Америкалық қылмыскер: Перодағы революциялық қозғалыспен байланысы

Кіріспе

Америкалық сотталған қылмыскер

Лори Хелен Беренсон (Lori Helene Berenson, 1969 жылы 13 қарашада туған) – 1996 жылы Перудегі партизандық ұйыммен ынтымақтастық жасағаны үшін 20 жыл түрмеде отырған америкалық азамат. Беренсон Перу үкіметін күшпен құлатуға тырысқан деп айыпталған Тупак Амару революциялық қозғалысы (MRTA) тобымен ынтымақтастық жасағаны үшін сотталды, бұл ұйым Перу үкіметі тарапынан террористік ұйым деп танылды және 1997-2001 жылдар аралығында АҚШ Мемлекеттік департаментінің ресми "террористік ұйымдар" тізіміне енген. Оның тұтқындалуы, сотталуы және сот процесіне қатысты жағдайлар АҚШ пен Перу екеуінде де көп назар аударды.

Ерте өмір және білім

Беренсон Нью-Йорк қаласында Рода мен Марк Беренсонның отбасында дүниеге келді және өсті. ЛаГуардия музыка және өнер орта мектебін бітіргеннен кейін, ол 1987 жылдың күзінде Массачусетс штатының Кембридж қаласында Массачусетс технология институтына (МИТ) оқуға түсті. Жеке веб-сайтында ол тамақ дайындау орындарында және қан донорлықтарында ерікті болып жұмыс істегенін, сондай-ақ жасөспірім кезінде Хэмптонс аймағында аналарға көмектескенін айтады. МИТ-те оқып жүрген кезінде ол Сальвадор халқымен ынтымақтастық жөніндегі комитетте (CISPES) ерікті болып қызмет етті. 1988 жылы археология және антропология мамандығы бойынша екінші курс студенті болып МИТ-тен шығып, CISPES ұйымындағы ерікті қызметін жалғастырды. FMLN сол кезде түрлі солшыл партизандық ұйымдармен және Сальвадор Коммунистік партиясымен байланысты, ал Сальвадордың әскери диктатурасын құлатуға бағытталған бірлескен ұйым болды. FMLN бейбіт процесте заңды саяси партияға айналу үшін өзгерістер жасады. Гонсалес (сол кезде Сальвадор Санчес Серен) – Сальвадордың президенті болды.

Перудегі қызметі және тұтқындалуы

Перуде Беренсон Тупак Амару революциялық қозғалысының (MRTA) мүшелерімен кездесті, бұл қозғалыс Перуде террористік шабуылдар жасады деген айып тағылды, оның ішінде адам ұрлау, банк тонау, қорқытып алу, кепілге алу және кісі өлтіру сияқты қылмыстар. Беренсон бастапқыда олардың MRTA мүшелері екенін білмейтінін жоққа шығарды. Серіктестерінің MRTA мүшелері екенін мойындағаннан кейін, ол олардың Перу Конгресіне шабуыл жасауды немесе басқа да зорлық-зомбылық актілерін жоспарлап отырғанын білмейтінін мәлімдеді. Беренсон өзінің және фотографының Перу Конгресінің мүшелерімен сұхбат алу және отырыстарға қатысу үшін, онда ол жазбалар жасап, отырыс жоспарын сызып алған, баспасөз куәліктерін алды. Кейін бұқаралық ақпарат құралдары оларды «жалған журналистік куәліктер» деп хабарлады. Беренсон және оны қолдағандар оның екі американдық басылымнан – Modern Times және Third World Viewpoint – Перудегі кедейліктің әйелдерге тигізетін әсері туралы мақалалар жазатын тәуелсіз журналист ретінде тапсырма алғанын айтты. Оның фотографы Нэнси Гилвонио, шын мәнінде, MRTA-ның екінші басшысы Нестор Серпаның әйелі болды, бірақ Беренсон оны тек боливиялық фотограф ретінде танығанын және осы байланыстан хабарсыз болғанын мәлімдеді. Беренсон 1995 жылы Гилвониомен бірнеше рет Конгресс ғимаратына кіріп, Конгресс мүшелерімен сұхбаттасқан. Гилвонио жинаған ақпаратты MRTA-ға бергені айтылды, оның ішінде Конгресс ғимаратының, оның қауіпсіздігінің және мүшелерінің жоспарлары туралы егжей-тегжейлі мәліметтер бар еді. Көптеген болжамдар бойынша, MRTA Конгресс ғимаратына шабуыл жасап, заң шығарушыларды ұрлап, оларды MRTA тұтқындарына айырбастауды жоспарлаған. Қауіпсіз үйден табылған сызбалар, жазбалар, қару-жарақ, полиция және әскери формалар топтың Конгресс мүшелерін ұстап, оларды тұтқынға алынған партизандарға айырбастауды жоспарлап отырғанын көрсетті. Полиция Конгресс ғимаратының жоспары мен архитектуралық макетін де тәркіледі. Беренсон Перу полициясы оны адам қалқаны ретінде пайдаланғанын мәлімдеген үйді қоршау кезінде, екі әйел де DINCOTE (División Nacional Contra el Terrorismo, немесе Ұлттық терроризмге қарсы дивизия) бөліміне жеткізілді. Беренсон жоғары қабаттарда не болып жатқанын білмейтінін және тіпті тұтқындалғанға дейін бірнеше ай бұрын көшіп кеткенін айтты.

