Кіріспе

Құс түрі
speciesbox
| image =Mycteria cinerea, Singapore 3. jpg
| image caption=Сингапурдағы қамыстар арасында азықтанатын жеке дана
| status = EN
| status system = IUCN3.1
| status ref =
| status2 = CITES A1
| status2 system = CITES
| status2 ref = ДНК гибридтеу және цитохром оксидаза b бойынша филогенетикалық зерттеулер сүтті ақсақ бас пен басқа Mycteria түрлерінің бір кладаға жататынын, ал боялған ақсақ баспен туыс түрлер екенін көрсетті.

Ересектер

Бұл орташа денелі сарыбас 91–97 см биіктікте болады, бұл оны жақын туысқан боялған сарыбастан сәл кіші етеді. Ересек құстың қауырсыны қанаты мен құйрығының қара қауырсындарынан басқа толығымен ақ, олардың үстінде жасыл жалтыр болады. Құйрығының ұзындығы 145–170 мм. Қанаттың үстін жабатын қауырсындары мен арқа қауырсындары ақшыл, және олардың ұш жағында ақ жолақтары болады. Аяқтары күңгірт қызыл түсті.

Құдалану кезінде мүсіні терең сары түске айналады, ал түбі үштен бір бөлігі сұрғылт-қоңыр болады, ал аяқтары қызғылт түске енеді. Еркек және ұрғашы құстар бір-біріне ұқсас, бірақ еркектер орташа есеппен сәл ірілеу, мүсіні ұзын және жұқа болады. Дегенмен, сүтті сарыбас сырттан Азиялық ашық мүсінмен және түрлі ақ қаз түрлерімен шатастырылуы мүмкін. Олар көбейетін жерлерде және тамақтанатын жерлерде, бір құстың ұшуы басқаларын да ұшуға итермелейді, яғни ұшу жұқпалы болып келеді.

