Кіріспе

Американдық музыкант

Джон Джейкоб Найлс (28 сәуір 1892 – 1 наурыз 1980) – американдық композитор, әнші және дәстүрлі балладаларды жинаушы. "Америкалық балладашылардың деканы" атанған Найлс, 1950-ші және 1960-шы жылдардағы американдық халық музыкасының қайта жаңғыруына зор әсер етті. Одетта, Джоан Баиз, Берл Айвс, Питер, Пол және Мэри, сондай-ақ Боб Дилан сияқты әншілер оның әндерін орындады.

Өмірбаян

Луисвилл қаласында туған Найлс анасынан музыка теориясын үйреніп, жасөспірім кезінде халық музыкасын жаза бастады. 1910-1917 жылдары Кентукки штатының шығысында Бурроуз корпорациясының көшпелі қызметкері болып жұмыс істеген кезде, ол ауызша дереккөздерден Аппалачи халық музыкасының дәстүрлі әндерін көшіріп, осы музыканың терең білушісіне айналды. Бірінші дүниежүзілік соғыста АҚШ Әскери-әуе күштерінде қызмет етіп, жарақат алғаннан кейін, ол Францияда музыка оқыды – алдымен Лионда, содан кейін Париждегі Schola Cantorum-да, және Гертруда Штайнмен танысты. 1920 жылы Америка Құрама Штаттарына оралғаннан кейін, ол Цинциннати музыка консерваториясында Ральф Лайфордпен бірге оқуын жалғастырды. Чикагода операда ән салып, ал ерте радиода халық әндерін орындады. 1925 жылы Нью-Йоркке көшіп, ойын-сауық индустриясында түрлі жұмыстар істеді. 1930 жылдары контральто Марион Кербимен бірге Еуропа мен Америка Құрама Штаттарында гастрольдік сапарлар жасады. 1938 жылы Ақ үйde, ал 1950 жылдары Ньюпорт фольклорлық фестивалінде өнер көрсетті. 1920 жылдары Найлс музыка жариялай бастады. Ол фотограф Дорис Ульманның ассистенті ретінде Оңтүстік Аппалачи тауларына төрт рет сапар шекті, қайтадан ауызша дереккөздерден дәстүрлі әндерді, соның ішінде "Pretty Polly", "Barbara Allen" және "He's Goin' Away" балладаларын жазып алды. Басқа да уақыттарда ол афроамерикандықтар мен Бірінші дүниежүзілік соғыстағы әріптестерінен естіген әндерді жазды.

Найлс сонымен қатар белгілі ән жазушы болды. Оның көптеген әндері дәстүрлі көздерге негізделген, олардың ішінде "Venezuela" және еске қаларлық Рождество әні "I Wonder As I Wander" бар. Генри Миллердің "Plexus" кітабында осы әнді Найлстың жаздырғанына арналған құрметті сөздер келтірілген. Найлс "Go 'Way From My Window" әнін 16 жасында жазған, бірақ 1930 жылға дейін орындамаған. Марлен Дитрих оны жазып алып, сахнада орындады. Боб Дилан "It Ain't Me Babe" әнінде оның алғашқы жолын қолданды. Оның дәстүрлі халық әні "Black Is the Color (Of My True Love's Hair)" әніне жаңа мелодиясы да 1950 және 1960 жылдардағы халық музыкасының жаңаруына үлкен әсер етті. Өмірінің соңында Найлс классикалық стильдегі шығармаларын жариялады, олардың ішінде хорға және дауыс пен фортепианоға арналған өнер әндері бар. Соңғыларына Томас Мертонның өлеңдеріне арналған 22 өнер әнінен тұратын "Нилз Мертон әндері" жинағы кіреді. 1938 жылдан бастап ол өзінің көптеген композицияларын жазып, әндерін орындады, материалды қарқынды және драмалық түрде жеткізді. Ол өзінің "еркек C# альтосының электрлендіретін әсері" деп сипаттаған өте жоғары фальцет дауыс диапазонын қолданды және өзі жасаған Аппалачиан дульцимерлерінде ойнады, бұл Аппалачи тауларында дәстүрлі музыкалық аспаптар. 1936 жылы ол Рена Липецке үйленді. Олар Кентукки штатының Кларк округіндегі Бут Хилл фермасына қоныстанды, екі ұлы – Томас Майкл Толлайвер және Джон Эдвардпен бірге қалған өмірін өткізді. Найлс 1980 жылдың 1 наурызында Кентукки штатының Лексингтон қаласында 87 жасында қайтыс болды. Ол Кларк округіндегі Сент-Хуберт епископ шіркеуіне жерленген. Кентукки университетіндегі Джон Джейкоб Найлс американдық музыка орталығы оның қолөнерімен жасалған дәстүрлі аспаптардың бірнеше үлгілерін көрсетеді.

Фильмдер

1978 жыл. Джон Джейкоб Найлс. Уайтсбург, Кентукки: Аппалашоп.