Кіріспе

Enterococcus faecalis бактериясы – бұрын D тобының стрептококк жүйесінің бөлігі ретінде жіктелетін – адамның асқазан-ішек жолдарында мекендейтін, Gram оң, симбиоздық бактерия. Enterococcus туысының басқа түрлері сияқты, E. faecalis сау адамдарда кездеседі және пробиотик ретінде қолданылуы мүмкін. Symbioflor1 және EF 2001 сияқты пробиотикалық штаммдар дәріге қарсы тұру және патогенезбен байланысты белгілі бір гендердің жоқтығымен сипатталады. Оппортунистік патоген ретінде E. faecalis, әсіресе аурухана (емхана) жағдайында, өмірге қауіпті инфекцияларды тудыруы мүмкін, онда E. faecalis-те табиғи түрде жоғары антибиотикке төзімділік деңгейі оның патогенділігіне ықпал етеді. Қайтадан жұқтырған, тамыр каналдарымен емделген тістерде E. faecalis кездесуі, бастапқы инфекцияларға қарағанда тоғыз есе көп.

Физиологиясы

E. faecalis – қозғалмайтын микроб; ол глюкозаны газ түзбай ашытады және сутек пероксидімен каталаза реакциясын бермейді. Ол лакмус сүтін қышқылдандырады, бірақ желатинді сұйылтпайды. Ол қоректік ортада біркелді өседі, бұл оның факультативті анаэроб екенін көрсетеді. Ол глицерин, лактат, малат, цитрат, аргинин, агматин және көптеген кетоқышқылдар сияқты әртүрлі энергия көздерін ыдыратады. Энтерококктар өте қиын жағдайларға төзімді, соның ішінде өте жоғары pH (9.6) және тұз концентрациясына төзімді. Олар өт қышқылдарына, жуғыш заттарға, ауыр металдарға, этанолға, азидке және кебуге төзімді. Олар 10-45°C температурада өсе алады және 60°C температурада 30 минутқа дейін тірі қалады. E. faecalis инфекциясына бірнеше вируленттілік факторлары ықпал етеді деп саналады. Цитолизин деп аталатын плазмидамен кодталған гемолизин инфекцияның жануарлар моделінде патогенез үшін маңызды, ал цитолизиннің жоғары деңгейдегі гентамицинге төзімділікпен үйлесуі адам бактериемиясында өлім қаупін бес есеге арттырады. "Агрегациялық зат" деп аталатын плазмидамен кодталған адгезин де инфекцияның жануарлар моделінде вируленттілік үшін маңызды. E. faecalis құрамында тирозин декарбоксилаза ферменті бар, ол Паркинсон ауруын емдеуде қолданылатын маңызды препарат – L-DOPA-ны декарбоксилдай алады. Егер L-DOPA ішек микробиомында декарбоксилденсе, ол қан-ми тосқауылынан өте алмайды және мида допаминге айналу үшін декарбоксилдене алмайды.

Көп дәріге төзімділік

E. faecalis көбінесе көптеген қолданылатын антимикробтық препараттарға (аминогликозидтер, азтреонам және хинолондар) төзімді болады. Ванкомицинге төзімді E. faecalis-ті емдеу мүмкіндіктеріне нитрофурантоин (егер зәр жолдарының инфекциясы асқынусыз болса), линезолид, хинупристин, тигециклин кіреді. Хинупристин/далфопристин Enterococcus faecium-ды емдеу үшін қолданылуы мүмкін, бірақ E. faecalis-ті емдеу үшін қолданылмайды.

Бірлескен дәрілік терапия

Бір зерттеуге сәйкес, бірнеше дәрілік препараттарды бірге қолдану терапиясы, E. faecalis-тің сезімтал штаммдарына қарсы ауыр инфекциялар (мысалы, жүрек клапандарының инфекциясы) жағдайында қандай да бір тиімділік көрсеткен. Ампицилинге және ванкомицинге сезімтал E. faecalis (аминогликозидтерге жоғары деңгейдегі резистенттілігі жоқ) штаммдары гентамицин және ампициллин антибиотиктерімен емделуі мүмкін. Ампициллинге сезімтал E. faecalis үшін, ампициллин мен цефтриаксонның бүйрекке аз зиян келтіретін комбинациясын (E. faecalis цефалоспориндерге төзімді болса да, цефтриаксон ампициллинмен бірлесіп әрекет етеді) қолдануға болады. Ампицилинге және ванкомицинге резистенттілік болған жағдайда даптомицин немесе линезолид тиімді болуы мүмкін.

ДНҚ-ны жөндеу

Адам қанында E. faecalis ДНК-сын зақымдайтын жағдайларға тап болады, бірақ бұл зақымды ДНК жөндеу процестерін пайдалану арқылы жеңілдетуге болады. Бұл зақымға төзімділік, ішінара, E. faecalis геномымен кодталған RexAB екі ақуыздық кешеніне байланысты, ол ДНК екі жіптің үзілуін рекомбинациялық жолмен жөндеуге қатысады. 2013 жылы салқындату денатурациясы және ЯМР спектроскопиясының үйлесімі E. faecalis гомодимерлі репрессорлық ақуызы CylR2-нің ашылу механизмін толыққанды түсінуге мүмкіндік берді.

