Кіріспе

Вашингтондағы банк (1836–2005)

Риггс Банкі – штаб-пәтері Вашингтон қаласында орналасқан банк. Тарихының көп бөлігінде ол сол қаладағы ең ірі банк болды. 2005 жылдың 13 мамырында бірнеше ақша жылыстыру оқиғасы әшкере болғаннан кейін банк PNC Financial Services компаниясымен сатып алынды. Банк АҚШ-тың көптеген президенттерінің және Вашингтондағы көптеген елшіліктердің жеке қаржылық мәселелерін шешуімен белгілі болды. Риггс банкінде жиырма үш АҚШ президенті немесе олардың отбасы қызмет көрсеткен, олардың ішінде Мартин Ван Бюрен, Джон Тайлер, Авраам Линкольн, Улисс С. Грант, Дуайт Д. Эйзенхауэр және Ричард Никсон. Сенаторлар Генри Клей, Джон Кэлхун және Дэниел Вебстер, Конфедерация президенті Джефферсон Дэвис, Америка Қызыл Крестінің негізін қалаушы Клара Бартон, сайлау құқығы үшін күрескен Сьюзан Б. Энтони және генералдар Уильям Текумсе Шерман мен Дуглас МакАртур да оның клиенттері болды. Банк өзін "дүниедегі ең маңызды қаланың ең маңызды банкі" деп таныстырды. Оның Вашингтондағы штаб-пәтерінің суреті ескі он долларлық банкнотаның артқы жағында бейнеленген. Банк бірнеше ақша жылыстыру оқиғасы бойынша тергелді, соның ішінде Чилидің бұрынғы диктаторы Аугусто Пиночеттің шоттарына санкция салынғаннан кейін оның байлығын жасыруға көмектескені және 11 қыркүйек шабуылына қатысқан террористерге банктегі нашар бақылау салдарынан ақша аударуға мүмкіндік бергені анықталды.

Тарих

1836 жылы Уильям Уилсон Коркоран шағын брокерлік кеңсе ашты. 1840 жылы Коркоран мен Джордж Вашингтон Риггс, көршісі Элиша Риггстің ұлы, «Corcoran & Riggs» компаниясын құрды, ол шоттарды тексеру және депозиттік қызметтерді ұсынды. 1844 жылы АҚШ үкіметі «Corcoran & Riggs» компаниясына Вашингтондағы жалғыз федералдық сақтаушы банк болуға рұқсат берді, бұл бизнестің өсуіне елеулі үлес қосты. 1854 жылы Коркоран зейнетке шығып, Джордж Вашингтон Риггс қайтадан басшылыққа келді. Банк өзінің атын «Riggs & Company» деп өзгертті. 1896 жылы үкіметтік жарғыны қабылдағаннан кейін «Риггс Ұлттық Банкі» құрылды және Чарльз К. Гловер президент болып тағайындалды. 1898 жылы Лоурэсон Риггс директорлар кеңесінен кетіп, Риггс отбасының банктегі қатысуы аяқталды. 1983 жылы басқару құрамындағы өзгерістерге байланысты бірнеше басшы, оның ішінде төраға Винсент К. Берк отставкаға шықты. 1986 жылы банк 37,8 миллион долларға «Guaranty Bank and Trust Company» банкін сатып алып, Солтүстік Вирджинияға кеңейді. 1990 жылы банк «The Bank of Washington» банкін сатып алды. 1993 жылы Джо Олбриттон үнемдеу және несие дағдарысы кезінде банк қиындыққа тап болғаннан кейін бас атқарушы директор лауазымынан кетті. 2005 жылдың 13 мамырында бірнеше ақша жылыстыру оқиғасы әшкере болғаннан кейін банк «PNC Financial Services» компаниясымен сатып алынды.

Сауд Арабиясының 11 қыркүйектегі шабуылдар алдындағы ақша аударымдары

2000 жылы Омар әл-Баюми 11 қыркүйек шабуылына қатысқан екі қатысушының банктік шоттарын ашты. Содан аз уақыт өткен соң, Әл-Баюмидің әйелі Сауд Арабиясының елшісі Бандар бин Сұлтанның әйелі Хайфа бинт Фейсалдан Риггс банкі арқылы ондаған мың доллар көлемінде төлем алды. Бұл операциялар анықталғаннан кейін, Федералдық тергеу бюросы (ФБР) банкті ақшаны жылыстату және терроризмді қаржыландыру мүмкіндігіне байланысты тергеуге кірісті. ФБР және кейіннен 9/11 комиссиясы ақшаның террористерді қаржыландыруға қасақана бағытталмағанын мәлімдегенімен, тергеушілер банктегі қауіпсіздік шараларының нашарлығына таң қалды. Сауд Арабиясына қатысты бірнеше шотта қаржылық бұзушылықтар, соның ішінде қажетті тексерулердің жоқтығы анықталды. Регуляторлар федералдық банк заңдарын бұза отырып, ірі транзакциялар туралы хабардар болған жоқ. Бұл операциялардың көп бөлігінде принц Бандар жеке қатысты, көбінесе бір ретте 1 миллион доллардан астам сома аударылды. Ұлыбританияның "Аль-Ямама" қару-жарақ келісімі бойынша жүргізген тергеулеріне сәйкес, Бандар BAE Systems компаниясынан 1,5 миллиард доллардан астам пара алып, оны Риггс Банкі арқылы жылыстырған.

