Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фирозабад ауданы – Үндістанның Уттар-Прадеш штатының батыс аудандарының бірі, және Фирозабад қаласы оның аудандық орталығы болып табылады. Аудан Агра бөлігінің құрамына кіреді.
the district
Firozabad district is one of the western districts of the Indian state of Uttar Pradesh, which has Firozabad city as its district headquarters. The district is a part of the Agra division.
Тарих
Қала Браж мәдени аймағында орналасқан және Веда дәуірінде Сурасена Махаджанападасының бір бөлігі болған. Кейіннен Маурия, Гупта, Скифтер, Кушандар, Индо-гректер сияқты ірі мемлекеттердің билігінде болды. 1566 жылы Моғол императоры Акбар тұсында Фироз-шах Мансаб Дардың есімімен атала бастады. 1596 жылғы Агра және Матураның тізімінде Фирозабадтың парғана деңгейіне көтерілгені, содан кейін Шах Жахан (1627-1658 жж.) тұсында Набаб Садуллаға жағыр ретінде берілгені көрсетілген. 1632 жылдың 9 тамызында Ост-Индия компаниясымен байланысы бар кәсіпкер Петер қалаға келіп, оны жақсы күйде тапты. Этау, Будаун, Майнпури және Фирозабад – Фаррухсияр (1713-1719 жж.) императорының бірінші дәрежелі мансабдарлары болды. Лабхова Джала индус раджаларының билігі Моғол сұлтандығы кезінде басылды, ол Біріккен провинциялардың көптеген аймақтарын жаулап алды, ал 1680 жылы Лабхова раджалары Фирозабад ауданының бақылауын жоғалтты. Баджирао Пешва 1737 жылы Мохаммад Шахтың билігі кезінде Фирозабад пен Этмадпурды басып алды. Махаваннан келген Жат билеушілері Фудждар Хаким Кажимге Фирозабадта шабуыл жасап, 1739 жылдың 9 мамырында оны өлтірді, содан кейін 30 жыл бойы Фирозабадты биледі. Фирозабад сондай-ақ Бхаратпур патшалығының құрамына кірді. Гаджуддин, Хидаят Вакш (Аламгир II-нің ұлы), оның жүйесі және күйеу баласы Мирза Баба Фирозабадты тонады. Мирза Набаб Хан 1782 жылға дейін мұнда тұрды. 18 ғасырдың соңында Фирозабадты Лабхова раджасының қолдауымен Химмат Бахадур Гусаин басқарды. Француз армиясының басшысы Маратха Д. Ваян 1794 жылдың қараша айында Фирозабадта қару-жарақ зауытын құрды, бұл оқиға туралы Томас Травинг өзінің «Үндістандағы саяхаттар» кітабында айтады. Маратхалар өздерінің субадары Лаквададты тағайындады, ол ескі тегілдің жанында бекініс салған. 1802 жылы генерал Лек және генерал Велладжалли Фирозабадқа шабуыл жасады. Британдық билік басталғанда Фирозабад Этавах ауданында болды, кейіннен Алигарх ауданына қосылды. 1832 жылы Садабад ауданы құрылғанда Фирозабад оның бір бөлігі болды, содан кейін 1833 жылы қала Агра ауданының қарауына өтті. 1847 жылы Фирозабадта лак кәсіпорны гүлденді. 1857 жылы Майнпуридің азаттық күрескерлері шаухан, Чандвардың жамидары және жергілікті малахтар Үндістан көтерілісіне белсенді қатысты. Белгілі урду ақыны Мунир Шикохабадиді Шығыс Индия компаниясы Кала-Пани түрмесіне жіберді. Бұл қаланың халқы Халифат қозғалысына, «Үндістанды тастап кету» қозғалысына және Данди шеруіне қатысты, ал кейбір қатысушылар түрмеге қамалған. Махатма Ганди 1929 жылы Фирозабадқа, 1935 жылы Семант Гандиге, 1937 жылы Пандит Жавахарлал Неруге, 1940 жылы Нетажи Субхас Чандра Босқа келді. Фирозабад ауданы 1989 жылдың 4 ақпанында Уттар Прадеш үкіметінің қаулысымен құрылды. Бұрын бұл аудандар Агра және Майнпури аудандарының құрамына кірген.