Геном құрылымы

E. faecalis геномдық құрамы 3,22 миллион негіз жұбынан тұрады, және 3113 белокты кодтайтын гендерді қамтиды.

Емдеуді зерттеу

Глутамат рацемазасы, гидроксиметилглютарил CoA синтетазасы, дифосфомевалонат декарбоксилазасы, топоизомераза ДНҚ гиразасы B, D-аланин—D-серин лигазасы, аланин рацемазасы, фосфат ацетилтрансферазасы, NADH пероксидазасы, фосфопантетеин аденилтрансферазасы (PPAT), ацил тасымалдаушы белок, 3-дегидроквинат дегидратазасы және дезоксинуклеотид трифосфат трифосфогидролазасы – барлығы ЭФ инфекцияларын емдеуге қолданылуы мүмкін потенциалды молекулалар.

Кіші РНК

Бактериялық шағын РНК-лар көптеген жасушалық процестерде маңызды рөл атқарады; E. faecalis V583 бактериясында 11 шағын РНК эксперименттік түрде сипатталған және әртүрлі өсу фазаларында анықталған. Олардың бесеуі стресске жауап беру және вируленттілікке қатысты екені көрсетілген. Геномдық ауқымды зерттеу нәтижесінде кейбір шағын РНК-лар басқа Enterococcus – E. faecium-ның антибиотикке төзімділігімен және стресске жауап беруімен байланысты екені ұсынылды.

Демалыс суының сапасының көрсеткіштері

Адамдарда E. faecalis кең таралған фекальды бактерия болғандықтан, демалыс су объектілері (мысалы, жүзу бассейндері және теңізде жүзуге рұқсат етілген жағажайлар) су сапасын бағалау үшін E. faecalis концентрациясын жиі өлшейді. Концентрациясы жоғары болса, су сапасы нашар болады. E. faecalis-ті сапа көрсеткіші ретінде пайдалану практикасын Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) және көптеген дамыған елдер ұсынады, себебі көптеген зерттеулер E. faecalis-тің жоғары концентрациясы жүзушілердің ауруға шалдығу ықтималдығының артуымен байланысты екенін көрсеткен. Бұл өзара байланыс тұщы және теңіз ортасында да байқалады, сондықтан су сапасын анықтау үшін E. faecalis концентрациясын өлшеу барлық демалыс суларына қатысты. Дегенмен, бұл байланыс E. faecalis жүзушілердің ауруларының түпкі себебі екенін білдірмейді. Мүмкін, E. faecalis деңгейінің жоғарылауы жүзушілерге ауру тудыратын адам вирустарының деңгейінің жоғарылауымен сәйкес келеді. Бұл болжам сенімді болғанымен, қазіргі уақытта E. faecalis пен адам вирусы (немесе басқа патогендер) деңгейлері арасындағы байланысты нақтылайтын жеткілікті дәлел жоқ. Осылайша, E. faecalis пен су сапасы арасындағы берік байланысқа қарамастан, осы байланыстың себеп-салдарлық қатынасын анықтау үшін қосымша зерттеулер қажет.

Адамның төгілуі

Жағажайлар маңындағы немесе жағажайлардағы демалыс суларында E. faecalis бірнеше көздерден, мысалы, құм мен адам денесінен түсуі мүмкін. Судың ластануын бақылау үшін E. faecalis көздерін анықтау маңызды, бірақ көбінесе көздер белгілі бір нүкте емес (мысалы, суға түскен адамдар). Сондықтан, бір зерттеу жағажайда суға түскен адамдардан қанша E. faecalis бөлінетінін қарастырды. Бірінші топқа қатысушылар теңіз суымен толтырылған үлкен бассейнге 15 минуттан тұратын 4 цикл бойы, алдымен құмға тиіп, тиместен суға түсті. Нәтижелер әр циклде E. faecalis деңгейінің төмендегенін көрсетті, бұл адамдар бассейнге алғаш кіргенде ең көп бактерия бөлетінін ұсынады. Екінші топқа қатысушылар жағажай құмына тигеннен кейін жеке бассейнге кірді, ал зерттеушілер бассейндегі E. faecalis қаншасы қатысушылар әкелген құмнан, ал қаншасы қатысушылардың бөлуінен келгенін анықтады. Нәтижелер көрсеткендей, құмнан алынған E. faecalis адамдар бөлетін мөлшерге қарағанда өте аз. Бұл нәтиже барлық құм түрлеріне қатысты болмауы мүмкін, бірақ алдын ала қорытынды ретінде адамдардың бөлуі демалыс суларында E. faecalis-тің маңызды нүктелік емес көзі болып табылады.