Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Буланғыш минерал
Evaporite mineral
Карналлит (сондай-ақ карналит) – формуласы KCl·MgCl2·6(H2O) болатын гидратталған калий-магний хлориді, буланғыш минерал. Оның түсі сарғыштан аққа дейін, қызғылт, кейде түсіз немесе көкшіл болады. Көбінесе талшықты немесе массивті, сирек псевдогексагонды орторомбтық кристалдар түрінде кездеседі. Минерал ылғалды сіңіретін қасиетке (деликвесцентті) ие, сондықтан үлгілерді ауа өткізбейтін ыдыста сақтау қажет. Карналлит калий және магнийдің буланғыш минералдарының тізбегімен бірге кездеседі: сильвит, каинит, пикромерит, полигалит және киезерит. Карналлит – сирек кездесетін қос хлорид минералы, ол теңіз немесе шөгінді алабында су булану кезінде ғана қалыптасады. Ол калий және магний өндіру үшін қолданылады және Нью-Мексико штатындағы Карлсбадтың, Колорадо және Юта штатындағы Парадокс алабының, Германияның Стассфурт қаласының, Ресейдің Пермь алабының және Канаданың Саскачеван провинциясындағы Уиллистон алабының буланғыш кен орындарында кездеседі. Бұл шөгінділер девоннан перм кезеңіне дейін қалыптасқан. Израиль мен Иордания, керісінше, Өлі теңізден калий өндіру үшін тұздықты карналлит түйірленгенше булану ыдыстарында шоғырландырады, карналлитті ыдыстардан шығарып, калий хлоридінен магний хлоридін бөліп алу үшін өңдейді. Бұл Cl−, Br−, F− немесе I− доминантты ірі иондар бар екенін білдіреді. Бұл иондар оңай поляризацияланады. Иондар ұқсас үлкен, бірақ төмен валентті және нашар поляризацияланған катиондармен бірігеді. Катиондар көбінесе сілті металдар тобынан. Сильвит – KCl формуласы бар екілік қосылыс. Сильвит K+, Mg2+ және Cl− аралас ерітінділерінен бірінші болып түйірленеді, магнийге байытылған тұздық қалдырып, одан кейін аралас галоид – карналлит түйірленеді. Оның тығыздығы 1,602 г/см3.
Carnallite (also carnalite) is an evaporite mineral, a hydrated potassium magnesium chloride with formula KCl. MgCl2·6(H2O). It is variably colored yellow to white, reddish, and sometimes colorless or blue. It is usually massive to fibrous with rare pseudohexagonal orthorhombic crystals. The mineral is deliquescent (absorbs moisture from the surrounding air) and specimens must be stored in an airtight container. Carnallite occurs with a sequence of potassium and magnesium evaporite minerals: sylvite, kainite, picromerite, polyhalite, and kieserite. Carnallite is an uncommon double chloride mineral that only forms under specific environmental conditions in an evaporating sea or sedimentary basin. It is mined for both potassium and magnesium and occurs in the evaporite deposits of Carlsbad, New Mexico; the Paradox Basin in Colorado and Utah; Stassfurt, Germany; the Perm Basin, Russia; and the Williston Basin in Saskatchewan, Canada. These deposits date from the Devonian through the Permian Periods. In contrast, both Israel and Jordan produce potash from the Dead Sea by using evaporation pans to further concentrate the brine until carnallite precipitates, dredging the carnallite from the pans, and processing to remove the magnesium chloride from the potassium chloride. This means that the dominant large ions are the Cl−, Br−, F−, or I−. These are easily polarized. The ions combine with similarly large but low valence and weakly polarized cations. The cations are mostly of the alkali metal group. Sylvite is a binary compound with the formula KCl. Sylvite precipitates first from mixed solutions of K+, Mg2+ and Cl−, leaving a brine enriched in magnesium from which the mixed halide carnallite then precipitates. Its density is 1.602 g/cm3.
Құрылымы
Карналит құрылымы бұрыштармен және жақтарымен байланысты. KCl6 октаэдрлерінің желісі бар, олардың үштен екісі жақтарымен байланысады. Карналлит гематит (Fe2O3) кірігіштерінің нәтижесінде қызыл түсті болуы мүмкін. Карналлиттің далалық белгілері – қалыптасу ортасы, жарықтардың болмауы және сындыру. Басқа белгілер – тығыздық, дәм, жергілікті минералдармен байланысы және люминесценцияға қабілеттілігі болуы мүмкін. Карналлиттің ащы дәмі бар. Карналлит минералдары – булану шөгінділері деп аталатын минералдық шөгінділер. Булану шөгінділері теңіз суының булануы арқылы шоғырланады. Судың толуы булану немесе қолдану деңгейінен төмен болуы керек. Бұл ұзаққа созылған булану кезеңін жасайды. Бақыланатын жағдайдағы тәжірибелерде, галидтер бастапқы су үлгісінің 10%–20% қалғанда пайда болады. 10% жақын сильвит, одан кейін карналлит пайда болады.
The carnallite structure exhibits corner and face sharing. There is a network of KCl6 octahedra, with two thirds of them sharing faces. Carnallite may be red as a result of hematite (Fe2O3) inclusions. Field indicators of carnallite are environment of formation, absence of cleavage, and fracture. Other indicators can be density, taste, associations to local minerals, and whether it is capable of luminescence. Carnallite has a bitter taste. Carnallite minerals are mineral sediments known as evaporites. Evaporites are concentrated by evaporation of seawater. The inflow of water must be below the evaporation or use levels. This creates a prolonged evaporation period. In controlled environment experiments, the halides form when 10%–20% of the original sample of water remains. Closer to 10 percent sylvite followed by Carnallite form.
Қолданылуы
Карналлит көбінесе тыңайтқыштарда қолданылады. Ол калийдің маңызды көзі болып табылады. Калий өндірісінде карналлиттен тек сильвит басым. Екеуі де сирек кездеседі, себебі олар булану процесінің соңғы кезеңдерінде түзіледі. Ерігіш калий тұздары тыңайтқыштардың негізгі көзі болып табылады. Бұл калийді ерімейтін калийлік фельдспаттан бөлудің қиындығынан туындайды. Карналлит – дүние жүзі бойынша магнийдің шағын көзі, бірақ Ресей үшін ол негізгі көз болып табылады.
Carnallite is mostly used in fertilizers. It is an important source of potash. Only sylvite outranks carnallite's importance in potash production. Both are uncommon because they are some of the last evaporites to form. Soluble potassium salts are the main sources for fertilizer. This is because the potassium is difficult to separate from insoluble potassium feldspar. Carnallite is a minor source of magnesium worldwide; however, it is Russia's main source.