Жасөспірімдер

Ұядан шыққанда балапандары ақ түсті жұмсақ қауырсындармен жабылады. 10–14 күн өткен соң контурлық қауырсындар пайда бола бастайды, ал 4–6 аптадан кейін балапандар толық қауырсынды болады. Бұл қауырсын әдетте ақ түсті төменгі арқасы, құйрық асты және құйрық қауырсындарымен ақшыл сұр қоңыр түсті болады; қанаттарының астында және денесінің төменгі жағында ақ жұмсақ қауырсындардың қалдықтары сақталады; ақ және қоңыр қара түсті қанат сызығы бар қара қанаттары мен құйрығы; сұр қоңыр басында айқын қауырсындар және күңгірт сары түсті тері бөліктері. Бірақ оларды жас боялған ақсақалдардан ажыратуға болады, себебі олардың қанаттарының астындағы сызығы қара қауырсындармен сәйкес келеді, ал боялған ақсақалдарда бұл сызық толығымен қара болады. Бұл гибридтер сүтті ақсақал мен боялған ақсақал фенотиптерінің әртүрлі пропорцияларындағы комбинациялары арқылы сыртқы түрінде өзгереді. Бірақ қазір ол жерде толығымен жойылып кеткен болуы мүмкін. 1935 жылы Таиланд түбегіндегі Сетулдан алынған бір кемел еркек сүтті ақсақалдың үлгісі кейін Сингапур Ұлттық университетінің зоологиялық анықтамалық коллекциясынан табылды, бұл түрдің бұрын осы аймақта мекендегенін көрсетеді. Олар Суматра, Ява және Сулавеси (барлығы Индонезияда) аралдарында қоныстанған. Сүтті ақсақалдар алғаш рет 1977 жылы Сулавесиде бес жеке тұратын құстың байқалғаны туралы хабарланған. Мадура аралында да маңызды популяция болуы мүмкін, себебі 1996 жылы 170 құс байқалды. Бұрын сүтті ақсақалдар Оңтүстік-Шығыс Азияда кеңінен таралған. Мысалы, бұрын Малайзия түбегінің жағалауында кеңінен таралған. Сүтті ақсақалдар өздерінің ареалында негізінен жағалаудың төменгі жазықтарында мекендейді; мангров, тұщы су және торфты батпақтар мен сағаларда қоныстанады. Алайда, жем іздейтін жерлерге жақын мангров ағаштарында ғана көбейетіндігі дәлелденген. Олар су тасқан лайлы жерлерде, тұзды немесе тұщы сулы шағын көлдерде, тұщы сулы батпақтарда, балық шаруашылықтарында, күріш алқаптарында және өзеннің су тасқан жазықтарында, жағалаудан 15 км-ге дейін азықтанады. Биік ағаштар демалу үшін пайдаланылады, және ұшуға жететін жеткілікті бұтақтар болуы керек. Мұндай ағаштар жетіспеген жағдайда, арба дөңгелектері сияқты жасалма баламалар ұсынылған. Бірақ Камбоджада жауынды маусымда Тонле Сап көлінен жағалауға қарай таралады. және жаңбырлы маусымда балықтардың көбейгеннен кейін балықтың максималды қоры мен тығыздығымен сәйкес келеді. немесе ақпан айының басында. Малайзияда жұмыртқалар тек тамыз айында ғана ұяларда табылған. кейде ағаштардың ең жоғары бөлігінде. Пулау Рмабуттағы ұялар 30 метрлік биіктіктегі мангров ағаштарының шыңында салынған. Сүтті ақсақалдар өлі немесе құрып бара жатқан мангров ағаштарында да ұя салады. Алайда, табылған басқа ұялар көгершіннің ұясына ұқсайтын кішкентай және әлсіз құрылымдар болып табылады. Бірақ осы жастағы асыл тұқымды мал өсірушілер ерте және тәжірибесіз болып көрінеді; сондықтан нақты асыл тұқымды мал өсіру жасы сәл жоғары болуы мүмкін. Алайда, бұл жасалма ортада көбейіп өсуге қолайсыз болуы мүмкін. Тамақ табудың негізгі түрі - қолмен сезу болғандықтан, жем-шөпті іздеуде жоғары концентрацияланған жем-шөпті іздеу тиімді. Торғайлар биік мангров ағаштарының шыңында демалады. Орманды кесу түрлерге ұя салуға қолайлы ересек ағаштардың жетіспеуіне және осылайша көбеюге әсер етті. және әсіресе Оңтүстік Суматрада адам тұтыну үшін жұмыртқалар мен жасөспірімдерді браконьерлікпен аулау. Сүтті ақсақалдарға тағы бір қауіп - оның табиғи мекен-жайының мыс, мырыш және қорғасын сияқты металл иондарының жоғары концентрациясымен ластануы. Байқалған ластанудың көздері: Куала-Гуладағы агрохимиялық заттарды қолдану, осы металдармен қапталған жағажайлар мен қайықтардан коррозия және ағып кету және аквакультураны дамыту. Pulau Rambut аралында, көбейіп өсу орындары теңіздің ластануының артуынан да қауіпте болуы мүмкін. 2005 жылға қарай тұтқынға алынған құстардың саны 100-ден асты. Бұл торғай Малайзия мен Индонезияда ресми түрде қорғалады. Көптеген жас зоопарк үлгілері сатып алу кезінде жас боялған ақсақалдар ретінде қате анықталды, ал кейіннен сүтті ақсақалдар болып шықты. Бұл түрді өсірген жалғыз зоопарктар - Zoo Negara (онда торғай тұтқында тұңғыш рет 1987 жылы өсті), Сан-Диего және Сингапур зоопарктары. Бұл торғайды тұтқында өсіру және қайта енгізу бағдарламаларын Perhilitan, Малайзия табиғат қоғамы және Малайзия зоологиялық қоғамы сияқты үкіметтік және үкіметтік емес агенттіктер кеңінен қолдады. Ұшудағы сүтті ақсақалдың суреті Сембиланг ұлттық паркінің логотипінде бейнеленген. Ол сонымен қатар Суматрадағы халықты хабардар ету кампанияларындағы күнтізбелер мен плакаттарда да жиі пайда болады.

Мәртебе

2008 жылы әлемдік популяциясы 2200 адамнан кем болды, бұл 1980-ші жылдардағы шамамен 5000 адамнан азайған. Малайзияда популяция саны 1984 жылы 100-ден астам адамнан 2005 жылы 10-нан азға дейін (90%-дан астам) төмендеді, сондықтан бұл жердегі популяция жергілікті жойылу қаупіне тап болды. Қазіргі әлемдік популяция бағалауынша, Суматрада шамамен 1600 особь, Явада 500-ден аз және Оңтүстік-Шығыс Азия материгінде 100-ден аз бар. Камбоджадағы популяция өте аз, 100-150 особьді құрайды; және ол салыстырмалы түрде тұрақты болғанымен, қауіпті жағдайлар сақталса, қарқынды төмендеу күтілуде. Популяцияның ареал бойынша айтарлықтай азаюына байланысты, ақ лелек популяциясының статусы 2013 жылы IUCN тарапынан "Көмектеуге мұқтаж" санатынан "Қауіпті" санатына көтерілді.