Кіріспе

Білім берудің жалпы мазмұнында технологиялық құралдарды қолдану

Технологияны интеграциялау – білім беру ортасын жақсарту және қолдау үшін технологияны пайдалану деп анықталады. Технологияны сабаққа енгізу оқушыларға дәстүрлі қарындаш пен қағаздың орнына компьютерде тапсырмаларды орындау мүмкіндігін бере отырып, сабақ беруді қолдауға мүмкіндік береді. Кең мағынада, технологияны интеграциялау мектептің басқаруында интеграциялық платформаны және қолданбалы бағдарламалау интерфейсін (API) пайдалануды да білдіреді. Бұл білім беру мекемесі қолданатын SaaS (Қызмет ретінде бағдарламалық қамтамасыз ету) қолданбаларын, деректер базаларын және бағдарламаларын біріктіруге мүмкіндік береді, осылайша олардың деректері кампустағы барлық жүйелерде нақты уақытта бөлісе алады. Бұл студенттердің білімін қолдау арқылы деректердің сапасын жақсартуға және оқытушылар мен қызметкерлердің қолжетімділігін арттыруға көмектеседі. «Оқу бағдарламасын технологиямен біріктіру – технологияны мазмұндық сала немесе көп салалы ортада оқытуды жақсарту құралы ретінде енгізуді білдіреді. Технологияны тиімді интеграциялау студенттерге ақпаратты уақтылы алуға, талдау мен синтездеуге және оны шынайы аудиторияға кәсіби деңгейде ұсынуға көмектесетін технологиялық құралдарды таңдау мүмкіндігін бергенде жүзеге асырылады. Технология сыныптың ажырамас бөлігі болуы керек, ол басқа құралдар сияқты қолжетімді болуы тиіс. Әр сабақта немесе бөлімде басты назар технологияға емес, оқу бағдарламасының нәтижесіне аударылады». Технологияны стандартты оқу бағдарламасына енгізу студенттерге сенімділік сезімін ғана емес, сонымен қатар кең тақырыптар бойынша терең білім алуға мүмкіндік береді. Дегенмен, бұл технологияларға инфрақұрылым, үздіксіз техникалық қызмет көрсету және жөндеу қажет. Бұл технологияларды оқу бағдарламалары үшін қалай пайдалануға болатыны және олардың табысқа жететініне байланысты көптеген факторлардың бірі болып табылады. Мектептерде технологияны интеграциялауды қамтамасыз ету үшін қажетті инфрақұрылымның мысалдары: электр энергиясы, интернет-провайдер, маршрутизаторлар, модемдер және желіні күтіп ұстауға жауапты персонал – аппараттық және бағдарламалық қамтамасыз етудің бастапқы құнынан тыс. Технологияны біріктірген стандартты білім беру бағдарламалары көптеген тақырыптарды тереңдетуге мүмкіндік береді. Ақпараттық және коммуникациялық технологияларды интеграциялау қазіргі уақыттағы есеп беру, нәтижеге негізделген білім беру және бағалауды стандарттау жағдайында мұқият бақыланады және бағаланады. Технологияны интеграциялау кейбір жағдайларда қиындықтар тудыруы мүмкін. Оқушылардың технологиялық құрылғыларға қатынасының жоғары болуы оқу мен тапсырманы аяқтауды тежейтін немесе баяулатуы мүмкін. Кейбір жағдайларда интеграцияланған технологияға негізделген жұптық өзара әрекеттесу әлеуметтік қарым-қатынастың ынтымақтастық сезімін дамытуға көмектеседі. Технологияны интеграциялаудың сәттілігі немесе сәтсіздігі көбінесе технологиядан тыс факторларға байланысты. Интеграцияланатын технологияға сәйкес келетін бағдарламалық қамтамасыз етудің болуы студенттер мен оқытушылардың бағдарламалық қамтамасыз етуге қолжетімділігі тұрғысынан да проблемалық болуы мүмкін. Технология жаһандық дамуға және сыныптардағы әртүрлілікке үлес қосады, сонымен қатар студенттердің күрделі идеяларды қабылдауына негіз болатын фундаментальды құрылымдық элементтерді дамытуға көмектеседі. Технологияның білім беру жүйесіне әсер етуі үшін мұғалімдер мен студенттер технологияны мәдени тұрғыдан маңызды, жауап беретін және олардың білім беру практикасына мағыналы, сапалы оқыту мен белсенді оқушы білімін ынталандыратын контексттік тұрғыда қолдануы керек.

