Кіріспе

Аллен М. Самнер класының эсминшісі USS Weeks. USS John W. Weeks (DD 701) контр-адмирал шеніне жеткен Джон Уингейт Уикстің құрметіне аталған. Уикс АҚШ Өкілдер палатасына сайланды және 1913 жылы АҚШ Сенатына өтті, онда қызмет етті. 1921 жылғы 4 наурызда ол Соғыс министрі болды. Джон У. Уикс 1944 жылғы 17 қаңтарда Нью-Джерси штатының Керни қаласындағы Federal Ship Building & Dry Dock Co. компаниясында салынды. Кеме 1944 жылғы 21 мамырда суға түсірілді, оның спонсоры Соғыс министрі Уикстің қызы Джон Дэвидж болды. Кеме 1944 жылғы 21 шілдеде қолданысқа берілді.

1940 жылдар

Бермудадан шығып, Аргентинаға жол жүрісінде сынақтан өткеннен кейін, жаңа эсминец 1944 жылдың 10 қарашасында Нью-Йорктен шығып, «Миссури», «Техас», «Арканзас» және «Shamrock Bay» және «Wake Island» авианосектерін Тынық мұхитына сүйемелдеді. Ол Панама каналы арқылы өтіп, 27 желтоқсанда Улитиде 3-ші флотқа қосылғанға дейін Сан-Франциско, Перл-Харбор және Эниветокке жетті. 1945 жылдың қаңтар айының басында «Джон У. Уикс» вице-адмирал Джон С. Маккейннің «TF 38» жылдам авианосецтер тобымен бірге сол тығыз лагунадан шығып, контр-адмирал Джеральд Ф. Боганның тобының қорғанысында Филиппинге бет алды. Темірқасықтардың күшті «Лусон» шабуыл тобы Жаңа жыл күні Лейте шығанағына жиналып, Суригао бұғазы арқылы өтіп, Лингаен шығанағына бағыт алды. 9 қаңтарда генерал Дуглас Макартурдың әскері Лингаен жағалауына түскен кезде, Маккейннің авианосецтерінен шыққан ұшақтар Формоза және Пескадорес аралдарындағы жапондық әуежайларын жойып, «Лусонға» шабуылға қарсы әуе күштерін бейтараптандырды. Сол түні Маккейннің кемелері Лусон бұғазы арқылы Оңтүстік Қытай теңізіне өтіп, одақтастардың жағалаудағы тірек-пункттарына қолдау көрсетуге дайын тұрды, сонымен қатар Азияның оңтүстік-шығысындағы жаудың стратегиялық позицияларын жойып, Императорлық флотты іздеді. Келесі 10 күнде олар Гонконг, Хайнань және Индоқытай жағалауларына шабуыл жасап, жағалауда көптеген зиян келтірді және жалпы салмағы 132 700 тонна болатын 44 кемені батырды. Жау суларына жасалған шабуылдардың соңында адмирал Уильям Холси: «Жапон империясының сыртқы қорғанысына енді Бірма және Голландтың Шығыс Индиясы кірмейді; бұл елдер қазір оқшауланған бекеттер, ал олардың өнімдері жапондық соғыс машинасына қол жетімді емес» деп мәлімдеді. «Джон У. Уикс» 11 ақпанда авианосецтермен бірге қайтадан теңізге шығып, 16-17 ақпанда Токиоға соққы берді, бұл одақтастардың Иво Джимаға шабуылына алдын ала қолдау көрсету болды. Жапондық әуе күштеріне елеулі зиян келтіргеннен кейін «Джон У. Уикс» Иво Джимаға қарай бет алып, арал үшін күресіп жатқан теңізшілерге тікелей көмек көрсетті. Сол айдың соңында авианосецтер жаудың аралдарына шабуылдарын жаңартты. Наурыз айындағы қарсаң шабуылдар жаудың күшін одан әрі әлсіретті. Окинаваға шабуыл күні жақындағанда «Уикс» басқа бөлімшелермен бірге шабуылға дейін жағалауды бомбалады. Шабуыл жасаушы күштер 1 сәуірде жағалауға түсті, ал эсминец қолдау көрсетуге дайын тұрды. 7 сәуірде жапондық күштер анықталды және жауды тоқтату үшін соққылар жасалды, нәтижесінде жапондық «Ямато» соғыс кемесі батты. Осы операция кезінде «Хенкок» авианосегіне камикадзе шабуыл жасады, ал эсминец қаһармандық іздеу-құтқару операциясында 23 адамды құтқарып алды. Соғыстың қалған бөлігінде «Джон У. Уикс» Империя аралдарына соңғы шабуылға қатысып, радарлық күзеттік міндеттерді орындады, жағалауды бомбалады, құтқару миссияларын жүзеге асырды және Токио шығанағындағы кемеге қарсы іздеу шараларына қатысты. Жаулық әрекеттер тоқтағаннан кейін, ол 8 қыркүйекте Токио шығанағына кіріп, оккупациялық күштермен бірге эскорт міндеттерін орындады. Ол 30 желтоқсанға дейін эскорт міндеттерін орындады, содан кейін үйге қайтып, 1946 жылдың 20 қаңтарында Сан-Францискоға келді. 19 ақпанда Норфолкке келгеннен кейін, 26 сәуірде жөндеуден өткен соң, ол демобилизацияланды. Бір жылдан кейін, 17 мамырда 1947 жылы ол тағы да теңізге шығып, 1949 жылдың ортасына дейін Әскери-теңіз резервінің оқу круиздерін жалғастырды. Сол жылдың 6 қыркүйегінде ол Еуропаға жол тартты және 1950 жылдың 8 ақпанында қайтып оралды. «Джон У. Уикс» 1950 жылдың 31 мамырында қызметтен босатылды.

