Кіріспе
Дауыс сымдарын теріс пайдаланудан немесе шамадан тыс пайдаланудан туындаған дауыс бұзылуы Богарт-Баккалл синдромы (Bogart-Bacall syndrome, BBS) - дауыс сымдарын теріс пайдаланудан немесе шамадан тыс пайдаланудан туындаған дауыс бұзылуы. Әдеттегі дауыс диапазонынан тыс сөйлейтін немесе ән шырқаған адамдарда ББС пайда болуы мүмкін; Симптомдары негізінен ерекше терең немесе дөрекі дауыс немесе дисфония және дауыс шаршауы. Бұл аурудың ең көп тараған түрі - төмен дауыспен сөйлейтіндер, әсіресе, ауыз дыбысы мен дауысты басқару қабілеті нашар адамдар. Бұл синдром ерлер мен әйелдерге де әсер етуі мүмкін. 1988 жылы дауыс дисфункциясының дискретті түрін сипаттайтын мақала жарияланды, оның нәтижесінде ерлер актер Хамфри Богарт сияқты, ал әйелдер актриса Лорен Бакол сияқты естіледі; Богарт пен Бакол бір-бірімен үйленген және бірнеше фильмдер түсірген. Қазіргі кезде BBS - бұл өте төмен дауыспен сөйлейтін актерлер, әншілер немесе теле / радио дауыс қызметкерлеріне жиі әсер ететін тұрақты құлақшылдықтың медициналық термині. Емдеуге әдетте логопедтің дауыстық терапиясы жатады.
Bogart–Bacall syndrome (BBS) is a voice disorder that is caused by abuse or overuse of the vocal cords. People who speak or sing outside their normal vocal range can develop BBS; symptoms are chiefly an unusually deep or rough voice, or dysphonia, and vocal fatigue. The people most commonly affected are those who speak in a low pitched voice, particularly if they have poor breath and vocal control. The syndrome can affect both men and women. In 1988, an article was published describing a discrete type of vocal dysfunction which results in men sounding like actor Humphrey Bogart and women sounding like actress Lauren Bacall; Bogart and Bacall were married to each other and made several films together. BBS is now the medical term for an ongoing hoarseness that often affects actors, singers or TV/radio voice workers who routinely speak in a very low pitch. Treatment usually involves voice therapy by a speech language pathologist.
Механизм
Богарт-Баккалл және басқа да дауыс бұзылуларының пайда болуына көптеген ықтимал себептер бар, бірақ оны сөз шығаруда рөл атқаратын көптеген факторларға байланысты нақты анықтау мүмкін емес. Дауысты шығару үшін кеуде қуысындағы көптеген бұлшықеттер мен басқа құрылымдардың үйлестірілуі қажет. Көптеген факторлар жүректің қысылуына әкеліп соғады, бұл жүректің орналасуын өзгертеді. Бұл кеуде қуысының кеміршекті құрылымдарына әсер етеді, бұл қалыпсыз фонацияға әкеледі. Богарт-Бэколл табиғатынан тыс терең дауысты білдіреді, сондықтан дауысты төмендеткенде, адамдар өкпелеріндегі ауа толығымен шығарылған кезде де сөйлеуді жалғастыра алады. Дауыс диапазонын төмендетуге жұмсалған күш-жігердің салдарынан тыныс алумен айналысатын бұлшықеттер сөйлеумен бірге шиеленісіп, тартылады. Богарт-Баккалл синдромы - бұлшық еттердің қосалқы кернеуінің дисфониялық бұзылуы, яғни дауыс қуысында аномалия бар, бұлшық еттердің шамадан тыс пайдаланылуы дауыс шығаруда көмектеседі. Бұл ауытқудың себебі медициналық себеп немесе физикалық күш-жігер болуы мүмкін. Дауыс биіктігін төмендету арқылы кекірегі ауа ағынын реттейтін және сөйлеуде қолданылатын дыбыстарды шығаратын дауыс жиектерін қысады, бұл бұлшық еттерге уақыт өте келе зақым келтіруі мүмкін. Дауыстық қабаттағы зақымданулар немесе түйіндер дауыс қабаттарының шырышты қабығында өзгерістерге әкелуі мүмкін, бұл кемірудің артуына әкеледі, нәтижесінде дисфонияға әкеледі.
