф Мануэль Уоркманның (1833–1901) және Джозефин Мэри Белттің (1851–1937) қызы болды. Оның бауырлары: Мэри Кристина Уоркман (1870–1963); Агнес Элизабет Уоркман (1872–1957); Мари Люциль "Люси" Уоркман (1875–1944); Уильям Джозеф Уоркман (1877–1956); Джордж Д. Уоркман (1879–1903); және Нелли Уоркман (1886–1888). Оның әжесі мен атасы Уильям Уоркман (1799–1876), Англиядан келген, және Николаса Уриосте (1802–1892) болды, ол Нью-Мексикодағы Таос Пуэблодан шыққан. Workman and Temple Family Homestead Museum мәліметінше, оның әжесі Николаса Таос Пуэбло ұрпағынан. Оның анасы шотланд және чилилік текті. Darkfeather өзінің испандық тегі бар екенін де айтқан. 1870 жылы оның атасы Уильям Уоркман (1799–1876) Ранчо Ла Пюэнте жерінің бір бөлігін ұлы Джозеф М. Уоркманға сыйлады. Осы сыйлық арқылы, Жозеф қайтыс болғаннан кейін жер оның балаларына тиеді. Жозефина (Белт) Уоркман Дэвид Д. Партенге (1857–1929) үйленді, ол құқық қорғау органының қызметкері және кері жүріп келген көлік соғып қаза тапты.

Некелік өмір

1906 жылы Даркфедр Гарри Мартин Ноллға үйленді, ол екі жылдан кейін, 1908 жылы қайтыс болды. Содан кейін Даркфедр 1912 жылы кинорежиссер және актер Франк Э. Монтгомериге (шын аты Фрэнк Акли; 1870–1944) үйленді. 1914 жылы Франк Э. Монтгомери Вашингтон штатындағы Спокан қаласына көшіп, «Спокан киноактерлер мектебі» атымен театр ашып, оған режиссер болды. Даркфедр осы компанияда оқытушы болып жұмыс істеді. Даркфедр мен Монтгомери 1928 жылы ажырасты. 1928 жылдың соңында Даркфедр банкир және қаржыгер Альфред Весслингке үйленді, бірақ 1935 жылы олар ажырасып кетті. 1937 жылдың 23 желтоқсанында Монтгомери мен Даркфедр тоғыз жылдық үзілістен кейін қайтадан үйленді және Монтгомери 1944 жылы қайтыс болғанға дейін некеде болды.

Кино мансабы

1909 жылы "Bison Motion Pictures" газетінің "экзотикалық келбетті қыздарды" іздеген жарнамасына, "үнді қыздарын" ойнау үшін жауап бергеннен кейін, ол көп ұзамай "Принцесса Мона Даркфедер" ретінде танымал болды. Даркфедер – үнді және батыс драмаларында ойнаған белгілі киноартист. Оның тегі негізінен еуропалық және чилилік болғанымен, Даркфедердің алғашқы жарнамаларында ол толыққанды қара аяқ үндісі екені айтылған. Ол өзінің үндістандық ханшайым екенін және Қара аяқ тайпасының толық құқықты мүшесі болып, "Бас Атулы Дауыл" басшысынан ханшайым атағын алғанын мәлімдеді. Ол "Ақ үнді" (1912) және "Қара аяқтардың қастандығы" (1912) сияқты бір оралымдық батыс мелодрамалық қысқа фильмдерде, сондай-ақ толық метражды фильмдерде үнділік рөлдерді сомдады. Ол кезде ол танымал киножұлдызға айналған еді. Ол сонымен қатар бірнеше тарихи драмаларда испан әйелдерінің басты рөлдерін ойнады. Даркфедер Монтгомеридің фильмдерінде, ол жұмыс істеген түрлі кинокомпаниялар арқылы, соның ішінде Bison Company, Universal, Kalem Company және Sawyer Inc. пайда болды. Күйеуі/режиссері Франк Е. Монтгомеридің жетекшілігімен Даркфедер көптеген Bison Company өндірістерінде үнді және бірнеше испандық рөлдерді ойнады. Даркфедер 1909 жылдан бастап Bison, 1909 және 1913 жылдар аралығында Selig Polyscope Company, 1912 жылы Nestor Studios және 1913 жылдан бастап Kalem Studios үшін фильмдер түсірді. Монтгомери оны 1912 жылы түсірілген 101 оралымдық Bison фильмі "Төртінші кавалерияның қырғынында" режиссерлік етті. Ол басқа фильмдерге де режиссерлік еткен, соның ішінде 1913 жылы жарық көрген "Ормандық романс", "Аю аңғарының тыныштығы үшін" және "Жабайы әділеттік" фильмдерінде Гарри фон Метермен бірге ойнады. Даркфедер Сесил Б. Демилдің әйгілі "The Squaw Man" (1914) батыс фильміндегі үнді әйелі Натурич рөліне алғашқы кандидат болды, бірақ ол тым бос болды, өйткені ол және Монтгомери Kalem Company арқылы шығарылатын өз фильмдерін өздігінен түсіріп жатқандықтан, ол рөлді ойнауға қол жетімді емес еді. Олар Монтгомеримен бірге 1914 жылы Universal Film Company компаниясына қосылып, көптеген батыс фильмдерінде бірлесіп жұмыс істеді. Даркфедер 1917 жылы "Жасырын қауіп" атты соңғы фильмінде ойнағаннан кейін кинодан шықты. Ол кинодағы актерлік қызметін тоқтатқаннан кейін біраз уақыт сахнада өнер көрсетіп, "Принцесса Даркфедер" ретінде танымал болды. 1918 жылдың тамыз айының соңында ол Вашингтон штатының Такома қаласындағы Liberty Theater-де актриса, әнші және лектор ретінде арнайы өнер көрсетті. "Жылан терісінен тігілген" киімімен ол Монро Солсберидің қатысуымен түсірілген "Әлемнің көздері" (1917) көркем фильмінің әрбір көрсетілімінен кейін ән айтып, шоу-бизнеске енуге ниеттенген барлық қыздарға кеңес берді. Ол және оның күйеуі Фрэнк Монтгомери 1918 жылдың қыркүйегінде Сиэтлдегі 3-авеню, 1117 мекенжайында тұрды, ол Бірінші дүниежүзілік соғысқа жергілікті әскерге шақыру комиссиясында тіркелді. Ол өзінің қазіргі кәсібін фотофильмдер жұлдыздарының менеджері ретінде атады. 1920 жылы олар Лос-Анджелеске оралып, 2518 Maple Avenue-де тұрды.

