Кіріспе
Лидстегі парк, Англия. Лидстегі Roundhay Park, Батыс Йоркшир, Англия, Еуропадағы ең ірі қалалық парктердің бірі. Ол Лидс қаласының халқына [Чарльз Фредерик Такрей және Никколсон отбасы] жарлығымен тиесілі саябақтар, көлдер, орман және бақтардың кең аумағын қамтиды. Бұл парк Лидс қалалық кеңесіне қарасты емес, бірақ олар оны Лидс тұрғындары үшін басқарады. Парк Лидстегі ең танымал орындардың бірі болып табылады, жыл сайын шамамен миллион адам келіп тұрады. Ол қаланың солтүстік-шығыс жиегінде орналасқан, батысында Раундхей, оңтүстігінде Оукуд және солтүстігінде A6120 сыртқы айналма жолымен шектеседі.
Roundhay Park in Leeds, West Yorkshire, England, is one of the biggest city parks in Europe. It covers more than of parkland, lakes, woodland and gardens which are owned by decree [of Charles Frederick Thackray and the Nicholson family] by the People of the City of Leeds, it is NOT owned by Leeds City Council but they manage it for the citizens of Leeds. The park is one of the most popular attractions in Leeds; nearly a million people visit each year. It is situated on the north east edge of the city, bordered by the suburb of Roundhay to the west, Oakwood to the south and the A6120 outer ring road to the north.
Тарих
11 ғасырда Жеңімпаз Уильям 1069-70 жылдардың қысында Солтүстіктің қирауында көрсеткен қолдауы үшін парк орналасқан жерді Ильберт де Лейсиге сыйлады. Де Лейси, Понтефракт қамалын құрған, Нормандиядан келген рыцарь болған. 13 ғасырда бұл аймақ Йоркшир-Ланкастер шекарасындағы Боуленд иелері болған де Лейсилер үшін аң аумалы жер ретінде пайдаланылды. Раундхейдің меншігі Джон Гонтқа, содан кейін оның ұлы Генрих IV-ке өтті. 16 ғасырда Генрих VIII парк жерін (бірақ сарайын емес) Томас Дарсиге берді. Мұрагерлік және неке арқылы ол 18 ғасырда Чарльз Стоуртон, XV Барон Стоуртон (1702–1753) иелігіне көшті. 1803 жылы Чарльз Стоуртонның жүрдек інісі, тағы бір Чарльз Стоуртон, XVII Барон Стоуртон (1752–1816), мүлікті Томас Николсон мен Сэмюэл Эламға сатты. Николсон солтүстік бөлігін алып, ол Раундхей паркіне айналды. Томас Николсонның жерінде карьерлер мен көмір шахталарының қалдықтары болды. Ол бұл бұрынғы өнеркәсіптік аймақтарды су басу арқылы жасырып, Жоғарғы көл мен Ватерлоо көлін жасады. Бұл жұмыс 10 жылға созылып, 15 000 фунт стерлинг жұмсалды. Мансион үйі деп аталатын ғимарат 1811-1826 жылдары салынды, ол Жоғарғы көлге қараған еді. Николсон әдемілік үшін салынған қамал жасады. Лидс қаласының мэрі Джон Барран оны Лидс қаласының паркі ретінде сатып алуды ұсынды. Кеңеске мұндай үлкен жерлерге 40 000 фунттан астам жұмсауға рұқсат берілмегендіктен, ол Барранды қоса алған топ тарапынан 139 000 фунтқа сатып алынды. Кейіннен Лидс қалалық кеңесі Парламент актісін алғаннан кейін оларды өтеді, бірақ ол 1872 жылға дейін Лордтар палатасының тиісті комитетінен мақұлдама алған жоқ. Лидс сәулетшісі Джордж Корсон Раундхей паркін абаттандыру конкурсында жеңіске жетті. Парк-авенюдегілер сияқты, кеңес пен Барранның шығындарын өтеу үшін кейбір учаскелер шамамен бір акр жерге сатылды. 1872 жылы Принц Артур 100 000 адамның алдында паркті ресми түрде қайта ашты. Көрінісі трамвай аялдамасы болған, бірақ ол автобус аялдамасы болды және қазір автотұраққа айналды. Кейбір трамвай бағаналары орналасқан жеріне қайта орнатылды. 1933 жылы паркте Англия мен Австралия арасындағы регби лигасының жеті ойыншыдан құралған командасының матчын 80 000 көрермен тамашалады, Австралия 29:11 есебімен жеңіске жетті. Ватерлоо көлінің оңтүстік жағында бөгет орналасқан, 1907 жылы оның төменгі жағында ашық ауада жүзуге арналған бассейн салынды, ол лидо деп аталды және 1950 жылдары әсіресе танымал болды, бірақ 1980 жылдары жабылып, толтырылды. 2007 жылдың қаңтар айында Lakeside Café өрттен қирады. Толық жөндеуден кейін, жаңа шатырымен бірге, ол 2008 жылдың маусым айында қайта ашылды.
