Дитер Денглер: Соғыстан қашқан батыр және аман қалған тұтқын
Dieter Dengler
Дитер Денглер: Вьетнам соғысындағы тұтқыннан қашқан АҚШ теңіз күштерінің батыр ұшқышы. Қашқандардың ішіндегі жалғыз аман қалған. Өмірбаяны, қаһармандық ерліктері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
АҚШ Әскери-теңіз күштерінің ұшқышы және қашып кеткен соғыс тұтқыны (1938–2001)
US Navy pilot and escaped POW (1938–2001)
Дитер Денглер (22 мамыр 1938 – 7 ақпан 2001) – Германияда туған АҚШ Әскери-теңіз күштерінің авиаторы, Вьетнам соғысы кезінде Лаос үстінде атып түсіріліп, тұтқынға алынған. Алты ай түрмеде отырып, азапталғаннан кейін және 23 күн қашып жүргеннен соң, ол соғыс кезінде тұтқынға алынып қашқан екінші американдық әскери қызметкер атанды. Лаостағы Патет Лао түрмесінен бірге қашқан жеті тұтқынның ішінде тек ол және тай азаматы Физит Интархат ғана аман қалды. Оның отбасы өте кедейлікте өмір сүрді; аман қалу үшін Денглер мен оның бауырлары көршілердің тамақтанғаннан кейін қалған сойылған қойдың қалдықтарын жинап, бомбаланған ғимараттардан бидай ұнымен жабысқан қағазды суырып алып, аналарына қоректік заттар алу үшін қайнатып берді. 14 жасында теміршінің шәкірті болып, темірші мен басқа шәкірттерден жиі ұрысқан. Кейін Денглер теміршіге "әдістемелі жаттығуы" үшін алғыс айтты, ол оны "күшті, өзіне сенімді және "өмірге төзімді" болуға үйреткенін" айтты. Денглер кейіннен Лаоста тұтқында болған кездегі әжесінің нық қадамдарын үлкен шабыт көзі деп есептеді және Солтүстік Кореяның Оңтүстік-Шығыс Азиядағы американдық агрессияны айыптаған құжатқа қол қоюдан бас тартуының себебінің бірі болғанын мәлімдеді.
Dieter Dengler (May 22, 1938 – February 7, 2001) was a German born United States Navy aviator who was shot down over Laos and captured during the Vietnam War. After six months of imprisonment and torture, and 23 days on the run, he became only the second captured US airman to escape during the war. Of the seven prisoners of war who escaped together from the Pathet Lao prison camp in Laos, only he and Thai citizen Phisit Intharathat survived. The family lived in extreme poverty; to survive, Dengler and his brothers scavenged scraps and leftovers from slaughtered sheep after neighbors' meals, and pulled down wallpaper adhered with wheatpaste from bombed out buildings so their mother could boil it for nutrients. He became a blacksmith's apprentice at age 14 and was regularly beaten by the blacksmith and the other apprentices. Dengler later thanked the blacksmith for "his disciplined training," which taught him to be "more capable, self reliant and 'tough enough to survive'." Dengler later credited his grandfather's resolve as a major inspiration while he was imprisoned in Laos and a factor in his refusal to sign a document penned by North Korea condemning American aggression in Southeast Asia.
