Кіріспе
1973 жылы британдық драматург Кристофер Хэмптонның "Жабайылар" пьесасы – британдық жазушы Кристофер Хэмптонның туындысы. Ол 1973 жылы Лондонның Корольдік соты театрында Пол Скофилд, Том Конти және Майкл Пеннингтон қатысқан премьералық көрсетіліммен ұсынылды және келесі жылы Фабер және Фабер баспасында жарық көрді. Хэмптон бұл пьесаны жазуға журналист Норман Льюис 1969 жылғы 23 ақпанда The Sunday Times Colour Magazine журналында жариялаған "Геноцид" атты мақаласынан шабыттанды. Льюис Бразилиядағы үндістердің 16 ғасырдан бастап әскери диктатура тұсында қазіргі күнге дейін жүйелі түрде қырылуын сипаттады. "Жабайылар" пьесасының американдық премьерасы 1974 жылғы 15 тамызда Лос-Анджелестегі Марк Тапер форумында өтті. Оны Орталық театр тобы ұйымдастырды, ал режиссерлікті Гордон Дэвидсон жүзеге асырды. Сахнада Джозеф Махер, Майкл Кристофер және Бен Пиацца өнер көрсетті.
Savages is a play by British writer Christopher Hampton. It premiered at the Royal Court Theatre, London in 1973, with leading players Paul Scofield, Tom Conti and Michael Pennington, and was published the following year by Faber and Faber. Hampton was inspired to write this play by the article "Genocide", written by journalist Norman Lewis and published in The Sunday Times Colour Magazine on 23 February 1969. Lewis described the systematic extermination in Brazil of its Indians, ranging from the 16th century to the present day under the military dictatorship. The American premiere of Savages took place on August 15, 1974 at the Mark Taper Forum in Los Angeles. It was presented by the Center Theatre Group and was directed by Gordon Davidson. It featured Joseph Maher, Michael Cristofer, and Ben Piazza.
Өмірбаян
Пьеса 1960-шы жылдардың басында болған оқиғаға негізделген, онда Цинтас тайпасының көпшілігі олардың дәстүрлі мереке күндерінің бірі – Кваруп күнінде қырғынға ұшырады. Ұшақтан динамит тақталары лақтырылып, тайпаның көпшілігі сол жерде қаза тапты. Хэмптон Кварп және оның аңыздары туралы зерттеулерін барлық дәуірлердің мифологиясына және Клод Леви-Стросс атының антропологиялық еңбектеріне негіздеді: Le cru et le cuit және Du Miel aux Cendres. Саяси тұрғыдан алғанда, бұл 1964 жылдан 1985 жылға дейін Бразилиядағы әскери диктатураның әрекеттері болды. АҚШ-тың ЦРУ арқылы қолдауымен, режим азаптау мен полицияның күшті қысымын қолдану арқылы барлық саяси және азаматтық оппозицияны басып тастады. Әскери төңкерістен кейін төрт жыл өткен соң, Карлос Маригелла басшылығымен А.Л.Н. (Ação Libertadora Nacional) партизандық қозғалысы пайда болды. 1969 және 1970 жылдары ALN АҚШ, Жапония, Батыс Германия және Швейцария елшілері мен елшілік қызметкерлерін жүздеген, мыңдаған саяси тұтқындарды босату үшін айырбастау мақсатымен ұрлады. Маригелла 1969 жылдың қараша айында полициямен қаза болды. 1972 жылға қарай партизандық қозғалыс талқандалған деп хабарланды.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Алан Уэст, Бразилиядағы британдық үкімет шенеунігі, саяси тұтқындарға айырбастау мақсатымен М.Р.Б. (Movimento Revolucionario Brasileiro) қозғалысы тарапынан ұрланып кетеді. Оның күзетшісі Карлос Эскердо – философ болу арманындағы, Фанон мен Камюдің цитаталарын жиі қайталап, поэзия мен шахматқа құмар адам. Ол тұтқынына революциялық қозғалыстың идеяларын түсіндіруге тырысады, манифестін оқып береді және жемқор үкіметтің «елімізді АҚШ капитализмінің мүдделеріне сатқандығы үшін жазаға тартылуы керек» дейді, ол біздің ресурстарымызды пайдалануға және жерімізді тонауға мүмкіндік берді, ал халқымыз аштықтан зардап шегуде және кедейлік пен жұмыссыздықтың барлық ауыртпалығын сезінуде. Эскердо 90 миллион бразилиялық жұмысшы мен жерсіз шаруалардың қиын жағдайына назар аударса, Вест түпкілікті үндістердің жоғалуына алаңдайды. Флэшбэктер арқылы көрермендер Уэсттің үнді мәдениетіне, салтына және аңыздарына ұзақ уақыттан бері қызығушылық танытқанын және елде жүзеге асырылып жатқан геноцидті білетінін көреді. Егер тиісті шаралар қабылданбаса, өздерінің тарихын айтуға және Кваруп салттық рәсімдерін орындауға үндістердің азайып кететінін біледі. Олар уланған қантпен сыйланып, жұқпалы ауруларға шалдығып, шетелдік және жергілікті жер иелері мен алыпсатарлардың қаржатымен жазаланған. Атайде Перейра американдық тергеушіге кісі өлтіру мен қатыгездіктің тарихын айтады. Пьеса миссионерлерді де сынап көрсетіп, дін қызметкері Елмер Пенн өздері ойлауға жарамсыз үй жануарлары сияқты қарап, өздеріне сенген индейлерді «сүріді» ретінде қарастырады. Антрополог жағдайды Уэст сияқты аңғарады, бірақ оны жақсартуға күші де, мүмкіндігі де жетпейді. Ақырында Эскердо Уэстті атып өлтіреді. Пьеса Кваруп мерекесі кезінде болған тарихи жарылыспен аяқталады, ол Цинтас тайпасын құртады.