Тропикалық әлем
Канал Гардены, парктің негізгі аумағынан Стрит Лейн көшесімен бөлінген, Тропикалық әлемді қамтиды – әлемнің әртүрлі климаттарын көрсететін температурасы бақыланатын әйнек үйлер жиынтығы. Бұл жерде Кеу бақтарынан кейін Ұлыбританиядағы тропикалық өсімдіктердің ең ірі коллекциясы орналасқан. Басты ғимарат, Коронация үйі, 1911 жылғы түпнұсқа ғимараттың құрметіне аталған, сол жылы V Георг таққа отырған. Қазіргі құрылыс 1939 жылы салынды және 1983 жылы жаңартылып, Тропикалық әлем ретінде қайта ашылды. Тропикалық әлемде көпіршік үйі мен аквариумдар бар. Көрмелерге құстар мен кейбір бауырымен жорғалаушылар бос жүреді, ал көптеген басқа жануарлар, оның ішінде сиырқақтар тобы, жабық ортада ұсталады. Оның түнгі үйінде түнде белсенді болатын жаңарықтар сияқты жаратылыстар мекендейді. 2015 жылы қосымша жөндеу жұмыстарынан және өзгерістерден кейін аймақта ацтек аймағы ашылды, ол пираньялар мен саламандралардың мекендейтін Амазонка тақырыбындағы аймаққа айналды.
Жоғарғы көл
Екі көлдің кішісі, мұндағы бұлақтар, арал және шатқал арқылы Ватерлоо көліне төмен түсетін сарқырама бар. Оның ауданы кең, бірақ тереңдігі шамалы. Қайық үйінің үстіне кафе салынған. Қазір көл балық аулау үшін пайдаланылады, бірақ қайық жүзуге рұқсат етілмейді. Төменгі бөлігі кем дегенде 1893 жылдан бері шлюз және сарқырамасы бар бөгетпен аяқталады. 1921 жылға қарай, сарқырама бөгеттің төменгі жағындағы шомылу бассейнін сумен толтырды, бірақ екі нысан да кейіннен алынып тасталды, ал көлден су ағыны қазір бөгеттің батыс жағындағы тоған арқылы жүзеге асырылады. Грейт-Хедс Бек оңтүстікке қарай Ватерлоо көліне құяды, ол солтүстік жағынан кіреді, ал Уайк Бек су шығаруды қамтамасыз етеді.
Үйі
Мансион үйі – грек тіршілігі стиліндегі екі және үш қабатты үлкен тас үй, 1811-1826 жылдары салынған. Ол 1816 жылы Томас Николсон мен оның әйелі Элизабет үшін салынды, олар сол жылы көшіп келді. Үйде үш ат арбасы қоятын және 17 жылқыға арналған тұрақтар болды. 1871 жылы Лидс қаласы оны сатып алды, сату шартында бірінші қабаттағы негізгі бөлмелердің биіктігі 13 фут, ал екінші қабатта 17 жатын бөлмесі және 2 дәретхана бар екендігі көрсетілген. 2007 жылдың қараша айында ғимараттың артқы қанаттары 8 миллион фунт стерлинг жөндеуден кейін білім беру және келушілер орталығы, сондай-ақ парк қызметкерлеріне арналған кеңселер ретінде қайта ашылды. 2009 жылдың тамызында Лидстегі Dine тамақтану компаниясы кеңейтілген жөндеуден кейін кафе мен банкет залдарын қайта ашты.