Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық банкир (1867–1943)
American banker (1867–1943)
Джон Пирпонт Морган кіші (7 қыркүйек 1867 – 13 наурыз 1943) – американдық банкир, қаржы басшысы және қайырымдылық жасаушы. Ол отбасылық қорды мұраға алып, 1913 жылы әкесі Ж. П. Морган қайтыс болғаннан кейін J. P. Morgan & Co. компаниясының ісін басқарды. Сент-Пол мектебі мен Гарвард колледжін бітірген соң Морган әкесі мен атасының басшылығымен қаржы саласында тәжірибе жинады. Ол банктік қаржыгер, несие беру саласындағы көшбасшы және бірнеше компанияның директоры болды. Ол Нью-Йорктегі босану ауруханасы қоғамын, Қызыл Крестті, Епископальдық шіркеуді қолдады және Морган кітапханасында сирек кітаптар мен қолжазбалар коллекциясын құруға қаржы бөлді. Морган Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде британ және француз үкіметтері үшін қару-жарақ пен жабдықтарды сатып алушы ретінде компаниясын бекіткен келісімге қол жеткізді, бұл оның компаниясына 3 миллиард доллардан (30 миллион доллар) 1% комиссия әкелді. Ол соғыс кезінде де, соғыстан кейін де шетелдік үкіметтерге қаржы ұсынудағы банктік делдал да болды.
John Pierpont Morgan Jr. (September 7, 1867 – March 13, 1943) was an American banker, finance executive, and philanthropist. He inherited the family fortune and took over the business interests including J. P. Morgan & Co. after his father J. P. Morgan died in 1913. After graduating from St. Paul's School and Harvard College, Morgan trained as a finance executive working for his father and grandfather. He became a banking financier, a lending leader, and a director of several companies. He supported New York's Society for the Lying In Hospital, the Red Cross, the Episcopal Church, and endowed the creation of a rare book and manuscript collection at the Morgan Library. Morgan brokered a deal that positioned his company as the sole munitions and supplies purchaser during World War I for the British and French governments, bringing his company a 1% commission on $3 billion ($30 million). He was also a banking broker for financing to foreign governments both during and after the war.
Ерте өмір
Джон Пирпонт Морган, лақап аты Джек, 1867 жылдың 7 қыркүйегінде Нью-Йорк штатының Ирвингтон қаласында Дж. П. Морган мен Франсис Луиза Трейси отбасында дүниеге келді. Ол Сент-Пол мектебін бітірді, содан кейін 1886 жылы Гарвард колледжін бітірді, онда ол бұрын Дельта Фи деп аталған Дельфи клубының мүшесі болды. Оның туыстарының арасында Герберт Л. Саттерлиге (1863–1947) үйленген Луиза Пирпонт Морган (1866–1946), Уильям Пирсон Гамильтонға (1869–1950) үйленген Джульетт Пирпонт Морган (1870–1952) және қайырымдылықпен айналысқан Энн Трейси Морган (1873–1952) болды. Оның әкесінің ата-аналары Джуньюс Спенсер Морган (1813–1890) және Джон Пирпонттың қызы Джульет Пирпонт (1816–1884) еді.
John Pierpont Morgan Jr, nicknamed Jack, was born on September 7, 1867, in Irvington, New York, to J. P. Morgan and Frances Louisa Tracy. He graduated from St. Paul's School, and later in 1886 from Harvard College, where he was a member of the Delphic Club, formerly known as the Delta Phi. His siblings included Louisa Pierpont Morgan (1866–1946), who married Herbert L. Satterlee (1863–1947), Juliet Pierpont Morgan (1870–1952) who married William Pierson Hamilton (1869–1950), and Anne Tracy Morgan (1873–1952), a philanthropist. His paternal grandparents were Junius Spencer Morgan (1813–1890) and Juliet Pierpont (1816–1884), the daughter of John Pierpont.
Мансап
Жас Морган әкесі сияқты жариялылықты ұнатпады және оның қайырымдылық саясатын жалғастырды. 1905 жылы әкесі Нью-Йорк қаласындағы банк жүйесін біріктіру мақсатында Guaranty Trust банкін сатып алды. 1913 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін, бұл банк Джон үшін негізгі орынға айналды.
