Кіріспе

Батыс Әзірбайжан провинциясындағы қала, Иран.

Маку (ماكو) – Иранның Батыс Әзірбайжан провинциясының Маку ауданының Орталық ауданында орналасқан қала. Бұл қала аудан мен аудан орталығының әкімшілік орталығы болып табылады. 2016 жылғы мәліметтер бойынша, қала халқы 13 940 үй шаруашылығында 46 581 адамды құрады. Қала Түркия шекарасынан тау шатқалында, 1634 метр биіктікте орналасқан. Зангмар өзені қаладан өтеді. 2011 жылы ашылған Маку еркін сауда және өнеркәсіптік аймағы – Ирандағы ең ірі және әлемдегі екінші ірі еркін сауда аймағы, оның аумағы 5000 шаршы километрді құрайды.

Тарих

Маку – ежелгі Арменияның 300–800 жылдарындағы аймағы, бұрын Азиз Атияның «Шығыс христиан дінінің тарихы» кітабында айтылғандай, Артаз деп аталған. Маку қамалы, бастапқыда Шаваршан аталған, Аматуни әміршілдік армян отбасының иеліктерінің орталығы болды. Аматүни әулетінің Артазия тармағы XV ғасырда да Артаздың Маку аймағын биледі және оны Тимурленг Маку қамалын қоршағанда сәтті қорғады. Маку – 18 ғасырда Сафави империясының ыдырауынан пайда болған көптеген шағын, жартылай тәуелсіз Маку хандықтарының бірі – Кангарли хандығының астанасы болды. Маку 1860 жылдарға дейін күрд Жалали әулетінің астанасы болды, содан кейін Персия/Ирандағы орталықтандырылған Каджар үкіметі оларды қызметтен алып, орнына губернатор тағайындады. Бұл қала Бахаи дінінің тарихында Бабтың тоғыз ай бойы жер аударылып, түрмеге қамалған бекінісімен әйгілі. Осы бекініске Бабтың бірінші шәкірті Мулла Хусейн 1848 жылы Наурыз мейрамында Бабты көру үшін келді.

Демография

2006 жылғы халық санауы бойынша қала халқы 41 865 адамды, ал үй шаруашылықтары 10 428 болды. 2011 жылғы келесі халық санауы 11 761 үй шаруашылығында 42 751 адамды тіркеді. 2016 жылғы соңғы халық санауы бойынша қала халқы 46 581 адамды құрады, олар 13 940 үй шаруашылығында тұрады.

Климат

Маку Загрос тауларының жаңбыр көлеңкесінде орналасқандықтан жартылай құрғақ климатқа (Köppen BSk) ие. Қала жазда ыстық және құрғақ, ал қыста суық, аздаған қар жауады. Жауын-шашынның көп бөлігі көктемдегі нөсерлерден түседі.

Туризм

Бақчех Джук сарайы: Қажар дәуірінің соңына дейін салынған. 1974 жылға дейін бұл жергілікті губернатордың үйі болған. Ол Маку қаласының орталығынан солтүстік-батысқа қарай 7 шақырым қашықтықта орналасқан және қазір кілемдер мен жергілікті қолөнер бұйымдарын көрсететін мұражай болып жұмыс істейді. Фархадтың үйі: Бақчех Джук сарайының жанындағы жер. Залы мен екі бөлмесі тасқа қашалған шағын үй. Бұл аталым Фархад пен Шириннің дастанынан келген. Қала орталығынан биік жардың беткейіне орналасқан бұрынғы бекіністің қираған қалдықтарын көруге болады. Жайлы серуен: бағыттап жүрушімен бірге немесе қала көрінетіндей жақын болу ұсынылады. Түрік шекарасына жақын болғандықтан, шекараны қасақана өтпесе де, кездейсоқ кесіп өту мүмкіндігі бар. Тауға шығу: қаланың солтүстік бөлігінде көптеген тауға шығу орындары бар, олардың кейбіреулері 200 метрден асып кетеді. Панж Чешме – Бұл көпір Макудан 5 шақырым қашықтықта, Зангмар өзенінің үстінде орналасқан және Сафави дәуірінің ескерткіші. Бұл көпір Табриз бен Маку және айналасындағы ауылдық жерлер арасындағы байланысты жеңілдету үшін салынған.

Қабылдаудан бас тартылды

Израиль визасы немесе мөртаңбасы, сондай-ақ соңғы 12 айда Израильде болғанын көрсететін кез келген мәліметтер немесе Израиль мемлекетімен байланыс туралы белгілер бар паспорттар мен саяхат құжаттарының иелеріне кіруге рұқсат берілмейді.