Кейінгі өмірі

1921 жылдың қаңтар айының соңында ол Лос-Анджелесте сот ісін ұтып алды, ол 1918 жылдың 24 маусымында Чарльз Н. Бассеттке қарсы бастаған. Сотқа шақырудың мақсаты – оның әкесі 1895 жылы Бассеттің әкесіне сатқан Ранчо Ла Пуэнте жеріне құқығын қайтару еді. 1895 жылы 12 жаста болғанымен, оған, ағалары мен апаларына сияқты, мұрагерлік құқығынан бас тарту туралы сотқа шақыру келмеген. Сот шешімі бойынша ол Калифорниядағы ең үлкен жаңғақ бақшасы деп есептелетін, Бассет станциясындағы (Эль-Монте қаласының жанында) бақшаның тоғыздан бір бөлігіне ие болды және 129 163 доллар ақшалай өтемақы алды. Бірақ 1922 жылдың 22 қыркүйегінде Сан-Францискодағы Жоғарғы Сот бұл шешімді күштен шығарды. Даркфедер мен Монтгомери 1928 жылы ажырасты. Ол 1928 жылы бай банкир және қаржыгер Альфред Г. Весслингке (1869–1941) қайтадан үйленді. 1930 жылы Весслингтер Монровия қаласындағы 352 Солтүстік Мертл даңғылында тұрды. 1934 жылы олар Гермоса Бич қаласындағы Манхэттен даңғылының 931-үйінде тұрды. 1935 жылы Весслингпен ажырасты. 1937 жылдың 23 желтоқсанында ол және Франк Монтгомери, ол кезде Хэл Роуч студиясының дыбыс бөлімінің техникалық қызметкері болып жұмыс істеді және қазіргі уақытта Констанс Беннеттің басты рөлде ойнаған «Қуанышты өмір» фильмінде жұмыс істеп жатқан, Эхо Парк ауданындағы 1420 ½ Мохок көшесіндегі Даркфедердің үйінде қайтадан үйленді. Олар Монтгомери 1944 жылы қайтыс болғанға дейін бірге өмір сүрді. Мона Даркфедер 94 жасында ми атеросклерозынан туындаған инсульттан қайтыс болды, ол Лос-Анджелес қаласының Оңтүстік Креншоу бульварындағы сауықтыру орталығында болған. Ол Калифорния штатының Калвер Сити қаласындағы Holy Cross зиратының K бөлімінде, 116-шы учаскеде, 7-ші қабірде Джозефин Уоркман атымен жерленген.