Кіріспе

Американдық солдат (1894–2005)

Марк Мэтьюс (7 тамыз 1894 – 6 қыркүйек 2005) – американдық солдат. Алабама штатында дүниеге келген және Огайо штатында өскен Мэтьюз 15 жасында 10-шы атқыштар полкіне қосылды. Ол Кентукки штатының Лексингтон қаласындағы жарыс жолында әскери қызметке алынып, 17 жасқа толғандай етіп құжаттары жасалды. Аризона штатында қызмет еткен кезде ол генерал Джон Першингтің мексикалық генерал Панчо Вилланы ұстау үшін Мексикаға жасаған экспедициясына қатысты. Кейін Вирджиния штатына ауыстырылып, президент Рузвельт пен бірінші ханым Элеонораның жылқыларын бағып, «Буффало солдаттарының» барабан мен сыбызғы корпусының мүшесі болды. 40 жасқа келгенде ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Оңтүстік Тынық мұхитындағы жауынгерлік операцияларға қатысып, аға сержант шеніне жетті. Ол шебер мерген және жылқы көрмелерінің шебері ретінде танымал болды. АҚШ армиясінде қызметтен бірнеше жыл бұрын кетіп, Мэтьюз Мэриленд штатында күзетші болып жұмыс істеді, күзетшілер бастығына дейін көтеріліп, 1970 жылы зейнетке шықты. Соғыстан кейін ол әскери тәжірибелері туралы әңгімеледі және «Буффало солдаттарының» символына айналды. Өмірінің соңғы жылдарында ол Билл Клинтонмен және Колин Пауэллмен кездесіп, Вирджинияда «Буффало солдаттарының» құрметіне казарма ашты. Денсаулығы өте жақсы болған Мэтьюз 111 жасында пневмониядан қайтыс болды және Арлингтон ұлттық зиратына жерленді. Ол қайтыс болған кезде Колумбия округінің ең қарт тұрғыны және екінші ең қарт адамы ретінде танылды.

Ерте өмір

Мэтьюс Алабама штатының Гринвилл қаласында дүниеге келді және Огайо штатының Мэнсфилд қаласында өсті. Оның атпен жүру жолы ерте басталды, ол понидің үстінде газет таратып жүрді. Ол бар болғаны 15 жасында Кентукки штатының Лексингтон қаласындағы ат жарыс жолында аттарға күтім жасап жүргенде, 10-шы кавалерия бөлімінің, яғни алғашқы "Буффало солдаттары" бөлімшесінің мүшелерімен кездесті. "Буффало солдаттары" деген аттың шығу тегі туралы пікірталас бар болғанымен, ол АҚШ армиясының бірнеше бөлінген бөлімшелерін білдірді. Заң бойынша әскери қызметке шақыруға жарамды жас сол кезде 17 болса да, Мэтьюс жалған құжаттар жасап, Огайо штатының Колумбус қаласында әскерге жазылды.

Әскери мансап

Машықтанғаннан кейін Мэтьюс алғаш рет Аризона штатындағы Форт-Хуачукада орналасты. Сол кезде армия әлі де Батыс Америка Құрама Штаттарындағы жол көрсетушілер ретінде үндістерді пайдаланып тұрған. Штатта қызмет еткен кезінде ол өте жақсы мерген ретінде танылды. Содан кейін 1916 жылы ол генерал Джон Першингтің Мексикаға жасаған жорығына қосылып, Панчо Вилланы іздеуге қатысты. Мэтьюс Вилламен ешқашан кездеспегенін мойындаса да, ол "Мен оның қайда екенін білдім" деп айтқан. 1931 жылы ол Вирджиния штатындағы Форт-Майерге ауыстырылды. Штатта болған кезде ол сондай-ақ поло командасының құрамында ойнады. Он жыл өткен соң ол Екінші дүниежүзілік соғыста соғысып, Тынық мұхитының оңтүстігіндегі Сайпан шайқасындағы жауынгерлік қимылдарға қатысты. Бастапқыда оны Тускеги әуешілерімен бірге оқуға жібермек болған, бірақ ол кезде ол тым ескі деп танылды. 1949 жылы 108 жасқа толған күні 2002 жылы ол АҚШ Мемлекеттік хатшысы Колин Пауэллмен кездесті, оған Мэтьюстің портреті сыйға тартылды. Ол жергілікті шіркеуінің, Принс Холл масондық ғибадатханасының және 9-шы және 10-шы кавалерия қауымдастығының Вашингтон бөлімшесінің мүшесі болды, өмірінің соңына дейін. 109 жасында глаукома салдарынан жартылай соқыр, ал 111 жасында катарактадан толығымен соқыр болғанмен, ол есте сақтау қабілетін және денсаулығын сақтап, соңғы күндеріне дейін жақсы өмір сүрді. Оның медициналық тарихында жоғары қан қысымы, жүрек, бүйрек аурулары немесе қант диабетінің белгілері болған жоқ. Ол таяқ немесе жүргішсіз жүре алды, оларды пайдалануды қаламай, өзі тамақтана алды, таңғы асқа Cheerios, басқа тағамдарына сүйікті ванильді балмұздақ және энергия алу үшін күн сайын Ensure ішетін. Әскери тәжірибесі туралы әңгімелерді айтуды ұнатса да, ол өз бөлімінің бөлінгендігіне ешқандай мән бермеді, керісінше жұмыстағы өз жетістіктеріне назар аударуды жөн көрді. Мэтьюс 111 жасында Вашингтон қаласында пневмониядан қайтыс болды. Ол қайтыс болған кезде, ол ең қарт бұрынғы "Буффало солдаты", Вашингтондағы ең қарт адам және сол кездегі ең қарт америкалық Корин Диксон Тейлордан кейін Вашингтондағы екінші ең қарт адам ретінде танылды. Оның төрт қызының үшеуі, ұлы, тоғыз немересі және он жеті шөбересі бар еді. Ол 2005 жылдың қыркүйегінде Арлингтон ұлттық зиратына жерленді. Вашингтон қаласының мэрі Энтони А. Уильямс оның жерлеу рәсімінде сөз сөйледі, сондай-ақ кеңесші және болашақ мэр Адриан Фенти де қатысты.