Тарих

"Білім беру технологиясы" термині Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезеңде АҚШ-та фильмдер, слайд проекторлары, тіл зертханалары, аудиотаспалар және теледидар сияқты құралдарды біріктіру үшін қолданылған. Бүгінде оқу мақсатымен сыныптарға енгізілген компьютерлер, планшеттер және мобильді құрылғылар көбінесе "қазіргі" білім беру технологиялары деп аталады. Білім беру технологиялары үнемі өзгеріп отырады, және бұрын он тоғызыншы ғасырдың соңы мен жиырмасыншы ғасырдың басында мектептерде оқушылар қолданған тақталар да білім беру технологиясы ретінде қарастырылған. "Білім беру технологиясы" деген сөз тіркесі – технология мен білім берудің біріктірілген мағынасы, ол нақты бір дәуірде оқыту мен оқу үшін қолжетімді ең жетілген технологияларды білдіреді. 1996 жылғы телекоммуникация туралы заң білім беру саласына жаңа технологияларды енгізу арқылы тең білім беру мүмкіндіктерін қамтамасыз етуге қажетті жүйелі өзгерістерді жасады. Аталған заң мектептер мен кітапханаларға арзан бағада кеңжолақты телекоммуникациялық қызметтерге қол жеткізуді талап етеді. Қазіргі уақытта сыныптарда қолданылатын көптеген компьютерлер, планшеттер және мобильді құрылғылар интернет байланысы арқылы жұмыс істейді, әсіресе қосымшаларға негізделген планшеттер. Жоғары құны бар аймақтардағы және мүңкісіз жағдайдағы мектептер интернет, кабельдік, спутниктік теледидар және басқару құрамы сияқты телекоммуникациялық қызметтерге үлкен жеңілдіктер алды. Бұл құрылғылар мұғалімдер мен оқушыларға әртүрлі бағдарламалық қамтамасыз етулермен қатар, World Wide Web-ке қол жеткізуге мүмкіндік береді.

Педагогика

Электрондық құрылғыларды сыныптарға енгізу оқушылардың білім алу мүмкіндіктерін кеңейту және цифрлық білімге қол жеткізудегі айырмашылықтарды қысқарту үшін ұсынылған шешімдердің бірі болып табылады. Мектептерге жоғары технологиялық аппараттық және бағдарламалық жасақтаманы енгізудің бірнеше себебі бар, мысалы: 1) мектептердің қазіргідей тиімділігі мен өнімділігін арттыру; 2) егер осы мақсатқа қол жеткізілсе, оқыту және оқу процесі шығармашылықты дамытатын, өмірмен байланысты белсенді процеске айналады; 3) қазіргі жас ұрпақты болашақ жұмыс орындарына дайындау. Компьютерлер студенттердің шығармашылық қабілеттерін дамытуға мүмкіндік беретін графикалық және басқа да функциялармен жабдықталған. Технологияны интеграциялаудың тиімді құралдары ретінде проекторлар, студенттердің жеке жауап беру құрылғылары, подкасттар, цифрлық камералар, смартфондар, планшеттер, цифрлық медиа және блогтар аталады. Сонымен қатар, аударма естеліктері мен интеллектуалды компьютерлік аударма бағдарламалары лингвистика ғылымындағы жаңа интеграциялардың мысалдары болып табылады.

Парадигмалар

Технологияны интеграциялау саласындағы көптеген зерттеулер теориялық негізсіз және педагогика мен пәннің қажеттіліктерінен гөрі технологияның мүмкіндіктерімен шартталған деп сынға ұшырады. 2012 жылы Армстронг мультимедиалық тарату оқуды қарапайым мазмұнмен шектейді, себебі мультимедиа арқылы күрделі мазмұнды жеткізу қиын деп атап көрсетті. Бұл мәселені шешуге бағытталған бір жол – технологияны табысты интеграциялау үшін қажетті мұғалімдер білімінің ерекшеліктерін сипаттайтын жүйе. Технологиялық-педагогикалық мазмұндық білім, яғни TPACK жүйесі соңғы кезде жағымды бағаланды. Технологиялық интеграцияны талдау үшін қолданылған тағы бір модель – Рубен Пуэнтедура жасаған SAMR фреймворкі. Бұл модель технологияны интеграциялау деңгейін жақсартудан трансформацияға дейінгі төрт деңгей арқылы өлшеуге тырысады: алмастыру, толықтыру, өзгерту және қайта қарастыру.