1950 жылдар

Корея соғысының басында президент Гарри Трумэн американдық күштерге қиындыққа қарсы тұруға бұйрық берді. Джон У. Уикс 1950 жылғы 24 қазанда қайтадан қолданысқа енгізіліп, Атлантика және Кариб теңізінде оқу круиздерін бастады. 1952 жылғы қаңтардағы Еуропа сапарында ол 1952 жылғы 10 қаңтарда 145 шақырымдық дауылда құлап, батып кеткен қайғылы кемені құтқаруға қатысты. Эсминец 6 ақпанда Норфолкке оралып, жағалау операцияларымен және теңізшілердің Еуропа круизімен айналысты. Джон У. Уикс 1953 жылғы 3 қарашада әлемді айналып саяхатқа шықты, ал Алыс Шығыста Корея жағалауында 7-ші флоттың бөлімдерімен бірге жұмыс істеді. 1954 жылғы 4 маусымда Норфолкке оралып, Жерорта теңізі арқылы қайтып келгенде ол круизді аяқтады. 1954 жылдан 1963 жылға дейін эсминец Атлантикалық флотпен бірге қызмет етті, осы кезеңде ол Жерорта теңізіне бес рет және НАТО-ның екі оқу-жаттығуына қатысты. 1956 жылы Суэц каналында дағдарыс болғанда эсминец 6-шы флотпен бірге жұмыс істеді. Бір жылдан кейін, Таяу Шығыстағы кезекті операция кезінде Уикс және басқа да бөлімдер Иорданияның құлауын болдырмау үшін күшінде тұрды. 1958 жылғы Жерорта теңізі круизіне Бағдад келісімі елдерінің теңіз күштерімен патрульдеу және жаттығулар кірді. Эсминец АҚШ суларында да белсенді болды, теңізшілерді даярлау және суастына қарсы жаттығулармен айналысты. 1959 жылы ол Сент-Лоуренс су жолының ашылуы кезінде "Ішкі теңіздер" операциясына қатысты. Джон У. Уикс – Ұлы көлдердің әрқайсысына кірген алғашқы әскери-теңіз эсминец. Бұл круиз кезінде ол Ұлыбританияның королевасы Елизавета II-нің бортында болған HMY Britannia корольдік яхтасын Чикагодан Саулт-Сте. Мари, Мичиган штатына сүйемелдеді.