Диагностика
Дауысты пайдалану тарихының бар-жоғын білу үшін сөйлеу тілі патологиясының бағалауын, сондай-ақ, кеуде және кеуде қуысын тексеруді жүргізу қажет. Бұл бағалауда дауыстық жиектерді бейнелеу үшін бейнелеу қажет болуы мүмкін. Бейнелеу әдістері: ларингоскоп, видеостробскопия немесе ларингеялық электромиография. Богарт-Баккалдың диагнозын қою қиын болуы мүмкін, себебі симптомдар мен дауысты қолданудың айырмашылығы. Видеостроброскопия дауыс сымдары мен ларинксінің белсенділігін баяу көруге мүмкіндік береді, бұл мамандарға кез келген аномальды қозғалысты көруге мүмкіндік береді. Видеостробоскопия арқылы дауыс қабаттарының ісінуі, тітіркенуі немесе полиптері мен өсуін көруге болады. Кейде дауыс сымдарында қызылдық немесе дөңестер байқалады, бұл дұрыс диагноз қоюға көмектеседі. Ларингиялық электромиография - сөйлеу, тыныс алу және жұту кезінде дауыс қуысы бұлшық еттерінен (ларингиялық бұлшық еттер) электр сигналдарын өлшейтін тест. Бұл бағалауда дауыс проблемаларының келесілердің кез келгеніне байланысты екендігі тексеріледі: бұлшықет әлсіздігіне әкелетін ішінара сал, бұлшықет функциясының жоғалуына әкелетін сал және ларингиялық бұлшықеттердің қозғалыс бірлігінің қызметі. Ларингиялық электромиография дауыс бұзылысының себебі жүйке проблемасының болатынын анықтауда маңызды рөл атқарады.
Алдын алу және емдеу
Богарт-Баккалл синдромының алдын алу осы бұзылыстың екі негізгі белгісін, дисфония мен дауыстық шаршауды мақсат етеді. Тиімді дене тұрқының болуы адамға бұлшықеттер арасындағы кернеуді ауыстырып, кеуде қуысының еркін қозғалысына мүмкіндік береді, бұл үн шығарудың тиімділігіне әкелетін кедергісіз. Дауыс беруді кәсіби жаттықтырушымен басқаруды жақсарту да маңызды. Сөйлеу тілі патологоанатомымен сөйлесу терапиясы - сөйлеу деңгейін қалыпты ауқымына қайтару үшін емдеудің өте кең таралған әдісі. Дауыс беруді дұрыс жүргізу үшін, дауыс сымдары мен кеуде қуысын қандай деңгейдегі демалу, сумен қамтамасыз ету және орындауды түзету қажет екенін логопедпен кеңесу арқылы анықтауға болады. Егер аурудың дәрілік жолмен емделетін белгілі бір негізгі себебі болса, оны емдеудің бір түрі ретінде логопедпен біріктіруге болады. Логопедиядан кейін тұрақты симптомдары бар адамдарға инвазивті емдеу қажет болуы мүмкін. Инвазивті емдеу диагностикалық бейнелеу кезінде көрінген дауыс сымдарындағы зақымдануларды, түйіндерді немесе массаларды алып тастауды талап етуі мүмкін. Егер электромиография арқылы аурудың жүйкемен байланысты екені анықталса, онда бұл жүйкені ауыстыру қажет болуы мүмкін немесе дауыс сымдарын ірі көлемде инъекция немесе тиропластика арқылы біріктіруге болады. Көп мөлшерде инъекция жасау - бұл парализделген дауыстық қайыққа толтырғыш зат қосу, оны жұмыс істейтін дауыстық қайыққа жақындату үшін. Тиропластика - бұл имплантатты шалдыққан дауыстық бүйірге жақын орналастырып, оны екінші дауыстық бүйірге жақындату.