Әскери мансап
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Денглер Уайлдбергтің үстінен ұшып өткен одақтас қиыршық ұшағының оқ атып жанын көрді. Ол осы сәтті ұшқыш болғысы келгенін түсінген шақ деп есептеді. Бірнеше жыл өткен соң, американдық журналда ұшқыштарды іздеп жатқан хабарды көріп, АҚШ-қа сапар шешуді шешті. Бір отбасылық дос оған демеушілік етуге келісті, ал ол мыс және басқа металдарды сату арқылы жол ақысының қалған бөлігін төледі. 1956 жылы 18 жасқа толғаннан және оқуын аяқтағаннан кейін Денглер Гамбургке автостоппен барды және Нью-Йоркке кемемен кетер алдында екі апта көшеде тұрды. АҚШ-та ол әуе күштеріне қабылдаушыны тауып, Манхэттенде бір апта баспанасыз қалды. 1957 жылдың маусымында әскери қызметке қабылданып, Техас штатының Сан-Антонио қаласындағы Лакленд әуе базасында негізгі дайындықтан өтті. Келесі екі жылы картоп қағып, автопаркте механик болып жұмыс істеді. Оның станок шебері ретіндегі білімі оны қару жасаушылыққа тағайындауға әкелді. Ол авиация кадеттеріне арналған емтиханды тапсырды, бірақ ұшқыш болу үшін тек жоғары білімді түлектер ғана іріктелетінін естіді және оның қызмет мерзімі ұшқышқа іріктеуге дейін аяқталды. Қызметтен босатылғаннан кейін Денглер ағасымен бірге Сан-Франциско маңындағы нан пісіретін орында жұмыс істеді. Ол Сан-Франциско қалалық колледжіне түсіп, кейін авиация мамандығы бойынша Сан-Матео колледжіне ауысты. Екі жылдық колледж бітіргеннен кейін, ол АҚШ Әскери-теңіз күштерінің авиация кадеттерін даярлау бағдарламасына қабылданды. Ұшу оқуын аяқтағаннан кейін Техас штатының Корпус-Кристи қаласындағы Әскери-теңіз әуе станциясында Дуглас AD Skyraider ұшағында шабуылшы ұшқыш ретінде оқыды. Ол Калифорния штатының Аламеда қаласындағы Әскери-теңіз әуе станциясында жағалаудағы міндетін атқару кезінде VA 145 эскадрильясына қосылды. 1965 жылы эскадрилья "Рейнджер" авиатасырғышына қосылды, ол сол жылдың желтоқсан айында Вьетнамға бағыт алды. Денглер бастапқыда Оңтүстік Вьетнамдағы Дикси станциясында орналасты, кейін Янки станциясына көшірілді. Оның дайындығының бір бөлігі – "Тұтқындалудан қашу, қарсы тұру және құтылу" бағдарламасы болды, онда ол макеттік тұтқын лагерінен екі рет қашып шықты және үшінші рет қашуды жоспарлап жатқанда оқу аяқталды. Кедейлікте өмір сүрген тәжірибесінің арқасында ол тамақ іздеуді және инструкторлардың тамағынан қалған қалдықтарды жеуді білді. Ол курстың барысында салмақ алған жалғыз студент ретінде рекорд жасады деген хабар бар.
During World War II, Dengler saw an Allied fighter plane firing its guns as it flew through Wildberg; he credited this as the moment he knew he wanted to be a pilot. Years later, after seeing a call for pilots in an American magazine, he decided to travel to the United States. A family friend agreed to sponsor him and he salvaged brass and other metals to sell so he could pay for the rest of the passage. In 1956, upon turning 18 and completing his apprenticeship, Dengler hitchhiked to Hamburg and spent two weeks living on the street before leaving by ship to New York City. In the US, he spent a week homeless in Manhattan before finding an Air Force recruiter. He enlisted in June 1957 and attended basic training at Lackland AFB in San Antonio, Texas. He spent the next two years peeling potatoes, then working as a mechanic for a motor pool. His qualifications as a machinist led to an assignment as a gunsmith. He passed the test for aviation cadets but was told that only college graduates were selected to be pilots and his enlistment expired before he was selected for pilot training. After his discharge, Dengler worked with his brother at a bakery near San Francisco. He enrolled in San Francisco City College, then transferred to the College of San Mateo to study aeronautics. After two years of college, he was accepted to the US Navy's Aviation Cadet Training Program. After finishing flight training, he trained as an attack pilot in a Douglas AD Skyraider at the Naval Air Station in Corpus Christi, Texas. He joined the VA 145 squadron while they were on shore duty at the Naval Air Station in Alameda, California. In 1965, the squadron joined the carrier Ranger, which left for Vietnam that December. Dengler was initially stationed at Dixie Station in South Vietnam before moving north to Yankee Station. Part of his training was a Survival, Evasion, Resistance and Escape program, where he escaped twice from the mock POW camp and was planning a third when the training ended. Because of his experience living in poverty, he knew how to scavenge for food and ate scraps and garbage from the instructors' meals. He reportedly set a record as the only student to gain weight during the course.
