Индий актриса Патиенс Купер: Болливудтың алғашқы жұлдыздарының бірі
Patience Cooper
Индий актриса Патиенс Купер (1905-1993) – Болливудтың алғашқы жұлдыздарының бірі. Екі рөлде ойнаған тұңғыш актриса, кинодағы мансабы, өмірбаяны туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үнді актрисасы (1905–1993)
Indian actress (1905–1993)
Патиенс Купер – ағылшын-үнді актрисасы және Боливудтың алғашқы супержұлдыздарының бірі. Ол Фиби Стелла Гэмблдің қызы (1881 жылы Калькуттада туған; Джон Фредерик Гэмбл мен Фиби Стелла Клементтің қызы, оның анасы армян, ал әкесі Джеймс Альфред Купер болған). 1905 жылғы 30 мамырда Хаура қаласында (Батыс Бенгалия) шомылдырылған ағылшын-үнді Купер үнсіз және дыбысты фильмдерде сәтті мансапқа қол жеткізді. Ол үнді киносында алғашқы қос рөлдерді ойнады – «Патни Пратап» фильміндегі егіз қыздар және «Кашмир Сундари» фильміндегі ана мен қыз. Дегенмен, 1917 жылы актриса Анна Салунке «Ланка Дахан» фильмінде еркек кейіпкер Рам мен әйел кейіпкер Сита рөлдерін ойнаған болатын.
Patience Cooper was an Anglo Indian actress, and one of the early superstars of Bollywood. She was the daughter of Phoebe Stella Gamble (born in Calcutta in 1881; daughter of John Frederick Gamble and Phoebe Stella Clement whose mother was Armenian and James Alfred Cooper. An Anglo Indian born in Howrah, West Bengal, and baptised on 30 May 1905, Cooper had a successful career in both silent and sound films. She is credited with the first double roles of Indian cinema—as twin sisters in Patni Prataap and as mother and daughter in Kashmiri Sundari, even though earlier in 1917, actor Anna Salunke had played roles of both the male lead character Ram and the female lead character Seeta in the film Lanka Dahan.
Сахналық мансабы
Купер мансабын Bandmann's Musical Comedy еуразиялық труппасында биші болып бастады. Кейін ол Жамшеджи Фрамжи Маданның "Коринфий сахналық компаниясына" актриса ретінде мүше болды.
Cooper began her career as a dancer in Bandmann's Musical Comedy, a Eurasian troupe. She later joined Jamshedji Framji Madan's Corinithian Stage Company as an actress.
Кино мансабы
Купер алғаш рет «Нала Дамаянти» (1920) фильмімен көзге түсті. Фильмде Нала рөлін Кеки Ададжания, ал Дамаянти рөлін Купер сомдады. Фильм Мадан Театрының жоғары бюджетпен түсірілген туындысы болды және режиссерлігін Италиядағы шығыстық сахналық қойылымдарымен танымал Эухенио де Лигуро жасады. «Нала Дамаянти» сол кездегі арнайы эффекттерімен әйгілі болды: Нараданың Меру тауынан көкке көтерілуі, төрт құдайдың Нала кейіпіне енуі, Калидің жыланға айналуы және тағы басқалары. Оның келесі фильмі 1921 жылы шыққан «Вишну Автар» болды. Де Лигуро сондай-ақ 1921 жылы «Дхрува Чартитра» фильмін түсірді, ол мәңгілік білім мен құтқарылуды іздеген Дхрува туралы аңызға негізделген. Фильм Мадан Театрының халықаралық аренада танылуына бағытталған болатын және актер құрамында Купермен бірге көптеген еуропалықтар да болды, ол әйел басты рөлін – Сунитиді ойнады. Купердің ең үлкен жетістіктерінің бірі – «Пати Бхакти» (1922) фильмі. Купер фильмде Лилавати рөлін ойнады, режиссерлігін өзінің ұлы Ж.Ж. Мадан жасады. Фильмде әйелдер күйеулеріне адал болуы керек екені айтылды. Бұл фильм оның ең үздік туындысы саналады және Мадраста цензор әдепсіздік деп танып, би нөмірін алып тастау талабы қойылғандықтан, шағын дауға да себеп болды. Купер, мүмкін, хинди фильмдерінде алғашқы екі рөлді сомдаған актриса болды: «Патни Пратап» (1923) онда ол екі әпке рөлін ойнады, және «Кашмир Сундари» (1924) онда ол ана мен қыз рөлін сомдады. Купер 1930-жылдардың ортасына дейін фильмдерде ойнады. Оның соңғы ірі фильмдерінің бірі – «Зехари Саап» (1933). Фильм ортағасырлық әмірдің жақсы Наваб Бакар Маликке қарсы көтерілісі туралы әңгімелейді. Навабтың заңсыз ұлы кек алуға ант етеді, ал соңында бәрі жақсымен аяқталады. Фильмдегі драматикалық қақтығыс әмірдің өзі тәрбиелеген ханшайымға үйленгісі келетінін көрсетеді. Купер 1944 жылы «Ирада» фильмінде ойнап, зейнеткерлікке шықты, оған дейін 40-тан астам фильмде түсті. Купер көбінесе жыныстық проблемалары бар, бірақ әдемі әйел рөлінде ойнады, ол әрқашан моральдық дилеммалардың ортасында болып, көбінесе оның өміріндегі ерлер осы дилеммалардың себебіне айналады. Купердің жұлдыздық бейнесінің маңызды аспектісі – жарық пен техникалық жағдайлардың өзгешелігіне қарамастан «Голливудтық көрініске» қол жеткізуі. Оның қара көздері, ұшқыр сыртқы келбеті, қара шашы және ақшыл терісі техникалық қызметкерлерге импортталған көз деңгейіндегі жарықтандыру әдісін тәжірибеге салуға және үнсіз кино дәуіріндегі Голливуд жұлдыздарына ұқсас сыртқы көрініске қол жеткізуге мүмкіндік берді. 1920-жылдары киноиндустриясында әйелдердің, әсіресе индустардың санының аз болуы (консервативті көзқарастарға байланысты) Купер сияқты англо-индиялық актрисаларға жоғары сұраныс тудырды. Оның бірнеше сәтті фильмдерде ойнауы оны алғашқы үнді киножұлдызы деп атауға себеп болды.
