Кіріспе

Аргентиналық солшыл перонисттік партизандық ұйым, Аргентиналық Азамат соғысының қарулы күштері. Монтонерос (lang es, MPM) – 1970 жылдардағы «Аргентина революциясы» диктатурасы кезінде пайда болған Аргентинаның солшыл перонисттік және католиктік революциялық партизандық ұйымы. Атауы 19 ғасырдағы «Монтонера» деп аталған атты әскер жасақтарына сілтеме жасайды, олар Аргентина азамат соғыстарында Федералистік партия үшін күресті. Антиперонистік режимдердің саяси репрессиялары, Куба революциясы және азаттық теологиясына адал социалистік дін қызметкерлерінің ықпалымен радикалданған Монтонерос, 1960 жылдардағы католиктік революциялық партизандық «Командо Камило Торрес» ұйымынан «ұлттық азаттық қозғалысы» ретінде туындады. Ол революциялық перонизм, геваризм және Хуан Гарсия Элоррио қалыптастырған Камилизмге негізделген революциялық католицизмнің бірігуіне айналды. Олар Хуан Перонның Аргентинаға оралуы және «аргентиналық» және католиктік социализмге негізделген «христиандық ұлттық социализмді» орнату үшін күресті, бұл перонистік доктринаның соңғы нәтижесі саналды. Ұйымның алғашқы публиктік әрекеті 1970 жылғы 29 мамырда болды: президент Хуан Доминго Перонның конституциялық үкіметін құлатқан 1955 жылғы төңкерістің көшбасшыларының бірі, перонистерге қарсы бұрынғы диктатор Педро Эухенио Арамбуруды ұрлау, одан кейін революциялық сот және оның өлімі. Монтонерос экс-диктаторды «ұлтқа опасыздық жасағаны» үшін, 1956 жылғы Валье көтерілісін басу үшін 27 адамды атып өлтіргені үшін және Арамбуру ұрлап алып, жоғалтып алған Ева Перонның денесін табу үшін «революциялық сотқа» жіберді. Монтонерос – әскери емес әлеуметтік ұйымдардың («халық майдандары») қарулы ядросы, «Перонизмнің революциялық тенденциясы» немесе жай ғана «La Tendencia» деп белгілі болды. Оған Juventud Peronista Regionales (JP), Juventud Universitaria Peronista (JUP), Juventud Trabajadora Peronista (JTP), Unión de Estudiantes Secundarios (UES), Agrupación Evita және Movimiento Villero Peronista кірді. 1972 жылы «Descamisados» ұйымымен, ал 1973 жылы «Революциялық қарулы күштермен» (FAR) бірікті, олармен бірге әрекет етіп келді. Ұйымның іс-қимылдары 1973 жылы әскери диктатураның еркін сайлау өткізуіне ықпал етті, онда оның мүше болған көппартиялық сайлау альянсы (Frejuli) жеңіске жетті. Президенттікке перонист Гектор Хосе Кампора, Монтонеросқа жақын адам, сондай-ақ бірнеше губернаторлар, парламентарийлер, министрлер және жоғары лауазымды үкімет шенеуніктері сайланды. Кампораның үкіметі мен Монтонерос арасындағы қарым-қатынас бастапқыда оңшыл топтар мен Италияның антикоммунистік ложасы «Propaganda Due» және ЦРУ тарапынан қатты қысымға ұшырады. 49 күннен кейін ол Эзеиза қырғынынан кейін отставкаға кетті. 1973 жылғы 12 шілдеде Кампора президенттік лауазымынан кеткеннен кейін Монтонерос билігін жоғалта бастады және бірте-бірте оқшауланды. Бұл жағдай 1973 жылғы 25 қыркүйекте кәсіподақ жетекшісі Хосе Игнасио Руччинің ұйымға жатқызылған өлтірілуінен және, ең бастысы, 1974 жылғы 1 шілдеде Перонның қайтысынан кейін нашарлады, одан кейін оңшыл параполициялық ұйым «Triple A» (Лópez Rega басқаратын) тарапынан мемлекеттік терроризм саясаты күшті күйге енді. Екі айдан кейін Монтонерос тағы да жер астына барып, қарулы күресін қайта бастауға шешім қабылдады. 1975 жылғы 8 қыркүйекте президент Мария Эстела Мартинес де Перон 2452/75 нөміріндегі жарлықты шығарды, ол ұйымның қызметіне тыйым салып, оны «төңкеруші топ» деп жариялады. 1976 жылғы 24 наурызда конституциялық үкімет құлатылды және перонистерге қарсы әскери-азаматтық диктатура орнатылды, ол жүйелі мемлекеттік терроризм мен қарсыластарды жою режимін енгізді. Монтонерос Мексикада бас штабын құрды және диктатурамен күресті, азаматтық-әскери үкіметке ауыр зиян келтірді және көптеген жауынгерлер мен белсенділердің жоғалып кетуіне байланысты ауыр шығынға ұшырады. 1979 және 1980 жылдары олар әскери және саяси тұрғыдан сәтсіз аяқталған екі қарсы шабуылға тырысты. 1983 жылғы желтоқсанда демократия қалпына келтірілген кезде Монтонерос ұйымы саяси-әскери құрылым ретінде болмады және Перонизмнің ішінде, Патрисия Булльрих пен Пабло Унамуно басшылығымен «Juventud Peronista» деген атпен демократиялық саяси өмірге енуге тырысты, дербес саяси ұйым құрмады. Келесі жылдары бірнеше Монтонерос жақтастары демократиялық үкіметтерде маңызды саяси лауазымдарды иеленді.

