Кіріспе

Танзаниядағы темір жол желісі Орталық желі (Mittellandbahn), бұрын Танганьика темір жолы (Tanganjikabahn) деп аталған, TAZARA-дан басқа Танзаниядағы ең маңызды темір жол желісі болып табылады. Ол Дар-эс-Саламнан Додома арқылы Танганьика көліндегі Кигомаға дейін батысқа қарай созылады. Виктория көлінің жанындағы Мванзаға тармақ желісі бар. 2017 жылы Танзания Танзания стандартты кеңдік темір жолы жобасын бастады, ол Дар-эс-Салам мен Мванза арасындағы метрлік (1000 мм) Орталық желіге параллель стандартты (1435 мм) кеңдіктегі желіні салуды көздейді. Жаңа бағыт Исакадан солтүстік-батысқа бұрылып Руанданың Кигали қаласына жетеді.

Неміс дәуірі

Орталық желі – Усамбара темір жолынан кейін, сол кездегі Германияның Шығыс Африка колониясында салынған екінші темір жол жобасы болды. Танганджикабан жобасы үшін Ostafrikanische Eisenbahngesellschaft (OAEG) (Шығыс Африка теміржол компаниясы) құрылды. 1905 жылы Адольф фон Хансманның Disconto Gesellschaft (Дисконт компаниясы) банкі берген 21 миллион маркамен (ℳ) теміржол құрылысын бастады. Құрылыс сол кездегі порт және астана қаласы Дар-эс-Саламнан басталды. Бастапқыда инженерлер тропикалық климат, мерзімдік қатты жаңбырлар және тиісті құрылыс материалдарының жетіспеуі сияқты үлкен қиындықтармен күресті. Бірақ, олар бұрынғы Усамбара теміржолының құрылысынан алған тәжірибеге сүйене алды. 1000 метрлік еңіс таңдалды. Орталық желі – Танзаниядағы неміс отаршылдық дәуірінің ең маңызды техникалық мұрасы. Бұл жол Табораға дейінгі ежелгі керуен жолымен салынды, бұл үлкен логистикалық артықшылықтар берді. Неміс қоныс аударушылары плантациялар құрып, Табора ірі ауыл шаруашылығы орталығына айналды. 1907 жылы Морогоро қаласының жанында 200 шақырымға жетілді. 1909 жылы теміржол Килосаға жетті. 1914 жылы, Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін, 1252 шақырымдағы Танганьика көліндегі Кигомаға қол жеткізілді. Жалпы сапар уақыты 58 сағатты құрады. Желіні Ирингаға дейін және Малави көліне дейін дамыту жоспарланған, бірақ соғыс салдарынан бұл жоба тоқтатылды. Жолдың салынуы Танганьика көлі мен шығыс жағалауы арасындағы сауданы дамытып, соңғы станциялардағы порттардың өсуіне түрткіс берді.

Британдық мандат

Британдық мандат Орталық желіге үш тармақ желі қосты. Ең маңыздысы Таборадан Виктория көлінің оңтүстік жағалауындағы Мванзаға дейін созылды. Тағы біреуі Килосадан Микумиге дейін салынды. Үшіншісі, 1931 жылы құрылған, Маниониден Сингида арқылы Киньяңгириге дейін 93,58 миль (151 км) созылды; Сингидадан солтүстікке қарайғы бөлігі 1944 және 1947 жылдар аралығында жабылды.

Тәуелсіздік алғаннан кейін

Танзания тәуелсіздік алғаннан кейін Орталық темір жолы мен Усамбара темір жолы Мруази және Руву станцияларында біріктірілді.

Негізгі желі

Орталық желі Үнді мұхитындағы Танзанияның ірі қаласы Дар-эс-Саламнан басталады, ал елдің орталығында Танзанияның қазіргі астанасы Додома орналасқан. Одан әрі ол Танганьика көлінің жағасындағы Танзанияның ең маңызды порты – Кигомаға дейін жалғасады. Бұл желі Танзанияның орталық бөлігін толықтай кесіп өтеді және Шығыс Африка рифт аңғарының шығыс жиегінің биіктігін басып өтеді. Осы желідегі негізгі стансалар: Дар-эс-Салам, Руву, Морогоро, Килоса, Додома, Маньони, Табора және Калиуа.

Мванза желісі

Мванза темір жолы Табора станциясындағы басты желімен қосылып, Мванза темір жол станциясында аяқталады. Бұл темір жол желісінің ұзындығы 378 км. Оның құрылысы 1923 жылы Таборада басталып, 1928 жылы Мванзада аяқталды. Руанда және Бурундиге жүк тасымалдау үшін Исака қаласында құрғақ порт салынды. Мванза темір жолының негізгі станциялары: Табора, Какола, Исака, Шинганга және Мванза. Бұл темір жол әр бағытта аптасына екі рет жолаушылар тасымалын жүзеге асырады. Қазіргі уақытта Дар-эс-Саламнан Кигомаға саяхат шамамен 40 сағатқа созалады. Сапардың ұзақтығы темір жол инфрақұрылымының нашар күйіне байланысты, оның көп бөлігі неміс отаршылдық дәуірінен қалған. Үш класс қызмет көрсетіледі, екінші класста ұйықтайтын вагондар да бар, ал бірінші класс тек ұйықтайтын вагондарды ұсынады. Екінші класс ұйықтайтын вагонының жағдайы еуропалық стандарттар бойынша төсек-орынға (купе) ұқсас. 2009 жылдың желтоқсанында болған су тасқыны үлкен бұзылыстарға әкелді, ал қызмет 2010 жылдың маусымында қайта жаңартылды.