Аугусто Пиночеттің байлығын жасыру

Аугусто Пиночет, Чилидің бұрынғы диктаторы, жемқорлық, заңсыз қару сату және азаптаумен кеңінен айыпталды. 1994 жылы Риггс қызметкерлері Пиночетті банкте шот ашуға шақырды. 1998 жылы Пиночет Испанияға экстрадициялау мүмкіндігі үшін Ұлыбританияда тұтқындалды, және оның шоттары сот шешімімен мұздатылды. Риггс жалған компанияны пайдаланып, федералдық реттеушілерден шоттарды жасырып, Пиночетке заңсыз түрде байлығының көп бөлігін жасыруға және оған қол жеткізуге мүмкіндік берді. Реттеуші органдар да банкты жауапкершілікке тартуда немқұрайлылық танытты. 2002 жылы Риггсті тергеуге жіберілген Валюта бақылаушысы кеңсесінің банк сарапшысы Р. Эшли Ли кейіннен Риггсте атқарушы лауазымға тағайындалды. 2004 жылы Ли, АҚШ Әділет департаментінің мемлекеттік этика ережелерін бұзғаны туралы тергеу күтіп, банк тарапынан ақылы демалысқа жіберілді. Риггс шоттарының жариялануы генерал Пиночетке қарсы істі қайта жақтандырды. Оның сотқа қабілетсіз екені туралы шешім, оның өзі көптеген мәмілелерді ұйымдастырғаны дәлелденгеннен кейін күшінен шығарылды. 2004 жылы Пиночетке адамзатқа қарсы қылмыстар бойынша сотталуға бұйрық берілді, және психикалық және физикалық қабілетсіздік туралы қосымша талаптар қабылданбады. Алайда Пиночет 2006 жылдың желтоқсан айында сотталғанға дейін қайтыс болды. 2007 жылдың қыркүйегінде Чили соты Пиночеттің жесірі мен бес баласын, оның ішінде қаржы жымқыруға қатысты айыптады. 2005 жылдың қаңтар айында банк кінәсін мойындап, Пиночетке көмектескені үшін 16 миллион доллар айыппұл төлеуге келісті. Банк және банкке билік еткен Альбриттон отбасы Пиночет режимінің құрбандарына 9 миллион доллар төлеуге келісті. Банк сондай-ақ Испаниядағы сот ісін аяқтау үшін 8 миллион доллар төледі.

Экваториалдық Гвинеядан алынған мұнайдан түсетін табыстың заңсыз жұмсалуы

2004 жылдың шілдесінде АҚШ Сенаты Теодоро Обианг Нгуэма Мбасогоның – Экваторлық Гвинеяның ұзақ жылдар бойы диктатор болған тұлғаның – Вашингтондағы Экваторлық Гвинея елшілігінің Риггс банкіндегі шотынан кем дегенде 35 миллион доллар заңсыз алынғанын көрсеткен есеп жариялады. Риггс банкінің Экваторлық Гвинея және басқа да шоттарға жауапты қызметкері Саймон П. Карери ақша жылыстыруда айыпталды. Шотының басқарушысы ретінде ол әйелінің атына жалған холдинг компаниясын тіркеп, сол шотқа қаражат аударған күдікке ілінді. АҚШ Сенатының Ішкі қауіпсіздік жөніндегі тұрақты тергеу комиссиясының отырысында Карери, заң кеңесінің ұсынысымен, АҚШ Конституциясының Бесінші түзетуіне сәйкес өзінің құқықтарын пайдаланып, комиссия мүшелерінің сұрақтарына жауап беруден бас тартты. 2004 жылдың мамыр айында банкке Валюта бақылаушысы кеңсесі мен Қаржылық қылмыстарды қадағалау желісі ақша жылыстыру заңдарын бұзғаны үшін 25 миллион доллар айыппұл салды. 2005 жылдың ақпанында Әділет министрлігінің ұзаққа созылған тергеуі жылдам аяқталды. Риггс банкі АҚШ Банк құпиялылығы туралы заңды бұзғаны үшін 16 миллион доллар айыппұл төлеп, кінәсін мойындады. Бұл оқиғадан кейін, 2004 жылдың 31 желтоқсанында Wall Street Journal газеті Риггс банкінің ЦРУ-мен тығыз байланыста болғанын, тіпті бірнеше банк қызметкерлерінің құпия ақпаратқа қол жеткізуге рұқсаты болғанын хабарлады. Сондай-ақ 2005 жылдың ақпанында банк пен Альбриттон отбасы Пиночеттің құрбандарына Пиночеттің ақшасын Ұлыбританиядан жасырып, заңсыз шығаруы үшін 9 миллион доллар төлеуге келісті. Fair Finance Watch ұйымының апталық «Ақша жылыстыруға қарсы күрес» есебінде хабарланғандай, Экваторлық Гвинеяға қатысты мұндай төлем жасалмаған. Риггстегі бұзушылықтар Конгрессті ақша жылыстыру және валюталық бақылау заңдарын күшпен орындау үшін кеңірек өкілеттіктерге ие болған бірыңғай агенттік құруды қарастыруға итермеледі. Валюта бақылаушысы кеңсесінің бас кеңесшісінің орынбасары Дэниел Е. Стипано: «Риггспен болған жағдай қабылдауға келмейді. Мұндай оқиға қайталанбауы керек» деді. Риггс банкі ақша жылыстырудың алдын алмағаны үшін қылмыстық жауапкершілікті мойындады.

PNC сатып алуы

Ақша жылысу оқиғаларынан кейін Альбриттон отбасының мүшелері банк кеңесінен кетіп қалды. 2005 жылдың 10 ақпанында PNC Financial Services Riggs банкін сатып алуға келісті, ал бірігу 2005 жылдың 13 мамырында аяқталды. Riggs атауы қолданудан шығарылды және барлық Riggs бөлімшелері үш күннен кейін PNC Bank бөлімшелеріне айналды. Бірігу аяқталғаннан кейін көп ұзамай PNC даулы елшілік бизнесін тоқтатты.