In Peru, Berenson met members of the Túpac Amaru Revolutionary Movement (MRTA), a group accused of committing terrorist attacks in Peru including kidnapping, bank robberies, extortion, hostage taking, and assassinations. Berenson initially denied knowing that they were MRTA members. After acknowledging that her associates were members she maintained that she did not know the group was planning to conduct an attack on Peru’s Congress or planning any other act of violence. Berenson obtained press credentials for herself and her photographer to the Congress of Peru to interview some of its members and attend sessions where she took notes and sketched a seating plan. Afterwards, the media reported these to be "false journalist credentials". Berenson and those who supported her contended that she was on assignment from two U. S. publications, Modern Times and Third World Viewpoint, to work as a free lance journalist writing articles about the effects of poverty on women in Perú. Her photographer, Nancy Gilvonio, was actually the wife of Néstor Cerpa, the MRTA second in command — although Berenson maintained she was unaware of this connection, saying that she knew her only as a Bolivian photographer. Berenson had entered the main Congress building with Gilvonio several times during 1995 to interview members of Congress. Gilvonio was alleged to have provided the information she collected to the MRTA including detailed information on the floor plans of Congress, its security and members. The alleged plan was for the MRTA to invade the Congress building, kidnap the legislators, and exchange the hostages for MRTA prisoners. Diagrams, notes, weapons, and police and military uniforms found at the safe house suggested that the group was planning to seize members of Congress and trade them for captured guerrillas. Police also seized a floor plan and a scale architectural model of the Congress building. After being taken to the house siege, in which Berenson claims she was used as a human shield by the Peruvian police, both women were taken to the DINCOTE (División Nacional Contra el Terrorismo, or National Counterterrorism Division). Berenson said that she was unaware of what was happening on the upper floors and had even moved out some months prior to her arrest.