1966 жылы тұтқындалып, түрмеге қамалды
1966 жылдың 1 ақпанында, авианосец Янки станциясынан миссияларды орындауды бастаған күнінен кейін, кіші лейтенант Денглер үш басқа ұшақпен бірге Солтүстік Вьетнам жүк көлігіне қарсы қирату миссиясына "Рейнджерден" ұшты. Ауа райы нашар болғандықтан, ұшқыштар Му-Джиа өткелінің батысындағы Лаостағы жол торабына, екінші мақсатына ауысуға мәжбүр болды. АҚШ-тың Лаостағы әуе операциялары құпия саналды. Өртенген егістіктерден шыққан түтін көрінуді нашарлатты, және Денглер басқа ұшақтарды тез арада жоғалтып алды. Жексенбілік аумаққа екі жарым сағат ұшқаннан кейін, оның ұшағының оң қанатын зениттік артиллериямен атып түсірді. Денглер ұшағы құлағаннан кейін бірден өзінің аман қалу радиосын қиратты және вьетнамдық және лаос іздеу тобының оны таба алмауы үшін өзінің көптеген аман қалу құралдарын жасырды. Оны келесі күні Патет Лао әскері ұстады, бұл Лаос Вьетконгының баламасы болды. Ол қашуға тырысты, бірақ бұлақтан су ішу кезінде тез ұсталды. Қашуға тырысқаны үшін жаза ретінде оны азаптады: оны аяқтарынан төңкеріп, бетіне шағып алатын құмырсқалардың ұясын қойды, одан әрең есін жинады, содан кейін түнгі уақытта құдыққа іліп қойды, егер ұйықтап қалса, суға батып кететіндей болды. Оны су бұқасымен ауылдар арқылы сүйреп те әкелді. Ол Америка Құрама Штаттарын айыптаған Патет Лао құжатына қол қоюдан бас тартқанда, оның тырнақтарының астына және денесіндегі кесіктерге бамбук сынықтары салыстырылды. Денглер вьетнамдықтарға берілді және Пар Кунг ауылының жанындағы тұтқын лагеріне әкелінді. Онде ол тайлық тұтқындар Физит Интаратхат, Прасит Промсуван және Прасит Танимен, қытайлық тұтқын Ю. С. Томен, және американдықтар Юджин ДеБруин мен Дуэйн В. Мартинмен кездесті. Мартиннен басқа, ол АҚШ Әуе күштерінің тікұшақ пилоты болды, қалған тұтқындар Орталық барлау агенттігіне тиесілі азаматтық әуе компаниясы Air America-да жұмыс істеген азаматтар еді. Денглер оларға қосылған кезде, барлық азаматтар Патет Лаода екі жарым жылдан бері тұтқында болды. Түнде адамдарды қолдарынан байлап, ағаштан жасалған аяқ тіреуіштерге міндетті түрде байлап, созылмалы дизентериядан зардап шекті.
On February 1, 1966, the day after the carrier began flying missions from Yankee Station, Lieutenant, Junior Grade Dengler left the Ranger with three other aircraft on an interdiction mission against a North Vietnamese truck convoy. The pilots were forced to divert to their secondary target, a road intersection located west of the Mu Gia Pass in Laos, due to thunderstorms. US air operations in Laos at this time were classified. Visibility was poor due to smoke from burning fields and Dengler quickly lost sight of the other planes. After two and a half hours of flying into enemy territory, the right wing was blown off his plane by anti aircraft fire. Immediately after being shot down, Dengler smashed his survival radio and hid most of his other survival equipment to keep Vietnamese and Lao search parties from finding it. He was apprehended the next day by Pathet Lao troops, the Laotian equivalent of the Viet Cong. He attempted to escape but was quickly recaptured while drinking from a spring. He was tortured as a punishment for escaping: he was hung upside down by his ankles with a nest of biting ants over his face until he lost consciousness, then suspended in a well overnight so he would drown if he fell asleep. He was also dragged through villages by a water buffalo. When he refused to sign a Pathet Lao document condemning the United States, slivers of bamboo were inserted under his fingernails and into incisions on his body. Dengler was handed over to the Vietnamese and brought to a prison camp near the village of Par Kung. There, he met Thai prisoners of war Phisit Intharathat, Prasit Promsuwan, and Prasit Thanee; Chinese prisoner Y. C. To; and Americans Eugene DeBruin and Duane W. Martin. Except for Martin, a helicopter pilot in the US Air Force, the other prisoners were civilians employed by Air America, a civilian airline owned by the Central Intelligence Agency. The civilians had all been held by the Pathet Lao for two and a half years by the time Dengler joined them. At night, the men were handcuffed together and shackled to wooden foot blocks, and suffered chronic dysentery.