Идеология

Монтонерос құрамындағы басты саяси ағымдар – Камило Торрес Рестрепоның радикалды солшыл азаттық теологиясы, Хуан Перонның «Христиандық ұлттық социализмі» және Че Гевараның марксистік-лениндік геваризмі, сондай-ақ Хуан Гарсия Элоррионың «Cristianismo y Revolución» журналында жариялаған кедейлерге қолдау көрсету және империализмге қарсылық, сонымен қатар Джон Уильям Куктың жариялаған солшыл және перонистік ұлтшылдығы болды. Топтың алғашқы ұстазы – Карлос Мугика, ол перонизмді католиктік социализмнің аргентиналық нұсқасы деп қарастырды, бірақ қарулы күрес пен революцияны қабылдамады, «Мен өлтіруге дайынмын, бірақ кісі өлтіруге дайын емеспін» деді. Бұл радикалды жастарды Монтонерос құрамына кіргендерді Камило Торрес пен Гарсия Элоррионың радикалды сенімдерін қабылдауға итермеледі. Торрес «Әрбір католиктің міндеті – революционер болу» және «Революционер емес католик өлімдік күнәде өмір сүреді» деп мәлімдеді. Бұл қозғалыста Ева Перон да даңқталды, ол Монтонеросқа шабыттанғандардың бірі ретінде есімдері айтылды, «Егер Эвита тірі болса, ол Монтонеро болар еді» деген ұран қолданылды, ол топтың ең танымал ұрандарының бірі болды. 1975 жылдың қаңтар айында Монтонерос органдарының ресми басылымы тіпті «Эвита Монтонера» деген атқа ие болды. Монтонерос «әділеттіліктің радикалды католиктік принциптерін, перонистік популизмді және солшыл ұлтшылдықты» біріктірген Революциялық Перондықтың идеологиялық тірегі саналады. Монтонеросқа ықпал еткен басқа да тұлғалар: Хуан Хосе Эрнандес Арреги перонизмді «империализммен күресетін ұлт құралы» деп санады, тарихшы Хосе Мария Роза перонизмді революциялық антиимпериализм деп анықтады, диссидент-коммунист Родольфо Пуиггрос «перонистік марксизмді» жақтады және Артуро Жаурече 1935 жылы солшыл ұлттық FORJA ұйымын құрды және 1940 жылдары перонист болды. 1960 жылдардың соңында Жаурече мен Арреги Монтонеро басшылығымен тұрақты түрде пікір алмасып, олардың идеологиясы мен риторикасын жетілдірді. Монтонеросқа олардың саяси ұстаздары мен шабыттанған адамдары арасындағы пікір алмасу да әсер етті. 1969 жылы Перон Элоррионың «Cristianismo y Revolución» журналына қызығушылық танытып, кейіннен журналда жарияланған Элорриоға хат жазып, былай деді: «Басталып жатқан революция капиталистік қоғамды ғана емес, индустриялық қоғамды да күмәнге салуы керек. Тұтынушылық қоғам зорлықпен өлуге тиіс. Шеттетуге ұшыраған қоғам [sic] тарихтан жойылуы керек. Біз жаңа және ерекше әлемді сынап жатырмыз. Тасаввур билікке ие болды». Монтонерос саяси ұстаздарының тізімінде Ричард Гиллеспи Камило Торресті ең маңызды шабыт көзі деп атады, бұл туралы 1967 жылы құрылған Камило Торрес жасағының аты дәлелдейді. Монтонерос идеологиясының негізі – аргентиналық ұлтшылдық және саяси католицизм, олар кейіннен перонизм мен социализмге дейін кеңейтілді. Бұл байланыс Ватикан II-ден кейінгі католицизмнің ықпалымен мүмкін болды, өйткені үшінші әлем және азаттық теологиясы Аргентиналық дін қызметкерлері, сондай-ақ жұмысшы дін қызметкерлері ретінде белгілі болғандар, католик студенттерін осы саяси ағымдарды қабылдауға итермеледі. Сол кезде шұңқырларда жұмыс істегенімен танымал болған дін қызметкері Карлос Мугика, Монтонерос жетекші мүшелері болатындармен байланысқа келіп, Орталық Буэнос-Айрес ұлттық университетіндегі католик студенттер ұйымының рухани кеңесшісі болды. Мугика перонизмді жақтады, ол «Менің халқымның азаттығына жетуі перонистік қозғалысқа байланысты деп толық сенімдімін. Мен Ізгі хабардан, Мәсіхтің мінез-құлқынан білемін, мен адамзат тарихын кедейлер арқылы көруім керек. Ал Аргентинада кедейлердің басым көпшілігі перонистер» деді. 1964 жыл шамасында Мугика 1950 жылдардағы перонистік қарсылық ұйымының бұрынғы мүшелерімен, «Такуаристермен» байланысқа шығып, оларды өз шәкірттеріне таныстырды. Мугика перонизмді католиктік көзқарасты тиімді жүзеге асыру ретінде мақтады, ол перонизм мен католицизмнің «кедейлерге, әділдікті қорғағандарға және әділетсіздікке қарсы күрескендерге деген сүйіспеншілік» мақсаттарында біріктірілгенін дәлелдеді. Камило Торрес, революциялық католик дін қызметкерінің өлімінен де радикалдылық күшейді, ол марксистік-лениндік Ұлттық азаттық армиясына қосылып, ұйымның бір операциясы кезінде қаза тапты. Оның өлімінен алты ай өткен соң Гарсия Элоррио басқарған католиктік социалистік журнал «Cristianismo y Revolución» жарық көрді. Журнал Ватикан II-ден кейінгі реформаларды католиктік шіркеуде марксизмке бетбұрыс ретінде жариялады, қарулы күресті шынайы католиктік билікке ие болу жолы ретінде ынталандырды, Камило Торрес пен Че Гевараны антиимпериалистік шейіттердің үлгісі ретінде бейнеледі және перонизмді «ұлттық құрылыстың социализміне революциялық кілті» ретінде жақтады. Монтонерос үшін ең ықпалды Элоррионың 1967 жылғы наурыздағы мақаласы болды, ол Камило Торрес күресін перонизммен байланыстырды:

Мәтін: Біздің бәріміз бір соғыстамыз; мәселе қай жақта екендігінде. Үшінші жолдар жоқ – діни пайымдаулар немесе компаниялық бітімдер. Болуы да керек емес. Бұл реакция бізге таңған шақыру. Ұлттық наразылықтан біз енді жылдам бетбұруымыз керек. Үкімет қазірде эскалация кезеңі басталғанын жариялады. Бұл мәлімдеме жалғыз шындықты жасырады: халықтың көтерілісіне қарсы ресми зорлық. Біз зорлықтың ортасындамыз және шетте тұра алмаймыз.

Шейіт және «азаттық немесе өлім» талабының символы ретінде Камило Торрес бір жыл бұрын партизан ретінде қаза тапты. Камило өзінің революцияға жеке жолын адал орындады. Діни қызметкер және әлеуметтанушы, саяси күрескер және агитатор, студент және жаппай көшбасшы, ол әділетсіздікке ұшырағандарға қол жеткізу үшін қарулы күреске қосылғанда өзінің әділетсіздікке деген құштарлығын қанағаттандырды, өйткені ол олигархия барлық жолдарды жауып, халықты соңғы қаруымен – зорлықпен қарсы қоятынын түсінді.