Сынақтар

1996 жылы сотталып, өмір бойына бас бостандығынан айырылғаннан кейін, Беренсон, The Guardian газетінің айтуынша, "адам құқықтары үшін күресушілердің және әлемдік солшыл белсенділердің символына" айналды, бірақ Перуде саяси партиялар мен газеттер оның әрекеттерін айыптап, еуропалық және американдық бұқаралық ақпарат құралдарының, тіпті прогрессивті басылымдардың да "террорист" деген таңбаны "дамыған елдердің" азаматтарына қолдануға құлшынбағанын сынады. Оның сотының кейбір аспектілері АҚШ Мемлекеттік департаментінен бастап Amnesty International ұйымына дейінгі мекемелердің мәлімдемелерінде адам құқықтарын бұзу және бейтараптық танытпау ретінде сынға алынып, АҚШ және басқа елдерде пікір қақтығысын тудырды. Атап айтқанда, оған үкіметтің дәлелдері мен куәларын тексеруге рұқсат берілмеді. Президент Альберто Фухиморидің авторитарлық үкіметі төтенше жағдай кезінде қабылдаған терроризмге қарсы заңнамаға сәйкес, Беренсон жабық сот залында әскери трибуналда отанына қарсы опасыздық жасады деген айыппен сотталды, оның қылмысы – террористік ұйымды басқару. Бұл айыптамаға Перу азаматтығы талап етілмеді. Сот процесін бетперде киген әскери судья жүргізді, ол дауыс өзгерту құрылғысы арқылы сөйледі (судьялар өздерін қастандықтан қорғау үшін жеке басын жасырды). 1996 жылдың 11 қаңтарында, тұтқындалғаннан кейін алты апта өткен соң және БАҚ-қа таныстырылғаннан үш күннен кейін Беренсон барлық айыптаулар бойынша кінәлі деп танылып, мерзімі белгіленбеген өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Сот үкімін қайта қарауға түскен шағым 30 қаңтарда қабылданбады. Әскери соттың жабық өткендігіне байланысты адам құқықтарын қорғаушылар оның сотталуына наразылық білдіріп, сот процесінің әділдігіне күмәндік туғызды. 1999 жылдың ақпан айында, үш жылдық фактілерді зерттеуден кейін, БҰҰ-ның қасақана ұстау жөніндегі жұмыс тобы Беренсонның бостандығынан заңсыз айырылғанын, бұл Universal Declaration of Human Rights-тың бірнеше баптарын бұзу болып табылатынын анықтады, ал Перу осы декларацияға қол қойған ел. Картер орталығының мәлімдемесіне сәйкес, халықаралық құқықтық стандарттар мен заңды процедуралардың бұзылуының бірі ретінде "Беренсонның соты құпия әскери сотта өтті, онда оның адвокатына куәгерлерді тексеруге немесе дәлелдерге қарсы сұрақтар қоюға рұқсат берілмеді", ал бұрынғы президент Картер Лори Беренсонға заң бойынша тиісті процестер құқығы берілмегеніне "қатты алаңдаулы" екенін мәлімдеді. 2002 жылы Америка мемлекеттері ұйымының Адам құқықтары жөніндегі Америкааралық комиссиясы Беренсонды соттаған жүйені айыптады. Перу – Адам құқықтары жөніндегі Америкалық конвенцияға мүше ел ретінде, Беренсонның ісі Комиссияның ұсыныстарын Перу үкіметі қабылдаудан бас тартқаннан кейін Америка мемлекеттері ұйымының Адам құқықтары жөніндегі Америкааралық сотына жіберілді. 2004 жылдың 25 қарашасында Америкааралық сот үкімді күшінде қалдырды. Сот Беренсонды сотқа берген сот жүйесін айыптады, сондай-ақ оның Янамайо түрмесіндегі алғашқы қамауда болуын да айыптады. Перу президенті Алехандро Толедо үкімді құттықтады, ал "Нью-Йорк таймс" газеті Перудың көптеген азаматтарының Беренсонға көңіл білдірмейтінін атап өтті.