The city lies in the cultural region of Braj and was a part of the Surasena Mahajanapada during the Vedic Age. It was subsequently ruled by the bigger kingdoms like the Mauryas, Guptas, Scythians, Kushans, Indo Greeks before falling into the hands of local Rajput and Jat rulers. It was named after Firoz Shah Mansab Dar in 1566 during the reign of Mughal Emperor akbar. The 1596 gazetteer of Agra and Mathura records that Firozabad was upgraded to a Pargana then given to Nabab Sadulla as a jagir during the reign of Shah jahan (r. 1627–1658). Mr. Peter, a businessman, connected with the East India Company visited the town on 9 August 1632 and found it in good condition. Etawah, Budaun, Mainpuri and Firozabad were all first class mansabdars of the emperor Farrukhsiyar (r. 1713–1719). The estate of the Labhowa Jhala Hindu Rajas were subdued during the Mughal sultanate which captured many regions in the United Provinces, and by 1680 the Rajas of Labhowa lost control of Firozabad district. Bajirao Peshwa captured Firozabad and Etmadpur in 1737 in the regime of Mohammad Shah. Jat Rulers from Mahawan attacked Faujdar Hakim Kajim at Firozabad where they killed him on 9 May 1739, then went on to rule Firozabad for 30 years. Firozabad was also part of Bharatpur Kingdom. Gajuddin, Hidayat Vaksh (son of Alamgir II), his nephew and Mirza Baba his son in law, looted Firozabad. Mirza Nabab Khan stayed here until 1782. At the end of 18th century Firozabad was ruled by Himmat Bahadur Gusain with the cooperation of the Raja of Labhowa. The French Army Chief Marathas D. Wayan established an ordnance factory in Firozabad in November 1794, an event that Thomas Traving mentions in his book Travels in India. Marathas appointed his subadar Lakwadads here who built a fort near the old tehsil. General Lek and General Vellajally attacked Firozabad in 1802. At the beginning of the British regime Firozabad was in the Etawah district and later attached to the Aligarh district. When Sadabad district was created in 1832, Firozabad was made a part of it then later in 1833 the town came under the aegis of Agra district. In 1847 the lakh business flourished in Firozabad. In 1857, the freedom–fighting Chauhans of Mainpuri, the Jamidar of Chandwar and the local Malahs all took active parts in the Indian Rebellion. Noted Urdu poet Munir Shikohabadi was sentenced to Kala pani by the ruling East India Company. People from this city took part in the Khilafat Movement, the Quit India Movement and the Dandi March with some participants jailed. Mahatma Gandhi visited Firozabad 1929 followed by Semant Gandhi in 1935, Pandit Jawaharlal Nehru in 1937 and Netaji Subhas Chandra Bose in 1940. Firozabad district was established on February 4, 1989 by an executive order passed by the Government of Uttar Pradesh. Previously, the areas had been part of Agra district and Mainpuri district.
Демография
2011 жылғы санақ бойынша Фирозобад ауданында 2 498 156 адам тұрады, бұл Кувейт немесе АҚШ-тың Невада штатының халқымен шамалас. Бұл көрсеткіш Үндістандағы 640 ауданның ішінде 173-ші орынды белгілейді. Фирозобад ауданы негізінен ауылдық, 2011 жылғы мәліметтерге сәйкес, халықтың 66,6%-ы ауылдық жерлерде, ал 33,4%-ы қалалық жерлерде тұрады. Аудандық деңгейде Фирозобад ауданында жағдай керісінше: халықтың 63,2%-ы қалалық жерлерде тұрады.
According to the 2011 census Firozabad district has a population of 2,498,156, roughly equal to the nation of Kuwait or the US state of Nevada. This gives it a ranking of 173rd in India (out of a total of 640). Firozabad is a primarily rural district, with 66.6% of the population living in rural areas and 33.4% living in urban areas as of 2011. At the sub district level, this is reversed in the case of Firozabad tehsil, where 63.2% of the population lives in urban areas. Source of drinking water Rural Urban Total Tap water (treated source) 9.4% 34.9% 18.1% Tap water (untreated source) 4.0% 12.3% 6.8% Well (covered or uncovered) 1.34% 0.42% 1.02% Hand pump 81.3% 11.5% 57.5% Tube well/borehole 3.3% 38.4% 15.25% All others 0.67% 2.62% 1.34%
Ауыз су көзі | Ауылдық | Қалалық | Жалпы
---|---|---|---
Кран суы (тазартылған) | 9,4% | 34,9% | 18,1%
