Кіріспе

Ағаш өңдеу тақтасы немесе ату тақтасы – ағаш өңдеуге арналған құрал, қолмен жұмыс істеуге қолданылады. Ол тақталардың жиектері мен ұштарын кесуге және түзулетуге, квадраттауға пайда болады. Әдетте, жұмыс үстелінде қолданылады. Жиектері тегіс жазықталған тақта немесе ағаш бөлігі «ату жиегі» деп аталады. Ату тақталарының екі мақсаты бар: біріктіру және ұштық бөлікті кесу. Екі жағдайда да ату тақтасының құрылымы бірдей болады, бірақ тақтаның ұзындығы әртүрлі келеді. Біріктіруге арналған тақталар ұштық бөлікті кесуге арналғандарға қарағанда әлдеқайда ұзын болады. Ату тақтасы – жалпақ тақтадан тұрады, негізінде бір шетінде тоқтағыш болады, ол тіреуіш ілгектің орнына қолданылады, сонда тақта жоспарланғанда сырғып кетпейді. Негізге параллель және сәл төмен орналасқан екінші бет – қоршау. Ол жеке тақтадан жасалған немесе негізге ойылып жасалған болуы мүмкін. Негіз бен қоршау арасындағы биіктік айырмашылығы қол ұстағыштың пышағының орналасуын ескеруге мүмкіндік береді. Қоршаудың мақсаты – қол ұстағышты ату тақтасының жиегі бойымен бағыттау, сонда ұстағыштағы пышақ ату тақтасының негізіне 90 градус бұрышпен орналасады. Егер қол ұстағыштың бүйір жақтары табанға перпендикуляр болса, онда тақтаның бетіне 90 градус бұрышпен жиек жасалады. Ұштық бөлікті кесу үшін тақта ату тақтасына орналастырылады, сонда кесуге тиіс жиек тоқтағышқа тығыз жанасады. Ағаш шебері әдетте, тақтаның ұшына қанша кесу керектігін көрсететін сызық салады. Ұстағыш қоршаудың бір жағына сүйеніп, ұзындығы бойымен итеріледі, сонда ұстағыш тақтаның ұшына қатты басып тұрады. Бөлшектерді біріктіру де осылай жасалады, бірақ тақта тоқтағышқа қарсы, ал біріктірілетін жиегі қоршауға қаратылып орналасады. Ату тақталарын жиі пайдаланғанда туындайтын мәселе – қол ұстағыштың пышағы бір жерде тез тозығып кетеді. Бұл тегіс және дәл кесуді қамтамасыз ету үшін жиі қайрауды талап етеді. Бұл мәселені шешу үшін, еңісті қоршау қолданылады. Қол ұстағыш қоршау бойымен қозғалғанда, еңіс пышақтың тақтамен жанасатын бөлігін пышақтың ұзындығы бойымен жылжытады. Ағаштың бүкіл пышақ бойымен біркелкі орналасуы пышақтың қызмет ету мерзімін ұзартады, себебі қайрау жиі қажет болмайды. Ату тақталары әртүрлі тапсырмаларды орындау үшін әртүрлі өлшемдер мен пішіндерде жасалуы мүмкін, сондықтан шеберханада бірнешеуін кездестіруге болады. Ату тақтасына орнатылатын қосымша құралдардың бірі – бұрышты тоқтағыш, көбінесе 45 градус бұрышпен. Бұл бұрышты кесуге мүмкіндік береді.