After she was tried in 1996 and sentenced to life imprisonment, Berenson became, as The Guardian put it, a "cause celèbre for human rights campaigners and a symbol for leftwing social activists around the world", except in Peru, where parties and newspapers across the political spectrum condemned her actions, and criticized the unwillingness of European and American media, even progressive ones, to apply the label "terrorist" to citizens of "First World" countries. Elements of her trial were criticized in statements from institutions ranging from the US State Department to Amnesty International to be violations of human rights and lacking in impartiality, provoking controversy in the United States and other countries. In particular, she was allegedly denied the right to examine the government's evidence and witnesses. In accordance with anti terrorism legislation enacted during a state of emergency declared by the authoritarian government of President Alberto Fujimori, Berenson was tried in a closed courtroom by a military tribunal on a charge of treason against the fatherland for leadership of a terrorist organization. This charge did not require Peruvian citizenship as an element. The proceedings were conducted by a hooded military judge who spoke through a voice distortion apparatus (judges often concealed their identities to protect themselves from assassination). On January 11, 1996, six weeks after her arrest and three days after her presentation to the media, Berenson was convicted of all charges and sentenced to life in prison without parole. An appeal lodged against the conviction was dismissed on January 30. Due to the nature of the closed military court, human rights campaigners protested her conviction and disputed the fairness of the proceedings. In February 1999, after three years of fact finding, the U. N. Working Group on Arbitrary Detention found that Ms. Berenson had been arbitrarily deprived of her liberty in violation of various articles of the Universal Declaration of Human Rights, of which Peru is a signatory. According to the Carter Center among the violations of international legal standards and due process, "Ms. Berenson's trial was in a secret military court, where her lawyer was not allowed to cross examine witnesses or challenge evidence," and former president Carter stated directly that he was "deeply concerned that Lori Berenson has not been afforded her rights of due process by law." In 2002, the Inter American Commission on Human Rights of the Organization of American States condemned the system under which Berenson was tried. Alleging violations of the American Convention on Human Rights, to which Peru is a party, Berenson's case was referred to the Inter American Court of Human Rights of the Organization of American States when the government of Peru refused to accept the Commission's recommendations. On November 25, 2004, the Inter American Court upheld the conviction and sentence. The Court did condemn the judicial system under which Berenson was originally tried, and also condemned Berenson's earlier incarceration at Yanamayo Prison. Peruvian President Alejandro Toledo hailed the verdict, and The New York Times noted that few Peruvians have any sympathy for Berenson.

Беренсонды босату үшін жасалған күш-жігер

Жылдар бойы Беренсонның жағдайына қатысты бірнеше күш-жігер жұмсалды, себебі ол әділ сот алдында отырмаған немесе гуманитарлық көмек көрсетілмеген деп алаңдады, немесе жай ғана оны босату мақсатында. Президенттер Джимми Картер, Билл Клинтон және Джордж Буш түрлі шаралар қолданды. 1998 жылы Amnesty International ұйымы Беренсонды саяси тұтқын деп жариялаған баспасөз хабарламасын жариялады. Amnesty Перудің терроризмге қарсы заңнамасын сынап, «Беренсон сияқты жүздеген саяси тұтқындардың тәуелсіз және бейтарап сот арқылы әділ және ашық сотқа қатысуға құқығы болмауы қабылдауға келмейді» деді. 1996 жылдың желтоқсан айында MRTA Лимадағы Жапония елшісінің резиденциясын басып алып, өздерінің тұтқындарының босатылуын талап етті, оның орнына кепілдегілерді босатуға келісім берді. MRTA жетекшісі Нестор Серпа, Нэнси Гилвонионың күйеуі, елшілікті басып алуға жетекшілік етті. Беренсон кепілдегілер босатуды талап еткен MRTA тұтқындарының тізімінде үшінші болып тұрды. 126 күннен кейін Перудың арнайы күштері шабуыл жасап, барлық кепілдегілерді өлтірді. Екі әскери қызметкер – командир ЭП Хуан Валер Сандовал және капитан ЭП Рауль Хименес Чавес, сондай-ақ жетпіс екі кепілдегінің бірі Карлос Джусти де қаза тапты. 1999 жылдың 21 шілдесінде АҚШ Өкілдер палатасы, АҚШ өкілі Максин Уотерс ұсынған, «Перудегі демократияны қолдау және Лори Беренсонды босату бойынша Конгрестің пікірін білдіру» деп сипатталған түзетуге қарсы дауыс берді. Дауыс беру 189-ға қарсы 234 болып аяқталды. 2002 жылдың қаңтар айында Детройт архиепископы және Pax Christi USA ұйымының негізін қалаушы Томас Гамблтон Беренсонмен кездесіп, Перу үкіметінің өкілдерімен «оны босату үшін» жұмыс істеді. «Вашингтон Пост» және «Нью-Йорк Таймс» сияқты американдық газеттерде АҚШ-ты Перуға Беренсонды босатуға қысым жасауға шақыратын мақалалар жарияланды. Алайда, Wall Street Journal онлайн басылымы сияқты басқа авторлар кері пікір білдірді. Оның ата-анасы оның бұрынғы әскери сотына қарсы наразылық білдіру үшін қысқа метражды фильм түсірді, ал оның оқиғасы бірнеше танымал телеарналарда көрсетілді. Оның ата-анасы оны босату үшін күш сала берді және олардың веб-сайты Беренсонның жағдайы туралы жаңалықтарды үнемі жаңартып отырды.