The younger Morgan resembled his father in his dislike for publicity and continued his father's philanthropic policy. In 1905, his father acquired the Guaranty Trust bank as part of his efforts to consolidate banking in New York City. After his father died in 1913, the bank became John's base.
Бірінші дүниежүзілік соғыс
Морган Бірінші дүниежүзілік соғысты қаржыландыруда маңызды рөл атқарды. Соғыс басталғаннан кейін ол Ресейге 12 миллион доллар көлемінде алғашқы қарыз берді. 1915 жылы Англо-француздық қаржы комиссиясының келіссөздерінен кейін Франция мен Ұлыбританияға 500 миллион доллар несие берілді. Фирманың британдық және француздық мүдделермен байланысы банктың өз қарыздарын сақтау үшін АҚШ-ты одақтастарды қолдауға итермелеу үшін сөз байластырғаны туралы айыптауларды күшейте түсті. 1915 жылы соғыс тез аяқталмайтыны анық болған кезде компания Франциямен ресми қарым-қатынас орнатуға шешім қабылдады. Бұл қарым-қатынастар соғыс барысында француз өкілдерімен нашар қарым-қатынас салдарынан шиеленісті болды, бұл қарым-қатынастар соғыстың күтпеген ұзақтығымен, оның құнымен және американдық бейтараптықтан туындаған қиындықтармен маңызды рөл атқарды. Шиеленісті арттырған нәрсе – Морганның лауазымды тұлғаларының британдық мүдделерге көрсеткен ықпалдылығы болды. Сесил Спринг Райспен жеке достығының арқасында 1915 жылдан бастап, АҚШ соғысқа кіргенге дейін оның фирмасы британ үкіметінің ресми сатып алу агенті болып жұмыс істеді, мақта, болат, химиялық заттар мен азық-түлік сатып алып, барлық сатып алудан 1% комиссия алды. Морган шамамен 2200 банктерден тұратын синдикат құрып, одақтастарға 500 миллион доллар несие берді. Британдықтар американдық бағалы қағаздардың қорларын сатып жіберді және 1916 жылдың соңына қарай одан әрі сатып алу үшін кепілсіз несиелерге тәуелді болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде АҚШ қазынашылық министрі Уильям МакАду және Вильсон әкімшілігінің басқа да өкілдері J. P. Morgan & Co-ның британдық сатып алу және банк агенті ретіндегі белсенді рөлін күдікпен қабылдады. АҚШ соғысқа кірген кезде бұл жақын ынтымақтастыққа жол ашты, оның барысында Морган қаржылық жеңілдіктер алды. 1914 жылдан 1919 жылға дейін ол Нью-Йорк Федералды резервтік банкінің кеңесші кеңесінің мүшесі болды.
Morgan played a prominent part in financing World War I. Following its outbreak, he made the first loan of $12,000,000 to Russia. In 1915, a loan of $500,000,000 was made to France and Britain following negotiations by the Anglo French Financial Commission. The firm's involvement with British and French interests fueled charges the bank was conspiring to maneuver the United States into supporting the Allies in order to rescue its loans. By 1915, when it became apparent the war was not going to end quickly, the company decided to forge formal relationships with France. Those dealings became strained over the course of the war as a result of poor personal relations with French emissaries, relationships that were heightened in importance by the unexpected duration of the conflict, its costs, and the complications flowing from American neutrality. Contributing to the tensions was the favoritism displayed by Morgan officials to British interests. His personal friendship with Cecil Spring Rice ensured that from 1915 until sometime after the United States entered the war, his firm was the official purchasing agent for the British government, buying cotton, steel, chemicals and food, receiving a 1% commission on all purchases. Morgan organized a syndicate of about 2200 banks and floated a loan of $500,000,000 to the Allies. The British sold off their holdings of American securities and by late 1916 were dependent on unsecured loans for further purchases. At the beginning of World War I, US Treasury Secretary William McAdoo and others in the Wilson administration were very suspicious of J. P. Morgan & Co.'s enthusiastic role as British agent for purchasing and banking. When the United States entered the war, this gave way to close collaboration, in the course of which Morgan received financial concessions. From 1914 to 1919, he was a member of the advisory council for the Federal Reserve Bank of New York.
