Кіріспе
Оқу техникасы
Компьютерлік тілдерді оқыту (CALL), британдық, немесе компьютерлік көмекпен оқыту (CAI) / компьютерлік тілдік оқыту (CALI), американдық, Левидің (1997: 1-бет) маңызды еңбегінде "тілдерді оқыту және үйренуде компьютердің қолданылуын іздеу және зерттеу" деп анықталады. CALL ақпараттық және коммуникациялық технологияларды қолданудың кең ауқымын қамтиды және шет тілдерін оқыту мен үйренуге қатысты әртүрлі тәсілдерді қамтиды – 1960 және 1970 жылдары CALL-ға тән "дәстүрлі" жаттығулар мен тәжірибелік бағдарламалардан бастап, виртуалды оқу ортасында және веб-базалы қашықтықтан оқытуда қолданылатын CALL-дың жаңаша көріністеріне дейін. Бұған сондай-ақ корпоративтік деректер мен сөздіктерді іздеу құралдары, интерактивті тақталар, компьютерлік делдалдық коммуникация (КМК), виртуалды әлемдерде тілдерді үйрену және мобильді тілдерді оқыту (MALL) да жатады. CALI (компьютерлік тілдік оқыту) термині CALL пайда болуына дейін қолданыста болды, ол CAI (компьютерлік көмекпен оқыту) терминінің кіші бөлімі ретінде пайда болғанын көрсетеді. Алайда, CALI тіл оқытушылары арасында сұйылып қалды, себебі ол оқытушыға бағытталған (оқыту) тәсілді білдіреді, ал тіл оқытушылары көбінесе оқушыға бағытталған тәсілді ұнатады, ол оқытудан гөрі үйренуге баса назар аударады. 1980 жылдардың басында CALL CALI-ді ығыстыра бастады (Davies & Higgins 1982: 3-бет) және қазір ол әлемдегі көптеген кәсіби ұйымдардың атауына енгізілген. 1990 жылдардың басында технологияны қолдана отырып тілдерді оқыту (TELL) деген балама термин де пайда болды, мысалы, Халл университетінің TELL консорциумы жобасы. CALL-дың қазіргі философиясы оқушыларға өздігінен жұмыс істеуге мүмкіндік беретін, оқушыға бағытталған материалдарға ерекше мән береді. Мұндай материалдар құрылымды немесе құрылымсыз болуы мүмкін, бірақ олар әдетте интерактивті оқыту және жекелендірілген оқыту сияқты екі маңызды ерекшелікті қамтиды. CALL тілдерді үйрену процесін жеңілдетуге көмектесетін құралдарды қолданады. Оларды сыныпта алынған білімді нығайту үшін немесе қосымша қолдауға мұқтаж оқушыларға көмектесу үшін пайдалануға болады. CALL материалдарын жобалауда тілдік педагогика мен әдістемелік принциптер ескеріледі, олар әртүрлі оқыту теорияларынан (мысалы, бихевиористік, когнитивтік, конструктивтік) және Стивен Крашеннің мониторинг гипотезасы сияқты екінші тілді үйрену теорияларынан алынуы мүмкін. Бетке қарай оқыту мен CALL үйлесімін аралас оқыту деп атайды. Аралас оқыту оқыту мүмкіндіктерін арттыруға бағытталған және таза CALL-дан гөрі көбірек таралған (Pegrum 2009: 27). Davies және т.б. (2011: 1.1-бөлім, CALL деген не?) қараңыз. Сондай-ақ Levy & Hubbard (2005) еңбектерін қараңыз, олар "Неліктен CALL-ды "CALL" деп атаймыз?" деген сұрақ қояды.
Флешкарталар
CALL-дың қарапайым қолданылуы – флешкарталар арқылы сөздік қорын молайту, ол үшін өте қарапайым бағдарламалар жеткілікті. Мұндай бағдарламалар көбінесе аралықпен қайталау әдісін пайдаланады, онда оқушыға жадыға толық сіңірілуі тиіс сөздер ұзақ аралықтармен ұсынылады, осылайша ұзақ мерзімді есте сақтауға қол жеткізіледі. Бұл аралықпен қайталау жүйелері (SRS) деп аталатын бірнеше қосымшаның пайда болуына әкелді, олардың ішінде Anki немесе SuperMemo сияқты жалпы қолданылатын пакеттер, сондай-ақ BYKI және 6-фаза бағдарламалары бар, олар шет тілдерін үйренушілер үшін арнайы жасалған.