Over the years, there were several efforts made on behalf of Berenson, stemming from concerns she did not obtain a fair trial or was not receiving humanitarian treatment, or simply to obtain her release. Various endeavors came from Presidents Jimmy Carter, Bill Clinton, and George W. Bush. According to her release website, in 1998, Amnesty International issued a press release declaring Berenson to be a political prisoner. Amnesty criticized the Peruvian anti terrorism legislation, stating that, "it is unacceptable for hundreds of political prisoners like Berenson not to be able to exercise their basic human right to a fair and public hearing by an independent and impartial tribunal." In December 1996, the MRTA seized the Japanese Ambassador's residence in Lima and demanded that MRTA prisoners be released in exchange for the release of their hostages. MRTA leader Nestor Cerpa, Nancy Gilvonio's husband, led the takeover of the Embassy. Berenson was third on a list of MRTA prisoners whose release was sought by the hostage takers. After 126 days, the standoff ended in a raid by Peruvian special forces in which all hostage takers were killed. Two military personnel, commander EP Juan Valer Sandoval and captain EP Raúl Jiménez Chávez, and one of the seventy two hostages, Carlos Giusti, were also killed. On July 21, 1999, the United States House of Representatives voted against an amendment sponsored by US Rep. Maxine Waters described as "to express the sense of Congress concerning support for democracy in Peru and the release of Lori Berenson". The vote failed 189 to 234. In January 2002 Thomas Gumbleton, Bishop of Archdiocese of Detroit and founder of Pax Christi USA, visited with Berenson to work with Peruvian government officials "for her release." Columns were written for American newspapers, such as The Washington Post and The New York Times, calling on the US to pressure Peru to free Berenson. Other writers, however, took the contrary position, including the Wall Street Journal online edition. Her parents had a short independent film made in protest against her earlier military trial, and her story was reported on several top television news shows. Her parents continued to work for her release and their website provided regular updates on Berenson's situation.