Камило қарама-қайшылықты, жанжалды, зерттеуді, біріктіруді, құрбандықты, әрекетті, зорлықты және міндетті білдіреді. Біз оны қабылдаймыз және оны толығымен жақтаушымыз. Біз оны қорқынышымызға қарай бөліп, бөліп қарамаймыз. Біз оны аргентиналық шындығымызда, жұмысшы табының жеңісі үшін, ұлттық тәжірибемізде социализмді жүзеге асыру үшін перонистік қозғалыспен күресуде онымен бірге болғымыз келеді. Камилоның туымен біз пайдалануға, империализмге, дамудың қалыптаспауына және елге іштен немесе сырттан опасыздық жасайтындарға қарсы тотал соғыс жариялаймыз. Біз революциялық сенімге, революциялық қажеттілікке және революциялық өмірге деген біздің декларациямызды да растаймыз. Біз халықтың жеңісіне деген үмітпен толы сенімді, нақты және тұрақты қажеттілікті және христиандығымызбен басшылыққа алынатын өмірді растаймыз. Камиломен бірге біз революция барлық жағдайларда тиімді және мағыналы махаббатқа қол жеткізудің жалғыз жолы деп сенеміз.

Революциялық перонизм

Католик діни қызметкерлерінің радикализмімен қатар, Джон Уильям Кук Монтонеросқа екінші маңызды ықпал етті. Перонның жер аударылуы кезінде "жеке өкілі" аталған Кук Аргентинадағы перонистік қарсылықты басқаруға тағайындалды, содан кейін бірнеше жыл Кубада өткізіп, Кастроның империализмге қарсы көзқарасын қабылдады және Революциялық Перонизмнің басты ойшылы болды, Перонизмді Аргентинада "ұлттық азаттық" үшін империализмге қарсы революцияға жетекшілік ететін солшыл қозғалыс деп сипаттады. Куба революциясынан күшті әсер алған Кук Перонизмді "бюрократияға қарсы, социалистік, терең ұлттық және әлемдегі барлық қанаушыларға бауырлас" деп анықтады. Перон Кук идеяларын қабылдап, Куба революциясын мақтап, өзін Кастромен салыстырды. Гевара Аргентинадағы перонизмге қарсы отбасыдан шыққан болса да, Мадридте Перонмен кездесіп, оның саяси ой-пікірлеріне қатты таң қалды, Перонизмді "кубалық революция қолдау көрсетуі мүмкін латын американдық социализм" деп бағалады. Перон бұл саяси одақты растап, солшыл перонистерді күшейтті; 1967 жылы Гевараның қазасынан кейін Перон оны "біздің кісіміз, мүмкін ең жақсысы" деп мақтады. Кук пен Перон "ұлттық социализм" идеясын қалыптастырды, ол Монтонерос пен кең перонистік қозғалыстың анықтамалық идеологиясына айналды. Бұл тұжырымдама әлеуметтік революцияны ұлттық азаттықпен біріктіруге негізделген; Кук былай деп жазды: "Азаттық күресі нақты жауды анықтаудан басталады – империализм, ол жергілікті олигархия және оның қызметіндегі саяси, экономикалық және мәдени механизмдер арқылы әрекет етеді. Ұлттық мәселе мен әлеуметтік мәселе ажырамас байланыста". Кук сондай-ақ перонистік әділеттілік тұжырымдамасына сілтеме жасап, оның мәні империализмге қарсы күрес және әлеуметтік революция екенін дәлелдеді. Бұл 1972 жылы Перонның "Үшінші позициясын" қайта анықтауымен толықтырылды, ол орталықтандырылған позиция емес, капитализм мен коммунизм арасындағы үшінші жол емес, Перонның Үшінші әлемді қабылдауы, перонистер өздерін "ұлттық және әлеуметтік азаттық қозғалыстарымен" сәйкестендіруі керек екенін айтты, Перон Кастролық Куба мен Альенденің Чилисін, және басқаларын мысалға келтірді. Сол жылы Перондық қазан айы фронты Перонизмді "халықтың және Аргентина жұмысшы табының ұмтылыстарын іс-әрекетке айналдыратын, білдіретін және дамытатын социализмнің ұлттық көрінісі" деп сипаттады және justicialismo ұсынатын "туған жерлі социализм" терминін танымал етті. Элоррио атынан Cristianismo y Revolucíon басылымында жарияланған бағдарламасында Монтонерос Перонның "Христиандық ұлттық социализм" көзқарасына адал болды, өздерін "Перонизмнің қарулы қанаты" деп таныстырды және былай деді: "біз өзімізге басқа ұйымдармен бірге Перонның қарулы қозғалысын құруды мақсат етеміз, ол басқа қарулы топтармен бірге билікті басып алу және ұлттық социализмді жүзеге асыру үшін халық соғысын дамытады, онда біздің үш туымыз іске асырылады: экономикалық тәуелсіздік, әлеуметтік әділдік және саяси егемендік". Монтонерос Куба газеті Granma-да былай деп түсіндірді: Біз әртүрлі шыққан тегіміз бен біліміміз болса да, біз перонистерміз. Перонизмнің 1945 жылы құрылған доктринасы бар, ол кейінгі 25 жыл ішінде қайта өңделіп, жаңартылды. Бұл доктрина қозғалыстың үш туында жиынтықталады: экономикалық тәуелсіздік, әлеуметтік әділдік және саяси егемендік. 1970 жылы бұл үш ту біздің тарихымыз бен ұлттық мәдениетімізді құрметтейтін социалистік жүйе аясында тәуелсіз экономикалық дамуға және байлықты әділ бөлуге қол жеткізу қажеттілігі арқылы көрінеді. Басқа жағынан, бұл доктринаны оның авторы, генерал Перон терең ұлттық, гуманистік және христиандық ретінде, ең бастысы адамның қадір-қасиетін құрметтей отырып анықтады. ("El llanto del enemigo” Cristianismo y Revolución (№ 28, 1971 жылғы сәуір, 71 бет).