Бағдарламалық жасақтама мен педагогика
Ең бастысы, CALL бағдарламалық жасақтамасын жобалау кезінде педагогикаға жан-жақты көңіл бөлу қажет, бірақ CALL бағдарламалық жасақтамасын шығарушылар көбінесе оның пайдалылығына қарамастан, соңғы трендті ұстанады. Сонымен қатар, шетел тілдерін оқыту әдістері грамматикалық аудармадан бастап, тікелей әдіс, аудиолингвистика және басқа да әртүрлі тәсілдер арқылы, соңғы кездегі коммуникативтік тәсіл мен конструктивизмге дейін үнемі өзгеріп келеді (Decoo 2001). CALL бағдарламалық жасақтамасын жобалау және жасау – бұл өте қиын міндет, ол көптеген дағдыларды талап етеді. Ірі CALL жобаларын әдетте бірнеше адамнан тұратын команда басқарады:
Пән маманы (контент провайдері деп те аталады) – әдетте тіл мұғалімі – контент пен педагогикалық ұсыныстарды беруге жауапты. Үлкен CALL жобалары үшін бірнеше маман қажет. Таңдалған бағдарламалау тілімен немесе авторлық құралымен таныс бағдарламашы. Суреттер мен белгішелерді жасау, сондай-ақ қаріптер, түстер, экранның орналасуы және т.б. бойынша кеңес беру үшін графикалық дизайнер. Кәсіби фотограф немесе кем дегенде өте жақсы әуесқой фотограф. Графикалық дизайнерлер көбінесе фотосурет саласында да білімді. Егер пакетте көп мөлшерде аудио және бейне материалдары болса, дыбыс инженері мен бейне техник қажет болады. Оқулық дизайнер. CALL бағдарламасын жасау – бұл жай ғана оқулықты компьютерге енгізу емес. Оқулық дизайнер когнитивтік психология мен медиа технологиясы саласында білімді болуы мүмкін және командадағы маман мамандарға таңдалған технологияны тиімді пайдалану туралы кеңес бере алады (Gimeno & Davies 2010). CALL оқушының тәуелсіздігін, Egbert және тағы басқалардың (2007) "Оптималды тіл үйрену ортасының шарттары" деп атаған сегіз шарттың соңғысын қанағаттандырады. Оқушының тәуелсіздігі оқушыны "оқу мақсаттарын анықтауға" мүмкіндік береді және оны толық бақылауда ұстайды (Egbert және тағы басқалар, 2007, 8 б.). CALL бағдарламалық жасақтамасын жобалау кезінде ыңғайлы жолды таңдап, қарапайым авторлық құралдарды қолдана отырып, бірнеше дұрыс жауапты таңдау және сөздерді толықтыру сияқты жаттығуларды жасау оңай (Bangs 2011), бірақ CALL бұдан әлдеқайда көп нәрсені қамтиды; мысалы, Stepp Greany (2002) конструктивистік және толық тіл философиясын қамтитын ортаны құру мен басқаруды сипаттайды. Конструктивистік теорияға сәйкес, оқушылар өздерінің алдыңғы тәжірибелерінен алынған жаңа білімді "құрастыратын" тапсырмаларға белсенді қатысады. Оқушылар өздерінің білім алуы үшін жауапкершілікті өз мойнына алады, ал мұғалім білім беруші емес, оны жеңілдетуші рөлде болады. Толық тіл теориясы конструктивизмді қабылдайды және тіл үйренудің толықтан бөлікке қарай жүретінін, түсініктіліктің, сөйлеудің және жазудың жоғары деңгейлеріне жететін кіші дағдыларды дамытудың орнына екенін болжайды. Сонымен қатар, түсіну, сөйлеу, оқу және жазу дағдылары бір-бірімен байланысты және күрделі жолдармен бір-бірін нығайтады. Сондықтан тіл үйрену – бұл белсенді процесс, онда оқушылар нақты деректер мен мағынаға назар аударады және ақылға қонымды болжамдар жасайды. Конструктивистік және толық тіл теорияларын қолданатын технологиялық ортада жұмыс істейтін мұғалімдерге қосымша талаптар қойылады. Мұғалімдердің кәсіби біліктілігін арттыру үшін жаңа педагогикалық, техникалық және басқарушылық дағдыларды меңгеру қажет. Мұндай ортада мұғалімді қолдау мәселесіне келгенде, мұғалімнің маңызды рөлі бар, бірақ оқушының тәуелсіздігін қадағалауға бағытталған атмосфераны құру мақсаты мен мұғалімнің жауапкершілік сезімі арасында қақтығыс туындауы мүмкін. Степп Грини оқушылардың жағымсыз пікірлерін болдырмау үшін мұғалімдердің, әсіресе, білім алу қабілеті төмен оқушылардың қажеттіліктерін қанағаттандыруы өте маңызды екенін атап көрсетеді.