1966 жылы құтылу және құтқару
Басқа тұтқындар бастапқыда Денглердің қалың неміс акценті мен американдық адалдығына күдікпен қарады, бірақ ақырында оған қашу жоспарларын білдірді. Интархатт, қайта тұтқындалып, кейін құтқарылған, және 1968 жылы жоғалып кеткен ДеБруиннен басқа, қалған тұтқындардың ешқайсысы қайтадан көрінбеді. Денглер мен Мартин Меконгке құяды деп сенетін жылдам ағыс өзенді тауып, қашу үшін сал жасады. Олар кешке демалу үшін тоқтады және ағысқа қалыспау үшін өздерін ағаштарға байлады. Ертесі күні олар Меконгке емес, кері шеңбермен жүргендерін түсінді. Олар бірнеше ауылды көрді, бірақ байқалмай қалды және ақырында тастап кетілген ауылда лагерь құрды. Күріш алып келгенімен және тамақ іздегенімен, олар аштыққа дерлік жетіп, бастапқыда от жағуға күші жетпеді. Денглер ақырында Мартиннің тастап кеткен патрондарын тауып, одан отты жағу үшін ұнтақ алды. Кешке C-130 ұшағы үстінен ұшып өткенде, олар SOS сигналын беру үшін тұтандырылған маштарды көтерді. Ұшақ айналып, жарық шашырады, бірақ құтқару тобы келмеді. Бірақ көп ұзамай Мартин бала көргенде ауыл тұрғынының қолынан қаза тапты. Ауыл тұрғыны күшейте беруге шақырғанда Денглер қашып, аштықтан көріністер көруіне қарамастан тұтқындалудан құтылды. Ол Мартинмен бірге лагерь құрған тастап кетілген ауылға оралып, түнгі C-130-дың назарын аудару үшін лашықтарды өртеп жіберді. Ұшақ тағы да жарық шашырады, бірақ экипаж Udorn Royal Thai Air Force базасына хабарлағанмен, өрттің аман қалғандардың сигналы екені барлау қызметімен мойындалмады. 1966 жылдың 20 шілдесінде, 23 күн орманда болғаннан кейін, Денглер жарық шамынан парашют алып, АҚШ Әскери-әуе күштерінің ұшқышының назарын аударды. Евгений Пейтон Деатрик, жетекші ұшақтың ұшқышы және 1-ші әуе командасы эскадрильясының командирі, өзен бұрылысында бұрылыс жасағанда ақ жарық көрді және кері қайтты. Деатрик және оның серігі құтқару күштерімен байланысқа түсті, бірақ оларға ауданда жоғалып кеткен әскери қызметшілер туралы хабар болмағандықтан, оны елемеуді айтты. Ол табандылық танытып, ақырында командалық-бақылау орталығын құтқару күштерін жіберуге көндірді. Денглерді тікұшақ экипажы сақтық шарасы ретінде ұстап, оның қаруы немесе гранатасы жоқ екеніне көз жеткізу үшін толығымен тексерді. Деатрик Денглердің тұтқынға алынғанын хабарлады және оның кім екені Данангтағы ауруханаға жеткенде расталды. Сол жерде оны тергеу және қалпына келтіруді кім жүргезеді деген мәселеде Әуе күштері мен Теңіз күштері арасында дау туды. Теңіз күштері Денглерді Әуе күштерінің ауруханасынан ұрлау үшін SEAL командасын жіберді. SEAL командасы мен Әуе күштерінің қауіпсіздік полициясы арасында қақтығыс болды, оның салдарынан көптеген әуе күштерінің қызметкерлері, соның ішінде бірнеше науқастар ауыр жарақат алды. SEAL командасы еш зардап шекпей, Денглерді таспамен әуежайға алып кетті. Ол "Рейнджерге" қайтарылып, ақырында АҚШ-қа емделу үшін ұшақпен жеткізілді. Құтқарылған кезде ол салмағы және биіктігі болды.