Болжам
Богарт-Баккалл синдромы бар, бірақ негізгі ауруы жоқ адамдар әдетте дауыс терапиясы арқылы дауысты қалпына келтіреді деп күтіледі. Бұлшықеттердің кернеуінің дисфониясы емдеусіз қалғанда, қосымша емдеуді қажет ететін ұзақ мерзімді бұзылуларға әкелуі мүмкін.
Эпидемиология
Богарт-Баккалл синдромы кез келген жастағы адамдарда пайда болуы мүмкін. Бұл ауру әншілер, актерлер, мұғалімдер, радио және теледидар хабарларын таратушылар сияқты дауыспен жұмыс істейтін адамдарда жиі кездеседі. Әйелдер ерлерге қарағанда кәсіби ортада дауыстарын төмендету үрдісімен байланысты BBS дамуы ықтимал. Бұл синдром 40-50 жас аралығындағы адамдарда жиі кездеседі, өйткені олардың дауыстық талдарының жұқалығы. Вокалды бұзылулар халықтың шамамен 10%-ында кездеседі және бұлшықеттердің кернеуінің дисфониясынан бастап сөйлеу және тілдің бұзылуына дейін созылуы мүмкін.
Зерттеу бағыттары
Богарт-Баккалл синдромының ұзақ мерзімді әсерін зерттеу үшін қосымша зерттеулер жүргізу қажет. Қазіргі уақытта жүргізіліп жатқан зерттеулер бұлшықеттердегі шиеленісті дисфониясы бар адамдарға, соның ішінде Богарт-Баккалл ауруы бар адамдарға қандай емдеудің ең жақсы әдісі болатынын түсінуге бағытталған. Қазіргі уақытта тыныс алудың нашар болуы, шамадан тыс пайдалану және орынсыз қарқындылық сияқты себептерді жою үшін салааралық тәсілдің ең тиімді екені түсініледі. Қазіргі уақытта жұмыс жағдайы мен мамандықтарға байланысты дауыс бұзылулары мен бұрыс пайдалану туралы зерттеулер жүргізілуде. 1200 мұғалімді зерттеу барысында дауыс бұзылуы олардың мамандығында маңызды рөл атқаратынын анықтады. Зерттеу барысында көптеген мұғалімдердің дауыс проблемалары немесе емдеуге байланысты жұмыстан демалуға немесе дәрігерге қаралуға мәжбүр болғаны анықталды. Зерттеу барысында әйелдер ерлерге қарағанда бұл ауруларға көбірек ұшырайтыны анықталды. Дауыстық бұзылулар туралы және олардың өмір салтының қосымша факторларымен қалай әсер етуі мүмкін екендігі туралы көбірек зерттеулер бар. Булимиясы бар әншілердің дыбыс дисфониясы сияқты дауыстық бұзылуларына рефлюкс қалай әсер ететінін түсіну үшін зерттеу жүргізілді. Әншілер дауыстық талдамаларды шамадан тыс пайдаланады, бұл оларды әртүрлі дауыстық бұзылыстарға ұшыратады. Булимиямен байланысты дисфония дауыстық қабаттардағы едемге және полипоидты өзгерістерге байланысты. Бұл зерттеудің мақсаты - булимияның ларингофарингеялық рефлюкске байланысты дисфонияның ықтимал себебі екенін түсіну болды. Алдын ала нәтижелерде рефлюкс булимия мен дисфониямен ауыратын әр әншіде болған, бұл олардың дауыстық бұзылуына ықпал ететін фактор болуы мүмкін екенін көрсетеді.