Мультимедиялық
Тіл мұғалімдері технологияны ұзақ жылдар бойы белсенді пайдаланып келеді. Граммофондық пластинкалар тіл оқытушылары үшін алғашқы технологиялық құралдардың бірі болды, олар студенттерге ана тілінде сөйлейтіндердің дауыстарын тыңдату үшін пайдаланылды, ал шетелдік радиостанциялардың хабарларын магнитофон таспасына жазып алуға болады еді. Шет тілдер сабағында қолданылған басқа да технологиялық құралдар: слайд-проекторлар, кинопроекторлар, фильмпроекторлар, бейнекассеталар және DVD-плеерлер. 1960 жылдардың басында интеграцияланған курстар (көбінесе мультимедиялық курстар деп аталады) пайда бола бастады. Мұндай курстардың мысалдары: Ecouter et Parler (оқулық және аудиожазбалардан тұрады) және Deutsch durch die audiovisuelle Methode (суреттелген оқулық, аудиожазбалар және Structuro Global Audio Visual әдісіне негізделген фильм таспасынан тұрады). 1970 және 1980 жылдары стандартты микрокомпьютерлер дыбыс шығара алмады және графикалық мүмкіндіктері төмен болды. Бұл тіл мұғалімдері үшін кері қадам болды, себебі олар осы уақытқа дейін шет тілдер сабағында әртүрлі медиа түрлерін пайдалануға үйренген еді. 1990 жылдардың басында мультимедиалық компьютердің пайда болуы үлкен жетістік болды, өйткені ол мәтін, кескіндер, дыбыс және бейнені бір құрылғыда біріктіруге, сондай-ақ тыңдау, сөйлеу, оқу және жазудың төрт негізгі дағдысын дамытуға мүмкіндік берді (Davies 2011: 1-бөлім). 1990 жылдардың ортасынан бастап CD-ROM және DVD-де жарияланған мультимедиалық компьютерлерге арналған CALL бағдарламаларының мысалдары Davies (2010: 3-бөлім) еңбегінде сипатталған. Мультимедиалық тіл орталығын басқару үшін тек шет тілдерін білетін және оларды оқыту әдістемесін меңгерген мамандар ғана емес, сонымен қатар техникалық білімі бар, бюджетті басқаруға қабілетті және технологияның мүмкіндіктерін шығармашылықпен пайдалануға бейім мамандар қажет. Орталық басшысы техникалық қолдау көрсету, ресурстарды басқару және тіпті студенттерді оқыту үшін көмекшілерге мұқтаж болады. Мультимедиалық орталықтар өздігінен оқуға және потенциалды түрде жеке басқаруға үйренуге қолайлы, бірақ бұл көбінесе дұрыс түсінілмейді. Жақсы жабдықталған мультимедиалық орталықтың болуы студенттердің өздігінен білім алуына кепілдік бермейді. Материалдарды дамыту және өздігінен оқуға ыңғайлы жағдай жасау үшін көп уақыт жұмсау қажет. Өкінішке орай, әкімшілер жиі аппаратты сатып алудың өзі орталықтың қажеттіліктерін қанағаттандырады деп жаңылысады, бюджеттің 90% -ын аппаратқа бөліп, бағдарламалық қамтамасыз етуге және қызметкерлерді оқытуға ешқандай назар бөлмейді (Davies et al. 2011: Алдын ала сөз). Өздігінен тіл үйрену орталықтары немесе тәуелсіз оқу орталықтары осы мәселелерге жауап ретінде, жартылай дербес және жартылай сыртқы ықпалмен пайда болды. Өздігінен оқудағы басты назар – білім алушының автономиясын дамыту, оқуды жеке басқару арқылы (немесе сабақтармен қатар) жүзеге асыру. Көптеген орталықтарда студенттер материалдарға қол жеткізеді және өз білімін дербес басқарады, бірақ оларға көмекке де мамандар бар. Көптеген өздігінен оқу орталықтары технологияны кеңінен пайдаланады және олардың саны артып келеді. Кейбір орталықтар тіл үйренуді тіл сабақтарынан тыс жерде қолдаудың жаңа тәсілдерін (оларды "тілдік қолдау" деп те атайды) әзірледі, студенттердің жеке басқаруын бақылайтын бағдарламалық құралдар жасап, сондай-ақ мұғалімдерден онлайн қолдау ұсынады. Орталық басшылары мен көмекші персоналға студенттердің жеке басқаруын қолдау үшін жаңа міндеттер берілуі мүмкін: мысалы, Mozzon McPherson & Vismans (2001) "тіл кеңесшісі" деген жаңа қызметтік сипаттаманы ұсынады.