Конструктивизм

Конструктивизм – технологияны интеграциялаудың маңызды құралы. Бұл – студенттердің ынтымақтастықпен жұмыс істеу және зерттеулерге негізделген оқыту арқылы өз білімдерін құру процесін сипаттайтын оқу теориясы. Осы теорияға сәйкес, оқушылар нені және қалай оқуға өздері шешім қабылдағанда тереңірек оқып, ақпаратты ұзақ сақтайды. Сондықтан, зерттеуге негізделген оқыту – білімді зерттеушімен тікелей байланысты болғандықтан, жеке маңызды және мақсатты сұрақтарды зерттеу болып табылады. Жан Пиаже айтқандай, конструктивистік оқыту – танымдық дамудың төрт кезеңіне негізделген. Осы кезеңдерде балалар білім алуда белсенді роль атқарып, нақты түсінік қалыптастыру үшін мағыналы жұмыстар жасауы керек. Бұл жұмыстар – белсенді және дербес оқыту арқылы қол жеткізілген білімнің көрінісі. Студенттер өз білім алу процесінде жетекші рольде болады, ал оқыту мұғалімнің бағыныштылығынан гөрі студенттің жетекшілігімен жүзеге асырылады. Көптеген мұғалімдер сыныптарында конструктивистік тәсілдерді қолданады, олар фасилитатор, серіктес, оқу бағдарламасын әзірлеуші, команда мүшесі, қауымдастық құрушы, білім беру жетекшісі немесе ақпарат өндіруші сияқты бірнеше рольдерді атқарады.

Дау

Оқушылар сабақта компьютердің оқу мен оқу нәтижелеріне тигізетін әсері әлі де қызу талқылауда. Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымының (ЭЫДҰ) «Оқушылар, компьютерлер және оқыту: байланыс орнату» атты есебінде үйде компьютерге қолжетімділік кең таралғанымен, мектептерде компьютерлерді пайдаланудың әртүрлі екені айтылады. 2012 жылы ЭЫДҰ елдерінің 15 жастағы оқушыларының 96%-ы үйде компьютері бар екенін, ал 72%-ы ғана мектепте үстел, ноутбук немесе планшет компьютері бар екенін мәлімдеді. Кореядағы оқушылардың 42%-ы және Шанхайдағы оқушылардың 38%-ы ғана мектепте компьютерлерді пайдаланатынын көрсетті. Корея мен Шанхай Қытай 2012 жылы ЭЫДҰ Халықаралық студенттерді бағалау бағдарламасы (PISA) бойынша цифрлық оқу және компьютерлік математика тесттерінде жоғары нәтижелер көрсетті. Мектептерде компьютерді аз пайдаланатын Корея мен Шанхай сияқты елдер цифрлық оқу және компьютерлік математика бойынша жоғары көрсеткіштерге қол жеткізді. Керісінше, PISA баллдары бойынша, оқу барысында интернетті жиі пайдаланатын елдерде оқу деңгейі төмендегені байқалды. АҚШ мектептері сыныпта технологияны енгізуге бел буған, бірақ білім беру саласындағы зерттеулер мен саясат технологияның оқушылардың жетістіктері мен шығармашылығына көмектесе ме, әлде кедергі келтіре ме деген мәселеде нақты тұжырым жасауға әлі мүмкіндік бермейді. COVID-19 пандемиясы кезінде қашықтан және аралас оқыту моделінің енгізілуі оқушыларды экранға көбірек қатыстыруға ықпал етті. Көптеген педагогтар мен зерттеушілер шығармашылық пен технология арасындағы күрделі байланыс компьютерді сыныпқа енгізуді қиын міндет етеді деп санайды. «Оқыту мен оқудағы шығармашылық және технология» еңбегінде Дана Хенриксен және авторлар тобы шығармашылық пен технологияның білім беру тәжірибесінде қалай қиылысатынын түсінуде ортақ түсінік пен зерттеу интеграциясының жетіспеушілігін атап көрсетті. Зерттеулер мен сыныптағы шындық арасындағы алшақтық, мүдделі тараптардың қарама-қайшылық талаптары және шығармашылықтың әртүрлі анықтамалары технологияның оқытуға әкелген дау-дамаylarға үлкен үлес қосады. Мақалада тәжірибелі мамандарды зерттеуге тарту, теория мен практика арасындағы алшақтықты жою және сыныптарда шығармашылық пен технологияны енгізудің күрделі мәселелерін шешу үшін іс-қимыл зерттеулерін жүргізу ұсынылады. Осылайша, технология мен оқыту арасындағы қарым-қатынаста консенсус пен ортақ түсінік жоқ, бұл мәселе пәндер мен зерттеулер арасында да сақталды. Компьютерге артық тәуелділік адамдардың тікелей қарым-қатынасын және қарым-қатынас дағдыларын төмендетуі мүмкін. Онлайн оқытудағы өзара әрекеттесу туралы көптеген зерттеулерге қарамастан, педагогтар бетпе-бет сабақтардағыдай оқушылардың белсенділігін қайта жаңғыртуда қиындықтарға тап болады. Онлайн оқытудың маңызды, бірақ күрделі аспектісі болып табылатын тұлғааралық қарым-қатынас әлі де шешілмей тұрған мәселе. Блумсбург университетінің профессоры Скотт Мехоллдың «Интернеттегі оқытудағы мақсатты өзара қарым-қатынас: ол не және қалай өлшенеді?» атты зерттеуі онлайн оқытудағы тұлғааралық қарым-қатынасқа жаңа көзқарас ұсынуға бағытталған. Әдебиетте көрсетілген әртүрлі қарым-қатынас түрлерін зерттеу арқылы оқушылардың нәтижелерін жақсартатын түрлерін анықтауға болады. Мақсатты тұлғааралық өзара әрекеттесу (ПИИ) үш негізгі түрді қамтиды: мақсатты тұлғааралық оқу өзара әрекеттесуі, мақсатты әлеуметтік өзара әрекеттесу және қолдаушы өзара әрекеттесу. Бұл өзара әрекеттесулер оқушылардың маңызды нәтижелерімен, мысалы, білім алу, қанағаттандыру және академиялық жетістіктермен байланысты. Қорытындылай келе, компьютерлік оқытуға тым көп мән беру осы құнды әлеуметтік өзара әрекеттесудің азаюына әкелуі мүмкін.