Перонмен қарым-қатынасы

Монтонерос Хуан Перонның өзімен күрделі қарым-қатынаста болды. 1971 жылдың ақпанында Перон Монтонеросқа хат жолдады, олардың "халық билікті басып алып, ұлттық социализмді орнатудың жалғыз мүмкін жолы – толық, ұлттық және ұзаққа созылған революциялық соғыс" деген мәлімдемесімен келісіп, Перондық ілімді әскери диктатураның қиын жағдайларына бейімдегені үшін ұйымды мақтады. Бұл Перонның Монтонеросқа қолдау білдіргені ретінде қабылданып, Перонның жауабынан кейін көп ұзамай бірнеше басқа перонисттік ұйымдар оған қосылды. Хорасио Мендизабал мен Норберто Хабеггер басшылығымен Декамисадо саяси-әскери ұйымы Монтонероспен бірікті, 1973 жылдың қазан айында Монтонерос FAR-ды қатарына қабылдады, ал 1974 жылы Перонисттік қарулы күштер де Монтонеросқа қосылды. Перонның өмірбаянын жазған Джилл Хеджестің айтуынша, Перон Аргентинадағы саяси зорлық-зомбылықты азайтудың орнына, керісінше, оның қозғалысының сол және оң қанаттары арасындағы қақтығыстарды күшейткеніне алаңдаған. Перон сондай-ақ, кейбір партизандар мен оңшыл топтар оны шын жүректен қолдамағанын, керісінше, оны өлтіруді жоспарлағанын сенді. 1973 жылдың қыркүйегінде Перон өз қозғалысында бірлікті сақтауға тырысып, Монтонерос және FAR басшыларымен кездесті. Алайда Перон кәсіподақ жетекшісі Хосе Игнасио Руччидің өлтірілуіне қатты қайғырды, бұл үшін Монтонерос жауапкершілікті өз мойнына алды. Руччидің өлтірілуі Перонның алғаш рет жұрт алдында жылағанын білдірді. Перон күйзеліске ұшырап, өлім алдында: "Олар менің ұлымды өлтірді. Олар менің аяқтарымды кесіп тастады" деді. Руччидің өлімі Перонды Монтонеросқа қарсы суық етті, бұл 1974 жылдың 1 мамырында Перонның оларды Әділет қозғалысынан шығаруды талап етуімен аяқталды, бұл Перондық солшылдарды ренжітті. Осыған қарамастан, Монтонерос Перонды ешқашан тастап кетпеді және ол қайтыс болғаннан кейін оны дәріптеді. Оның 1974 жылдың 12 маусымдағы соңғы үлкен сөзінде Перон "империалистік жоспарды" айыптап, Монтонерос "біз қалыптастырған көптеген сын-пікірлер мен бағыттардың көп бөлігін қабылдап отыр" дегенін дәлелдеді. Роналдо Мунк Перон Монтонеростан бас тартуды қаламағанын және оның маусымдағы сөйлеген сөзі Бірінші мамырдағы жанжалдан кейін олардың сенімін қалпына келтіруді көздегенін айтады. Монтонерос Перонды өлімінен аз уақыт бұрын өзінің "Мамыр күні жасаған қателігін" түсінгені үшін мақтады және оны өзінің ұстазы ретінде таныта берді. Алайда, Перон қайтыс болғаннан кейін Монтонерос 1974 жылдың 6 қыркүйегінде жер астына шығып, Изабел Перонның режиміне қарсы қарсылық ұйымдастырды, өйткені Изабелдің үкіметінде қозғалысты орталықтандыруға тырысқан оңшыл тұлғалар басым болды және басқа Пероншыл топтарға қарсы күрес басталды. Перонның өлімінен кейін Монтонерос Исабель Перонның үкіметін "халықтық та, перонистік те емес" деп айыптап, оны 1973 жылдың наурызына дейін Аргентинаны билеген әскери диктатурамен салыстырып, оған соғыс жариялады. Олар ұлттық азаттық пен социализмді құруды басты мақсаттары ретінде жариялауды жалғастырды, олар оны империалистік үстемдік пен өндіріс құралдарының жеке меншігін жоюдан босату және "ұлттық өндірістік құрылымның ерекшеліктеріне сәйкес" жоспарлы экономика деп анықтады. Монтонерос перонизмді "аргентиналық жұмысшы табы мен ұлттық секторлардың ұлттық және әлеуметтік азаттық мақсатына жетудегі басты, ең бай және ең жалпыланған тәжірибесі" деп мақтады және олардың идеологиясын 1974 жылдың қыркүйегінен бастап "Нағыз перонизм" деп атады. Ұйым сондай-ақ, ол әділдік қозғалысынан бас тартпайтынын, бірақ оны қайта құруды ұсынады, өйткені ол перонизмге енген "реакциялық элементтерді" жоюды қажет деп санайды. Изабел Перонның жаңа үкіметі перонистік емес, сонымен қатар "перонистікке қарсы, халыққа қарсы, репрессивті және монополияға қарсы" деп айыпталды. Монтонерос Ева Перонды дәріптеуді екі есе арттырды, оның мақсаттарына "Евита ойлаған Перондық отаршылдарды ұйымдастыруды қосты, сондықтан барлық адамдар барлық түрдегі қарсыласуға белсенді түрде қатыса алады". Монтонеролар Америка мектебінің көмегімен Аргентина мен басқа латын америкалық диктаторларды оқытқан АҚШ қолдаған режимді күшпен тұрақсыздандыру науқанын бастады. 1970 жылы 1956 жылғы маусымдағы Леон Суарес қырғыны мен Хуан Хосе Валленің өлімі үшін Монтонерос бұрынғы диктатор Педро Эухенио Арамбуруды (1955-1958) және басқа да әріптестерін ұрлап, өлтірді. 1971 жылдың қарашасында Монтонерос күресші автожұмысшыларды қолдап, Касеростағы FIAT автокөлік зауытын басып алып, 38 жаңа автокөлікті бензинмен шашып, өрт қойды. 1972 жылдың 26 шілдесінде Буэнос-Айрестегі Сан-Исидро алаңында жарылғыш заттар қойды, нәтижесінде үш полицей жараланды және бір өрт сөндіруші (Карлос Адриан Аяла) жараланғаннан екі күннен кейін қайтыс болды. Сол күні, екі ер және екі әйел MPM партизандары бар көлікті тоқтатуға тырысқан полицей (Агент Рамон Гонсалес) олардың қаруын тартып алып, полиция көлігіне атып, қаза тапты. 1973 жылдың сәуірінде Монтонерос жасаған ұрлыққа қарсы тұрған 3-армия корпусының барлау қызметінің басшысы полковник Эктор Ирабаррен қаза тапты. Монтонерос және Революциялық қарулы күштер кейіннен шабуылға жауапкершілікті өз мойнына алды. 1973 жылдың 11 наурызында Аргентина он жылдан бері алғаш рет жалпы сайлау өткізді. Перонның адал ізбасары Эктор Кампора президент болды және Перон Испаниядан оралды. Даулы шешім ретінде ол Аргентинада түрмеде ұсталған барлық солшыл партизандарды босатып жіберді.