Кран суы (тазартылмаған) | 4,0% | 12,3% | 6,8%
Құдық (жабық немесе ашық) | 1,34% | 0,42% | 1,02%
Қол сорғысы | 81,3% | 11,5% | 57,5%
Құбырлы ұңғыма / тереңдік | 3,3% | 38,4% | 15,25%
Басқалары | 0,67% | 2,62% | 1,34%
According to the 2011 census Firozabad district has a population of 2,498,156, roughly equal to the nation of Kuwait or the US state of Nevada. This gives it a ranking of 173rd in India (out of a total of 640). Firozabad is a primarily rural district, with 66.6% of the population living in rural areas and 33.4% living in urban areas as of 2011. At the sub district level, this is reversed in the case of Firozabad tehsil, where 63.2% of the population lives in urban areas. Source of drinking water Rural Urban Total Tap water (treated source) 9.4% 34.9% 18.1% Tap water (untreated source) 4.0% 12.3% 6.8% Well (covered or uncovered) 1.34% 0.42% 1.02% Hand pump 81.3% 11.5% 57.5% Tube well/borehole 3.3% 38.4% 15.25% All others 0.67% 2.62% 1.34%
Мәдениет
Қалада Вайшно Деви Дхам, Кела Деви ғибадатханасы, Гопал Ашрам (Хануман ғибадатханасы) сияқты танымал индуистік ғибадатханалар бар. Фирозабадта, оның ішінде әйгілі Чадамилал джайнистік ғибадатханасы, Гхер-Хокалдың (Махавир Чок) Шри Шупаршнат джайнистік ғибадатханасы және Хидкидегі Чандпрабху джайнистік ғибадатханасы бар, көптеген джайнистік ғибадатханалары бар. Гхерхокал мен Хидки ғибадатханалары шамамен 250-300 жыл бұрын салынған. Чандвардың бұрынғы атауы Притвирадж Чуахан заманында жасалған Чандпрабху бейнесімен байланысты. Ғорлық Мұхаммед Фирозабадтан орналасқан қасиетті джайнистік орынға 19 рет шабуыл жасаған. Чандварда қазанның 2-сі күні жыл сайынғы жәрмеңке өткізілетін. 16 ғасырдағы моғол императоры Акбар негізін салған Джама мешіті ең көне мешіт болып саналады.
The city have some popular Hindu temples mainly Vaishno Devi Dham, Kela Devi Temple, Gopal Ashram (Hanuman Temple). There are many Jain temples in Firozabad including the well known Chadamilal Jain temple, Shri Shuparshnath Jain Mandir in Gher Khokal (Mahaveer Chowk) and Chandprabhu Jain Mandir in Khidki. The two temples of Gherkhokal and Khidki are approximately 250–300 years old. The old name of Chandwar was taken from the idol of Chandprabhu made at the time of Prithviraj Chauhan. Muhammad of Ghor attacked a holy Jain location situated from Firozabad 19 times. An annual fair was held in Chandwar on October 2 The Jama Masjid, founded by the 16th century Mughal Emperor Akbar is the oldest mosque.
Университет
Ж. С. Университеті
Ф. С. Университеті
К. Л. Джайн колледжі
J. S. University
F. S. University
C. L. Jain College
География
Аудан ірі қалалармен теміржол және автобус арқылы байланысты. Ең жақын әуежай Аграда орналасқан. Бойлық 78 градус шығыс, ендік 27 градус солтүстік, теңіз деңгейінен жоғары орналасқан. Ауданның солтүстігінде Этава ауданы, шығысында Майнпури және Этава аудандары жатыр, ал оңтүстік шекарасын Ямуна өзені құрайды. Ауданның аумағы Уттар-Прадеш штатының жалпы аумағының 0,8 пайызын және оның халқының 1,1 пайызын құрайды. Халықтың шамамен 73,6 пайызы ауылдық жерлерде тұрады. Ауданның көп бөлігі солтүстік-батыстан оңтүстікке қарай еңіспен жазық жерде орналасқан.
The District is connected by rail and bus to major cities. The nearest Airport is in Agra. Longitude is 78 degree east and latitude 27 degrees north at a height of above mean sea level. The district borders Etawah district to the north and Mainpuri and Etawah to the east with the Yamuna River forming the southern boundary. The area of the district accounts for about 0.8 per cent of the total area of Uttar Pradesh and 1.1 per cent its population. Approximately 73.6 percent of people live in rural areas. Most of the district lies on a plain sloping from north west to south.
Жергілікті өнеркәсіптер
Фирозабадта шыны әйнек, шыны бұйымдар мен аппараттар өндіретін ірі шыны өнеркәсібі орналасқан, сондықтан ол Сухаг Нагари деп те аталады. Бірнеше жерлерде, жергілікті жұрт "қойма" деп атайтын орындарда әйнек білезіктермен түрлі жұмыстар жасалады.
Firozabad has a major glass industry producing products that include glass bangles and glass hardware so it is also known as Suhag Nagari. Various work is done on bangles in many places known locally as godam.