Кіріспе

Голландиялық дәрігер, химик және анатомист (1614-72) Франсискус Сильвиус (, ; туған Франц де ле Боэ; 15 наурыз 1614 19 қараша 1672) - голландиялық дәрігер және ғалым (химик, физиолог және анатомист), Декарт, Ван Гельмонт және Уильям Харвидің еңбектері мен теорияларының алғашқы чемпионы. Ол Нидерландыдағы қан айналымы теориясының алғашқы қорғаушыларының бірі болды және көбінесе джиннің ойлап табушысы ретінде жалған аталады.

Өмір

Сильвий, "de le Boë" сөзінің латыншасы "орманның" деп аударылады, Хануда Камбреден шыққан бай отбасында дүниеге келді, бірақ Нидерландыда жұмыс істеді және қайтыс болды. Ол Седанның протестанттық академиясында медицинаны оқыды, ал 1632 жылдан 1634 жылға дейін Лейден университетінде Адольф Ворсттиус пен Отто Гюрнийдің басшылығымен оқыды. 1634 жылы ол Vorstius басшылығымен Positiones variae medicae (Ар түрлі медициналық позициялар) атты диссертация өткізді. Өзінің туған қаласы Ханауда медицинамен айналысқаннан кейін ол 1639 жылы Лейденге оралды. Осы кезеңде ол айналымға қатысты демонстрацияларымен танымал болды. 1641 жылдан бастап Амстердамда табысты дәрігерлік практикасын жүргізді. Амстердамда ол Глаубермен танысып, оны химиямен таныстырды. 1658 жылы ол Лейден университетінің медицина профессоры болып тағайындалды және оған әдеттегі жалақыдан екі есе көп 1800 гильдер төленді. 1669-70 жылдары университет вице-канцлеры болды.

Жұмыс

1669 жылы Сильвий алғашқы академиялық химиялық зертхананы құрды. Осы себепті Лейден университетінің биология институты орналасқан ғимарат Сильвиус зертханасы деп аталады. Оның ең танымал шәкірттері Ян Свамердам, Рейнир де Граф, Нильс Стенсен және Буршар де Волдер болды. Ол өмір мен ауру процестерінің барлығы химиялық әрекетте негізделгенін айтқан Ятрохимиялық медицина мектебін құрды. Бұл ойлау бағыты медицинаны физика мен химияның жалпыға ортақ ережелері бойынша түсінуге тырысты. Сильвий химиялық афинитет деген ұғымды адам ағзасының тұздарды қалай пайдаланатынын түсінудің жолы ретінде енгізді және ас қорыту мен дене сұйықтықтарын түсінуге үлкен үлес қосты. Оның ең маңызды еңбегі - "Praxeos medicae idea nova" ("Дәрігерлік тәжірибедегі жаңа идея", 1671). Ол ас қорыту процесінің астық без, асқазан және сілекейдің секрецияларынан шығатын қышқылдар мен негіздердің химиялық реакцияларының нәтижесі екенін түсіндірді. Ол мидың құрылымын зерттеді және 1641 жылы Каспар Бартолиннің "Касп" кітабында мидағы Сильвия сынығы деп аталатын жарықты ашқан деп есептелді. Бартолини Institutiones Anatomicae Бұл кітаптың алғы сөзінде "Біз Сильвидің ақыл-ойы мен талантының асыл билігін оның керемет жаңа құрылымымен өлшеуге болады" деп жазылған. Сондай-ақ, "Жаңа ми суреттерінде оюшы Франсискус Сильвиустың шеберлікпен жасаған дизайны мен скальпеліне еліктеді, оған біз осы бөлімде мидың ең керемет қасиеттері мен ерекшеліктерінің барлығын береміз". Оның 1679 жылы өлгеннен кейін жарық көрген "Опера Медика" кітабында туберкулездің түрлері ретінде скрофула мен фтизис танылады. Оның 190 картинадан тұратын жинағы болды, оның тоғызы Франс ван Миэристің, ал он бірі - Жерар Дуның 17 ғасырдағы өте бағалы және қымбат суретшілерінің.