1974 жыл

1974 жылғы 21 ақпанда Монтонерос Росариодағы оңшыл перонист еңбек көшбасшысы Теодоро Понсені өлтірді. Ол маскалы қарулы адамдармен жүретін көлікпен атылғаннан кейін жергілікті дүкенге тығылған. Көліктен түскен бірі оны еденде жатқанда атып өлтірді, ал "Қылмыскер!" деп айқай салған әйелді де атып өлтірді. 1974 жылғы 1 мамырда Перон Монтонерос жастарын Перонның әйелі Изабельге қарсы ұрандар айқайлағаннан кейін Мамыр күні митингісінен қуды. Перонмен 1 мамырдағы қақтығысқа қарамастан, Перон 12 маусымда отставкаға кетуге мәжбүр болғанда, Монтонерос Перон мен оның үкіметін қорғауға шақырды. Перон Монтонеросты тастап кетуді қалаған жоқ және 1974 жылғы маусымдағы соңғы сөзінде оларға деген сенімін қайта орнатуға тырысты, онда ол "олигархияны және империализмнің үкіметіне жасаған қысымын" айыптады, бұл перондық оңшылдардың оны манипуляциялағанын білдірді. Жауабында Монтонерос Перонды "Мамыр күніндегі қатесін түсінгені үшін" мақтады және оны өздерінің ұстазы деп жариялады. 1974 жылғы шілдеде Хуан Перонның қайтысынан және Изабельдің билікке келуінен кейін Монтонерос "нағыз перондық идеологияның әлеуметтік революциялық көрінісін" ұстанғанын мәлімдеді және үкіметке қарсы партизандық операцияларды бастады. Перондықтар мен оңшылдар үкіметті тез арада бақылауға алды. Хуан Перонның қайтысынан бері президент болған Изабель Перон негізінен Лопес Реганың ықпалында болды. 1974 жылғы 15 шілдеде Монтонерос бұрынғы сыртқы істер министрі Артуро Мор Ройгты өлтірді. 17 шілдеде олар полициямен атысқаннан кейін Буэнос-Айрес маңындағы Мануэль Б. Гоннетте "Эль Диа" газетінің журналисі және бас редакторы Дэвид Крайселбурдты өлтірді. Қыркүйек айында операцияларын қаржыландыру үшін Бунге және Борн отбасылық бизнесінің екі бауырын ұрлады. Полиция қызметкері киіміндегі 20-ға жуық партизан күзетші мен жүргізушіні атып өлтіріп, мұқият жоспарланған шабуылда қозғалысты бұрды. 30-ға жуық жақтас бейбіт тұрғындар арасында партизандарға баспана ұсынып, қашуға көмектесті. Олар 60 миллион доллар ақшалай сыйлық талап етіп, сондай-ақ кедейлерге 1,2 миллион долларлық азық-түлік пен киім беруді талап етті. Лопес Реганың бұйрығымен Үш А Монтонерос пен Халықтық революциялық армияның (ERP) мүшелерін, сондай-ақ басқа да солшыл топтарды ұрлап, өлтіруді бастады. Олар шабуылдарын солшыл диверсанттар мен олардың жақтастарына, мысалы, осы топтардың депутаттарына немесе адвокаттарына бағыттады. Монтонерос пен ERP Аргентинаның барлық жерінде бизнес және саяси тұлғаларға шабуыл жасады, қару-жарақ пен жарылғыш заттарды алу үшін әскери базаларға шабуыл жасады. Монтонерос General Motors, Ford және Chrysler компанияларының басшыларын өлтірді. 1974 жылғы 16 қыркүйекте Аргентинаның барлық жерінде шамамен 40 Монтонерос бомбасы жарылды. Олар шетелдік компанияларды және 1955 жылғы 16 қыркүйекте Хуан Перонның президенттік бірінші мерзімін аяқтаған Революция Либертадораның әскери көтерілісін еске алу рәсімдерін нысанаға алды. Нысандар үш Ford көрмесін, Peugeot және IKA Renault көрмесін, Goodyear және Firestone дөңгелек дистрибьюторларын, Riker және Eli Lilly фармацевтикалық өндірушілерін, Union Carbide Battery Company, Boston Bank, Chase Manhattan Bank, Xerox Corporation және Coca Cola және Pepsi Cola сусын компанияларын қамтыды. Перондық партизандар 16 қыркүйекте Буэнос-Айрес маңындағы екі пойызды тонады. Монтонерос компания басшыларының үйлерін жарылғыза отырып, шетелдік инвестицияларды тікелей тежеді. Мысалы, 1975 жылы Буэнос-Айрестегі Ла-Плата маңындағы Лазар лабораториясының бес басшысының үйіне бомба түсті. Сол күні олар Буэнос-Айрестегі қалалық партизандардың тағы бір шабуылында үш полиция қызметкерін өлтірді, ал Тукуман провинциясындағы әскерге шақырылған адам соғыста қаза тапты. 