Корпоралар мен конкордаторлар
Корпоралар көп жылдар бойы лингвистикалық зерттеулердің негізі ретінде, сондай-ақ HarperCollins баспасынан шыққан Collins Cobuild сериясы сияқты сөздіктер мен анықтамалық еңбектерді құрастыру үшін пайдаланылды. Триббл мен Барлоу (2001), Синклер (2004) және МакЭнери мен Уилсон (2011) тілдерді оқытуда корпустарды пайдаланудың әртүрлі тәсілдерін сипаттайды. Тілдерді оқытуда электрондық конкордансторларды қолдану туралы алғашқы сілтемелерді Higgins & Johns (1984: 88–94 беттер) еңбегінде кездестіруге болады, ал олардың сыныптағы практикалық қолданылуының көптеген мысалдарын Ламми және Кларсков Мортенсен (2010) сипаттады. DDL оқушыларды сөздердің мағынасы мен қолданылуы туралы өздерінің ережелерін шығаруға, нақты мәтіндер корпусында конкордансторды пайдаланып мысалдарды табуға ынталандырады. Мұғалім де грамматиканың немесе типтік сөз тіркестерінің бір тұсын көрсету үшін нақты қолданылу мысалдарын табу үшін конкордансторды пайдалана алады және табылған мысалдарға негізделген жаттығулар жасайды. Конкордансторлардың әртүрлі түрлері және оларды қайдан алуға болатынын Lamy & Klarskov Mortensen (2011) сипаттады. Робб (2003) Google-ды конкорданстор ретінде пайдалануға болатынын көрсетеді, бірақ ол сонымен қатар бірқатар кемшіліктерге назар салады, мысалы, табылған мәтіндер авторларының білім деңгейін, ұлтын немесе басқа да ерекшеліктерін бақылау мүмкін емес, сондай-ақ мысалдарды ұсыну шешуші сөздерді (яғни іздеу сөздерін) контекстке қоятын арнайы конкорданстордың нәтижесі сияқты оңай оқылмайды.
Виртуалды әлемдер
Виртуалды әлемдер 1970-ші жылдардағы оқиғалы ойындар мен симуляцияларға, мысалы, Colossal Cave Adventure-ға, қатысты, ол тек мәтіндік симуляция болатын және пайдаланушы компьютермен пернетақтада командаларды теріп қарым-қатынас жасайтын. Тіл мұғалімдері осы тек мәтіндік бағдарламаларды талқылаудың негізі ретінде пайдалануға болатынын анықтады. Джонс Г. (1986) «Патшалық» симуляциясына негізделген экспериментті сипаттайды, онда оқушылар қиял патшалығын басқаратын кеңес мүшелерінің рөлін ойнады. Сыныптағы бір ғана компьютер талқылауға серпіліс беру үшін қолданылды, атап айтқанда патшалықтағы оқиғаларды: егін егу уақыты, егін жинау уақыты, күтпеген апаттар және т.б. сияқты жағдайларды модельдеу арқылы. Ертедегі оқиғалы ойындар мен симуляциялар көп пайдаланушылы нұсқаларға, яғни MUD (көп пайдаланушылы домендерге) жол ашты. Бұрынғылары сияқты, MUD да тек мәтіндік форматта болды, бірақ олар кеңірек онлайн аудиторияға қолжетімді болды. MUD кейіннен MOO (көп пайдаланушылы объектіге бағытталған домендерге) айналды, оларды тіл мұғалімдері шет тілдерін оқыту және мәдениаралық түсіністікті дамыту үшін пайдаланды: Donaldson & Kötter (1999) және (Shield 2003) еңбектерін қараңыз. Виртуалды әлемдер тарихындағы келесі маңызды қадам – графикалық пайдаланушы интерфейсі болды. Lucasfilm-нің Habitat (1986) екі өлшемді ортада болғанымен, графикалық негіздемедегі алғашқы виртуалды әлемдердің бірі болды. Әрбір қатысушы мәтіндік чат арқылы басқа аватарлармен қарым-қатынас жасай алатын визуалды аватармен бейнеленді. 1990-шы жылдарда пайда болған Traveler және Active Worlds сияқты үш өлшемді виртуалды әлемдер келесі маңызды даму болды. Traveler үш өлшемді абстрактілі кеңістікте денесіз бас ретінде бейнеленген аватарлар арасында аудиобайланыс (бірақ мәтіндік чат емес) мүмкіндігін ұсынды. Svensson (2003) «Виртуалды той» жобасын сипаттайды, онда ағылшын тілінің тәжірибелі студенттері Active Worlds-ті конструктивистік оқыту үшін арена ретінде пайдаланды. Second Life 3D әлемі 2003 жылы іске қосылды. Бастапқыда тағы бір рөлдік ойын (RPG) ретінде қарастырылған ол, 2007 жылы SLanguages конференциялар сериясының басталуымен тіл мұғалімдерінің қызығушылығын арттырды. Уокер, Дэвис және Хьюер (2011: 14.2.1 бөлім) Second Life-те тілдерді оқытуға