Интерактивті тақталар

Интерактивті тақталар көптеген мектептерде стандартты тақталардың орнына қолданылады және оқушыларға компьютердегі материалмен өзара әрекеттесуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар, кейбір интерактивті тақта бағдарламалық жасақтамасы мұғалімдерге сабақтарын жазуға мүмкіндік береді. 3D виртуалды орталар да интерактивті тақталармен бірге қолданылады, бұл оқушыларға кинетика мен тактильді сезіну арқылы 3D виртуалды оқу объектілерімен сыныпта өзара әрекеттесуге жол береді. Бұл техниканы пайдаланудың мысалы – ашық кодты Edusim жобасы. Decision Tree Consulting (DTC) деген әлемдік зерттеу компаниясы интерактивті тақталар нарығын зерттеу жүргізді. Нәтижелерге сәйкес, интерактивті тақталар – сыныптардағы ең ірі технологиялық революция. Бүкіл әлемде 1,2 миллионнан астам тақта орнатылған, ал 2011 жылға қарай 5 миллионнан астам сыныпта интерактивті тақталар орнатылатыны күтілуде. Америка ең ірі аймақ болып табылады, одан кейін EMEA орналасады. Мексиканың 145 000 сыныпты жабдықтау жобасы Enciclomedia 1,8 миллиард долларға бағаланып, әлемдегі ең ірі білім беру технологиясы жобасы болып саналады. Интерактивті тақталар визуалды, тактильді және аудио сияқты әртүрлі оқу стильдеріне бейімделе алады. Интерактивті тақталар – мектептердегі технологияның кеңеюінің тағы бір жолы. Олар мұғалімге оқушыларға көбірек кинестетикалық көмек көрсетуге және сыныптың барлық бөлігінде ақпаратты өңдеудің әртүрлі тәсілдерін табуға көмектеседі.