Соғыстан кейінгі
Бірінші дүниежүзілік соғыс және Версаль келісімінен кейін Морган Гаранти Германияның өтемақы төлемдерін басқарды. Соғыстан кейін Морган Еуропаға бірнеше рет сапар шегіп, ондағы қаржылық жағдайды зерттеді және есеп берді. 1919 жылы ол американдық, британдық және француз банкирлерінен құралған, мексикалық құнды қағаздардың иелерін қорғау үшін құрылған халықаралық комитеттің төрағасы болды. 1919 жылдың қараша айында ол негізінен шетелдік кәсіпорындарға инвестиция жасаумен айналысатын Шетелдік қаржы корпорациясының директоры тағайындалды. 1920-жылдарға қарай Морган Гаранти Германия мен Еуропаға несие берген жетекші банк ретінде әлемдегі ең маңызды банктердің біріне айналды. Ұлы депрессия кезінде ол ауыр қаржылық шығындарға ұшырады. Морган үйінің активтері 704 миллион доллардан 40%-ға төмендеп, 425 миллион долларға дейін жетті. Америка банкілік жүйесі күшті сынға ұшырады. Морган банктік істің символы болды және саясаткерлердің, әсіресе 1932 жылғы АҚШ Сенатының Пекора тыңдауларында шабуылына ұшырады, ол «Уолл-стритке қарсы ашу толқынын тудырды». Ол U. S. Steel Corp., Pullman Co., Aetna Insurance Co. және Northern Pacific Railway Co. сияқты көптеген корпорациялардың директоры болды.
After World War I and the Versailles Treaty, Morgan Guaranty managed Germany's reparation payments. After the war, Morgan made several trips to Europe to investigate and report on financial conditions there. In 1919 he was for a time chairman of the international committee, composed of American, British and French bankers, for the protection of the holders of Mexican securities. In November 1919, he was made a director of the Foreign Finance Corporation, which was organized to engage in the investment of funds chiefly in foreign enterprises. By the 1920s, Morgan Guaranty had become one of the world's most important banking institutions, as a leading lender to Germany and Europe. During the Great Depression he took heavy financial losses. The assets of the House of Morgan fell 40% from $704 million to $425 million. American banking came under heavy attack. Morgan personified banking, and drew attacks from politicians, especially in the U. S. Senate's Pecora hearings of 1932, which "created a tidal wave of anger against Wall Street". He was a director in numerous corporations, including the U. S. Steel Corp., the Pullman Co., the Aetna Insurance Co., and the Northern Pacific Railway Co.
Жеке өмір
1890 жылы Морган Бостон банкирі және диірмен иесі Генри Стёргис Грюдің қызы Джейн Нортон Грюге (1868–1925) үйленді. Ол Генри Грю Кросбидің тәтесі еді. Олар төрт бала тәрбиеледі:
In 1890, Morgan married Jane Norton Grew (1868–1925), daughter of Boston banker and mill owner Henry Sturgis Grew. She was the aunt of Henry Grew Crosby. The couple raised four children:
Джуниус Спенсер Морган III (1892–1960), 1915 жылы Фредерик Шепард Конверстің қызы Луиза Конверске (1895–1974) үйленді. Джейн Нортон Морган Николс (1893–1981), Джордж Николске (1878–1950) үйленді. Франсис Трейси Пеннойер (1897–1989), 1917 жылы заңгер Пол Геддис Пеннойерге (1890–1970) үйленді. Генри Стержис Морган (1900–1982), Морган Стэнлидің негізін қалаушы серіктесі, АҚШ-тың 2-ші президенті Джон Адамстың ұрпақтары Чарльз Фрэнсис Адамс III-нің қызы Кэтрин Лаверинг Адамсқа (1902–1988) үйленді.
Junius Spencer Morgan III (1892–1960), who married Louise Converse (1895–1974), daughter of Frederick Shepherd Converse, in 1915. Jane Norton Morgan Nichols (1893–1981), who married George Nichols (1878–1950). Frances Tracy Pennoyer (1897–1989), who married Paul Geddes Pennoyer (1890–1970), a lawyer, in 1917. Henry Sturgis Morgan (1900–1982), a founding partner of Morgan Stanley who married Catherine Lovering Adams (1902–1988), daughter of Charles Francis Adams III, descendants of the 2nd U. S. President, John Adams.
