Кіріспе

Гректің Гераклея билеушісі (б.з.д. 401–353 жж.)
Клеарх (Kλέαρχoς (Klearkhos); б.з.д. 401 ж. шамамен – б.з.д. 353 ж.) – Қара теңіз жағасындағы Гераклея қаласының азаматы. Ол қаланың олигархиясы тарапынан қуғыннан қайтарылып, халықтың наразылығы мен талаптарын басуға көмектесу үшін шақырылды. Юстиннің айтуынша, Клеарх Кий қаласының Митридатпен келісімге келіп, қаланы оған сатуға уәде берді, шарты бойынша Клеарх Митридат үшін қала басқаруын өз қолына алатын болды. Бірақ, Клеарх Митридаттың көмегінсіз өзі қалаға билік ете алатынына көз жеткізді. Сондықтан ол Митридатпен жасалған келісімін бұзғаннан бөлек, оны тұтқынға алып, босату үшін үлкен сома төлеуге мәжбүр етті. Олигархтардың жағын тастап, Клеарх өзін халықтың адамы ретінде көрсетті және шамамен б.з.д. 365 жылы қала халқынан жалдамалы әскерлерге басшылық етуге рұхсат алды. Олигархтарды өлтіру және жер аудару арқылы билікке келген ол тирандық құрды. Ол өкіметін жаман және қатыгездікпен пайдаланған, ал өзінің мақтаншақтығының белгісі ретінде жұрт алдында Зевстің атрибуттарын қабылдап, ұлдарының біріне Кераунос (яғни "көктегі күн күркірі") деген ат қойды. Өзі билік еткен адамдарға деген қарым-қатынасының нәтижесінде Клеарх үнемі өлтіруден қорқып, қатаң күзетпен өмір сүрді. Бірақ, барлық сақтығына қарамастан, ол б.з.д. 353 жылы Кион мен Леонның қолынан қаза тапты, оның билігі он екі жылға созылды. Ол Платон мен Исократтың шәкірті болған, соңғысы онымен бірге болған кезде ол ең жұмсақ және мейірімді адамдардың бірі болғанын айтқан.