The other prisoners initially regarded Dengler's thick German accent and American allegiance with suspicion but eventually clued him in on their plans to escape. With the exception of Intharathat, who was recaptured and later rescued, and DeBruin, who was reportedly recaptured before disappearing in 1968, none of the other prisoners were ever seen again. Dengler and Martin found a fast flowing river they believed fed into the Mekong and built a raft to escape. They stopped in the evening to rest and tied themselves to trees to avoid being washed away by the torrential water. The next morning, they realized that they had gone in a circle rather than towards the Mekong. They had spotted several villages but remained undetected and eventually set up camp in an abandoned village. Though they had brought rice and were able to scavenge for food, they were still on the verge of starvation and initially lacked the strength to start a fire. Dengler eventually managed to locate Martin's discarded carbine cartridges and used the powder to start the fire. When the C 130 flew overhead that evening, they waved lit torches to signal an SOS. The plane circled and dropped flares but no rescue team turned up. Not long after, Martin was killed by a Akha villager when he was spotted by a child. Dengler escaped when the villager called for backup and evaded capture despite hallucinating vividly due to starvation. He returned to the abandoned village where he and Martin had camped and set the huts on fire to get the attention of the nightly C 130. The plane again dropped flares and though the crew reported their sighting to the Udorn Royal Thai Air Force Base, the fires were not recognized by intelligence as having been a signal from a survivor. On July 20, 1966, after 23 days in the jungle, Dengler managed to catch the attention of a US Air Force pilot by using a parachute from one of the flares. Eugene Peyton Deatrick, the pilot of the lead plane and commander of the 1st Air Commando Squadron, spotted a flash of white while making a turn at the river's bend and backtracked. Deatrick and his wingman contacted rescue forces, but were told to ignore the sighting, as no airmen were known to be down in the area. He persisted and eventually managed to convince the command and control center to dispatch a rescue force. Dengler was restrained by the helicopter crew as a precaution and strip searched to ensure he wasn't armed or in possession of a hand grenade. Deatrick reported Dengler's claim to be a POW and his identity was confirmed when they reached a hospital in Da Nang. There, a conflict developed between the Air Force and Navy over who would control his debriefing and recovery. The Navy sent a team of SEALs to steal Dengler from the Air Force recovery ward. A fight ensued between the SEALs and Air Force security police in which numerous air force personnel, including several patients, were badly beaten and injured. The SEAL team escaped unscathed and rushed Dengler to the air field on a gurney. He was returned to the Ranger and eventually airlifted to the US for medical treatment. At the time of his rescue, he stood at and weighed .
Түрмеден кейінгі мансап
Денглер құтқарылғаннан кейін бір жыл теңіз күштерінде қызмет етті. Ол лейтенант шеніне көтеріліп, отставкаға шығар алдында реактивтік ұшқыштарға оқудан өтті. Азаматтық өмірге қайтқаннан кейін Trans World Airlines авиакомпаниясында ұшқыш болып жұмыс істеді және сынақ ұшқышы ретінде төрт апаттан аман қалды. 1977 жылы Лаосқа оралды, онда Патет Лао оны құрметпен қарсы алып, ол қашып кеткен лагерьге сапар жасады. Денглер 1985 жылға дейін коммерциялық ұшқыш қызметінен зейнетке шықты.
Dengler remained in the Navy for a year after his rescue. He was promoted to Lieutenant and was trained to fly jets before his resignation. As a civilian, he became an airline pilot for Trans World Airlines and survived four crashes as a test pilot. He returned to Laos in 1977, where the Pathet Lao welcomed him and took him to visit the camp from which he had escaped. Dengler retired as a commercial pilot sometime prior to 1985.
Кейінгі өмір және өлім
Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Денглер өзінің қалпына келтірілген Cessna 195 ұшағында демалыс үшін ұшып жүрді және әуе шоуларына қатысты. 2000 жылы ол "Бүркіттер жиналысы" бағдарламасына қабылданды және жас әскери офицерлерге қашу тарихын айтып берді. Денглер өмірінің соңына дейін посттравматикалық стресс синдромымен (ПТСС) күресті. Оның жерлеу рәсіміне Әскери-теңіз күштерінің салтанатты қарауылы мен F-14 Tomcats ұшақтарынан жасалған әуе шеруі қатысты. Денглер үш рет үйленген: Марина Адамичпен (1966–1970), Ирен Ламмен (1980–1984) және Юкико Денглермен (1998–2001). Денглерден екі ұлы – Рольф пен Александр, және үш немересі қалды.
After his retirement, Dengler continued flying for leisure in his restored Cessna 195 and became involved in air shows. In 2000, he was inducted into the Gathering of Eagles program and told the story of his escape to groups of young military officers. Dengler struggled with PTSD for the rest of his life. and a Navy honor guard and a fly over by Navy F 14 Tomcats were present at his burial. Dengler was married three times: to Marina Adamich (1966–1970), to Irene Lam (1980–1984), and to Yukiko Dengler (1998–2001). Dengler is survived by two sons, Rolf and Alexander, and three grandsons.