1975 жылғы 5 наурызда Аргентина армиясының Жоғарғы қолбасшылығының Плаза Колон жер асты тұрағында Монтонерос бомбасы жарылды; қоқыс тасығыш машинасының жүргізушісі (Альберто Блас Гарсия) қаза тауып, 28 адам жарақат алды, оның ішінде төрт полковник және 18 басқа шенді офицерлер болды. 1975 жылғы маусым айының басында Монтонерос партизандары Росариодағы Acindar болат фирмасының басшылары Дэвид Баргут пен Рауль Амелонды жұмысшыларға жасалған қысымға жауап ретінде өлтірді. 1975 жылғы 10 маусымда Санта-Федегі партизандар профсоюз жетекшісі Хуан Энрике Пелайесті атып өлтірді. 1975 жылғы 12 маусымда Кордоба провинциясының астанасындағы шабуылда үш полиция қызметкері (Педро Рамон Энрико, Карлос Альберто Галиндес және сержант Луис Франсиско Родригес) партизандар тарапынан өлтірілді. 1975 жылғы 25 шілдеде партизандық шабуылдарда базукалар мен отты бомбалар қолданылып төрт полиция қызметкері жараланды. 1975 жылғы 26 тамызда 26 жастағы Фернандо Хаймал үкімет күштерімен ынтымақтас болды деген айыппен Монтонерос тарапынан өлтірілді. Монтонерос жетекшілері Тукуман провинциясындағы ERP-нің Compañía de Monte Ramón Rosa Jiménez операциясынан үйренуге тырысты. 1975 жылы олар ERP взводымен бірнеше ай өткізу үшін "байқаушыларды" жіберді, бұл взвод 5-ші жұмыскерлік бригадасына қарсы операция жүргізіп жатқан 19-шы, 20-шы және 29-шы тау жұмыскерлік полктерінен тұрды. 1975 жылғы 28 тамызда Монтонерос Тукуман әуе базасының жолағындағы құбырға бомба орнатты. Жарылыс 116 антипартизандық командасы бар әуе күштерінің C 130 көлігін жойды, бес адам қаза тауып, 40 адам жарақат алды, олардың бірі кейін жарақатынан қайтыс болды. Монтонерос жауынгерлерінің желісі Тукуман провинциясының астанасында үкімет тарапынан кеңінен жойылды. 1975 жылғы тамыз айында жүздей Монтонерос жауынгерлері Тукуман тауларында жүргізіліп жатқан әскери операциялардан назарды аудару үшін Кордоба көшелеріне шықты. Олар штабқа шабуыл жасағаннан кейін бес полиция қызметкерін (сержант Хуан Карлос Роман, капрал Росарио дель Кармен Мояно және агенттер Луис Родольфо Лопес, Хорхе Натидад Луна және Хуан Антонио Диас) атып өлтірді және полиция радио байланыс орталығын жарды. Нәтижесінде Тукуман провинциясындағы операцияларға көмектесуге бұйрық берілген элиталық 4-ші әуе шабуылы бригадасы жыл соңына дейін Кордобада қалды. 1975 жылғы 5 қазан күні Монтонерос 5-ші бригада полкіне қарсы күрделі операция жүргізді. Бұл шабуыл "Operation Primicia" ("Operation Scoop") деп аталды, онда шамамен жүздей партизан мен жер асты қолдаушылары бар Монтонерос күштері Формоса провинциясындағы әскери казармаға шабуыл жасады. 1975 жылғы 5 қазанда Монтонерос мүшелері Буэнос-Айрестен Корриентес бағытындағы азаматтық авиалайнерді қасып алды. Партизандар ұшақты Формосаға бұрып, провинциялық әуежайды басып алды, полиция қызметкері Нери Аргентино Алегрені өлтірді. Жергілікті жауынгерлік топтың тактикалық қолдауымен басып алушылар 29-шы жұмыскерлік полкінің казармасына оқ-дәрі және гранаталармен шабуыл жасады. Олар жатқан бөлмелерінде демалып отырған бірнеше әскерге оқ жаудырды. Әскер мен сержанттар бастапқы қылықтарынан кейін Монтонерос шабуылына қарсы тұрды. Барлығы екінші лейтенант (Рикардо Массаферро), сержант (Виктор Санабрия) және он қатарлы әскер (Антонио Арриета, Эриберто Авалос, Хосе Коронель, Данте Сальватьерра, Исмаэль Санчес, Томас Санчес, Эдмундо Роберто Соса, Марселино Торалес, Альберто Вильальба және Эрминдо Луна) қаза тауып, бірнеше адам жарақат алды. Монтонерос 16 адамды жоғалтты. Монтонерос Санта-Фе провинциясының шалғынды даласына ұшып кетті. Ұшақ, Boeing 737, Рафаэла қаласынан алшақ емес жердегі егістікке қонды. Перондық партизандар жақын жердегі тас жолда күтіп тұрған көліктерге қашып кетті. Операцияның күрделілігі және қашқанда қолданған көліктер мен жасырынған жерлер Монтонерос ұйымына жүздей партизан мен азаматтық жақтастардың қатысқандығын көрсетеді.