Жауап беру жүйелері

Студенттік жауап беру жүйелері жеке студенттер қолданатын қолға ұсталатын қашықтан басқару құрылғыларынан немесе жауап беру панельдерінен тұрады. Мұғалімнің компьютеріне қосылған инфрақызыл немесе радиожиілік қабылдағышы студенттер жіберген деректерді жинайды. CPS (Classroom Performance System) жүйесі орнатылғаннан кейін мұғалім студенттерге әртүрлі форматта сұрақтар қоюға мүмкіндік алады. Студенттер жауап беру панелін пайдаланып, инфрақызыл датчикке жауабын жібереді. Бұл жүйелерден алынған деректер мұғалімге нақты уақытта қолжетімді болады және LCD проекторда график түрінде студенттерге көрсетілуі мүмкін. Мұғалім студенттік деректерді жинау және талдау үшін түрлі есептерге қол жеткізе алады. Бұл жүйелер жоғары білім берудегі ғылым курстарында 1970 жылдан бері қолданылып келеді және 21-ші ғасырдың басында K 12 сыныптарында кең таралды. Аудиториялық жауап беру жүйелері (ARS) мұғалімдерге студенттердің пікірін тиімді талдауға және оған сәйкес әрекет етуге көмектеседі. Мысалы, polleverywhere.com сайтында студенттер ұялы құрылғылар арқылы жауаптарды жіберіп, жеңілдету немесе тестілеу сұрақтарына дайындалады. Сынып көп таңдаулы сұрақтарға коллективтік жауаптарды электрондық түрде жылдам көре алады, бұл мұғалімге оқытуды жекелендіруге және студенттерге қайда көбірек көмек қажет екенін анықтауға мүмкіндік береді. ARS-ты әріптестермен бірлесіп талқылау арқылы қолдану да өте тиімді болып табылады. Студенттер сыныптағы түсініксіз сұраққа жеке жауап беріп, оны көршілерімен талқылап, содан кейін сол немесе ұқсас түсініксіз сұраққа қайта дауыс бергенде, дұрыс жауаптардың пайызы көбінесе артады, тіпті егер бұрын ешбір студент дұрыс жауап бермеген болса да. Ұялы құрылғы – портативті және интернетке қол жеткізімі бар кез келген құрылғы, оған планшеттер, смартфондар, ұялы телефондар, электрондық кітап оқу құрылғылары және MP3 ойнатқыштары жатады. Ұялы құрылғылар K 12 студенттерінің жеке құрылғыларына айналғандықтан, кейбір педагогтар оқуды жеңілдетуге көмектесетін жүктеуге болатын қосымшалар мен интерактивті ойындарды пайдалануға тырысады. Бұл тәжірибе дау тудыруы мүмкін, өйткені көптеген ата-аналар мен педагогтар студенттердің назарының ауысуынан қорқады, себебі мұғалімдер олардың іс-әрекетін бақылай алмайды. Алайда, бұл студенттердің назарын ұзақ уақыт сақтауға көмектеседі. Ақпаратты/деректерді іздеу үшін компьютерлерді пайдалану уақытты үнемдейді, әсіресе зерттеу жүргізу үшін Интернет сияқты толыққанды ресурсқа қол жеткізу үшін. Бұл уақытты үнемдеу студенттерге кітаптар мен қағаз ресурстарын пайдалануға қарағанда жобаға ұзақ уақыт бойы назар аударуға мүмкіндік береді және оларды зерттеу арқылы жақсы оқуға дамытуға көмектеседі.