Қайырымдылық
1920 жылы Морган өзінің Лондондағы резиденциясын, 14 Принс Гейт (Лондон Император колледжіне жақын), АҚШ үкіметіне елшілік ретінде пайдалану үшін берді. 1924 жылы Морган әкесінің құрметіне Пирпонт Морган кітапханасын қоғамдық мекеме ретінде құрды. Морганның жеке кітапханашысы Белль да Коста Грин алғашқы директор болып тағайындалды және жарықтандырылған қолжазбалар, авторлардың түпнұсқа қолжазбалары, инкунабулалар, гравюралар мен суреттер, алғашқы басылған Киелі кітаптар және көркем кітап мұқабаларының көптеген үлгілерін белсенді түрде жинауды және кітапхана қорын кеңейтуді жалғастырды. Бүгінде кітапхана музей және ғылыми зерттеу орталығы болып табылатын ғимараттар кешеніне айналды. Морган Метрополитен өнер мұражайына көптеген құнды туындыларын сыйлады.
In 1920, Morgan gave his London residence, 14 Princes Gate (near Imperial College London), to the U. S. government for use as its embassy. In 1924, Morgan created the Pierpont Morgan Library as a public institution as a memorial to his father. Belle da Costa Greene, Morgan's personal librarian, became the first director and continued the aggressive acquisition and expansion of the collections of illuminated manuscripts, authors' original manuscripts, incunabula, prints, and drawings, early printed Bibles, and many examples of fine bookbinding. Today the library is a complex of buildings which serve as a museum and scholarly research center. Morgan donated many valuable works to the Metropolitan Museum of Art.
Әлеуметтік
Морган әкесі сияқты, 1919-1921 жылдары Нью-Йорк яхт-клубының коммодуры болды. 1930 жылы ол Мэн штатындағы Бат темір комбинатында турбоэлектрлік жетегі бар Corsair IV яхтасын салды. 1930 жылдың 10 сәуірінде суға түсірілген Corsair IV, сол заманғы ең сәнді яхталардың бірі және жалпы ұзындығы 343 фут (105 м), ені 42 фут (13 м) болатын АҚШ-та салынған ең ірі яхта еді. Кеме жасаушылар шеберханасындағы аңыз бойынша, яхтаның құны туралы сұрағанда Морган: "Егер сұрауың керек болса, оны алуға шамаң жетпейді" деген фразаны айтқан. Дегенмен, бұл цитата көбінесе 1891 жылы суға түсірілген Corsair яхтасымен байланысты әкесіне жатқызылады. 1940 жылы Морган Corsair IV яхтасын британдық Әскери-теңіз күштеріне бір долларға сатып, Ұлыбританияның соғысқа қатысуына көмектесті. Соғыстан кейін Corsair IV Pacific Cruise Lines компаниясына сатылып, 1947 жылдың 29 қыркүйегінде Калифорнияның Лонг-Бич қаласы мен Мексиканың Акапулько қаласы арасында саяхаттайтын сәнді круиздік кеме ретінде жұмыс істеуге басталды. 1949 жылдың 12 қарашасында яхта Акапулько маңындағы жартасқа соғылып, барлық жолаушылар мен экипаж құтқарылғанымен, толығымен жарамсыз деп танылды. Морган, әкесі Дж.П. Морган сияқты, Джорджия штатындағы Джекилл аралындағы «Миллионерлер клубы» деп белгілі Джекилл аралы клубының мүшесі болды.
A yachtsman, like his father, Morgan served as commodore of the New York Yacht Club from 1919 to 1921. In 1930, he built the turbo electric driven yacht Corsair IV at Bath Iron Works in Maine. Corsair IV, launched April 10, 1930, was one of the most opulent yachts of its day and the largest built in the United States with an overall length of 343 feet (105 m), 42 feet (13 m) beam and Legend at the shipyard credits the phrase "If you have to ask, you can't afford it" to Morgan, when asked what the yacht cost. However, this quote is most often attributed to his father in connection with the yacht Corsair, launched in 1891. Morgan sold the Corsair IV to the British Admiralty in 1940 for one dollar to assist with Britain's war effort. After the war the Corsair IV was sold to Pacific Cruise Lines and, on September 29, 1947, began service as a luxury cruise ship operating between Long Beach, California and Acapulco, Mexico. On November 12, 1949 the yacht struck a rock near the beach in Acapulco and, although all passengers and crew were rescued, was deemed a total loss. Morgan was a member of the Jekyll Island Club (a. k. a. "The Millionaires' Club") on Jekyll Island, Georgia, as had been his father J. P. Morgan Sr.