1960 жылдар

1960 жылдың 9 наурызында Джон У. Уикс эсминеці Аултпен бірге Босфорды кесіп өтті, және осы екеуі 1945 жылдан бері Қара теңізге кірген алғашқы АҚШ соғыс кемелері болды. Сол сапарда ол ядролық қуатпен жүретін суасты қайығының әлемді айналып келген сапарының соңында "Тритонмен" кездесті. Норфолкке оралғаннан кейін, эсминец курсанттарды теңізде оқыту үшін Кариб теңізіне және Жаңа Англия жағалауына барды. Күзде ол Жерорта теңізіне жол тартты және 1962 жылдың 3 наурызында Норфолкке қайтып келді. Жаздағы жауынгерлік жаттығулар мен Норфолктан тыс жаттығулар кемені жауынгерлік даярлықта ұстады. Қазан айында Кубада советтік шабуылдық зымырандардың болуы президент Джон Ф. Кеннедиді аралды карантинге алуға мәжбүр етті (Күба зымырандық дағдарысын қараңыз). Джон У. Уикс карантин аймағына көмекші кемелерді сүйеп әкелді. Ұлттық күш пен нығайылыстың осы көрсетілісі Кремльді зымырандарды кері қайтаруға мәжбүрлегенде, Джон У. Уикс Сан-Хуан, Пуэрто-Рико арқылы Норфолкке оралды. 1963 жылдың басында, ақпан-сәуір аралығында Жерорта теңізіне тағы бір сапарға дайындалып жатқанда, эсминец ерекше қызметі үшін "E" жауынгерлік тиімділік белгісін алды. Ол 29 қарашада Жерорта теңізіне қарай бет алды. Жыл соңында ол қиын жағдайдағы Кипрдің жағалауында патрульдеуге шықты, қажет болған жағдайда американдықтарды аралдан эвакуациялауға дайын тұрды. Жаңа жыл күні Қызыл теңізге АҚШ-тың Таяу Шығыс күштеріне қосылу үшін жол тартқанда, ол 1964 жылы Суэц каналын алғашқы болып кесіп өткен кеме болды. Ол Сауд Арабиясының Джидда қаласына, Сомали Республикасының Бербера қаласына, Аден протекторатының Аден қаласына, Француз Сомалиінің Джибути қаласына, Эфиопияның Масава қаласына және Пәкістанның Карачи қаласына сапар шекті. 6 ақпанда Карачиден батысқа қарай бет алды, Аденде жанармай толтырды, содан кейін Занзибардағы төңкеріс кезінде сол жағалауда, ал Кения мен Танганьикадағы тәртіпсіздік кезінде патрульдеу үшін оңтүстікке қарай жол тартты. Ол 24 ақпанда Момбасадан кетіп, 6 наурызда Суэц каналын кесіп өтті. Жерорта теңізінде патрульдеуден кейін Джон У. Уикс 12 мамырда Майоркадағы Поленка шығанағынан үйіне қайтып, 23 мамырда Норфолкке жетті. Норфолк кеме құрылыс шеберханасында күрделі жөндеуден өткен соң, 9 қарашада Хэмптон Роудстан Гуантанамо шығанағына және жаңару жаттығуына кетті. 1965 жылдың қаңтар айының басында ол Норфолкке қайта оралып, Жерорта теңізіне тағы бір сапарға дайындалды. 13 ақпанда жолға шығып, 5 наурызда Валенсияға жетті. Ол Суэц каналына бара жатқанда Неапольде екі апта тоқтады және Қызыл теңізде екі ай қызмет етті. 2 маусымда Жерорта теңізінде болған эсминец 30 маусымда үйіне қайтып, 12 шілдеде Норфолкке оралды. Жаздың соңында эсминец "Жекеше 5" құтқару тобында болды. Жылдың қалған бөлігінде Кариб теңізіндегі Норфолк қаласынан Атлант жағалауында жұмыс істеді. 1966 жылдың 3 ақпанында Норфолкке қайтып келгенге дейін Кариб теңізінде су астына қарсы жаттығуларды (ASW) жалғастырды. Наурыз және сәуір айларында Ки-Уэст қаласында гидролокациялық оқу кемесі болып қызмет еткен соң, 16 мамырда Норфолктан Еуропа суларына жөнелді. Джон У. Уикс келесі 3 айды DesRon 2 эскадрильясымен бірге Еуропаның батыс жағалауын Норвегиядан Францияға дейін аралап жүріп өткізді. Ол су асты кемелеріне қарсы соғысқа (ASW) қатысты, ал Норвегия жағалауына жасалған шартты шабуыл операциясы "Straight Laced" кезінде британдық және Батыс Германия кемелерімен бірге жұмыс істеді. Осы жаттығу кезінде ASW міндетін орындап жатып, 19 тамызда операция кезінде су асты кемесін жойған жалғыз жағдайды жасады. 24 тамызда Солтүстік Ирландияның Дерри қаласынан шығып, 2 қыркүйекте Норфолкке оралды. Жылдың қалған бөлігінде ол Ки-Уэст қаласында оқу кемесі ретінде қызмет етті және Атлант жағалауы мен Кариб теңізінде ASW жаттығуларына қатысты. Джон У. Уикс 1967 жылдың шілде айының басына дейін осы міндетін жалғастырды, содан кейін Норфолктан Оңтүстік Атлант және Үнді мұхиттарына сапарға шықты. Сан-Хуан, Пуэрто-Рико және Ресифе, Бразилия арқылы жүзіп, Африканың шығыс және батыс жағалауларындағы порттарға тоқтады және Гвинея шығанағынан Қызыл теңізге дейін Африканы аралап жүрді. 1969 жылдың қаңтарында эсминец Виргиния штатының Норфолк қаласынан Вьетнам жағалауында қызмет етуге кетті. Ол сол жерде төрт әуе кемесімен бірге жұмыс істеді. 1969 жылдың қыркүйегінде үйіне оралды.

Пайдаланудан шығару және жою

1970 жылы 12 тамызда қызметтен шығарылып, тізімнен алынды және артиллериялық нысана ретінде қызметін аяқтады. 1970 жылы 19 қарашада Вирджиния жағалауындағы Атлант мұхитында батып кетті. Оның соңғы жатқан жері тереңде, .

Марапаттар

Джон У. Уикс Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін төрт шайқас жұлдызымен марапатталды.