Түрмеге қамау

Беренсон өзінің алғашқы жылдарын Анды тауларының биігінде орналасқан түрмеде өткізді, оның біріншісі Америкааралық соттың адамгершіліксіз жұмыс істейтіндігі туралы үкім шығарды. Беренсон үш жылға жуық уақыт тұтқында болған Янамайо түрмесі Перудің оңтүстігіндегі Пуно аймағындағы Титикака көліне жақын жерде орналасқан. 1998 жылдың 7 қазанында Беренсон Сокабаядағы басқа түрмеге ауыстырылды. Ол 2000 жылдың 31 тамызына дейін сонда болды, содан кейін Лимадағы Хориллос әйелдер түрмесіне ауыстырылды. 2001 жылдың 21 желтоқсанында оны Лимадан солтүстікке қарай орналасқан Кахамаркадағы қатаң күзетілетін Хуакарис түрмесіне көшірді. 2002 жылдың ақпан айында Беренсон Перу үкіметінің түрме жағдайларын жақсартуға және терроризмге қарсы заңдарды қайта қарауға ықпал ету үшін "саяси тұтқындардың" 25 күндік аштық науқанына қатысты. Аштық науқаны өз мақсатына жетпегенмен, бір жылдан соң Перуде көптеген заңдар қайта қаралды. 2003 жылдың қазан айында Беренсон 1997 жылы екеуі Янамайо түрмесінде кездескен 40 жастағы Анибал Апари Санческе үйленді. Апари Санчес МРТА-ның мүшесі болғандығы үшін сотталды. 2003 жылы Лима қаласында шартты түрде босатылғаннан кейін оның саяхаттарына шектеу қойылды, сондықтан ол Кахамаркадағы үйлену тойына қатыса алмады және оның орнына әкесі болды. Кейіннен оған жұбайлар арасында кездесуге рұқсат берілді. Апари Санчес қазір Лима қаласында заңгер болып жұмыс істейді және МРТА-ға мүше болған немесе оған көмектескен деген айыппен бұрын түрмеде отырған адамдардың қоғамға қайта оралуына көмектесетін үкіметтік емес ұйымды (ҮЕҰ) басқарады. Сонымен қатар, ол 2011 жылғы ұлттық сайлауға қатысқан Patria Libre саяси партиясының негізін қалаушы. 2003 жылдан 2008 жылға дейін Беренсон Хуакарис түрмесіндегі наубайханада жұмыс істеді және оны басқарды, ол түрмедегілер мен Кахамарка қауымына қызмет көрсетті. "Лоридің сөздері" атты мақаласында Беренсон жастарға кеңес берді, сондай-ақ Дүниежүзілік банк пен Халықаралық валюта қорының саясатын, Ирактағы соғысты, "американдық өмір салтын", Перудегі "саяси элитасын" және түрмедегілерді қатыгездікпен және азаптауға байланысты айыптауларды сынады. Беренсонның капитализм, глобализм және тау-кен компанияларының қоршаған ортаға тигізетін әсері туралы пікірлері де интернетте жарияланды. Оның пікірлері Сан-Францискодағы бірнеше саяси тұтқындардың пікірлерін жариялайтын радио және белсенді жоба – Түрме радио жобасында оқылды. 2008 жылдың 16 қыркүйегінде оның әкесі оның бірінші баласына жүкті екенін хабарлады. 2009 жылдың қаңтар айында Беренсон ауыр жүктілігін қиындатқан ауыр арқа проблемасының салдарынан Лимадағы түрмеге ауыстырылды. 2009 жылдың мамыр айында ол Сальвадор есімді ұл туды, ол түрмеде оныңмен бірге тұрды. Перуде балалар 3 жасқа дейін түрмеде отырған аналарымен бірге болуына рұқсат етіледі. 2010 жылдың 25 мамырында 15 жыл қызмет еткеннен кейін Беренсон шартты түрде босатылды, судья оның қалған бес жыл мерзімінде Перуде шартты түрде қалуы керек екенін, бірақ түрмеден босатылатындығын айтты. Беренсонның адвокаттары сотқа ол "МРТА-мен байланысып, қателіктер жасағанын мойындағанын" көрсететін құжаттарды ұсынды. Лимадағы пәтер үйінің алдында күн сайын жиналатын наразылық білдірушілер шам жағып, оны Перуден депортациялауды немесе қайтадан түрмеге қамауды талап етіп, Беренсон президент Алан Гарсияға "террорлық ынтымақтастық үшін қылмыстық жауапкершілікті" мойындап, "Мен сонымен қатар Перу қоғамына келтірген зиянымды өте қатты өкінемін және менің әрекеттерім мен сөздерімнен зардап шеккен адамдардан кешірім сұраймын" деп хат жазды. 2010 жылдың 8 маусымында АҚШ-тың бұрынғы президенті Билл Клинтон Перуға сапары барысында сөйлеген сөзінде Беренсонның босатылуын қолдап, "Мен Лори Беренсонның мен президент болған кезде босатылғанына қуаныштымын, мен сол үшін жұмыс істедім" деді. Перудің терроризмге қарсы күрес жөніндегі прокуроры Хулио Галиндо Беренсонның шартты түрде босатылуына шағымданып, оны Перу халқына қауіп төндіретін есепшіл, өкінгенсіз экстремист ретінде сипаттады. 2010 жылдың 16 тамызында Беренсон апелляциялық сот алдында бостандықта қалуын сұрады. Галиндоның айыптауларына жауап ретінде ол қоғамға қауіп төндірмейтінін мәлімдеді. 2010 жылдың 18 тамызында апелляциялық сот Беренсонның шартты түрде босатылуын жойды және шартты түрде босатылудың техникалық аспектілері қарастырылып жатқанда оны түрмеге қайтарды. 5 қарашада перулік судья оны түрмеден босату туралы бұйрық берді. 8 қарашада ол қайтадан шартты түрде босатылды, оның жазасы аяқталғанша Перуде қалуы міндетті болды. 2011 жылдың қаңтарында апелляциялық сот оның шартты түрде босатылуын жоюға бағытталған прокурордың әрекетін қабылдамады. Беренсон мен оның адвокаты журналистерге бұл шешім соңғы екенін және прокурорлар оған шағымдана алмайтынын мәлімдеді, осылайша сегіз айлық құқықтық белгісіздік аяқталды. Конституциялық құқық сарапашысы Марио Аморетти бұл шешім соңғы болуы керек екенін мойындады, бірақ мемлекет конституциялық бұзушылықты айта отырып, шағымдануға мүмкіндігі бар екенін, бірақ мұндай шағымға негіз жоқ екенін айтты. Беренсон 20 жылдық жазасы 2015 жылы аяқталғанша Перуде бақылауда шартты түрде қалуы керек болды, егер жазасы президенттің бұйрығымен қысқартылмаса. Президент болған кезде Алан Гарсия жаза ісі аяқталғаннан кейін ғана жазаны қысқартуды қарастыратынын айтты. 2011 жылдың желтоқсанында перулік сот Беренсонға Нью-Йорк қаласындағы отбасын көру үшін үш апталық сапарға рұқсат берді. Әуежайдағы шенеуніктер бастапқыда оның кетуіне кедергі келтірді, бұл оның адвокатынан перулік билікті сот шешіміне құрмет көрсетуге шақыруға себеп болды. Ол соңында 20 желтоқсанда келді. Рождество мен Жаңа жылды Нью-Йорктегі ата-анасымен өткізгеннен кейін ол 2012 жылдың 6 қаңтарында Лимаға, Перуға оралды. Ол 2015 жылдың 29 қарашасында 20 жылдық жазасы аяқталғанша шартты түрде босатылды, содан кейін ол Перудан тұрақты түрде кетуге рұқсат алды.