бағытталған бірқатар эксперименттер мен жобаларды сипаттайды. Сондай-ақ, «Виртуалды әлемдегі тілдерді оқыту» деген тақырыптағы Wikipedia мақаласын қараңыз. Second Life және басқа виртуалды әлемдер шет тілдерін оқытушылар үшін маңызды құрал ретінде қалыптасатыны әлі белгісіз. Дудней (2010) өзінің That's Life блогында Second Life-тің «көптеген педагогтар үшін тым қиын және сенімсіз» екенін айтты. Келесі талқылау көрсеткендей, көптеген ұстаздар осы пікірмен келіссе де, көптеген басқалары мүлдем келіспейді. Second Life-тің артықшылықтары мен кемшіліктеріне қарамастан, тіл мұғалімдерінің виртуалды әлемдерге деген қызығушылығы артып келеді. EUROCALL/CALICO Virtual Worlds Special Interest Group 2009 жылы құрылды және қазір Second Life-те тілдерді оқытуға арналған көптеген аймақтар бар, мысалы, Language Lab басқаратын ағылшын тілін оқытушыларға арналған коммерциялық аймақ және Goethe Institut және EduNation аралдары сияқты тегін аймақтар. Сондай-ақ, ЕО қаржыландырған NIFLAR және AVALON жобалары сияқты тіл білімін оқыту үшін арнайы жасалған симуляциялардың мысалдары бар. NIFLAR Second Life және Opensim бағдарламаларында іске асырылады.
Адам тілі технологиялары
Адам тілі технологиялары (АТТ) көптілді ақпараттық қоғамда коммуникацияны жеңілдету үшін технологияны пайдалануға бағытталған зерттеу және даму салаларын қамтиды. Адам тілі технологиялары – Еуропалық Комиссияның бұрын «тілдік инженерия» деп топтастырылған бөлімдеріндегі қызмет салалары (Gupta & Schulze 2011: Section 1.1). Тіл оқытушысы үшін ең қызықты АТТ бөлігі – табиғи тілді өңдеу (ТТӨ), әсіресе тілдік талдау, сондай-ақ сөйлеу синтезі және сөйлеуді тану салалары. Сөйлеу синтезі соңғы жылдары едәуір жақсарды. Ол көбінесе оқушыларға сөздердің дұрыс айтылуын білу үшін электрондық сөздіктерде қолданылады. Жеке сөздер деңгейінде сөйлеу синтезі өте тиімді, жасалған дауыс көбінесе адам дауысына ұқсайды. Дегенмен, сөз тіркестері мен сөйлемдер деңгейінде интонация мәселелері жиі кездеседі, нәтижесінде сөйлеу түсінікті болғанымен, табиғи емес сезіледі. Мәтінді сөйлеуге айналдыратын (ТТС) қосымшалардағы сөйлеу синтезі, көру қабілеті нашар немесе толығымен жоқ адамдар үшін құнды құрал болып табылады. Гупта және Шульце (2010: Section 4.1) сөйлеу синтезінің бірнеше қолданыс мысалдарын келтіреді. Автоматикалық сөйлеуді тану (АСТ) бағдарламалары әдетте оқушыдан еліктеуі үшін ана тілінде сөйлейтін үлгі ұсынады, бірақ сәйкестендіру процесі 100% сенімді емес және оқушының сөзді немесе сөз тіркесін дұрыс айту әрекеті қабылданбауы мүмкін (Davies 2010: Section 3.4.6 and Section 3.4.7). Мынадай пікір айтылады:
«Традициялық компьютерлік тіл оқытуда (CALL) қателерді талдау және кері байланыс беру жиі кездесетін еді, ал күрделі бағдарламалар оқушының жауабын талдауға, қателерді анықтауға және көмек көрсетуге бағытталған түзету шараларын қолдануға тырысатын. Дегенмен, CALL-дағы қателерді талдау мәселесі даулы. Есептеу лингвистикасы, мысалы, табиғи тілді өңдеу (ТТӨ) және адам тілі технологиялары (АТТ) салаларынан келген мамандар, тіл оқыту арқылы келгендерге қарағанда компьютерлік қателерді талдау мүмкіндіктеріне көбірек сенімді. [ ] Баламалы тәсіл – жасанды интеллект (ЖИ) әдістерін қолданып оқушының жауабын талдау, яғни «интеллектуалды CALL» (ICALL) – бірақ CALL бағдарламаларын жасау үшін ЖИ қолдануды жақтағандар мен осы тәсілді адамзатқа қауіп деп санайтындар арасында үлкен айырмашылық бар (Last 1989:153)». Underwood (1989) және Heift & Schulze (2007) ЖИ-нің оң жақтарын көрсетеді. Сөйлеу синтезі, сөйлеуді тану және тілдік талдау салаларын зерттеу, сондай-ақ осы ТТӨ салаларын CALL-да қалай қолдануға болатыны EUROCALL кәсіби қауымдастығының ТТӨ бойынша арнайы қызығушылық тобының және CALICO кәсіби қауымдастығының ICALL бойынша арнайы қызығушылық тобының басты назарында. EUROCALL ТТӨ тобы Ning желісінде де белсенді.