Теңіз арқылы шабуылдар

Монтонеролар британдық және итальяндық соғыс кезеңіндегі кемелерге жасалған коммандолық шабуылдарынан шабыттанды. 1974 жылғы 1 қарашада Монтонеролар Аргентинаның федералды полициясының бастығы, генерал-комиссар Альберто Вилларды яхтасында жарылысқа ұшыратты. Оның әйелі де сол жерде қаза болды. 1975 жылғы 22 тамызда Массера жарақат алмағанмен, яхта жарылғыш заттардан ауыр зақым көрді.

1976 жыл

1976 жылдың қаңтар айында зейнеткер генерал-лейтенант Хулио Альсогорайдың ұлы Хуан Альсогарей (Эль Хиппи) әкесінің сейфінен «24 наурыздағы соғысқа қатысты бұйрықтың» нұсқасын көшіріп, Монтонерос барлау басшысы Родольфо Уолшке тапсырды, ол партизандық жетекшілікке жоспарланған әскери төңкеріс туралы хабарлады. 1976 жылы Аргентина теңіз жаяу әскерлерінде қызмет еткен Серджио Тарнопольский де ESMA-да солшыл партизандарды азаптау және өлтіру туралы құнды ақпаратты Уолшке жеткізді. Ол сол жылы әкесі Уго, анасы Бланка және сіңлісі Бетинамен бірге тұтқындау орталығында орнатқан бомбасы жарылмағандығы үшін кек алудың нәтижесінде із-түссіз жоғалып кетті. Ұсталғаннан аман қалған жалғыз адам оның інісі Дэниел болды, ол шабуыл күні үйде болмады. 26 қаңтарда Буэнос-Айрестегі Баракас ауданында Монтонерос операцияларын қолдаған ERP партизандары әйел жол полиция қызметкерін (Силвия Эстер Росбоч де Кампана) өлтірді. 29 қаңтарда Буэнос-Айрес қаласының Мунро ауданындағы Бендикс зауытына жасалған шабуыл кезінде Монтонерос фабрика басшылары Альберто Олабарриэта мен Хорхе Сарленганы, сондай-ақ араласуға тырысқан дежур емес полиция қызметкері Хуан Карлос Гараваглионы атып өлтірді. 1976 жылдың 2 ақпанында шамамен елу Монтонерос Ла-Плата ауданындағы Хуан Вуцетич полиция академиясына шабуыл жасады, бірақ полиция курсанттары қарсы соғысып, күшейтулер келген кезде олар кері шегінді. 13 ақпанда Аргентина армиясы үлкен жетістікке қол жеткізді: 4-ші әуе десанттық жаяу әскер бригадасының 14-ші әуе десанттық жаяу әскер полкі Тукуман провинциясындағы Кадиллал қаласының жанында 65 адамнан тұратын Монтонерос Джунгле ротасына тұзақ қойды. Осы бригаданың 2-ші әуе десанттық жаяу әскер полкі де 1975 жылдың тамызында Кордова қаласында 5 полиция қызметкерін өлтірген ERP қарулы көтерілісінен кейін гарнизондық міндеттерден босатылды. ERP партизандары мен оларды қолдаған жанкештілер желісі 1976 жылдың сәуір айында қатты шабуылға ұшырады, ал Монтонерос ақша, қару және жасыру орындарымен көмекке келді. 21 маусымда Swift (американдық тамақ өңдеу компаниясы) еңбек қатынастары жөніндегі менеджер Освальдо Рауль Тринидад Буэнос-Айрес қаласының Ла-Плата ауданындағы үйінің алдында атылып өлтірді. 1 шілдеде Монтонерос автокөлігі Буэнос-Айрестің Рамос-Мехиа ауданында армия сержанты Рауль Годофредо Фаваледі атып өлтірді. Келесі күні Монтонерос Буэнос-Айрестегі Аргентина Федералды полиция ғимаратында күшті бомба жарылып, 24 адам қаза тауып, 66 адам жарақат алды. 1976 жылдың 10 шілдесінде полиция қызметкерлері Буэнос-Айрес қаласының Сан-Андрес ауданындағы баспахананы қоршап алып, Вице-комодор Роберто Эчегоенді Аргентина әуе күшінен босатуға тырысты, бірақ ескертілген партизандар оның баспанасын атып тастады. 19 шілдеде Монтонерос Буэнос-Айрестің Уайльд ауданында бригадир генерал Карлос Омар Актисті (Аргентинада 1978 жылы өткен әлем чемпионатын қадағалау міндеті жүктелген) өлтірді. 26 шілдеде Монтонерос партизандары Буэнос-Айрес қаласының Сан-Хусто ауданында полицей Рамон Эмилио Реноны 13 жасар ағасының көз алдында атып өлтірді. 1976 жылғы Аргентина армиясының «Informe Especial: Actividades OPM "Montoneros" año 1976» атты есебінде 1976 жылдың қыркүйегінде Монтонерос сапындағы аман қалғандардың саны: 991 партизанмен (391 офицер және 600 қатарлы әскер) 9191 адам, 2700 қарулы жанкешті және 5500 жақтас және белсенді серіктес. 1976 жылдың 19 тамызында Карлос Бергометти Кордовадағы Fiat компаниясының жоғары басшылығынан жұмысқа бара жатқанда Монтонерос автокөлігіндегі мылтықпен қаруланған адамдар ұстап алып, өлтірді. 2 қыркүйекте қалалық партизандар Буэнос-Айрес қаласының Эскобар ауданында подполковник Карлос Хериберто Астудиллоны өлтірді. 7 қыркүйекте Аргентина Ұлттық банкінің қызметкері Даниэль Андрес Кэш жұмысқа бара жатқанда Монтонерос партизанынан қаза тапты. 1976 жылдың 12 қыркүйегінде Монтонерос автокөлігі бомбасы полиция қызметкерлерін тасымалдаған автобусты жойды, нәтижесінде тоғыз полиция қызметкері және 56 жастағы Оскар Уолтер Ледесма мен 42 жастағы Ирен Ангела Диб қаза тапты. Кем дегенде 50 адам жарақат алды. 17 қазанда Буэнос-Айрес қаласының орталығындағы Армия клубы кинотеатрында Монтонерос бомбасы жарылып, 11 адам қаза тауып, 50-ге жуық офицерлер мен олардың отбасылары жарақат алды. 9 қарашада Буэнос-Айрес полиция басшыларының кездесуі кезінде Монтонерос бомбасы Ла-Платадағы полиция штабында жарылып, он бір полиция қызметкері жарақат алды. 15 желтоқсанда Қорғаныс министрлігінің кинотеатрында Монтонерос бомбасының тағы бір жарылысынан кем дегенде 14 адам қаза тауып, 30 офицер мен олардың отбасылары жарақат алды. Виделаның әскери хунтасы 1976 жылдың наурыз айында билікке келген кезде Аргентинаның түрлі түрмелерінде шамамен бес мың тұтқын ұсталып тұрды, олардың кейбіреулері байланыстары бар, ал кейбіреулері тек қана кінәлі деп танылды. Барлығы 12 000 аргентиналық әскери диктатура кезінде ұсталды және «detenidos desaparecidos» деп белгілі болды, бірақ халықаралық қысым әскери билік органдарын оларды босатуға мәжбүр етті. Бұл тұтқындар диктатура жылдарында ұсталып тұрды, олардың көптегені сотқа тартылмады, Ла-Плата, Девото, Раусон және Касерос сияқты түрмелерде. Әділет министрі Рикардо Гиль Лаведра, 1985 жылы «Dirty War» кезінде жасалған әскери қылмыстарды соттаған трибуналдың құрамына кірген, кейін «Мен шынымен де көптеген зардап шеккендердің көпшілігі партизандық жанкештілер еді деп ойлаймын» деген мәлімдеме жасады. Теренс Роериг, «Жаңа демократиялық елдердегі бұрынғы әскери жетекшілердің қудалануы: Аргентина, Грекия және Оң Кореяның жағдайлары» (McFarland & Company, 2001, 42-бет) еңбегінде Аргентинада жоғалып кеткендердің «кем дегенде 10 000-ы партизандармен әр түрлі байланыста болды» деп бағалады. Монтонерос кейін 5 000 партизанды өлтіргенін мойындады, ал Халықтық революциялық армиясы (Ejército Revolucionario del Pueblo немесе ERP) тағы 5 000 жауынгерлерінің қаза болғанын мойындады. Шамамен 11 000 аргентиналық әскери диктатура кезінде жақындарының қазасына байланысты 200 000 АҚШ долларына дейін ақшалай өтемақы алды. 2012 жылдың қараша айының соңында Кристина Фернандес де Киршнер үкіметі 1975 жылдың 5 қазанында 29-шы полк казармасына жасалған Монтонерос шабуылында қаза болған отбасыларға ақшалай өтемақы беруге келісетіні хабарланды, бұл Аргентинадағы әскери отбасылар үшін алғашқы рет болды.