Berenson spent her early years in prison at facilities high in the Andes, the first of which the Inter American Court ruled is operated inhumanely. The Yanamayo prison where Berenson was initially held for about three years lies at about above sea level near Lake Titicaca in the Puno Region, in southern Peru. On October 7, 1998, Berenson was moved to another prison in Socabaya. She remained there until August 31, 2000, when she was transferred to the women's prison of Chorrillos in Lima. Then, on December 21, 2001, she was relocated to the maximum security Huacariz Penitentiary in Cajamarca, north of Lima. In February 2002, Berenson took part in a 25 day hunger strike of "political prisoners" in an attempt to influence the government of Peru to improve prison conditions and revise its anti terrorism laws. The strike ended without reaching its goals, though less than a year later, Peru revised many of those laws. In October 2003, Berenson married Aníbal Apari Sánchez, 40, whom she had met in 1997 when they were both incarcerated at Yanamayo prison. Apari Sánchez was convicted of being a member of the MRTA. When he was released in 2003 on conditional liberty (parole) in Lima, his travel was restricted, and he was accordingly not present at the wedding in Cajamarca and had to be represented by his father. Later he was allowed conjugal visits. Apari Sánchez is now a practicing attorney in Lima and directs a non governmental organization (NGO) that assists individuals formerly imprisoned on charges of assisting or being members of the MRTA in their rehabilitation into society. He is also co founder of a political party, Patria Libre, that participated in the 2011 national elections. From 2003 through 2008 Berenson worked in and co managed the bakery at Huacariz Prison which served the inmate population and the Cajamarca community. entitled "Lori's Words," Berenson issued advice to youth as well as criticism of the policies of the World Bank and the International Monetary Fund, the war in Iraq, the "American Way of Life," the Peruvian "political class," and allegations of maltreatment and torture of prisoners. Berenson's commentaries on capitalism, globalism, and the environmental impact of mining companies have also appeared on the Internet. In addition, her commentaries have been read on the Prison Radio Project, a San Francisco based radio and activist project that produces the commentaries of several political prisoners. On September 16, 2008, her father announced that she was pregnant with her first child. In January 2009, Berenson was transferred to a prison in Lima owing to a serious back problem which complicated her pregnancy. In May 2009, she gave birth to a boy, whom she named Salvador, and who lived with her while she was in prison. In Peru, children are allowed to remain with their incarcerated mothers until age 3. On May 25, 2010, after serving 15 years, Berenson was granted a conditional release, with the judge stating that she would have to remain in Peru on parole for the remaining five years of her sentence, but would be freed from prison. Berenson's attorneys submitted documents to the court indicating that she "recognized she committed errors" by associating herself with the MRTA. With protesters gathering daily outside her Lima apartment building, lighting candles and demanding that she be either deported from Peru or reimprisoned, Berenson sent a letter to President Alan García acknowledging her "criminal responsibility for terrorist collaboration", and further writing, "I would also like to say that I very much regret the harm I have caused Peruvian society, and I ask forgiveness from people who have been affected by my actions or words." On June 8, 2010, former U. S. president Bill Clinton, speaking while on a visit to Peru, expressed his support for Berenson's release, stating "I'm glad Lori Berenson was released when I was president, I worked for that." Peru's state attorney for counterterrorism, Julio Galindo, appealed Berenson's parole, depicting her as a calculating, unrepentant extremist who posed a continuing threat to the Peruvian public. On August 16, 2010, Berenson appeared before the appeals court to request she be allowed to remain free on parole. In responding to Galindo's allegations, she stated that she was not a threat to society:

On August 18, 2010, the appeals court annulled Berenson's parole and returned her to prison while technical aspects of the parole were considered. On November 5, a Peruvian judge ordered that she be released from prison. On November 8, she was again released on parole, still required to remain in Peru until her sentence ended. In January 2011, an appeals court rejected a prosecutor's attempt to revoke her parole. Berenson and her attorney told reporters that the ruling was final and could not be appealed by prosecutors, ending eight months of legal uncertainty. Constitutional law expert Mario Amoretti, while agreeing that the ruling should be final, remarked that the state conceivably could file a challenge, claiming some constitutional violation, but he said he didn't see grounds for such an appeal. Berenson was required to remain in Peru on supervised parole until her 20 year sentence ended in 2015, unless the sentence was commuted by the President. When he was President, Alan García said he would consider a commutation only after the legal case had run its course. In December 2011, a Peruvian court issued Berenson a three week travel permit to visit her family in New York City. Authorities at the airport initially blocked her leaving, prompting fresh calls from her lawyer for Peruvian authorities to respect the decision of the Peruvian judiciary. She finally arrived on December 20. After spending Christmas and New Year's Day visiting her parents in New York, she returned to Lima, Peru on January 6, 2012. She remained on parole until the completion of her 20 year sentence on November 29, 2015, whereupon she was permitted to leave Peru permanently.

Танымал мәдениетте

2021 жылғы америкалық автор Эндрю Фостер Алтшулдың "Гринга" романы Беренсонға негізделген.