Кино мен әдебиетте
Денглер 1967 жылғы 30 қаңтарда "Менде құпия бар" бағдарламасында қатысушы болды, оның құпиясы Лаостағы тұтқын лагерінен қашу болған. Келесі жылы ол "Голливуд алаңдарында" бағдарламасына қатысты. Ол Кристофер Олгиатидің 1988 жылғы "Біз сізді мәңгілікке сақтай аламыз" деректі фильмінде соғыс тұтқындары мен із-түзсіз жоғалған сарбаздар туралы мәселелерді талқылады. Денглер Вернер Герцогтың 1997 жылғы "Кішкентай Дитердің ұшуы керек" деректі фильмінің негізгі кейіпкері болды. Герцог сондай-ақ Кристиан Бейлдің Денглер рөлін ойнаған "Құтқару таңы" фильмін түсірді. Фильм 2006 жылдың соңында түрлі фестивальдерде көрсетілді және 2007 жылдың 4 шілдесінде АҚШ-та шектеулі көрсетілімге шықты, ал сол айдың соңында кең экранға шықты. Фильм Юджин ДеБруиннің отбасы мүшелері мен топтың басқа тірі қалған мүшесі Физит Интархаттан сынға ұшырады. Фильмде Денглер қашудың басты ұйымдастырушысы ретінде бейнеленді, бұл қалған тұтқындардың рөлін азайтып көрсетті, тіпті Денглер тұтқын лагеріне келгеннен кем дегенде бір ай өткен соң ғана қашу жоспарларына қатысқан болатын. ДеБруиннің бейнесіне қатысты айырықша сын айтылды, себебі фильмде ол адасқан, тұрақсыз және "психопаттық" мінезді адам ретінде көрсетілді, ал достары, отбасы және басқа тұтқындар оны мейірімді, зиялы және күшті лидер ретінде сипаттаған. Герцог кейінірек ДеБруиннің тұтқындық кезінде батыл әрекет еткенін мойындады, бірақ өзінің шешімін қорғады, бұл "шығармашылық еркіндік" екенін айтты, ол Денглермен жылдар бұрынғы әңгімелерінде "қатаң жағдайларда тұтқындар арасындағы антагонистік қарым-қатынастар" негізінде болды. Денглер өзінің тәжірибесін "Лаостан қашу" атты кітабында баяндады, ол 1979 жылы Presidio Press баспасында жарық көрді. Найджел Коуторнның 1990 жылғы "Бамбук қызы" кітабы: "Вьетнамда әлі де жоғалған американдық әскерилердің толық тарихы" кітабы "Біз сізді мәңгілікке сақтай аламыз" фильміндегі ақпаратты кеңейтті. Денглер Брюс Хендерсонның 2010 жылғы "Табылған батыр: Вьетнам соғысының ең үлкен тұтқын қашуы" кітабының негізгі тақырыбы болды. Хендерсон Денглер атып түсірілген кезде сол әуе кемесінде қызмет еткен.
Dengler was a contestant on the January 30, 1967 episode of I've Got a Secret, where his secret was that he escaped from a POW camp in Laos. The following year, he appeared on Hollywood Squares. He discussed issues pertaining to prisoners of war and soldiers missing in action in Christopher Olgiati's 1988 documentary We Can Keep You Forever. Dengler was the subject of Werner Herzog's 1997 documentary Little Dieter Needs to Fly. Herzog also directed Rescue Dawn, which starred Christian Bale as Dengler. It was shown at festivals at the end of 2006 and received a limited theatrical release in the USA on July 4, 2007, before the general release later that month. The film received criticism from members of Eugene DeBruin's family and from Phisit Intharathat, the other surviving member of the group. The film showed Dengler to be the primary mastermind behind the escape, meaning the roles of the rest of the prisoners were downplayed, despite the reality that Dengler was brought into the escape plans at least a month after his arrival in the prison camp. The portrayal of DeBruin was specifically criticized, as the film showed him to be delusional, unstable, and "sociopath[ic]," when friends, family, and the other prisoners characterized him as kind, intelligent, and a strong leader. Herzog later acknowledged that DeBruin acted heroically during his imprisonment but defended his choices, saying he took "artistic liberty" based in part on conversations with Dengler years before about the "antagonistic relationships among the prisoners when under extreme duress." Dengler documented his experiences in Escape From Laos, a book published with Presidio Press in 1979. Nigel Cawthorne's 1990 book The Bamboo Cage: The Full Story of the American Servicemen Still Missing in Vietnam expanded on the information in We Can Keep You Forever. Dengler was the focus of Bruce Henderson's 2010 book Hero Found: The Greatest POW Escape of the Vietnam War. Henderson had served on the same aircraft carrier as Dengler at the time he was shot down.