Cooper first made an impact with Nala Damayanti (1920). The film starred Keki Adajania as Nala and Cooper as Damayanti. The film was a big budget Madan Theatre production and was directed by Eugenio de Liguoro, known in Italy for his Orientalist spectacles like Fascino d'Oro (1919). Nala Damayanti was famous for its special effects at the time — Narada's ascent of Mount Meru to heaven, the transformations of four gods into impersonations of Nala, the transformation of Kali into a serpent among others. Her next film was Vishnu Avtar, released in 1921. De Liguoro also directed Dhruva Chartitra (1921), a mythological based on the legend of Dhruva whose quest for eternal knowledge and salvation was rewarded when he became the brightest star in the heavens, the pole star also known as Dhruvatara. The film was made as a bid for an international breakthrough for Madan Theatres and featured many Europeans in the cast along with Cooper who played the female lead, Suniti. One of Cooper's biggest successes was Pati Bhakti (1922). Cooper played Leelavati in the film, directed by the great JJ Madan himself, advocating that women should be devoted to their husband. The film is regarded as her greatest film and was also involved in a small controversy as in Madras, the censor demanded that a dance number be removed on the grounds of obscenity. Cooper also played perhaps the first ever double roles in Hindi films — Patni Pratap (1923), where she played two sisters and Kashmiri Sundari (1924), where she played mother and daughter. Cooper did films right through to the mid 1930s. One of her last major films was Zehari Saap (1933). The film was a typical Cooper vehicle about a medieval chieftain's revolt against the good Nawab Bakar Malik. The nawab's outlaw son vows revenge and finally all's well that ends well. The dramatic conflict in the film sees the chieftain wanting to marry the princess, whom he had raised as his own daughter. Cooper acted in over 40 films until she retired in 1944, after performing in her last film, Iraada. Cooper was often cast in the role of a sexually troubled but innocent woman, always at the centre of moral dilemmas, often caused by the men in her lives. A major aspect of Cooper's star image was the successful achievement of the 'Hollywood look' in spite of different light and technical conditions. Her distinctively Anglo Indian features, like dark eyes, sharp features, ebony hair and light skin tone, allowed technicians to experiment with the imported technique of eye level lighting and achieve an appearance similar to Hollywood stars of the silent era. The low number of women, especially Hindus, in the film industry during the 1920s (due to conservative attitudes) meant Anglo Indian actresses like Cooper, were in demand. Her appearance in a string of successful films has led her to being called the first ever female Indian film star.
Кейінгі өмірі
Жалпы, Купер белгілі үнді бизнесмені Мырза Ахмад Испахани Сахабқа (МАХ Испахани) үйленген деп есептеледі. 1947 жылы олар Пәкістанға көшіп кетті. Шындығында, ол 21 жасында МАХ Испаханиға тұрмысқа шығып, көп ұзамай ажырасып кеткен. Содан кейін ол алғашқы үнсіз фильмдердің актерлерінің бірі Гүл Хамид Ханға үйленді. Ол алты жылдан кейін Ходжкин ауруынан қайтыс болды. Купер өмірінің соңына дейін МАХ Испаханимен достық қарым-қатынаста болды. Купер өзінің есімін Сабра Бегум деп өзгертіп, соңғы күндерін екі асырап алған қызы Зинат пен Халемамен бірге Пәкістанның Карачи қаласында өткізді. Оның асырап алған қызы Сайеда Нафис Ризви АҚШ-тың Хьюстон қаласында тұрады. Ол өмірі бойы 17 баланы асырап алған немесе қабылдаған. Купер 1993 жылы қайтыс болды.
It is generally supposed Cooper married Mirza Ahmad Ispahani Saheb (MAH Ispahani), a well known Indian businessman. In 1947, they migrated to Pakistan. Actually she was married to MAH Ispahani at the age of 21 and divorced soon after. She then married Gul Hamid Khan, one of the first early silent movie actors. He died six years later from Hodgkin's Disease. She remained friends with MAH Ispahani until the end of her life. Cooper changed her name to Sabra Begum and lived the last of her days with her two adopted daughters Zeenat and Haleema in Karachi, Pakistan. Her foster daughter Syeda Nafees Rizvi lives in Houston, Texas, USA. She fostered and/or adopted 17 children during her lifetime. Cooper died in 1993.