COVID-19-ның таралуы

COVID-19 пандемиясы кезінде бетпе-бет қарым-қатынас мүмкін болмай қалғанда, көптеген мұғалімдер онлайн әлемге бейімделуге мәжбүр болды, бұл олардың көзқарасын өзгертті. Бұл дүние жүзіндегі мектептерде, колледждерде және университеттерде үлкен бұзылыс тудырып, дәстүрлі білім берудің жүргізілу әдісіне әсер етті. Төтенше жағдайдағы оқыту, мұғалімдер білімдерімен, компьютерлік және цифрлық сауаттылық сияқты құралдармен дайын және қабілетті болғандықтан, онлайн оқытудан өзгеше. Оқушылар мен мұғалімдер/мектеп қызметкерлері арасындағы байланыс, бетпе-бет қарым-қатынасқа қарағанда сирек болды. Бұл жоспар «оқушылардың күнделікті өмірін және болашағының нақтылығын көрсететін, барлық оқушылар үшін қызықты, маңызды және жекелендірілген оқу тәжірибесін құру үшін оқыту ғылымдарын және қазіргі заманғы технологияларды пайдалану» деген көрегейліктерді көрсетеді. Дәстүрлі сынып оқытудан айырмашылығы, бұл оқушыларды орталыққа қойып, олардың өз білімін меңгеруге мүмкіндік беруді және бірнеше жағынан икемділік ұсынуды қажет етеді. "Шулман (1986, 1987) мұғалімдердің біліктілігіне мазмұндық білім, педагогикалық білім, педагогикалық мазмұндық білім, оқу бағдарламасы туралы білім, оқушылардың ерекшеліктері, білім беру контексі, білім беру нәтижелері, мақсаттары, құндылықтары және философиялық және тарихи негіздері кіруі керек деп мәлімдейді. CyberHunt, немесе интернеттен іздеу, студенттерге интернетті зерттеу және қарау тәжірибесін алуға көмектесетін жобаға негізделген іс-әрекет. CyberHunt студенттерден сайтпен өзара әрекеттесуді (мысалы, ойын ойнау немесе бейне көру), мұғалімнің сұрақтарына қысқа жауаптар беруді, сондай-ақ тақырыпты терең зерттеуді және жазуды сұрай алады. CyberHunt-тың негізінен екі түрі бар: Біріншіден, мұғалім бірнеше сұрақтарды дайындап, оқушыларға жауапты табуға арналған URL-ге гиперсілтеме береді. Екіншіден, студенттердің интернетті іздеу дағдыларын арттыруға және жақсартуға бағытталған күрделі тапсырма. Мұғалімдер студенттерге жауап беру үшін іздеу жүйесін пайдалануға шақыратын сұрақтар қояды.

WISE

Веб-негізделген ғылыми зерттеу ортасы (WISE) орта және жоғары сынып оқушылары үшін интернеттен алынған деректер мен ресурстарды пайдалана отырып, ғылыми зерттеу жобаларын жасауға арналған платформа ұсынады. АҚШ Ұлттық ғылым қорының қаржыландыруымен, WISE 1996 жылдан бастап қазірге дейін Калифорния университетінде (Беркли) әзірленуде. WISE зерттеу жобаларына онлайн-талқылаулар, деректерді жинау, сурет салу, дәлелдерді құру, ресурстарды бөлісу, түсінік карталарын жасау және басқа да кіріктірілген құралдар, сондай-ақ тиісті веб-ресурстарға сілтемелер кіреді. Бұл – студенттік оқу ортасын жобалау, бағалау құралы және құралдарды, пайдаланушыларды, курстарды және мазмұнды басқару құралдарын қамтитын, зерттеуге бағытталған, ашық кодты зерттеуге негізделген оқытуды басқару жүйесі.

Виртуалды іссапар

Виртуалды саяхат – бұл оқушыларға сынып шектерінен тыс жерлерді, идеяларды немесе нысандарды көруге мүмкіндік беретін веб-сайт. Виртуалды саяхат оқушыларға жаңа ақпаратты зерттеуге және оны өзіндік тәжірибесімен сезінуге тамаша мүмкіндік. Бұл формат мектептерге шығындарды азайтуға көмектеседі. Виртуалды саяхаттар ең кіші сыныптардағы балалар үшін де ыңғайлырақ болуы мүмкін, себебі мұнда жетекшілер мен қадағалаушылардың қажеті болмайды. Алайда, виртуалды саяхат балаларға нақты саяхаттарда болатын қолмен тәжірибе алуға және әлеуметтік байланыс жасауға мүмкіндік бермейді. Педагог виртуалды саяхатта ұсынылған материалды жақсы түсіну үшін оқушыларға қолданысқа берілетін материалдарды пайдалануды ұсынуы керек. Бұл – тақырыптық принцип бойынша іріктелген, алдын ала тексерілген веб-беттер жинағын онлайн оқу тәжірибесінің құрылымына біріктіретін, интернет желісі арқылы жүзеге асырылатын бағытталған саяхат.

Электрондық портфель

Электрондық портфолио – студенттің бір немесе бірнеше сала бойынша уақыт өте келе жеткен жетістіктерін көрсететін жұмыстарының жинағы. Әдеттегі студенттік электрондық портфолиоға шығармашылық жазбалар, суреттер, фотосуреттер, математикалық зерттеулер, музыка және бейнематериалдар кіруі мүмкін. Бұл – әртүрлі жағдайларда уақыт бойынша дамытылған жұмыстардың жинағы. Портфолио студенттерге және/немесе оқытушыларға жұмыстарды ұйымдастыру, сақтау және көрсету мүмкіндігін бере отырып, оқу процесін дамытуға көмектеседі.