Хорхе Виделаның үкіметінің тұсында

1976 жылдың 24 наурызында Изабель Перон биліктен қуылды және генерал Хорхе Рафаэль Видела басқарған әскери хунта орнатылды. 1976 жылдың 4 сәуірінде Монтонерос әскери-теңіз күштерінің командирін (Хосе Гильермо Бургос) және Chrysler компаниясының бас директорын (Жорже Рикардо Кенни) өлтірді, сондай-ақ патрульдік машинадағы үш полицейді қоршап алып, өлтірді. 1976 жылдың 26 сәуірінде Монтонерос партизандары Тукуман провинциясындағы үйінің алдында полковник Абель Гектор Элиас Кавагнароны өлтірді. 1976 жылдың 27 маусымында Росарио қаласындағы Монтонерос партизандары екі полицей машинасына шабуыл жасап, жойды, үш полицейді өлтірді. Әскери үкіметтің алғашқы айларында солшыл партизандардың шабуылдарынан 70-тен астам полицей қаза тапты. 1976 жылдың 11 тамызында полицейлерге ұқсас киім киген қалалық партизандар армияның капралы Хорхе Антонио Буласионы ұстап алып, басына екі оқ атты және оның 141-ші бас штабтың байланыс батальонына қарасты әскери жүк көлігін Молотов коктейлімен өртеп жіберді. 1977 жылдың 4 қаңтарында Монтонерос қозғалысының әйел партизаны (Ана Мария Гонсалес) 10-шы механикаландырылған жаяу әскер бригадасының сарбазы Гиллермо Феликс Димитриді Буэнос-Айрестің Сан-Хусто қалашығындағы Крайслер зауытының жанындағы бекетте атып өлтірді. 27 қаңтарда Монтонерос бомбасы Санта-Фе провинциясының Росарио қаласындағы полиция бөлімшесінің жанында жарылып, полицей (Мигель Анхель Бракамонте) және 15 жасар қыз (Мария Леонор Берарди) – жазықсыз куәгер қаза тапты. 28 қаңтарда Монтонерос партизан әйел (22 жасар Хуана Сильвия Чарура) Куидадела қалашығындағы 2-ші полиция бөлімшесіне бомба орналастырып, ғимаратты қиратты, үш полицей – комиссар Карлос А. Бенитес, комиссардың орынбасары Лоренцо Боннани және агент Сесар Ландериа қаза тапты. Хунта «кір соғысты» партизанға қарсы күресті күшейтті. 1977 жылы тек Буэнос-Айресте ғана қалған қалалық партизандармен болған қақтығыстарда 36 полицей қаза тапқаны хабарланды. 1978 жылдың 1 тамызында контр-адмирал Армандо Ламбрущиниді (Біріккен штабтар төрағасы) өлтіруге арналған қуатты бомба тоғыз қабатты тұрғын үйдің ішінен жарылып, үш бейбіт тұрғынды өлтірді және көптеген адамдарды қирандылардың астында қалдырды. 1977 жылдың 14 тамызында Сусана Леонор Сивер және оның серіктесі Марсело Карлос Рейнхольдты Рейнхольдтың анасының үйінен он бес адамнан тұратын теңіз барлау тобымен бірге ұрлап, ЕСМА теңіз тұтқындау лагеріне алып кетті. Марсело әйелінің көз алдында қатыгездікпен азапталды және оны басқа лагерьке «ауыстырды» делінген, бірақ одан кейін оның жайлы ешқандай ақпарат болған жоқ. 1978 жылдың ақпанында Сусана қызды дүниеге келтіргеннен кейін әскерилер оны жоғалтып алды. 1977 жылдың 7-10 желтоқсаны аралығында Монтонеро деп танылған Адриана мен Гаспар Таска тұтқындалып, әлі күнге дейін із-түзсіз жоғалып кеткен. 1978 жылдың 6 қазанында Хосе Перес Рохо мен Патрисия Ройсинблит, екеуі де Монтонерос мүшелері, жоғалып кетті. Әр түрлі деректерге сәйкес, 1976 жылдан 1983 жылға дейін Аргентинаны басқарған әскери диктатура кезінде 8 000-нан 30 000-ға дейін адам жоғалып, қайтыс болды деп есептеледі. «Детендидос деспейренсидос» деп аталатын жоғалғандардың 12 000-ға жуығы тұтқындалудан аман қалды. Монтонерос командирі Марио Фирменич 2000 жылдың соңында Испаниядан радиоға берген сұхбатында «азаматтық соғысты бастан өткерген елде әркімнің қолы қанға боялады» деді. Хунта саяси қарсылықты басу үшін заңсыз тұтқындау, азаптау және сотсыз өлім жазасын пайдаланды. Кейбір құрбандар Атлант мұхитына жүк тасымалдаушы ұшақтардан лақтырылды. Басқаларының денелерін қорқыту мақсатымен көшелерде қалдырды. Монтонерос 5 000 партизанының қаза тапқанын мойындады. Монтонерос 1977 жылға қарай іс жүзінде талқандалды, бірақ олардың «Арнайы күштері» 1981 жылға дейін күресті. Монтонерос 1978 жылы Аргентинада өткен футболдан әлем чемпионатын бұзу үшін бірнеше бомбалық шабуылдар жасады. 1979 жылдың соңында Монтонерос Аргентинада «стратегиялық қарсы шабуыл» жасады, қауіпсіздік күштері Таяу Шығыстағы лагерьлерде арнайы оқып келгеннен кейін Аргентинаға қайта жіберілген жер аударылған Монтонерос партизандарының жүзден астамын өлтірді. 1980 жылдың 14 маусымында сегіз аргентиналық әскери офицер (Перу әскери билігімен бірлесе отырып) Перу астанасында Noemí Esther Giannetti de Molfino (активті Монтонерос серіктесі) және сегіз аргентиналық азаматты ұрлап алып, оларды күшпен жоғалтты. 2014 жылдың қазанында Кристина Фернандес де Киршнер президенттігі оның құрметіне Чако провинциясының Ресистенсия қаласындағы бір көшенің атын өзгертіп атады. Оның қызы Марсела және оның серіктесі Гильермо Амарилья 1979 жылы Монтонерос «стратегиялық қарсы шабуылы» аясында Аргентинаға қайта кірген кезде жоғалып кетті. 1980-ші жылдарда тұтқындалған Сандиниста командирі Монтонерос «Арнайы күштері» Сандиниста шабуылдаушыларын оқытып, Гондурас шығанағы арқылы Сальвадордағы Сандиниста одақтастарына, FMLN партизандарына қару жеткізіп жүргенін мәлімдеді. 1977 жылы Монтонерос Кубада қайта топтасты, сонда қалған топтың ақшасының көп бөлігі аударылды. Жер аударылған Монтонерос Перонист қозғалысындағы оңшыл Перонизмнің ықпалын азайту үшін желілерін кеңейтті. Монтонеросқа сәйкес, Перонизмді Изабель Перон мен Хосе Лопес Реганың «себебін түзеу» және еңбек корпоративизмі, католик социализмі және империализмге қарсылыққа бағытталған платформаға ұмтылу арқылы реформалауға болады. 1970-ші жылдардың соңында жер аударылған Монтонерос Никарагуа революциясына қатысты және Сандинист Ұлттық Азаттық фронтымен, христиан социалистік қозғалыспен одақтас болды. Монтонерос Сандинист революциясы үшін тікелей күресті, ал Сандинисттер Монтонеро медициналық бөлімін құрды. Ұлыбританияға қарсы Фолкленд соғысы кезінде Аргентина әскерилері құлатылған «Алжесирас» операциясын жоспарлады, бұл Гибралтардағы британдық әскери нысандарын саботаж жасау үшін патриотизміне сүйене отырып, Монтонерос шабуылдаушыларын қолдау және оларды ынталандыру жоспары болды. Аргентинаның жеңілісі хунтаның құлауына және Рауль Алфонсиннің 1983 жылдың желтоқсанында президент болуына әкелді, осылайша демократиялық кезең басталды.