Әсері
CALL-дың тілдерді оқыту мен үйретудегі әсері туралы мәселе білім беру мекемелерінде компьютерлер пайда болғаннан бері үнемі көтеріліп келеді (Davies & Hewer 2011: 3-бөлім). Соңғы, кең ауқымды әсерді зерттеулердің қатарында Фицпатрик пен Дейвис (2003) және ЕАЭА (2009) зерттеулері бар, екеуі де Еуропалық комиссияның тапсырысы бойынша жасалған. CALL-дың әсері мен тиімділігін ажырату қажет. Әсері шет тілдерін оқытуда АКТ-ны қолдану деңгейі, аппараттық және бағдарламалық қамтамасыз етудің қолжетімділігі, бюджеттік қаражат, интернетке қол жеткізу, оқытушылар мен оқушылардың CALL-ға қатысты көзқарастары, тілдерді оқыту мен үйрену әдістеріндегі өзгерістер және оқытушылар мен оқушылар рөліндегі өзгерістер сияқты факторлар бойынша сандық және сапалық тұрғыдан өлшенуі мүмкін. Ал тиімділік, әдетте, дәстүрлі әдістермен салыстырғанда ИКТ-ның шет тілдерін оқытуда қаншалықты тиімді екенін бағалауға бағытталған, бірақ бұл көптеген факторлардың ықпалынан туындаған қиындықтарды тудырады. Әлемдік тұрғыдан қарағанда, CALL-дың әсері әртүрлі. Дамыған елдердің көпшілігі жаңа технологияларды оңай пайдаланады, ал дамушы елдерде көбінесе құн мен жоғары жылдамдықты интернет байланысына қатысты мәселелер кездеседі. CALL-дың тиімділігі туралы деректер де кең ауқымды, және көптеген зерттеу сұрақтарына жауап беру қажет. Хаббард (2002) әлемнің түкпір-түкпірінен келген 120 CALL маманына жіберілген зерттеу сауалының нәтижелерін ұсынады, олар CALL зерттеуі бойынша қандай сұрақтарға жауап берілгенін білгісі келді. Кейбір сұрақтарға жауап берілген, бірақ көптеген сұрақтар әлі де ашық күйінде қалып отыр. Leakey (2011) CALL-дағы ағымдағы және өткен зерттеулерге шолу жасап, CALL платформаларының, бағдарламаларының және оқыту әдістемелерінің тиімділігін бағалау үшін жан-жақты модель ұсынады. Компьютердің оқытушы рөлін қаншалықты иеленгені маңызды мәселе. Warschauer (1996: 6) компьютерді «ақылды» рөлде қарастырып, компьютерлік бағдарлама «пайдаланушының айтқан сөздерін түсініп, оны дұрыстығымен қатар орындылығы үшін де бағалай білуі керек. Ол оқушының айтылуы, синтаксисі немесе қолданылуындағы қиындықтарды анықтап, содан кейін әртүрлі нұсқалардың арасынан ақылмен шешім қабылдауы керек (мысалы, қайталау, сөздерді өзгерту, баяулату, түзету немесе оқушыны қосымша түсініктерге бағыттау)». Варшауэрдің 1996 жылғы үміттері әлі де толыққанды орындалмады, және қазіргі уақытта мұғалімдердің Джонс ұсынған тәсілге бейімделуі күшейіп, корпустар мен конкордансторлар, интерактивті тақталар сияқты жаңа құралдарды пайдалануға көшкендері байқалады. CALL-дың төрт дағдыны дамытудағы тиімділігі туралы Феликс (2008) «CALL орфография, оқу және жазуға оң әсер ететінін көрсететін жеткілікті деректер бар» деп мәлімдейді, бірақ басқа салаларда, әсіресе онлайн сөйлеуде тиімділігін анықтау үшін қосымша зерттеулер қажет. Ол студенттердің CALL-ға қатысты пікірлері оң екенін айтады, бірақ технологиялардың тұрақты жұмыс істеуі және жақсы қолдау көрсетілуі керектігін атап өтеді, техникалық проблемалар оқу процесіне кедергі келтіруі мүмкін екенін ескертеді. Ол сондай-ақ үлкен студенттердің компьютерді пайдалануда қиындық сезінуі мүмкін екенін және жас студенттердің жаңа ортада тиімді жұмыс істеу үшін қажетті дағдыларға ие болмауы мүмкін екенін айтады. Оқушылар мен оқытушылар үшін компьютерлік сауаттылықты арттыру өте маңызды, ал уақыт шектеулері қосымша қиындықтар тудыруы мүмкін. Мағыналы нәтижелерге жету үшін ол «бір топ студенттердің белгілі бір уақыт аралығында эксперименттік және бақылау тобына бөлініп, мүмкін болса бірнеше рет алмастырылатын уақыт сериясін талдауды» ұсынады. Тілдерді оқыту мамандары үшін CALL технологиясы бойынша оқыту түрлері әртүрлі. Екінші тіл оқытушыларын даярлау бағдарламаларында, атап айтқанда, оқу курстарында «желідегі курстармен қатар офлайн курстар», жалпы екінші тіл білім беру курсына енгізілген компьютерлік технология, «технологиялық семинарлар», «оқытушылар білім беру бағдарламалары бойынша ұсынылатын курстар сериясы және тіпті CALL сертификаты мен CALL дипломдық бағдарламасы үшін арнайы жасалған курстар» бар. Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы төрт деңгейлі курстарды анықтады, олар тек компоненттерден тұрады, атап айтқанда «веб-қосымшасы бар, веб-негізді, аралас және толық онлайн». CALL-ды жеткізу үшін технологияны пайдалану туралы ресурстарға қызығушылық күшейіп келеді. «Оқытушылар білім беру бағдарламалары тіл мұғалімдерін өз сыныптарында технологияны қолдануға қалай дайындауға көмектеседі» деген мәселелерді қамтитын журналдарға «Тілдерді оқыту және технология» (2002), «Тілдерді оқыту мен үйретудегі инновациялар» (2009) және TESOL халықаралық кәсіби қауымдастығының технология стандарттарын дайындау, сондай-ақ мұғалімдерді оқытушылардың технологияны пайдалану дағдыларын арттыру кіреді. CALICO және EUROCALL мұғалімдерді оқыту бойынша арнайы топтарға ие.
As for the effectiveness of CALL in promoting the four skills, Felix (2008) claims that there is "enough data in CALL to suggest positive effects on spelling, reading and writing", but more research is needed in order to determine its effectiveness in other areas, especially speaking online. She claims that students' perceptions of CALL are positive, but she qualifies this claim by stating that the technologies need to be stable and well supported, drawing attention to concerns that technical problems may interfere with the learning process. She also points out that older students may not feel comfortable with computers and younger students may not possess the necessary meta skills for coping effectively in the challenging new environments. Training in computer literacy for both students and teachers is essential, and time constraints may pose additional problems. In order to achieve meaningful results she recommends "time series analysis in which the same group of students is involved in experimental and control treatment for a certain amount of time and then switched – more than once if possible". Types of technology training in CALL for language teaching professionals certainly vary. Within second language teacher education programs, namely pre service course work, we can find "online courses along with face to face courses", computer technology incorporated into a more general second language education course, "technology workshops","a series of courses offered throughout the teacher education programs, and even courses specifically designed for a CALL certificate and a CALL graduate degree" The Organization for Economic Cooperation and Development has identified four levels of courses with only components, namely "web supplemented, web dependent, mixed mod and fully online". There is a rapidly growing interest in resources about the use of technology to deliver CALL. Journals that have issues that "deal with how teacher education programs help prepare language teachers to use technology in their own classrooms" include Language Learning and Technology (2002), Innovations in Language Learning and Teaching (2009) and the TESOL international professional association's publication of technology standards for TESOL includes a chapter on preparation of teacher candidates in technology use, as well as the upgrading of teacher educators to be able to provide such instruction. Both CALICO and EUROCALL have special interest groups for teacher education in CALL.
Кәсіби бірлестіктер
Тілдерді оқыту мен үйретуде жаңа технологияларды қолдану бойынша ғылыми зерттеулерді, әзірлемелерді және тәжірибелерді таратуға арналған келесі кәсіби бірлестіктер құрылған. Олардың көпшілігі конференциялар ұйымдастырып, CALL саласындағы журналдар шығарады. APACALL: Азия-Тынық мұхиты аймағындағы компьютерлік тілдерді оқыту қауымдастығы. APACALL APACALL кітаптар сериясын және APACALL жаңалықтар сериясын жариялайды. AsiaCALL: Кореядағы Азияның компьютерлік тілдерді оқыту қауымдастығы. AsiaCALL AsiaCALL онлайн журналын шығарады. Ұлыбритания мен Ирландиядағы Университеттердегі Тіл орталықтарының қауымдастығы (AULC). CALICO: 1982 жылы құрылған. Қазіргі уақытта АҚШ-тың Техас штатындағы Техас мемлекеттік университетінде орналасқан. CALICO CALICO журналын жариялайды. EUROCALL: 1986 жылы бір топ энтузиасттар құрды және 1993 жылы Еуропалық комиссияның қаржылық қолдауымен ресми кәсіби қауымдастық ретінде тіркелді. Қазіргі уақытта Солтүстік Ирландияның Ольстер университетінде орналасқан. EUROCALL журналы "ReCALL" Кембридж университетінің баспасында шығады. EUROCALL сонымен қатар EUROCALL Review журналын да жариялайды. IALLT: АҚШ-та орналасқан Тілдерді оқыту технологиясы жөніндегі халықаралық қауымдастық, бастапқыда IALL (Оқу зертханалары жөніндегі халықаралық қауымдастық) деп аталған. IALLT – тілдерді оқыту, үйрену және зерттеу үшін медиа орталықтарды тиімді пайдалануды насихаттауға арналған кәсіби ұйым. IALLT 2018 жылға дейін IALLT журналын жариялаған. 2019 жылдың басында IALLT бұл журналды Foreign Language Technology Magazine (FLTMAG) журналымен біріктірді. IATEFL: Ұлыбританиядағы Ағылшын тілі мұғалімдерінің халықаралық қауымдастығы. IATEFL Оқыту технологиялары бойынша арнайы қызығушылық тобын (LTSIG) қамтиды және CALL Review ақпараттық бюлетенін жариялайды. JALTCALL: Жапония. JALT CALL SIG The JALT CALL Journal журналын шығарады. IndiaCALL: Компьютерлік тілдерді оқытудың Үндістан қауымдастығы. IndiaCALL – AsiaCALL-дың еншілес ұйымы, IATEFL-дың серіктесі және IALLT өңірлік тобы. LET: Жапон тіл білімі және технология қауымдастығы (LET), бұрын Тіл зертханалары қауымдастығы (LLA) деп аталған, қазір тілдерді оқыту технологиясының кең ауқымын қамтиды. PacCALL: Тынық мұхиты аймағындағы компьютерлік тілдерді оқыту қауымдастығы, Тынық мұхиты аймағында, Шығыс Азиядан Оңтүстік-Шығыс Азияға дейін, Океаниядан Америкаға дейін CALL-ды насихаттайды. APACALL-мен бірлесіп, Компьютерлік тілдерді оқытудағы жаһандану және жергіліктілендіру (GLoCALL) конференциясын ұйымдастырады. TCLT: Технология және қытай тілінің оқытуы, АҚШ-тағы қытай CALL зерттеулерінің ұйымы, 2000 жылдан бері екі жылда бір рет конференциялар мен семинарлар өткізіп келеді, сондай-ақ 2010 жылдан бері екі есе соқыр рецензиялаудан өткен онлайн журналды – Journal of Technology and Chinese Language Teaching және 2012 жылдан бері Қытайдың әлеуметтік ғылымдар баспасында АҚШ-тағы Технология және қытай тілінің оқытуы сериясын жариялайды. WorldCALL: CALL қауымдастықтарының дүниежүзілік бас ұйымы. WorldCALL конференциясының алғашқы отырысы 1998 жылы Мельбурн университетінде өтті. 2003 жылы Канаданың Банф қаласында екінші WorldCALL конференциясы өтті. Үшінші WorldCALL 2008 жылы Жапонияда өтті. 2013 жылы Шотландияның Глазго қаласында WorldCALL-дың төртінші конференциясы өтті. Бесінші WorldCALL конференциясы 2018 жылы Чилидің Консепсьон қаласында өтті.